Мисоли аввал : бидон ки аввали ҷодӯии дунё онаст ки хештанро ба ту намояди чунон ки ту пиндорӣ ки вай сокинаст ва бо ту қарори гирифтау вай ҷунбонаст ва бар давом аз ту гурезонаст влкни батадрӣҷу зарраи зарра ҳаракат мекунад ва мисли вай чун сояаст ки дар вайнигарӣ сокини намояду вай бар давом ҳаме равад ва маълумаст ки умри ту ҳамчунин бар давом мераваду батадрӣҷ ҳар лҳзтӣ камтар мешавад ва он дунёст ки аз ту мегурезанд ва туро видоъ мекунад ва ту аз он бехабар .

مثال اول: بدان که اول جادوی دنیا آن است که خویشتن را به تو نماید چنان که تو پنداری که وی ساکن است و با تو قرار گرفته و وی جنبان است و بر دوام از تو گریزان است ولکن بتدریج و ذره ذره حرکت می کند و مثل وی چون سایه است که در وی نگری ساکن نماید و وی بر دوام همی رود و معلوم است که عمر تو همچنین بر دوام می رود و بتدریج هر لحظتی کمتر می شود و آن دنیاست که از تو می گریزند و تو را وداع می کند و تو از آن بی خبر.

Мисоли охир : дигари саҳари вай онаст ки хештанро ба ту дӯстӣ бинмоед то туро ошиқ кунаду фарои ту намояд ки туро сохта хоҳад буд ва ба касе дигар нахоҳад шуду онгоҳ ногоҳ аз ту ба душман ту шавад ва мисли он чун зании нобакор муфсидаст ки мардонро ба хештан ғарра кунаду онгоҳ ба хонаи барад ва ҳалок кунад .

مثال آخر: دیگر سحر وی آن است که خویشتن را به تو دوستی بنماید تا تو را عاشق کند و فرا تو نماید که تو را ساخته خواهد بود و به کسی دیگر نخواهد شد و آنگاه ناگاه از تو به دشمن تو شود و مثل آن چون زنی نابکار مفسد است که مردان را به خویشتن غره کند و آنگاه به خانه برد و هلاک کند.

Исо ( ъ ) дунёро дид дар мукошифоти хеш дар сӯрати перзанӣ , гуфт , « чанд шавҳари дорӣ » гуфт , « дар адад наёяд аз бисёре » гуфт , « бамурданд ё талоқ доданд » гуфт , « на ! ки ҳамаро бикуштам » гуфт , « пас аҷаб аз ин аҳмақони дигар , май бенанд ки бо дигарон чаҳ мекунӣ , ва онгаҳ дар ту рағбат мекунанд ва ибрат намегиранд ? »

عیسی (ع) دنیا را دید در مکاشفات خویش در صورت پیرزنی، گفت، «چند شوهر داری» گفت، «در عدد نیاید از بسیاری» گفت، «بمردند یا طلاق دادند» گفت، «نه! که همه را بکشتم» گفت، «پس عجب از این احمقان دیگر، می بینند که با دیگران چه می کنی، و آنگه در تو رغبت می کنند و عبرت نمی گیرند؟»

Мисоли охир : дигари саҳари дунё онаст ки зоҳири хеш ороста дорад ва ҳар чаҳ бало ва меҳнатаст пӯшида дорад то ҷоҳил ба зоҳир вай нигарад ғарра шавад ва мисли вай чун перзанӣаст зишт ки рӯй дарбандад ,у ҷомаҳо дебоу пероя бисёр бар худ кунад , ҳар ки аз даври вайро бибинад фитна шавад ва чун чодар аз вай боз кунад пушаймон шаваду Фзоиҳ вай мебинад ва дар хабараст ки дунёро рӯз қиёмат биоваранд бар сӯрати ъаҷузаи зишти сабзи чашму дандонҳои ваии беруни омада ва чун халқ дар вай нигаранд , гӯйанд , « наузи биллоҳ ин чист бад-ӣни Фзиҳтӣу бад-ӣни зиштӣ » гӯйанд , « ин он дунёст ки ба сабаби ин ҳасад ва душманӣ варзедед бо якдигар ва хӯнҳо рехтед ва раҳм бибаредед ва ба ваии ғарраи шадид » онгоҳи вайро ба дӯзах андозанд , гуяд , « худоёи кҷоинди дӯстон ? » бифармоед то эшонро низ бибаранд ва ба дӯзах андозанд .

مثال آخر: دیگر سحر دنیا آن است که ظاهر خویش آراسته دارد و هر چه بلا و محنت است پوشیده دارد تا جاهل به ظاهر وی نگرد غره شود و مثل وی چون پیرزنی است زشت که روی دربندد، و جامه ها دیبا و پیرایه بسیار بر خود کند، هر که از دور وی را ببیند فتنه شود و چون چادر از وی باز کند پشیمان شود و فضایح وی می بیند و در خبر است که دنیا را روز قیامت بیاورند بر صورت عجوزه زشت سبز چشم و دندان های وی بیرون آمده و چون خلق در وی نگرند، گویند، «نعوذ بالله این چیست بدین فضیحتی و بدین زشتی» گویند، «این آن دنیاست که به سبب این حسد و دشمنی ورزیدید با یکدیگر و خونها ریختید و رحم ببریدید و به وی غره شدید» آنگاه وی را به دوزخ اندازند، گوید، «خدایا کجایند دوستان؟» بفرمایید تا ایشان را نیز ببرند و به دوزخ اندازند.

Мисоли охир : касе ки ҳисоб баргирад то чанд бӯдааст аз азал ки дар дунё набӯд ва дар абад чандаст ки нахоҳад буд ? ва ин рӯзӣ чанд дар миёни азалу абад чандаст ? донад ки мисли дунё чун роҳ мусофирӣаст ки манзили вай маҳдаст ,у охири манзили вай лаҳадаст ва дар миёни ваии манзилӣ чандаст маъдӯд , ҳар солӣ чун манзилӣ ва ҳар моҳӣ чун фарсангӣ ва ҳар рӯзӣ чун майлӣ ва ҳар нафасӣ чун гомӣу вай бар давом меравад якеро он роҳи фарсангии монда ва якеро кам ва якеро бешу вай сокин нишаста ки гӯйӣ ҳамеша ӣнҷо хоҳад буд , тадбир корҳое кунад ки то даҳ сол бошад ки бидон муҳтоҷ нашаваду вай то даҳ рӯзи зер хок хоҳад шуд .

مثال آخر: کسی که حساب برگیرد تا چند بوده است از ازل که در دنیا نبود و در ابد چند است که نخواهد بود؟ و این روزی چند در میان ازل و ابد چند است؟ داند که مثل دنیا چون راه مسافری است که منزل وی مهد است، و آخر منزل وی لحد است و در میان وی منزلی چند است معدود، هر سالی چون منزلی و هر ماهی چون فرسنگی و هر روزی چون میلی و هر نفسی چون گامی و وی بر دوام میرود یکی را آن راه فرسنگی مانده و یکی را کم و یکی را بیش و وی ساکن نشسته که گویی همیشه اینجا خواهد بود، تدبیر کارهایی کند که تا ده سال باشد که بدان محتاج نشود و وی تا ده روز زیر خاک خواهد شد.

Мисоли охир : бидон ки мисли аҳли дунё дар лиззатӣ ки меёбанд , бози он расвоӣу ранҷ ки аз дунё хоҳанд дид дар охират , ҳамчун касеаст ки таоми чарбу ширин бисёр бихӯрад то меъдаи вай табоҳ шавад , онгоҳи Фзиҳтӣ аз меъдау нафасу қазои ҳоҷат хеш мебинад ва тшўир мехӯрд ва пушаймон мешавад ки лиззати гузашт ва Фзиҳт бимонад ва чунон ки ҳар чанд таоми хуштар , сиқли ваии гандатар , ҳар чанд лиззати дунёи бештар , оқибати он расвотар ва ин худ дар вақт ҷон кандан падедор ояд ки ҳар киро неъмату боғу бустону канизакону ғуломону зару сим беш буд , ба вақт ҷон кандан , ранҷи фироқ беш буд аз он кас ки андак дорад ва он ранҷу азоб ба марг зоил нашавад , балки зиёдат шавад ки он дӯстии сифат диласту дил бар ҷой хеш бошад ва намирад .

مثال آخر: بدان که مثل اهل دنیا در لذتی که می یابند، باز آن رسوایی و رنج که از دنیا خواهند دید در آخرت، همچون کسی است که طعام چرب و شیرین بسیار بخورد تا معده وی تباه شود، آنگاه فضیحتی از معده و نفس و قضا حاجت خویش می بیند و تشویر می خورد و پشیمان می شود که لذت گذشت و فضیحت بماند و چنان که هر چند طعام خوشتر، ثقل وی گنده تر، هر چند لذت دنیا بیشتر، عاقبت آن رسواتر و این خود در وقت جان کندن پدیدار آید که هر که را نعمت و باغ و بستان و کنیزکان و غلامان و زر و سیم بیش بود، به وقت جان کندن، رنج فراق بیش بود از آن کس که اندک دارد و آن رنج و عذاب به مرگ زایل نشود، بلکه زیادت شود که آن دوستی صفت دل است و دل بر جای خویش باشد و نمیرد.

Мисоли охир : бидон ки корҳои дунё ки пеш ояд , мухтасари намояд ва мардум пиндоранд ки шуғли вай дароз нахоҳад буд ва бошад ки аз сад кори ваии яке падедор ояду умр дар он шаваду исо ( ъ ) мегуяд , « мисли ҷӯяндаи дунё чун мисли хӯранда об дарёст , ҳар чанд беш хӯрд ташна тар мешавад , мехӯрд ва мехӯрд то ҳалок шавад ,у ҳаргизи он тишнагӣ аз ваии бншўд »у расӯли мо , алайҳи афзали алслўоту акмали алтҳёт , мегуяд , « ҳамчунон ки раво набошад ки касе дар об равад ва тар нагардад , раво набошад ки касе дар дунё шавад ва олӯда нагардад . »

مثال آخر: بدان که کارهای دنیا که پیش آید، مختصر نماید و مردم پندارند که شغل وی دراز نخواهد بود و باشد که از صد کار وی یکی پدیدار آید و عمر در آن شود و عیسی (ع) می گوید، «مثل جوینده دنیا چون مثل خورنده آب دریاست، هر چند بیش خورد تشنه تر می شود، می خورد و می خورد تا هلاک شود، و هرگز آن تشنگی از وی بنشود» و رسول ما، علیه افضل الصلوات و اکمل التحیات، می گوید، «همچنان که روا نباشد که کسی در آب رود و تر نگردد، روا نباشد که کسی در دنیا شود و آلوده نگردد.»

Мисоли охир : мисли касе ки дар дунё ояд , мисли касеаст ки меҳмон шавад наздики мизбонӣ ки одати вай буд ки ҳамеша сарой ороста дорад барои меҳмонон ва эшонро мехонд , гуруҳеи пас аз гуруҳе ,у тибқи заррини пеши вай наад бар ваии нақлу миҷмараи симин бо авд ва бихӯр то вай муаттар шавад ва хушбӯӣ гардад ва нақл бихӯраду тибқу миҷмараи бигузорад то қавми дигар дар расанд пас ҳар каси расм вай донад ва оқил бошад , авд ва бихӯр барафканад ва хушбӯӣ шавад ва нақл бихӯраду тибқу миҷмара ба дили хуши бигузорад ва шукр бигӯед ва баравад ва касе ки аблаҳ бошад , пиндорад ки ин ба вай доданд то бо хештани бабрад , чун ба вақт рафтан аз вай боз ситонанд , ранҷур ва дилтанг шаваду фарёди даргиради дунё низ ҳамчунон меҳмонсароӣаст , сиблат бар роҳгзрён то зод баргиранд ва дар ончӣ дар саройаст тамаъ накунанд .

مثال آخر: مثل کسی که در دنیا آید، مثل کسی است که مهمان شود نزدیک میزبانی که عادت وی بود که همیشه سرای آراسته دارد برای مهمانان و ایشان را می خواند، گروهی پس از گروهی، و طبق زرین پیش وی نهد بر وی نقل و مجمره سیمین با عود و بخور تا وی معطر شود و خوشبوی گردد و نقل بخورد و طبق و مجمره بگذارد تا قوم دیگر در رسند پس هر کس رسم وی داند و عاقل باشد، عود و بخور برافکند و خوشبوی شود و نقل بخورد و طبق و مجمره به دل خوش بگذارد و شکر بگوید و برود و کسی که ابله باشد، پندارد که این به وی دادند تا با خویشتن ببرد، چون به وقت رفتن از وی باز ستانند، رنجور و دلتنگ شود و فریاد درگیرد دنیا نیز همچنان مهمانسرای است، سبیل بر راهگذریان تا زاد برگیرند و در آنچه در سرای است طمع نکنند.

Мисоли охир : мисоли аҳли дунё дар машғӯлии эшон ба кори дунёу фаромӯш кардани охират чун мисли қавмӣаст ки дар киштӣ бошанд ва ба ҷазирае расиданд , барои қазои ҳоҷату таҳорат берун омаданду киштии бон мунодӣ кард ки ҳеҷ кас мабод ки рӯзгор бисёр бараду ҷуз ба таҳорат машғӯл шавад ки киштӣ ба таъҷил хоҳад рафт , пас эшон дар он ҷазира пароканда шуданд гуруҳе ки оқилтар буданд , сабк таҳорат карданд ва боз омаданд , киштӣ фориғ ёфтанд , ҷое ки хуштару мувофиқтар буд бигирифтанду гуруҳеи дигар дар аҷоиби он ҷазира аҷаб бимонаданд ва ба назора боз истоданд ва дар он шукуфаҳоу мурғони хуши овозу снгризаҳҳои мунаққаш ва млўн нагиристанд , чун боз омаданд , дар киштии ҳеҷ ҷой фарох наёфтанд , ҷои танг ва торикӣ бинишастанду ранҷ он мекашиданд гуруҳеи дигар ба назора ихтисор накарданд , балки он санги резаҳои ғариб ва некӯтар чиданд ва бо худ биоваранд , ва дар киштии ҷой он наёфтанд , ҷой танг бинишастанд ва борҳои он снгризаҳҳо бар гардан ниҳоданд ва чун як ду рӯзи баромад , он рангҳои некӯ бигардед ва торик шуду буиҳои нохуш аз он омадан гирифт , ҷой наёфтанд ки баёндозанд , пушаймонӣ хӯрданду бору ранҷи он бар гардан мекашиданду гуруҳеи дигар дар аҷоиби он ҷазира мутаҳайир шуданд то аз киштии даври афтоданд ва киштӣ бирафту мунодии киштӣ бон нашуниданд ва дар ҷазира мебуданд то баъзе ҳалок шуданд аз гуруснагӣ ва баъзеро сбоъи ҳалоки крдони гуруҳи аввал мисли муъминон прҳизкорасту гуруҳи бозпасин мисли кофарон ки худроу худоиро ъзўҷлу охиратро фаромӯш карданду ҳамагии худро ба дунё доданд ки « астҳбўои алҳиўаҳи алднёи алии алохраҳ » ва он ду гуруҳи миёнин мисли осӣонаст ки асли имон нигоҳ доштанд , валикини даст аз дунёи бдоштнди гуруҳе бо дарвешӣ таматтуъ карданду гуруҳе бо таматтуъи неъмат бисёр ҷамъ карданд то гронбор шуданд .

مثال آخر: مثال اهل دنیا در مشغولی ایشان به کار دنیا و فراموش کردن آخرت چون مثل قومی است که در کشتی باشند و به جزیره ای رسیدند، برای قضا حاجت و طهارت بیرون آمدند و کشتی بان منادی کرد که هیچ کس مباد که روزگار بسیار برد و جز به طهارت مشغول شود که کشتی به تعجیل خواهد رفت، پس ایشان در آن جزیره پراکنده شدند گروهی که عاقلتر بودند، سبک طهارت کردند و باز آمدند، کشتی فارغ یافتند، جایی که خوشتر و موافق تر بود بگرفتند و گروهی دیگر در عجایب آن جزیره عجب بماندند و به نظاره باز ایستادند و در آن شکوفه ها و مرغان خوش آواز و سنگریزه های منقش و ملون نگریستند، چون باز آمدند، در کشتی هیچ جای فراخ نیافتند، جای تنگ و تاریکی بنشستند و رنج آن می کشیدند گروهی دیگر به نظاره اختصار نکردند، بلکه آن سنگ ریزه های غریب و نیکوتر چیدند و با خود بیاورند، و در کشتی جای آن نیافتند، جای تنگ بنشستند و بارهای آن سنگریزه ها بر گردن نهادند و چون یک دو روز برآمد، آن رنگهای نیکو بگردید و تاریک شد و بوی های ناخوش از آن آمدن گرفت، جای نیافتند که بیاندازند، پشیمانی خوردند و بار و رنج آن بر گردن می کشیدند و گروهی دیگر در عجایب آن جزیره متحیر شدند تا از کشتی دور افتادند و کشتی برفت و منادی کشتی بان نشنیدند و در جزیره می بودند تا بعضی هلاک شدند از گرسنگی و بعضی را سباع هلاک کردآن گروه اول مثل مومنان پرهیزکار است و گروه بازپسین مثل کافران که خود را و خدای را عزوجل و آخرت را فراموش کردند و همگی خود را به دنیا دادند که «استحبوا الحیوه الدنیا علی الاخره» و آن دو گروه میانین مثل عاصیان است که اصل ایمان نگاه داشتند، ولیکن دست از دنیا بداشتند گروهی با درویشی تمتع کردند و گروهی با تمتع نعمت بسیار جمع کردند تا گرانبار شدند.