На дар дидаи нур ва на дар дили ҳузур
نه در دیده نور و نه در دل حضور
Буд пери афтодаро хонаи гӯр
بود پیر افتاده را خانه گور
Ба перии мадор аз ҷавонии умед
به پیری مدار از جوانی امید
Нагардад сияҳи боз , мӯии сифед
نگردد سیه باز، موی سفید
зи ранг табиӣ макун иҷтиноб
ز رنگ طبیعی مکن اجتناب
Нишоед ҷавон шуд ба мӯии хизоб
نشاید جوان شد به موی خضاب
Сифедӣ мӯ шуд ба перии насиб
سفیدی مو شد به پیری نصیب
Шукуфаи пас аз мива бошад ғариб
شکوفه پس از میوه باشد غریب
Туро гашти сунбул ба насрини бадал
تو را گشت سنبل به نسرین بدل
Начедӣ гул аз боғи ҳасани амал
نچیدی گل از باغ حسن عمل
Мсозши иваз , шуд чу дандони талаф
مسازش عوض، شد چو دندان تلف
Куҷо мекунад кори гавҳар , садаф ?
کجا میکند کار گوهر، صدف؟
зи перӣ чу афтод бар чеҳраи чин
ز پیری چو افتاد بر چهره چین
Ба худ аз ҷавонии бисотии мучин
به خود از جوانی بساطی مچین
Бар он пер хандад аҷали дам ба дам
بر آن پیر خندد اجل دمبهدم
Ки гирад хами зулф бо пушти хам
که گیرد خم زلف با پشت خم
Ба ҳангом перӣ макун созу барг
به هنگام پیری مکن ساز و برگ
Ки оғози перии сети анҷоми марг
که آغاز پیریست انجام مرگ
Ба дармон , ҷавонро буд эҳтиёҷ
به درمان، جوان را بود احتیاج
Шавад дарди перӣ ба мурдани алоҷ
شود درد پیری به مردن علاج
Ба перӣ макун зиндагонии ҳавас
به پیری مکن زندگانی هوس
Ҷавонӣ буд зиндагонӣу бас
جوانی بود زندگانی و بس
Дариғо ки аҳди ҷавонии гузашт
دریغا که عهد جوانی گذشت
Ҷавонӣ магӯ , зиндагонии гузашт
جوانی مگو، زندگانی گذشت
зи перони шиори ҷавонии мҷўӣ
ز پیران شعار جوانی مجوی
Чу пажмурда шуд гул , чаҳ ранг ва чаҳ буи
چو پژمرده شد گل، چه رنگ و چه بوی
Мазан пер аз заъфи гӯи печу тоб
مزن پیر از ضعف گو پیچ و تاب
Шавад зард , вақти ғуруби офтоб
شود زرد، وقت غروب آفتاب
зи перони рутӯбати мҷу дар димоғ
ز پیران رطوبت مجو در دماغ
Ки беравған , афсурда бошад чароғ
که بی روغن، افسرده باشد چراغ
Макун пери гӯи даъвии саркашӣ
مکن پیر گو دعوی سرکشی
з хокистар ояд куҷои оташӣ ?
ز خاکستر آید کجا آتشی؟
Бирав ханда бар заъф перон мазан
برو خنده بر ضعف پیران مزن
Ту ҳам эй ҷавон , пери хоҳӣ шудан
تو هم ای جوان، پیر خواهی شدن
Буд пер , афтодаи рӯзгор
بود پیر، افتاده روزگار
Бар афтодагон по мазан зинҳор
بر افتادگان پا مزن زینهار
Чунон қатъ шуд аз ҷавонии умед
چنان قطع شد از جوانی امید
Ки чун зол , мӯи равед аз тани сифед
که چون زال، مو روید از تن سفید
Макун аз ҳинои мӯии худ ранги баст
مکن از حنا موی خود رنگ بست
Ҷавонӣ ба найранг ноед ба даст
جوانی به نیرنگ ناید به دست
Сифеду сиёҳ аз ту гардад ба хашм
سفید و سیاه از تو گردد به خشم
Ки бо зулмати мӯӣ , шуд нури чашм
که با ظلمت موی، شد نور چشم
Маро карда перии чунон ноумед
مرا کرده پیری چنان ناامید
Ки пеш ҷавонон нигарадам сифед
که پیش جوانان نگردم سفید
Чу субҳи он ки меҳраш буд бар асар
چو صبح آن که مهرش بود بر اثر
Ҷавони хезад аз хоби перонаи сар
جوان خیزد از خواب پیرانهسر
Шикасти ончунон мӯи сифедии пурм
شکست آنچنان مو سفیدی پرم
Ки аз бим , савдо парид аз серум
که از بیم، سودا پرید از سرم
Ҷаҳонро чаҳ дастии сет дар шустушӯӣ
جهان را چه دستیست در شستشوی
Ки беоб шавед сиёҳии зи мӯӣ
که بی آب شوید سیاهی ز موی
Ба перии з тифлӣ шудам ҳам Аннан
به پیری ز طفلی شدم همعنان
Надонам ҷавонӣ чаҳ шуд дар миён
ندانم جوانی چه شد در میان
Ба тифлии марои кас ба мактаби надод
به طفلی مرا کس به مکتب نداد
Ки равшан кунам худ ба перии савод
که روشن کنم خود به پیری سواد
Сӯии машки ман баради кофури роҳ
سوی مشک من برد کافور راه
Яке шуд ба чашмами сифеду сиёҳ
یکی شد به چشمم سفید و سیاه
зи мӯии сифеди ончунонам нФўр
ز موی سفید آنچنانم نفور
Ки зангӣ ба чашмам буд ба зи ҳур
که زنگی به چشمم بود به ز حور
Ҳаво аз серуми як сар мӯ нарафт
هوا از سرم یک سر مو نرفت
Сиёҳии з мӯ рафт ва аз рӯ нарафт
سیاهی ز مو رفت و از رو نرفت
Бишуд ранги мижгон чу мӯии зқн
بشد رنگ مژگان چو موی ذقن
Ҷавонӣ нарафта сет аз чашми ман
جوانی نرفتهست از چشم من
Бизан дасту по то ҷавонят ҳаст
بزن دست و پا تا جوانیت هست
Ки пер аз Асои баста бар чӯб , даст
که پیر از عصا بسته بر چوب، دست
Бирав дил ба аҳд ҷавонӣ манеҳ
برو دل به عهد جوانی منه
Ки нодода , айём гуяд бидиҳ
که ناداده، ایام گوید بده
Ҷавоняти бозии сет пар карда боз
جوانیت بازیست پر کرده باز
Ҷаҳд аз назар , то кунӣ чашми боз
جهد از نظر، تا کنی چشم باز
Қадат шуд зи перӣ чу дол эй алил
قدت شد ز پیری چو دال ای علیل
Чаҳ доне ки бар марг бошад далел
چه دانی که بر مرگ باشد دلیل
Шавад чанд айнаки сипардори чашм ?
شود چند عینک سپردار چشم؟
Назар кун ки аз даст шуд кори чашм
نظر کن که از دست شد کار چشم
Назари рахт аз дида барчӣда рафт
نظر رخت از دیده برچیده رفت
зи айнак , спрдорӣ дида рафт
ز عینک، سپرداری دیده رفت
Фалаки косаи зонуят чун шикаст
فلک کاسه زانویت چون شکست
Пай мумиёе макун кФчаҳи даст
پی مومیایی مکن کفچه دست
Нашуд аз Асои пои сусти устувор
نشد از عصا پای سست استوار
Чаҳ кор ояд аз пои чубин , чаҳ кор ?
چه کار آید از پای چوبین، چه کار؟
зи перии сети кори ҷавонии маҳол
ز پیریست کار جوانی محال
Куҳани нахл , кӣ бар диҳад чун ниҳол ?
کهن نخل، کی بر دهد چون نهال؟
зи пешонии ?ут то зқн чин расед
ز پیشانیات تا ذقن چین رسید
Чаҳ ҳосили зи чинӣ ки машкаш парид
چه حاصل ز چینی که مشکش پرید
Чу нур аз назар рафту қӯти зи по
چو نور از نظر رفت و قوت ز پا
Чаҳ ёрӣ диҳад айнакат ё Асо ?
چه یاری دهد عینکت یا عصا؟
Буд пеши аҳли назари ногувор
بود پیش اهل نظر ناگوار
Ба имдоди айнаки тамошои ёр
به امداد عینک تماشای یار
Ҷавонро з перӣ набошад хабар
جوان را ز پیری نباشد خبر
зи нахл куҳан пресс ҷаври табар
ز نخل کهن پرس جور تبر
Фалак дар ҷавонӣ ба комат нагашт
فلک در جوانی به کامت نگشت
Ту нагузаштӣ аз кому даврони гузашт
تو نگذشتی از کام و دوران گذشت
Ҷавонӣ ва гармаст ҳангомаи ?ут
جوانیّ و گرم است هنگامهات
Чаҳ майоварӣ бар сари номаи ?ут
چه میآوری بر سر نامهات
Ҷавон гарчи сӯзади зи ҳурмони зар
جوان گرچه سوزد ز حرمان زر
Вале пер азон беш ёбад асар
ولی پیر ازان بیش یابد اثر
Чу аз бешаи оташи براردи дамор
چو از بیشه آتش برآرد دمار
Кунад бештар дар неи хушк , кор
کند بیشتر در نی خشک، کار
Хато гуфтам ин , хурда бар ман мгир
خطا گفتم این، خرده بر من مگیر
Гадои ҷавон ба зи султони пер
گدای جوان به ز سلطان پیر
Чу қадар ҷавонӣ надониста Эй
چو قدر جوانی ندانستهای
Дили худ ба шохи ҳаваси баста Эй
دل خود به شاخ هوس بستهای
Хазони дида ба донад аз ранги кор
خزاندیده به داند از رنگ کار
Ки дорад чаҳ дар бор , нахл аз баҳор
که دارد چه در بار، نخل از بهار
Ҷавонӣ ки бо ранҷу сустӣ буд
جوانی که با رنج و سستی بود
Ба аз перӣу тандурустӣ буд
به از پیری و تندرستی بود
Туро заъфи перӣ чу бепо кунад
تو را ضعف پیری چو بیپا کند
Асои зӯри ҳирсати ду боло кунад
عصا زور حرصت دو بالا کند
Пар аз чини рух , ойӣна магузор пеш
پر از چین رخ، آیینه مگذار پیش
Ба савҳон макун рӯй ойӣнаи риш
به سوهان مکن روی آیینه ریش
зи мӯии сиёҳ онкӣ чӣанд сифед
ز موی سیاه آنکه چیند سفید
Кунад ноумедии ҷудо аз умед
کند ناامیدی جدا از امید
Шудӣ перу дил аз ҳаваси кӯбаи кӯй
شدی پیر و دل از هوس کوبهکوی
Магар бар дилати рехти зулмати зи мӯӣ ?
مگر بر دلت ریخت ظلمت ز موی؟
Зании номаи хеш агар бар кулоҳ
زنی نامه خویش اگر بر کلاه
Кунад бози мӯии саратро сиёҳ
کند باز موی سرت را سیاه
Гаронии зи сар мунтақил шуд ба гӯш
گرانی ز سر منتقل شد به گوش
Сабк шуд саропо , нёсуд дӯш
سبک شد سراپا، نیاسود دوش
зи хоки ту даврон ба фикри сабу
ز خاک تو دوران به فکر سبو
Ту дар устихони бандии орзӯ
تو در استخوانبندی آرزو
Қадати гашти чавгони гӯии Асо
قدت گشت چوگان گوی عصا
Ҳамон завқи бозяти монда ба ҷо
همان ذوق بازیت مانده به جا
зи перӣ чу айёми пуштати шикаст
ز پیری چو ایام پشتت شکست
Ба бозӣ , Асо найза додат ба даст
به بازی، عصا نیزه دادت به دست
Танатгар заъиф , орзӯяти қавии сет
تنت گر ضعیف، آرزویت قویست
Куҳани мардро , ҳирс , рӯ дар навай сет
کهن مرد را، حرص، رو در نویست
Тани озодау дили гирифтори ҳирс
تن آزاده و دل گرفتار حرص
Ба ин заъф , чун май кашии бори ҳирс ?
به این ضعف، چون میکشی بار حرص؟
Дамодами аҷали шаҳнаи ворат ба зӯр
دمادم اجل شحنهوارت به زور
Кашон май барад то ба зиндони гӯр
کشان میبرد تا به زندان گور
Рух аз чини пар аз захми шамшери марг
رخ از چین پر از زخم شمشیر مرگ
Мучин бар сари икдгри созу барг
مچین بر سر یکدگر ساز و برگ
Азонӣ нагуфтӣ ва субҳат дамид
اذانی نگفتی و صبحت دمید
Бикаш қоматӣ , зон ки қомат хамед
بکش قامتی، زان که قامت خمید
Аҷали хишти зер сарат дода соз
اجل خشت زیر سرت داده ساز
Ту бар нозболш наҳй сар ба ноз
تو بر نازبالش نهی سر به ناز
Чу дар хок , охир фурӯкаш кунӣ
چو در خاک، آخر فروکش کنی
Барои ки айвон мунаққаш кунӣ ?
برای که ایوان منقّش کنی؟
Буд хобгоҳи ту дар зери хок
بود خوابگاه تو در زیر خاک
Ба мижгон чаро мекунӣ хонаи пок ?
به مژگان چرا میکنی خانه پاک؟
Кунад оқибати мунтаҳии созу барг
کند عاقبت منتهی ساز و برگ
Ҷавонӣ ба перӣу перӣ ба марг
جوانی به پیریّ و پیری به مرگ
Яке дар ҳақи умр хуш гуфта аст
یکی در حق عمر خوش گفته است
Ки рафтаи сет , то гуфтае рафта аст
که رفتهست، تا گفتهای رفته است
Чунон умр дорад ба рафтани шитоб
چنان عمر دارد به رفتن شتاب
Ки перяш сабқат кунад бар шабоб
که پیریش سبقت کند بر شباب
Дарин бӯстон ,гар куҳан гар наванд
درین بوستان، گر کهن گر نواند
Ба ранг гул оянд ва чун бӯи раванд
به رنگ گل آیند و چون بو روند
зи ҳурат чаҳ ҳосил ба мӯӣ чу шер
ز حورت چه حاصل به موی چو شیر
Ки борӣки зангии гурезади зи пер
که باریک زنگی گریزد ز پیر
Машав ғарра ,гар модари рӯзгор
مشو غرّه، گر مادر روزگار
Ду рӯзӣ ба меҳрат кашад дар канор
دو روزی به مهرت کشد در کنار
Ки ширӣ ки кардат ба тифлӣ ба ком
که شیری که کردت به طفلی به کام
Ба перии برارد чу мӯӣ аз мсом
به پیری برآرد چو موی از مسام
Сиёҳӣ з мӯем фалаки шасти чуст
سیاهی ز مویم فلک شُست چُست
Вале сарнавишт бидамро нишаст
ولی سرنوشت بدم را نشست
зи далқӣ ки шуд тору пудаши куҳан
ز دلقی که شد تار و پودش کهن
Нишоед умед навай доштан
نشاید امید نوی داشتن
Чу ночор бояд азин дор рафт
چو ناچار باید ازین دار رفت
Хуши он кас ки ин раҳ ба ҳанҷор рафт
خوش آنکس که این ره به هنجار رفت
Фалак дар ҷавонии ҳисоб аз ту дошт
فلک در جوانی حساب از تو داشت
зи перӣ , вале бар сарат пунба кошт
ز پیری، ولی بر سرت پنبه کاشت
Банно карда даврон ба азми сафар
بنا کرده دوران به عزم سفر
зи мӯ , соябони сифедат ба сар
ز مو، سایبان سفیدت به سر
Мҷуи пунбаи доғи савдои зи кас
مجو پنبه داغ سودا ز کس
зи мӯии сарати пунбаи доғ , бас
ز موی سرت پنبه داغ، بس
Гузорад чу дар тирагии бахти рӯ
گذارد چو در تیرگی بخت رو
Баради андаки андаки сиёҳии зи мӯ
برد اندکاندک سیاهی ز مو
Дил аз шаб ба як дам шавад ноумед
دل از شب به یک دم شود ناامید
Шавад гарчи субҳи андаки андаки сифед
شود گرچه صبح اندکاندک سفید
Сиёҳии мӯ , монад бисёр кам
سیاهیّ مو، ماند بسیار کم
Ки дидаи сети зоғии чунин зўдрм ?
که دیدهست زاغی چنین زودرَم؟
Шудаи хдмни риш , ҷӯи гандумат
شده خدمن ریش، جو گندمت
Ҷӯии шарм чун нест аз мардумат ?
جوی شرم چون نیست از مردمت؟
Чаро ҷўФрўшӣ ва гандум намой ?
چرا جوفروشیّ و گندمنمای؟
зи халқ ар натарсӣ , битарс аз худоӣ
ز خلق ار نترسی، بترس از خدای
Мисам буд аз суҳбат ӯ тилло
مسم بود از صحبت او طلا
Куҷо шуд айёри ҷавонӣ , куҷо ?
کجا شد عیار جوانی، کجا؟
Қад аз заъфи перӣ шуда чун камон
قد از ضعف پیری شده چون کمان
Ҳамин пӯстии монда бар устихон
همین پوستی مانده بر استخوان
Макун то з дастат барояд , чунон
مکن تا ز دستت برآید، چنان
Ки худ пер бошӣу ҳирсати ҷавон
که خود پیر باشیّ و حرصت جوان
Дили хешро аз ҳавас пок кун
دل خویش را از هوس پاک کن
Тамаъро зи худ пеш дар хок кун
طمع را ز خود پیش در خاک کن
Сари раҳ дигар бар кигирӣ ба дашт ?
سر ره دگر بر که گیری به دشت؟
Ки чун сайли аҳди ҷавонии гузашт ?
که چون سیل عهد جوانی گذشت؟
Ба даврон мо рафт даври шабоб
به دوران ما رفت دور شباب
Ту гӯйӣ ки буд обрӯии ҳубоб
تو گویی که بود آبروی حباب
Баданро намонад ба ҷои обрӯ
بدن را نماند به جا آبرو
Қавӣ чун шавад заъфи перӣ бар ӯ
قوی چون شود ضعف پیری بر او
Дам аз аҷзи перӣ чаро май занӣ ?
دم از عجز پیری چرا میزنی؟
Ки бедасту по , дасту по май занӣ
که بی دست و پا، دست و پا میزنی
Мазан дами зи зӯри қадӣмӣ , мазан
مزن دم ز زور قدیمی، مزن
Ки аз бодӣ уфтад дарахти куҳан
که از بادی افتد درخت کهن
Касеро кунадгар аҷали дастгир
کسی را کند گر اجل دستگیر
Азон ба , ки перяш созад асир
ازان به، که پیریش سازد اسیر
Ба дандон чу шуд рахнаи афкани қазо
به دندان چو شد رخنهافکن قضا
Даройад азон рахнаи заъфи қуво
درآید ازان رخنه ضعف قوا
Шудӣ пер ва андоз май ме кунӣ
شدی پیر و انداز می میکنی
Нагӯйӣ з май тавба кӣ ме кунӣ
نگویی ز می توبه کی میکنی
Сиррӣ дар ҷавонӣ ба тоъат барор
سری در جوانی به طاعت برآر
Ки афсӯс перӣ наёяд ба кор
که افسوس پیری نیاید به کار