Шарорӣ ки шамъаш азон ёфт тоб

شراری که شمعش ازان یافت تاب

Буд санги чахмоқи он офтоб

بود سنگ چخماق آن آفتاب

Талабкори ҳоҷот , дилбаста аш

طلبکار حاجات، دلبسته‌اش

Баҳори муноҷот , гулдаста аш

بهار مناجات، گلدسته‌اش

зи болояши андешаи кӯтаҳи каманд

ز بالایش اندیشه کوته‌کمند

Буд байти маъмури бахташи баланд

بود بیت معمور بختش بلند

Буд хутбаи шоҳ то дархураш

بود خطبه شاه تا درخورش

зи бол млоик сазад минбараш

ز بال ملایک سزد منبرش

Чаҳ волост қадараш ки болои он

چه والاست قدرش که بالای آن

Буд хутба бар номи шоҳи ҷаҳон

بود خطبه بر نام شاه جهان

Ҳарам зон сабаб қибла шуд , каз нахуст

حرم زان سبب قبله شد، کز نخست

Ба ин масҷиди ихлос будаш дуруст

به این مسجد اخلاص بودش درست

зи васфаш ба байти алмуқаддаси раҳеи сет

ز وصفش به بیت‌المقدس رهی‌ست

Ки ҳар байт , бунёди байти аллоҳии сет

که هر بیت، بنیاد بیت‌اللّهی‌ست

Иҷобат занад бар ибодати ниёз

اجابت زند بر عبادت نیاز

Хуши он кас ки ӣнҷои гузоради намоз

خوش آن کس که اینجا گزارد نماز

Ба абрӯии миҳроб ишорат намой

به ابروی محراب اشارت نمای

Ки вақт намозаст , аз дар дарой

که وقت نمازست، از در درآی

Тавон кард бар минбараши ҷони сапанд

توان کرد بر منبرش جان سپند

Казон номи шоҳ ҷаҳон шуд баланд

کزان نام شاه جهان شد بلند

Азон минбараши сар ба гардуни расонад

ازان منبرش سر به گردون رساند

Ки ҷовид дар хутба шоҳ монад

که جاوید در خطبه شاه ماند

зи овози қуръон шудаи ҳуш ҳо

ز آواز قرآن شده هوش‌ها

зи тасбеҳу тҳлили пар , гӯш ҳо

ز تسبیح و تهلیل پر، گوش‌ها

Чунон халқро сӯии худ хонда аст

چنان خلق را سوی خود خوانده است

Ки миҳробаши абрӯ нҷнбондаҳ аст

که محرابش ابرو نجنبانده است

Чароғаши гули боғи эмин буд

چراغش گل باغ ایمن بود

Ки равшани зи дилҳои равшан буд

که روشن ز دل‌های روشن بود

Ба таклифи мардум барои намоз

به تکلیف مردم برای نماز

Дараш чун дар тавбаи пайвастаи боз

درش چون در توبه پیوسته باز

Чу хоҳад кунад хомаи васфаши баён

چو خواهد کند خامه وصفش بیان

зи таснӣм ва кавсар бишӯяд забон

ز تسنیم و کوثر بشوید زبان

Лаби ҳавзаш аз об замзам тараст

لب حوضش از آب زمزم ترست

зи миҳроб , бо каъба дар бар дуруст

ز محراب، با کعبه در بر درست

зи Аммони ҳавзаши зи баси обу тоб

ز عمّان حوضش ز بس آب و تاب

Лолӣ барояд ба ҷои ҳубоб

لآلی برآید به جای حباب

Зулолаши з ҳар муваҷҷаҳ эй бе дареғ

زلالش ز هر موجه‌ای بی‌دریغ

Ба қатъ таъаллуқ кашида сети теғ

به قطع تعلق کشیده‌ست تیغ

Лаби растгорони з обаш тараст

لب رستگاران ز آبش ترست

Магари манбааш чашма кавсараст ?

مگر منبعش چشمه کوثرست؟

Шунидам зи хосони фархундаи фол

شنیدم ز خاصان فرخنده فال

Ки пеш аз ҷулуси абади иттисол

که پیش از جلوس ابد اتصال

Шаҳаншоҳи дайнпарвар дайни паноҳ

شهنشاه دین‌پرور دین‌پناه

Фалаки қадар , шоҳи ҷаҳони подшоҳ

فلک قدر، شاه جهان پادشاه

Паноҳамам , соҳиби тахту тоҷ

پناه امم، صاحب تخت و تاج

Ки дорад шариъат ба аҳдаши ривоҷ

که دارد شریعت به عهدش رواج

Пас аз фатҳи роно , ба сад ъзу ҷоҳ

پس از فتح رانا، به صد عزّ و جاه

Ба давлат дар аҷмир зад боргоҳ

به دولت در اجمیر زد بارگاه

Ба тўФи мазори ҳақоиқи шиор

به طوف مزار حقایق شعار

Муайяни ҷаҳони хоҷаи рӯзгор

معین جهان خواجه روزگار

Ҳақоиқи паноҳу маорифи моб

حقایق‌پناه و معارف‌مآب

Ки додаш фалак , қутби олами хитоб

که دادش فلک، قطب عالم خطاب

Камари басти чусту қадами дрнҳод

کمر بست چست و قدم درنهاد

На аз роҳи расм , аз раҳи эътиқод

نه از راه رسم، از ره اعتقاد

Чу ушшоқ , худро ба ҷонони расонад

چو عشاق، خود را به جانان رساند

Тариқи зиёрат ба поёни расонад

طریق زیارت به پایان رساند

Дар он равзаи пок , масҷид набӯд

در آن روضه پاک، مسجد نبود

Дилашро таманноӣ масҷид фузуд

دلش را تمنای مسجد فزود

Худовандро бо худо шуд қарор

خداوند را با خدا شد قرار

Ки монад азуи масҷидии ёдгор

که ماند ازو مسجدی یادگار

Басӣ барнаёмад зи даври фалак

بسی برنیامد ز دور فلک

Ки он қиблаи гоҳи мулӯку малик

که آن قبله‌گاه ملوک و ملک

Баромад бар авранги шоҳаншаҳӣ

برآمد بر اورنگ شاهنشهی

зи лутфи илоҳӣ ба фармондиҳӣ

ز لطف الهی به فرماندهی

Ба тавфиқ ҳақ шуд чу кораш ба ком

به توفیق حق شد چو کارش به کام

Банно кард ин масҷид ва шуд тамом

بنا کرد این مسجد و شد تمام

Ба фармӯдаи сояи кирдигор

به فرموده سایه کردگار

Чу кард ин банноро қазои устувор

چو کرد این بنا را قضا استوار

Банноӣ чу бунёди ишқи устувор

بنایی چو بنیاد عشق استوار

Чу аҳди вФопишгони пойдор

چو عهد وفاپیشگان پایدار

Навиштанд таърихаши аҳли яқин

نوشتند تاریخش اهل یقین

Баннои шаҳаншоҳ рӯй замин

بنای شهنشاه روی زمین

Ба малик дигар , хотирам шод нест

به ملک دگر، خاطرم شاد نیست

Биҳиштӣ ба аз акбробод нест

بهشتی به از اکبرآباد نیست

Дарин гулшани айшу дори сарвар

درین گلشن عیش و دار سرور

Ба ҳар гӯшае , ҷӯши ғулмону ҳур

به هر گوشه‌ای، جوش غلمان و حور

зи сабзони ширин шамоил мапурс

ز سبزان شیرین‌شمایل مپرس

Лаби пурнамаки байн ва аз дил мапурс

لب پرنمک بین و از دل مپرس

Чу сунбули ҳамаи мӯишони печи печ

چو سنبل همه مویشان پیچ‌پیچ

Камари ҳеҷу дилҳо гирифтори ҳеҷ

کمر هیچ و دل‌ها گرفتار هیچ

Шикархандаи ому даҳани нопадид

شکرخنده عام و دهن ناپدید

Ҷаҳонии намак , бенамакдон ки дид ?

جهانی نمک، بی‌نمکدان که دید؟

Даҳани ҳеҷ ва дар ҳеҷ ҳам сад сухан

دهن هیچ و در هیچ هم صد سخن

Ҳамин дар миёни гуфтугӯии даҳан

همین در میان گفتگوی دهن

Ба мӯи рафта аз чашми умеди хоб

به مو رُفته از چشم امّید خواب

зи дилҳо ба тоби камари бардаи тоб

ز دل‌ها به تاب کمر برده تاب

Надорам ба ҷузи ҳарфи сабзони ҳавас

ندارم به جز حرف سبزان هوس

Сухани сабз кардан ҳаминасту бас

سخن سبز کردن همین است و بس

Надонам чаҳ тартиб карданду фан

ندانم چه ترتیب کردند و فن

Ки фонӯсро об шуд перҳан

که فانوس را آب شد پیرهن

Фурӯзони чароғ аз паии обшор

فروزان چراغ از پی آبشار

Буд лавҳи симин ки шуд ошкор

بود لوح سیمین که شد آشکار

зи акси чироғон буд сатҳи об

ز عکس چراغان بود سطح آب

Сипеҳрӣ ки бошад пар аз офтоб

سپهری که باشد پر از آفتاب

зи акси чироғон ба дарёи ҳубоб

ز عکس چراغان به دریا حباب

Булӯрӣни қадаҳ буду гулгуни шароб

بلورین‌قدح بود و گلگون‌شراب

Чироғони зи об оташ ангехта

چراغان ز آب آتش انگیخته

Зару сим бо ҳам бромихтаҳ

زر و سیم با هم برآمیخته

Назар кун ба фаввораи ин ҳарим

نظر کن به فواره این حریم

Агар бед маҷнӯн надидӣ зи сим

اگر بید مجنون ندیدی ز سیم

Буд бахти фавворааш арҷманд

بود بخت فواره‌اش ارجمند

Дар афшодани сим , дасташи баланд

در افشاندن سیم، دستش بلند

Баландаст фаввораро даст азон

بلندست فواره را دست ازان

Ки бахшад ба сайёраи сими равон

که بخشد به سیاره سیم روان

Надонам чаҳ найранги фаввораи сохт

ندانم چه نیرنگ فواره ساخت

Ки дар остини сим соид гудохт

که در آستین سیم ساعد گداخت

Дар афшодани сим , дасташи Карим

در افشاندن سیم، دستش کریم

Вази он , сафҳаи чарх , афшони сим

وز آن، صفحه چرخ، افشان سیم

зи рухсори гардуни фурӯи шасти гирд

ز رخسار گردون فرو شست گرد

Ки будаш сар шустани лоҷувард

که بودش سر شستن لاجورد

Буд сарви фавворааш сими тан

بود سرو فواره‌اش سیم‌تن

Бибин то чаҳ бошад гули ин чаман

ببین تا چه باشد گل این چمن

Чу хуршед , бар тарафи ҷӯи подшоҳ

چو خورشید، بر طرف جو پادشاه

Саросари рӯи кӯчаи субҳи гоҳ

سراسر رو کوچه صبح‌گاه

Рафиқӣ ки ҳаргиз наварзад нифоқ

رفیقی که هرگز نورزد نفاق

Китобаст дар зери ин на равоқ

کتاب است در زیر این نُه رواق

з ҳар лафзам ояд ба гӯши ин хитоб

ز هر لفظم آید به گوش این خطاب

Ки бошад дар ганҷи маънӣ , китоб

که باشد در گنج معنی، کتاب

Ғанимати шумори ин чунин дӯстӣ

غنیمت شمار این‌چنین دوستی

Ки дид ӣнқадари мағз дар пӯстӣ ?

که دید اینقدر مغز در پوستی؟

Китобаст сармояи одамӣ

کتاب است سرمایه آدمی

Китобаст перояи хуррамӣ

کتاب است پیرایه خرمی

?герат кас набошад макун изтироб

گرت کس نباشد مکن اضطراب

Ғам бе касе шавед аз дил , китоб

غم بی‌کسی شوید از دل، کتاب

зи лавҳ қадар нест як нуқта кам

ز لوح قدر نیست یک نقطه کم

Қадам карда сар то ба поиши қалам

قدم کرده سر تا به پایش قلم

Ҳақиқати шиносӣ буд бо камол

حقیقت‌شناسی بود با کمال

Ки лафзаш буд қолу мъниши ҳол

که لفظش بود قال و معنیش حال

Нагӯяд сухан бо ҳамаи қолу қил

نگوید سخن با همه قال و قیل

Хамӯшӣ буд бар камолаши далел

خموشی بود بر کمالش دلیل

Сутураши паии рабт ҳар достон

سطورش پی ربط هر داستان

Ба ҳам муттафиқ чун сафи расатон

به هم متفق چون صف راستان

Дили нуктаи санҷон буд дӯсташ

دل نکته‌سنجان بود دوستش

Ки мағзи маъонии сет дар пӯсташ

که مغز معانی‌ست در پوستش

зи ҳарфаши ҷаҳонии пар ва худ хамӯш

ز حرفش جهانی پر و خود خموش

Ҳаминаст осори арбоби ҳуш

همین است آثار ارباب هوش

зи срлўҳ , тоҷи зараш бар сар аст

ز سرلوح، تاج زرش بر سر است

Ба малики сухан , хусрав дигараст

به ملک سخن، خسرو دیگرست

Чу дар хизматаши хомаи бандади камар

چو در خدمتش خامه بندد کمر

Шавад чун сиёҳии равони машк тар

شود چون سیاهی روان مشک تر

Сухани вари зи тарзи каломаши хаҷал

سخن‌ور ز طرز کلامش خجل

Қалами баста бар ҳарфаш аз нуқтаи дил

قلم بسته بر حرفش از نقطه دل

Навой тараб мезанад улфаташ

نوای طرب می‌زند الفتش

Кудурати зи дил май баради суҳбаташ

کدورت ز دل می‌برد صحبتش

Варақҳоаш чун дилбарони чгл

ورق‌هاش چون دلبران چگل

Ба холу хат аз олимии бардаи дил

به خال و خط از عالمی برده دل

Паии рабташи авроқ , ҳар як сиррӣ

پی ربطش اوراق، هر یک سری

Ниҳода ба пои зи худ бартарӣ

نهاده به پای ز خود برتری

Ба рӯйиш назар кард ҳар чанд кор

به رویش نظر کرد هر چند کار

Чу паргор бар хат фитодаш гузор

چو پرگار بر خط فتادش گذار

Пар аз илм ҳар сафҳае синае сет

پر از علم هر صفحه‌ای سینه‌ای‌ست

з ҳар сатр , мифтоҳи ганҷинае сет

ز هر سطر، مفتاح گنجینه‌ای‌ست

Ғаюрӣ ки сӯии фалаки дидаи дайр

غیوری که سوی فلک دیده دیر

Гуҳ диданаши афканди сар ба зер

گه دیدنش افکند سر به زیر

Саропояш аз лафзу маънии сети пар

سراپایش از لفظ و معنی‌ست پر

Садафи вори паҳлавии ҳам чида дар

صدف‌وار پهلوی هم چیده دُر

Хиради рост ҳар сафҳааш дар назар

خرد راست هر صفحه‌اش در نظر

Муҳӣтии лаболаби зи лўлўӣ тар

محیطی لبالب ز لولوی تر

Кунад саҳарҳо ошкор аз ду каф

کند سحرها آشکار از دو کف

Ҷаҳонии гуҳари ҷамъ дар як садаф

جهانی گهر جمع در یک صدف

Ба ҳам лафзу маънӣ чу шеру шукр

به هم لفظ و معنی چو شیر و شکر

Ғарибону марбӯт бо икдгр

غریبان و مربوط با یکدگر

Чаро осмонаш нахонд касе ?

چرا آسمانش نخواند کسی؟

Ки зер ва зибр карда дорад басӣ

که زیر و زبر کرده دارد بسی

Кашида басии сарзаниш аз қалам

کشیده بسی سرزنش از قلم

Казу вокшидаҳи сети чандини рақам

کزو واکشیده‌ست چندین رقم

Нигорӣ буд пари зи нақш ва нигор

نگاری بود پر ز نقش و نگار

Ба рағбати кашандаш азон дар канор

به رغبت کشندش ازان در کنار

Надорад забон , лек ҳар ҳарфи он

ندارد زبان، لیک هر حرف آن

Калидӣ буд баҳри қуфли забон

کلیدی بود بهر قفل زبان

Сухани дӯстии байн ки дар анҷуман

سخن‌دوستی بین که در انجمن

Сухан чӣанд аммо нагӯяд сухан

سخن چیند اما نگوید سخن

зи нақд сухан дода ваҷҳи баён

ز نقد سخن داده وجه بیان

Вафо карда дахлаш ба харҷи забон

وفا کرده دخلش به خرج زبان

Аниси хилоиқ ба сару ълн

انیس خلایق به سرّ و علن

Мададкор ҳар кас ба вақти сухан

مددکار هر کس به وقت سخن

Гуҳӣ дар канори сухани огаҳон

گهی در کنار سخن‌آگهان

Гуҳӣ бар сари дасти шоҳаншаҳон

گهی بر سر دست شاهنشهان

Муҳӣти сухани вази сухан бе хабар

محیط سخن وز سخن بی‌خبر

Садафи вори ғофили зи қадари гуҳар

صدف‌وار غافل ز قدر گهر

Ба ҷузи хол ва хат нест андеша аш

به جز خال و خط نیست اندیشه‌اش

Мухтати парастӣ буд пеша аш

مخطّط‌پرستی بود پیشه‌اش

Ба ҳар нўсўодӣ чу деринагон

به هر نوسوادی چو دیرینگان

Хабар дода аз ҳоли пешинагон

خبر داده از حال پیشینگان

Ба забти сухани шуҳра дар рӯзгор

به ضبط سخن شهره در روزگار

Баровардаи ҳифзаши зи нисёни дамор

برآورده حفظش ز نسیان دمار

Сухани ончунон дар ваии афшурдаи пой

سخن آنچنان در وی افشرده پای

Ки аз нақл кардан наҷунбад зи ҷой

که از نقل‌کردن نجنبد ز جای

зи афтодагии сафҳааш муҳтарам

ز افتادگی صفحه‌اش محترم

Ҳамаи рӯи пар аз нақши пои қалам

همه رو پر از نقش پای قلم

Кунад аз забони қалами гуфтугӯӣ

کند از زبان قلم گفتگوی

Равад аз раги хомаи обаш ба ҷӯй

رود از رگ خامه آبش به جوی

Чаҳ найрангсозӣ буд каз фусун

چه نیرنگ‌سازی بود کز فسون

зи кони шабаҳи гавҳари оради бурун

ز کان شبه گوهر آرد برون

Варақҳоаш ҳамчун забон дар даҳан

ورق‌هاش همچون زبان در دهن

Камолӣ надорад ба ғайр аз сухан

کمالی ندارد به غیر از سخن