Чу барзад ба пардози гули остин

چو برزد به پرداز گل آستین

Шунид аз лаби ғунчаи сад офарин

شنید از لب غنچه صد آفرین

Чу нақши лабии калакаш оғоз кард

چو نقش لبی کلکش آغاز کرد

Ба таҳсини дасташи даҳон боз кард

به تحسین دستش دهان باز کرد

Чу калакаш нагорд забон хамӯш

چو کلکش نگارد زبان خموش

Ҷузи овоз таҳсин наёяд ба гӯш

جز آواز تحسین نیاید به گوش

Кашад сӯрати нахл агар бар варақ

کشد صورت نخل اگر بر ورق

Нагунҷад з нашаву намо дар варақ

نگنجد ز نشو و نما در ورق

Ба як даст агар нахли бандад ба кох

به یک دست اگر نخل بندد به کاخ

Ба даст дигар , мива чӣанд зи шох

به دست دگر، میوه چیند ز شاخ

зи як даст ӯ раст то нақши кишт

ز یک دست او رُست تا نقش کشت

Дигар даст , муздаш ба хирман навишт

دگر دست، مزدش به خرمن نوشت

Кунад сӯрати хастае чун рақам

کند صورت خسته‌ای چون رقم

зи таҳрик набзаш билразад қалам

ز تحریک نبضش بلرزد قلم

Нагорд агар сӯрати захми дор

نگارد اگر صورت زخم‌دار

Ҷаҳд бар фалаки зи оташи хӯн , шарор

جهد بر فلک ز آتش خون، شرار

зи мӯ , сӯрати сози нокардаи сар

ز مو، صورت ساز ناکرده سر

Ки нохун занад , нағмааш бар ҷигар

که ناخن زند، نغمه‌اش بر جگر

Қалами нақши нобастаи тотор ро

قلم نقش نابسته تاتار را

Ки машкаши дукони бастаи аттор ро

که مشکش دکان بسته عطار را

зи калакаши чунон рехти нақши шароб

ز کلکش چنان ریخت نقش شراب

Ки борон наризад чунон аз саҳоб

که باران نریزد چنان از سحاب

зи трдстии калаки мъҷзбён

ز تردستی کلک معجزبیان

Кунад нақши деворро трзбон

کند نقش دیوار را ترزبان

Кунад сӯрати худ чу нимӣ рақам

کند صورت خود چو نیمی رقم

Шабиҳаши з дасташ сетанд қалам

شبیهش ز دستش ستاند قلم

Азуи шакли гӯии замин бар варақ

ازو شکل گوی زمین بر ورق

Ба гардиш диҳад осмонро сабақ

به گردش دهد آسمان را سبق

Нагорд чу бар пардае шакли шер

نگارد چو بر پرده‌ای شکل شیر

Далерон набенанд сӯяши далер

دلیران نبینند سویش دلیر

Ба фарз ар кашад мурғро пари нахуст

به فرض ار کشد مرغ را پر نخست

зи парвозаш аҷзо нагардад дуруст

ز پروازش اجزا نگردد درست

Чу хоҳад самандӣ кашад тизгом

چو خواهد سمندی کشد تیزگام

Шавад сӯраташ дар биёбони тамом

شود صورتش در بیابان تمام

Куҷои шасти тасвири пайкони кушод ?

کجا شست تصویر پیکان گشاد؟

Ки дар синаи хасм , обаши надод

که در سینه خصم، آبش نداد

Гар уфтад зи дасташи қалам дар рақам

گر افتد ز دستش قلم در رقم

зи мижгони тасвири бандади қалам

ز مژگان تصویر بندد قلم

зи пардози сӯрати напардохта

ز پرداز صورت نپرداخته

Ки баҳри ҳаюлоаши ҷони сохта

که بهر هیولاش جان ساخته

зи баси пеш ӯ ҷабҳа бар хоки суд

ز بس پیش او جبهه بر خاک سود

Ҷабин карда Монии тиҳӣ аз суҷуд

جبین کرده مانی تهی از سجود

Саноеъи дарин бурҷ беш аз ҳад аст

صنایع درین برج بیش از حد است

Дараш худ дар хона мақсадаст

درش خود در خانه مقصدست

Буд васфи ин бурҷ беш аз шумор

بود وصف این برج بیش از شمار

Шумурдан нишоед яке аз ҳазор

شمردن نشاید یکی از هزار

Мақоми шаҳаншоҳ дайн парвараст

مقام شهنشاه دین‌پرورست

Чаҳ давлат ки ин бурҷро дар бараст

چه دولت که این برج را در برست

Илоҳӣ буд то зи сайри сипеҳр

الهی بود تا ز سیر سپهر

Мадори уфуқи матлаъи моҳу меҳр

مدار افق مطلع ماه و مهر

Ба давлат ба коми дили шайху шоб

به دولت به کام دل شیخ و شاب

Шҳншаҳи дарин бурҷи боди офтоб

شهنشه درین برج باد آفتاب

Расидам ба ризвони насаби гулшанӣ

رسیدم به رضوان نسب گلشنی

Ки ҷинати гулаши рост на хирманӣ

که جنت گلش راست نه خرمنی

Насимаши зи санъати бҳороФрин

نسیمش ز صنعت بهارآفرین

Қаламҳои нахлаши нгороФрин

قلم‌های نخلش نگارآفرین

зи барги гулаши хулди рӯи сохта

ز برگ گلش خلد رو ساخته

Рутӯбат ба хокаши вузӯи сохта

رطوبت به خاکش وضو ساخته

Зумурради баради сабзаашро намоз

زمرّد برد سبزه‌اش را نماز

Кафи хокаш аз лолаи ёқӯти соз

کف خاکش از لاله یاقوت ساز

Дил аз файзи ҷинат дар ӯ баҳраи манд

دل از فیض جنت در او بهره‌مند

Назар аз тамошои сурӯши баланд

نظر از تماشای سروش بلند

Ба саҳнаши зумурради баробар ба хок

به صحنش زمرّد برابر به خاک

Ба обаши тавон бохтани ишқи пок

به آبش توان باختن عشق پاک

Дарин хок , фарш аст нашаву намо

درین خاک، فرش است نشو و نما

Рутӯбат , рутӯбати баради зини ҳаво

رطوبت، رطوبت برد زین هوا

Ба хокаш наад реша дар гули қадам

به خاکش نهد ریشه در گل قدم

Ки аз шабнамаши нами расида ба нам

که از شبنمش نم رسیده به نم

Трўоти з рӯй гулаши мунфаил

طروات ز روی گلش منفعل

Баландии зи болои сурӯши хаҷал

بلندی ز بالای سروش خجل

Лаби ҷӯяш аз лолаи рангини чунон

لب جویش از لاله رنگین چنان

Ки лабҳои сабзони ҳиндии зи пан

که لب‌های سبزان هندی ز پان

Чанораши басии сарвро дили шикаст

چنارش بسی سرو را دل شکست

Буд даст , бисёр болои даст

بود دست، بسیار بالای دست

зи сарву санавбари дарин хоки пок

ز سرو و صنوبر درین خاک پاک

Қиёмати дамад то қиёмати зи хок

قیامت دمد تا قیامت ز خاک

Ба осӯдаи хоки покаш , тзрў

به آسوده خاک پاکش، تذرو

Қиёмати фурушади зи болои сарв

قیامت فروشد ز بالای سرو

Ирамро дил аз орзӯии гулаш

ارم را دل از آرزوی گلش

Парешонтар аз турраи сунбулаш

پریشان‌تر از طره سنبلش

Ба сари наргисаши тоҷи зари бофта

به سر نرگسش تاج زر بافته

зи чашм ки ё раб назар ёфта ?

ز چشم که یا رب نظر یافته؟

зи гулҳои алвонаш аз ҳар канор

ز گل‌های الوانش از هر کنار

Бисотии Фрўчидаҳи рангин , баҳор

بساطی فروچیده رنگین، بهار

зи фарёди булбул ба сад изтироб

ز فریاد بلبل به صد اضطراب

Биҳиштӣ дигар ҷуста ҳар сӯи зи хоб

بهشتی دگر جسته هر سو ز خواب

зи баси сабзи рангини дарин тозаи боғ

ز بس سبز رنگین درین تازه باغ

зи буии гулаш ранг гирад димоғ

ز بوی گلش رنگ گیرد دماغ

Ба саҳнаши зи ҷӯши гулу ёсуман

به صحنش ز جوش گل و یاسمن

Шудаи ғунча дар байза , мурғи чаман

شده غنچه در بیضه، مرغ چمن

Ҳамин бас буд шоҳиди ҷӯши гул

همین بس بود شاهد جوش گل

Ки нашунида номи хазони гӯши гул

که نشنیده نام خزان گوش گل

Чунон гули дарин боғ , рангин дамид

چنان گل درین باغ، رنگین دمید

Ки аз сояаш ме тавон ранги чид

که از سایه‌اش می‌توان رنگ چید

Дар ӯ беди маҷнӯни чунон бе хабар

در او بید مجنون چنان بی‌خبر

Ки халхол по карда аз мӯии сар

که خلخال پا کرده از موی سر

Расонидаи сурӯш ба Айюқ , тоҷ

رسانیده سروش به عیّوق، تاج

Зумуррад диҳад сабзаашро хароҷ

زمرّد دهد سبزه‌اش را خراج

Буд фарши доими дарин бӯстон

بود فرش دایم درین بوستان

Баҳорӣ ки нашунида номи хазон

بهاری که نشنیده نام خزان

зи баси абри пошида бар хокаши об

ز بس ابر پاشیده بر خاکش آب

Ғуборӣ надорад ҳавои ҷузи саҳоб

غباری ندارد هوا جز سحاب

Насимаши буруни орад аз шохсор

نسیمش برون آرد از شاخسار

Чу барги гул аз рӯй ҳам навбаҳор

چو برگ گل از روی هم نوبهار

Дарин боғ , бешаст азон хуррамӣ

درین باغ، بیش است ازان خرّمی

Ки дар пӯст гунҷад ғам аз бе ғамӣ

که در پوست گنجد غم از بی‌غمی

Буд серумаи наргисаш аз ҳаё

بود سرمه نرگسش از حیا

Гулаш хандад , аммо надорад садо

گلش خندد، اما ندارد صدا

Шақоӣқи назар бар чамани дӯхта

شقایق نظر بر چمن دوخته

зи наргис назарбозӣ омӯхта

ز نرگس نظربازی آموخته

Кунад бар самани ътрбизии сабо

کند بر سمن عطربیزی صبا

Рутӯбати фурушад ба шабнами ҳаво

رطوبت فروشد به شبنم هوا

Шароби қадаҳ сӯз дорад ба ҷом

شراب قدح‌سوز دارد به جام

Ки дорад ба ҷузи лолаи айши мудом ?

که دارد به جز لاله عیش مدام؟

Магар карда наргис ба сӯяши нигоҳ ?

مگر کرده نرگس به سویش نگاه؟

Ки афканда аз сари шақоӣқи кулоҳ

که افکنده از سر شقایق کلاه

Магар буд минқори булбули қалам ?

مگر بود منقار بلبل قلم؟

Ки аз буи гул шуд муаттар , рақам

که از بوی گل شد معطر، رقم

Надорад дарин боғи ъушрати камӣ

ندارد درین باغ عشرت کمی

Гулии зини гулистон буд хуррамӣ

گلی زین گلستان بود خرمی

Чу рухсори соқии зи ҷоми шароб

چو رخسار ساقی ز جام شراب

Чаман даргирифт аз гули офтоб

چمن درگرفت از گل آفتاب

зи паҳлавӣ гул шуд чунон ътрёб

ز پهلوی گل شد چنان عطریاب

Ки чун гул диҳад барги гулбуни гулоб

که چون گل دهد برگ گلبن گلاب

Нмолидаҳи чашм аз шукри хоби ноз

نمالیده چشم از شکر خواب ناز

Шукуфтан бағал карда бар ғунчаи боз

شکفتن بغل کرده بر غنچه باز

Чунон шуд зи гули бори гулбуни гарон

چنان شد ز گل بار گلبن گران

Ки афканд аз шохи мурғи ошён

که افکند از شاخ مرغ آشیان

Дарин бӯстони тароват нигор

درین بوستان طراوت‌نگار

Тавон ҷои гул , даста бастани баҳор

توان جای گل، دسته بستن بهار

Кунадгар сӯии ин гулистони гузор

کند گر سوی این گلستان گذار

Ирам андалебӣ кунад ихтиёр

ارم عندلیبی کند اختیار

Хати сабзааш бар баёзи чаман

خط سبزه‌اش بر بیاض چمن

Дар иншои мавзунии норван

در انشای موزونی نارون

Дарин бӯстони саросари биҳишт

درین بوستان سراسر بهشت

Наёбӣ ниҳолӣ ки ризвон накишт

نیابی نهالی که رضوان نکشت

Дарин боғ аз сояи шохсор

درین باغ از سایه شاخسار

Кунад боғбони абри раҳмати шикор

کند باغبان ابر رحمت شکار

Буд пеши сабзони мавзуни боғ

بود پیش سبزان موزون باغ

зи мавзунии норван , сарви доғ

ز موزونی نارون، سرو داغ

Арӯси чаманро кунад зеварӣ

عروس چمن را کند زیوری

Чу ойини ҷаъфар , гули ҷаъфарӣ

چو آیین جعفر، گل جعفری

Чу гулҳои раънои дарин лолаи зор

چو گل‌های رعنا درین لاله‌زار

Хазонро пас пушт карда баҳор

خزان را پس پشت کرده بهار

Азин боғ рафтан набошад савоб

ازین باغ رفتن نباشد صواب

Чаро меравад чашми наргис ба хоб ?

چرا می‌رود چشم نرگس به خواب؟

Гулистон будгар чунин дилрабоӣ

گلستان بود گر چنین دلربای

Кунад қудсёнро гулистони стоӣ

کند قدسیان را گلستان‌ستای

Ба саҳари он ки тартиб гармоба дод

به سحر آن که ترتیب گرمابه داد

Баннои биҳиштӣ бар оташи ниҳод

بنای بهشتی بر آتش نهاد

Ба ҳаммом шуд тавбаам раҳнамӯн

به حمام شد توبه‌ام رهنمون

Ки он аз дарун шавед , ин аз бурун

که آن از درون شوید، این از برون

Нигории чунин , каси напардохта

نگاری چنین، کس نپرداخته

Чу май , обу оташ ба ҳам сохта

چو می، آب و آتش به هم ساخته

Тафовут на дар ваии гадоро зи шоҳ

تفاوت نه در وی گدا را ز شاه

Ба олӯдагии бад , чу лутфи илоҳ

به آلودگی بد، چو لطف اله

Ҳавояш рутӯбат физой димоғ

هوایش رطوبت‌فزای دماغ

Май аз шиша аш карда равшани чароғ

می از شیشه‌اش کرده روشن چراغ

зи девори саҳнаш ба нақш ва нигор

ز دیوار صحنش به نقش و نگار

зи бтхонаҳ чин барояд дамор

ز بتخانه چین برآید دمار

Дарин хонқаҳ аз ясору ямин

درین خانقه از یسار و یمین

Тҷрдпрстон хилват нишин

تجردپرستان خلوت‌نشین

Буд маҷмаъи файз ҳар хилваташ

بود مجمع فیض هر خلوتش

Аҷаби анҷуманҳост дар хилваташ

عجب انجمن‌هاست در خلوتش

Дар ӯ паҳлавии ҳам , чу гул дар чаман

در او پهلوی هم، چو گل در چمن

Булӯрӣнаи соқони симинаи тан

بلورینه‌ساقان سیمینه‌تن

Дамаши оташ аз оби оради падед

دمش آتش از آب آرد پدید

Чунин оташини ботинӣ кас надид

چنین آتشین باطنی کس ندید

Зулолаш чу олоиши ошкор

زلالش چو آلایش آشکار

Тавонад ки шавед зи дилҳо ғубор

تواند که شوید ز دل‌ها غبار

Ҷўоҳрншон гашта девор ва дар

جواهرنشان گشته دیوار و در

з ҳар ҷавҳараши обу тоб дигар

ز هر جوهرش آب و تاب دگر

Наёбӣ дарин хонқаҳи ҳеҷ тан

نیابی درین خانقه هیچ تن

Ки аз чирк дунё нашавед бадан

که از چرک دنیا نشوید بدن

Бахилӣ ки дар хилват ӯ нишаст

بخیلی که در خلوت او نشست

зи олӯдагии шасти якбораи даст

ز آلودگی شست یکباره دست

Шабу рӯзаши оташ буд зери пой

شب و روزش آتش بود زیر پای

Валикини з тамкин наҷунбад зи ҷой

ولیکن ز تمکین نجنبد ز جای

з давлат диҳад ҳасани фаршаши навид

ز دولت دهد حسن فرشش نوید

Кунад мармараши кори бахти сифед

کند مرمرش کار بخت سفید

Мизоҷаштару гарм монанди рӯҳ

مزاجش تر و گرم مانند روح

зи файзаши тани хокёнро футуҳ

ز فیضش تن خاکیان را فتوح

Надонам хирад дода ҷой аз чаҳ фан

ندانم خرد داده جای از چه فن

Дар оғӯши як рӯҳ , чандини бадан

در آغوش یک روح، چندین بدن

Ҳаримӣ ки хоҳии гадо , хоҳи шоҳ

حریمی که خواهی گدا، خواه شاه

Гузоранд бар остонаши кулоҳ

گذارند بر آستانش کلاه

Барои ҷидораши ҷавоҳиртарош

برای جدارش جواهرتراش

Дили кон , ба фӯлод карда тарош

دل کان، به فولاد کرده تراش

Буд маҷмаъи субҳи хезон дар ӯ

بود مجمع صبح خیزان در او

Чу дида , бадани қатраи резон дар ӯ

چو دیده، بدن قطره‌ریزان در او

Баради файзи омаши сағиру кабӣр

برد فیض عامش صغیر و کبیر

Ба саҳнаши мусовии ғанӣу фақир

به صحنش مساوی غنی و فقیر

Вуҷӯдаш буд мункиронро далел

وجودش بود منکران را دلیل

Ки оташи гулистон шуда бар халил

که آتش گلستان شده بر خلیل

зи ршҳи рутӯбати зи девор ва дар

ز رشح رطوبت ز دیوار و در

Садафи вор , фаршаши зи лўлўӣ тар

صدف‌وار، فرشش ز لولوی تر