зи бади тавба имрӯз бошад савоб

ز بد توبه امروز باشد صواب

Вагарна чаҳ суд аз пули он сӯии об

وگرنه چه سود از پل آن سوی آب

Ба зиштии кашии олимиро ба пеш

به زشتی کشی عالمی را به پیش

Надонистае қубҳи кирдори хеш

ندانسته‌ای قبح کردار خویش

Чунон кун ки чун парда уфтад зи кор

چنان کن که چون پرده افتد ز کار

Набошӣ зи феъли ниҳон , шармсор

نباشی ز فعل نهان، شرمسار

Ба ботил ба сар рафт панҷоҳу шаст

به باطل به سر رفت پنجاه و شست

Надонам кӣ аз пой хоҳӣ нишаст

ندانم کی از پای خواهی نشست

Ҳавасро ба перии з хотир барор

هوس را به پیری ز خاطر برآر

Ки афсӯс перон наёяд ба кор

که افسوس پیران نیاید به کار

зи кофури дории тамаъ , буии машк

ز کافور داری طمع، بوی مشک

Нчинд касе мива аз шохи хушк

نچیند کسی میوه از شاخ خشک

Ба перӣ макун сози айши ихтиёр

به پیری مکن ساز عیش اختیار

Чаҳ суд аз шукуфаи сети баъд аз баҳор ?

چه سود از شکوفه‌ست بعد از بهار؟

Дар он фасли лозим буд тарки айш

در آن فصل لازم بود ترک عیش

Ки барг хазонаш буд барги айш

که برگ خزانش بود برگ عیش

зи ҳирсат чаҳ умеди рӯз баӣ сет ?

ز حرصت چه امّید روز بهی‌ست؟

Ки паймонаи пари гашту чашмати тиҳии сет

که پیمانه پر گشت و چشمت تهی‌ست

Ҳаёти дубораи сет бе иштибоҳ

حیات دوباره‌ست بی‌اشتباه

Гунаҳкорро бозгашт аз гуноҳ

گنهکار را بازگشت از گناه

Ба исён ба сар рафт умри дароз

به عصیان به سر رفت عمر دراز

Биё то дар тавба бозаст , боз

بیا تا در توبه باز است، باز

зи мӯӣ батон , тоқи гардан чаро ?

ز موی بتان، طاق گردن چرا؟

Чаро сбҳаҳи зуннор кардан , чаро ?

چرا سبحه زنّار کردن، چرا؟

Мазан даст бар гесуии тобнок

مزن دست بر گیسوی تابناک

Ки ногоҳ аз таб нагардӣ ҳалок

که ناگاه از تب نگردی هلاک

Чу васма манеҳ дил бар абрӯии ёр

چو وسمه منه دل بر ابروی یار

Парастор гесу машав шонаи вор

پرستار گیسو مشو شانه‌وار

Марв аз паии чашми хубони далер

مرو از پی چشم خوبان دلیر

Ки он оҳӯони рости чанголи шер

که آن آهوان راست چنگال شیر

Манеҳ дил ба хубони чину чгл

منه دل به خوبان چین و چگل

Ки бар мӯӣ чинӣ набанданд дил

که بر موی چینی نبندند دل

Мадаи дил ба ин танги чашмони тарк

مده دل به این تنگ‌چشمان ترک

Чу ёқӯби мспори Юсуф ба гург

چو یعقوب مسپار یوسف به گرگ

Надорад гули орзӯи рангу бӯ

ندارد گل آرزو رنگ و بو

Ба об қаноат башу дасти азу

به آب قناعت بشو دست ازو

Биёи соқии он пери равшани замир

بیا ساقی آن پیر روشن‌ضمیر

Ки дар кунҷ майхона гардид пер

که در کنج میخانه گردید پیر

Ба ман даҳ ки равшан замирам кунад

به من ده که روشن‌ضمیرم کند

Ба майхонаи ишқ , перам кунад

به میخانه عشق، پیرم کند

Шунидам ки перии зи аҳли ҳиҷоз

شنیدم که پیری ز اهل حجاز

Сухан кард сар бо ҷавонӣ ба роз

سخن کرد سر با جوانی به راز

Ки чун ғунча дар хӯни дил хуфта ам

که چون غنچه در خون دل خفته‌ام

Чу сунбули парешон ва ошуфта ам

چو سنبل پریشان و آشفته‌ام

Гиреҳ ёфта даст бар ришта ам

گره یافته دست بر رشته‌ام

Буруни рафта аз даст , сарришта ам

برون رفته از دست، سررشته‌ام

Сӯии чорае шӯи марои раҳнамӯн

سوی چاره‌ای شو مرا رهنمون

Ки дар дасти душмани забунам , забун

که در دست دشمن زبونم، زبون

Кунад мӯр агар панҷа дар панҷа ам

کند مور اگر پنجه در پنجه‌ام

Ба неруӣ толеъ кунад ранҷа ам

به نیروی طالع کند رنجه‌ام

Ҷавон аз маломат гирифташ ба тир

جوان از ملامت گرفتش به تیر

Ки эй чун камон , шохи бишкастаи пер

که ای چون کمان، شاخ بشکسته پیر

Гўорндаҳи шӯ , то ба ҳар шаҳру кӯй

گوارنده شو، تا به هر شهر و کوی

Равад бо баду нек , обат ба ҷӯй

رود با بد و نیک، آبت به جوی

Ба оташи тариқи мудоро хуш аст

به آتش طریق مدارا خوش است

Шарари хуфта дар санги хоро хуш аст

شرر خفته در سنگ خارا خوش است

Бар аҳволи худ эй фалони хӯн гарӣ

بر احوال خود ای فلان خون گری

Ки нопухтае , гарчи хокистарӣ

که ناپخته‌ای، گرچه خاکستری

Нахоҳӣ газии пушти дасти фусӯс

نخواهی گزی پشت دست فسوس

Чу дастӣ наёрӣ баридан , бабўс

چو دستی نیاری بریدن، ببوس

Ндонӣ магари онкӣ арбоб дид

ندانی مگر آنکه ارباب دید

Бабўсанд дастӣ ки натавон бурид

ببوسند دستی که نتوان برید

Ба нармӣ накардӣ агар дӯсташ

به نرمی نکردی اگر دوستش

Чу фурсат даромад , бикун пӯсташ

چو فرصت درآمد، بکَن پوستش

Чу аз чашмасор мудоро на Эй

چو از چشمه‌سار مدارا نه‌ای

Агар оби Хизрӣ , гуворо на Эй

اگر آب خضری، گوارا نه‌ای

Дами нақд , хуш бигузарон вақти хеш

دم نقد، خوش بگذران وقت خویش

Вагарна чаҳ суд аз хушиҳои пеш

وگرنه چه سود از خوشی‌های پیش

Дил аз айши пеш онкӣ хурсанд кард

دل از عیش پیش آنکه خرسند کرد

Гули чида , бар шох пайванд кард

گل چیده، بر شاخ پیوند کرد

Ба ҳар ҳарф аз дӯст дорон маранҷ

به هر حرف از دوست‌داران مرنج

Мадаи муфт аз даст , ёбӣ чу ганҷ

مده مفت از دست، یابی چو گنج

Куҷои ин мисли дар хур гуфтугӯаст :

کجا این مثل در خور گفتگوست:

зи сад ганҷи беҳтар буд ним дӯст

ز صد گنج بهتر بود نیم دوست

Ба андоза бош эй писари гарми хӯн

به اندازه باش ای پسر گرم‌خون

Ки дӯзах буд , гармӣ аз ҳади бурун

که دوزخ بود، گرمی از حد برون

Ба аҳбоб дар срдмҳрӣ макуш

به احباب در سردمهری مکوش

Куҷои дег афсурда ояд ба ҷӯш ?

کجا دیگ افسرده آید به جوش؟

Ба гармии ҳам аз ҳад набояд гузашт

به گرمی هم از حد نباید گذشت

Буд гармии оташ , чу аз ҳади гузашт

بود گرمی آتش، چو از حد گذشت

Нишинад агар дӯст бо душманат

نشیند اگر دوست با دشمنت

зи оташ буд дар амони хирманат

ز آتش بود در امان خرمنت

Чаҳ гармӣ , чаҳ сардии дарин обу гул

چه گرمی، چه سردی درین آب و گل

Ба ҷамъият зид шавад муътадил

به جمعیت ضد شود معتدل

Бар он дӯст гар нест ин эътибор

بر آن دوست گر نیست این اعتبار

Чунон дӯстиро ба душман сипор

چنان دوستی را به دشمن سپار

Мадаи домани дӯстдорони зи даст

مده دامن دوستداران ز دست

Ки беҳтар буд дӯст аз ҳарчӣ ҳаст

که بهتر بود دوست از هرچه هست

Макун суҳбати норсоёни ҳавас

مکن صحبت نارسایان هوس

Ки дардисари орад , май ним рас

که دردسر آرد، می نیم‌رس

Май аз шӯр худ гашта сари кнгбин

می از شور خود گشته سر کنگبین

Ту май номиаш май , намак дорад ин

تو می‌نامی‌اش می، نمک دارد این

Ба андоза ба , дониши омухтан

به اندازه به، دانش آموختن

Буд ахтари пухтагӣ , сӯхтан

بود اختر پختگی، سوختن

Марои суҳбати пухтагон хом кард

مرا صحبت پختگان خام کرد

Май куҳнаи расвоӣ айём кард

می کهنه رسوای ایّام کرد

зи хомии мҷуи суҳбати аҳли дард

ز خامی مجو صحبت اهل درد

Касе донаи хом хирман накард

کسی دانه خام خرمن نکرد

Ба хомӣ макун теғи ишқи илтимос

به خامی مکن تیغ عشق التماس

Расад хӯшаи баъд аз расӣдан ба дос

رسد خوشه بعد از رسیدن به داس

Туро чун кашад дил ба шурби мудом ?

تو را چون کشد دل به شرب مدام؟

Ки рдкрдаҳи шишаи нӯшии зи ҷом

که ردکرده شیشه نوشی ز جام

Чу бегона ҳамроз бошад , чаҳ хеш

چو بیگانه همراز باشد، چه خویش

Касеро мадони муҳаррами рози хеш

کسی را مدان محرم راز خویش

Ба ҳар гӯши рози садафро сиррии сет

به هر گوش راز صدف را سری‌ست

Ки монанди ғаввосаши ифшогарии сет

که مانند غوّاصش افشاگری‌ست

Чу хоҳӣ шавад роз дар пардаи гум

چو خواهی شود راز در پرده گم

зи софи қадаҳ ба буд лои хам

ز صاف قدح به بود لای خم

Ба гуфтани мдри пардаи сози дил

به گفتن مدر پرده ساز دل

Забонро мадони муҳаррами рози дил

زبان را مدان محرم راز دل

Ту чун рози худро надории ниҳон

تو چون راز خود را نداری نهان

Мҷуи чашми пӯшидан аз дигарон

مجو چشم پوشیدن از دیگران

зи ифшогариҳои боди сабо

ز افشاگری‌های باد صبا

Фитад ғунчаро рози дил бар мулло

فتد غنچه را راز دل بر ملا

Дар роз , бар тираи дил боз нест

در راز، بر تیره‌دل باز نیست

зи занги оинаи муҳаррам роз нест

ز زنگ آینه محرم راز نیست

Манеҳ пой беҳамсарӣ дар сарой

منه پای بی‌همسری در سرای

Киро фард бӯдан сазад ҷузи худоӣ ?

که را فرد بودن سزد جز خدای؟

зи якто шудан гӯ мазан лоф , кас

ز یکتا شدن گو مزن لاف، کس

Яке дар ду олам худоӣасту бас

یکی در دو عالم خدای است و بس

Набӯдӣ чу паргорро сари ду шқ

نبودی چو پرگار را سر دو شق

Куҷо бар хаташ сар наҳодӣ варақ ?

کجا بر خطش سر نهادی ورق؟

Тамом аз ду лаб гар набӯдӣ даҳан

تمام از دو لب گر نبودی دهن

Куҷо ёфтӣ рабт бо ҳам , сухан ?

کجا یافتی ربط با هم، سخن؟

зи як даст , овоз ноед ба дар

ز یک دست، آواز ناید به‌در

Кунад кори миқроз , кӣ бе ду сар ?

کند کار مقراض، کی بی دو سر؟

Надорад гзир аз дуе ҳеҷ кас

ندارد گزیر از دویی هیچ‌کس

Баннои ҷаҳон бар ду ҳарфасту бас

بنای جهان بر دو حرف است و بس

?герати фард май хости сӯрат нигор

گرت فرد می‌خواست صورت‌نگار

з рӯят накардӣ ду чашми ошкор

ز رویت نکردی دو چشم آشکار

Киро насл беҷуфт ояд ба чанг ?

که را نسل بی جفت آید به چنگ؟

Набинад касе оради ҷуз бо ду санг

نبیند کسی آرد جز با دو سنگ

Чу ҳамсар буд дар сарои ногузир

چو همسر بود در سرا ناگزیر

зи перони ту низ эй ҷавони панди гир

ز پیران تو نیز ای جوان پند گیر

Бирав ҷуфти дӯшизаи каш дар бағал

برو جفت دوشیزه کش در بغل

Ки нохуш буд маънии мубтазал

که ناخوش بود معنی مبتذل

зи мастурае иҷтиноб , иҷтиноб

ز مستوره‌ای اجتناب، اجتناب

Ки пеш аз ту , шӯ дида бошад ба хоб

که پیش از تو، شو دیده باشد به خواب

Чаҳ бандӣ ба хоки куҳани оби ҷӯ ?

چه بندی به خاک کهن آب جو؟

Замин , нав гирифт оварад бар накӯ

زمین، نو گرفت آورد بر نکو

Бар ойӣнае ҳайф бошад нигоҳ

بر آیینه‌ای حیف باشد نگاه

Ки афсурдае тира кардаш ба оҳ

که افسرده‌ای تیره کردش به آه

Куҷо ёбад он шамъи афрӯхта

کجا یابد آن شمع افروخته

Ки нимяш ҷой дигар сӯхта

که نیمیش جای دگر سوخته

Чаҳ доне ки чандаст ё чун , зараш

چه دانی که چندست یا چون، زرش

зи ганҷӣ ки нагушӯдае худ дараш

ز گنجی که نگشوده‌ای خود درش

Заниро ки шӯ дида бошад ба хоб

زنی را که شو دیده باشد به خواب

Башу дасту дил зу нахуфта , чу об

بشو دست و دل زو نخفته، چو آب

Куҷои табъи қудсии манишро сиррии сет

کجا طبع قدسی‌منش را سری‌ست

Ба себӣ ки дандон зад дайгарии сет

به سیبی که دندان‌زد دیگری‌ست

Баиро ки як бор мастӣ гузид

بهی را که یک بار مستی گزید

Биҷузи маст дигар нахоҳад мазид

بجز مست دیگر نخواهد مزید

Нахурд он ғизои ҳеҷ тани парварӣ

نخورد آن غذا هیچ تن‌پروری

Ки як бор кардаш ғизои дайгарӣ

که یک بار کردش غذا دیگری

Мёлоси ангушт эй булҳавас

میالاس انگشت ای بوالهوس

Ба шаҳдӣ ки хӯрда ба боли магас

به شهدی که خورده به بال مگس

Дар суфта , наздики аҳли тамиз

دُر سفته، نزدیک اهل تمیز

Чу носуфта гавҳар набошад азиз

چو ناسفته گوهر نباشد عزیز

Макун гули зи домони гулчини ҳавас

مکن گل ز دامان گلچین هوس

Гул онаст каз шохи чинӣу бас

گل آن است کز شاخ چینیّ و بس

Умеди таматтуъ бибояд бурид

امید تمتّع بباید برید

Азон нори пистон ки дасташ расед

ازان نار پستان که دستش رسید

Чу хоҳӣ буд бода чун шер , пок

چو خواهی بود باده چون شیر، پاک

Чу Тифлони даҳан на ба пистони ток

چو طفلان دهن نه به پستان تاک

Баиро ки дандони дигари мазид

بهی را که دندان دیگر مزید

Будгар лаби ҳур , натавон гузид

بود گر لب حور، نتوان گزید

Табиат кунад зон арӯси иҷтиноб

طبیعت کند زان عروس اجتناب

Ки домод дигар кашидаш ниқоб

که داماد دیگر کشیدش نقاب

Чу сайдӣ хӯрд тир , ҷой дигар

چو صیدی خورد تیر، جای دگر

Макун туъма зон сайд , гӯи шери нар

مکن طعمه زان صید، گو شیر نر

Суфолӣ ки шуд куҳна , гардиши магарад

سفالی که شد کهنه، گردش مگرد

Ки аз кӯза нав хуранд оби сард

که از کوزه نو خورند آب سرد

Азон об ба , тишнагӣу сароб

ازان آب به، تشنگیّ و سراب

Чу аз кӯза нав хӯрд ғайр , об

چو از کوزه نو خورد غیر، آب

Бирав кӯза нам кашида мхр

برو کوزه نم‌کشیده مخر

Набаста сети дукони худ , кӯза гар

نبسته‌ست دکان خود، کوزه‌گر

Бар он зани плорк писандида аст

بر آن زن پلارک پسندیده است

Ки пеш аз ту рӯй касе дида аст

که پیش از تو روی کسی دیده است

Манеҳ по бидон хон ки дасташ расед

منه پا بدان خوان که دستش رسید

Минуаши оби ҳайвон ки Хизраш чашид

منوش آب حیوان که خضرش چشید

Чу ғаввоси бардошти меҳр аз садаф

چو غوّاص برداشت مهر از صدف

Чаҳ доне ки шуд чанд гавҳари талаф

چه دانی که شد چند گوهر تلف

Паии соя дар пои сарвии мхўоб

پی سایه در پای سروی مخواب

Ки тобидаи рӯзӣ бар он , офтоб

که تابیده روزی بر آن، آفتاب

Хуши он кас ки мижгон ба ҳам бофта

خوش آن‌کس که مژگان به هم بافته

зи Меҳрӣ ки бар дайгарии тофта

ز مهری که بر دیگری تافته

Мазан даст дар зулфи он хуб рӯй

مزن دست در زلف آن خوب‌روی

Ки пеш аз ту зулфаши гирифтаи сети шӯй

که پیش از تو زلفش گرفته‌ست شوی

Азон ғунча ба , захми хорат ба даст

ازان غنچه به، زخم خارت به دست

Ки даст дигар чидашу дастаи баст

که دست دگر چیدش و دسته بست

Бирав даст аз хӯни он зан бишӯй

برو دست از خون آن زن بشوی

Ки бо дайгарии рафтаи обаш ба ҷӯй

که با دیگری رفته آبش به جوی

Ба он барги гули дори паймони дуруст

به آن برگ گل دار پیمان درست

Ки чу ғунча , гӯйии зи ҷайб ту раст

که چو غنچه، گویی ز جیب تو رُست

Ба он сарв , оғӯш бояд кушод

به آن سرو، آغوش باید گشاد

Ки . . . Бар канори ту зод

که ... بر کنار تو زاد