Шаби видоъ чу бинмуд чархи оинаи гаван

شب وداع چو بنمود چرخ آینه گون

з рӯй хеши маро рӯй толеъи маймун

ز روی خویش مرا روی طالع میمون

Ба фол дошт дилами он дили муборак ро

به فال داشت دلم آن دل مبارک را

Барои азми сафар дар дили шабии шабаҳи гаван

برای عزم سفر در دل شبی شبه گون

зи шавқи доъияи андаруни ҷон дар ҳол

ز شوق داعیه اندرون جان در حال

Ба фоли саъди зи дарвозаи омадами берун

به فال سعد ز دروازه آمدم بیرون

Ҳавоӣ рӯйнигорам рабӯдаи ҳушу қарор

هوای روی نگارم ربوده هوش و قرار

Фироқи ёру диёрами рабӯдаи сабру сукӯн

فراق یار و دیارم ربوده صبر و سکون

На рахти ҷустам ва на ҳамраҳ ва на роҳ оварад

نه رخت جستم و نه همره و نه راه آورد

На зоди ҷустам ва на маҳмили венаи роҳнмўн

نه زاد جستم و نه محمل ونه راهنمون

На ҳеҷ инси диламро ба инс шуд маънус

نه هیچ انس دلم را به انس شد مانوس

На ҳеҷ саканаи танамро ба амн шуд маскӯн

نه هیچ سکنه تنم را به امن شد مسکون

зи гирди мавкиби махдум аср додам соз

ز گرد موکب مخدوم عصر دادم ساز

Барои дидаи бедори бахти кӯҳли ҷФўн

برای دیده بیدار بخت کحل جفون

Хуҷастаи соҳиби девони шарқу ғарб ки ҳаст

خجسته صاحب دیوان شرق و غرب که هست

Ба ҷанби ҳиммати ъолиши қадари гардуни дун

به جنب همت عالیش قدر گردون دون

Ҷаҳони хдиўу ҷаҳони довару ҷаҳони бахшиш

جهان خدیو و جهان داور و جهان بخشش

Ки кори соз ҷаҳонаст ва аз ҷаҳони афзӯн

که کار ساز جهان است و از جهان افزون

Кушоди банди з ҳар бастае ба рои рузин

گشاد بند ز هر بسته ای به رای رزین

Чунонкии сада ба тФтиҳи қуфли мозриўн

چنانکه سده به تفتیح قفل مازریون

Зиҳӣ ба дасту дили оёти ҷӯадро тафсир

زهی به دست و دل آیات جود را تفسیر

Хӣ ба калаку кафи арзоқи халқро қонӯн

خی به کلک و کف ارزاق خلق را قانون

Латифае зи ту ва сад суоли Искандар

لطیفه ای ز تو و صد سئوال اسکندر

Бдиҳаҳ эй зи ту ва сад мақоли афлотӯн

بدیهه ای ز تو و صد مقال افلاطون

Танӣ ки ммтлӣ кин туаст хунаш бирез

تنی که ممتلی کین توست خونش بریز

Ки ҳеҷ ба нашавад аз гуворишу маъҷун

که هیچ به نشود از گوارش و معجون

Замин бо сирау афлоку тӯл ва арзаш чист

زمین با سره و افلاک و طول و عرضش چیست

Ба ҷанби ҷоҳи ту ҳафт эйрмон ва на тоҳўн

به جنب جاه تو هفت ایرمان و نه طاحون

Миёни кавсару таснӣми малики боқии тест

میان کوثر و تسنیم ملک باقی تست

На малики сонии Эрони зи нил то Ҷайҳун

نه ملک ثانی ایران ز نیل تا جیحون

зи зулму зилзилаи баси қасру тоқ ҳомӯн шуд

ز ظلم و زلزله بس قصر و طاق هامون شد

зи адли касрӣ тоқаш намешавад ҳомӯн

ز عدل کسری طاقش نمی شود هامون

Нишонаҳост бар айвони зи разми Кайхусрав

نشانه هاست بر ایوان ز رزم کیخسرو

Фасонаҳост дроФўоаҳи зи базми аФридўн

فسانه هاست درافواه ز بزم افریدون

Нигар ки чанд зи фармондиҳону Подшаҳон

نگر که چند ز فرماندهان و پادشهان

Шуданд хок ва ба ҷойаст ин гули бстўн

شدند خاک و به جای است این گل بستون

Гузашти даври ҷавонӣу ҷоҳу ҷони амин

گذشت دور جوانی و جاه و جان امین

Намонад маликати дорулхилофа бар Маъмун

نماند ملکت دارالخلافه بر مامون

Фитод ҳалқаи заррини зи тоқи нўшрўон

فتاد حلقه زرین ز طاق نوشروان

зи бод ҳодиса шуд хоки фарши сқлотўн

ز باد حادثه شد خاک فرش سقلاطون

На ҳиҷла монад ва на дар ҳиҷлаи ҳала бар Лайлӣ

نه حجله ماند و نه در حجله حله بر لیلی

На ҳалаи мондў на дар ҳалаи нолаи маҷнӯн

نه حله ماندو نه در حله ناله مجنون

Чу бар гузаштау ояндаи ҳеҷ ҳукмӣ нест

چو بر گذشته و آینده هیچ حکمی نیست

з вақт дод бибояд ситад ба ҷаҳду фусун

ز وقت داد بباید ستد به جهد و فسون

Басони сояи абросту гардиши хуршед

بسان سایه ابراست و گردش خورشید

Бақои шодии масрур ваанда маҳзун

بقای شادی مسرور و انده محزون

Ба даст ва калак наҳодӣ басии асос ки ҳаст

به دست و کلک نهادی بسی اساس که هست

зи хирўи сидқу баннои зи остону сақфу сутун

ز خیرو صدق و بنا ز آستان و سقف و ستون

зи хоку оби фаровонат буқъа ҳаст ки он

ز خاک و آب فراوانت بقعه هست که آن

Барои зоти ту ганҷӣаст дар ҷаҳони мхзўн

برای ذات تو گنجی است در جهان مخزون

зи назми банда бноӣӣ фикан ки кам гардад

ز نظم بنده بنائی فکن که کم گردد

зи боду соъиқаи абру офтоби нигун

ز باد و صاعقه ابر و آفتاب نگون

Ту нафъи халқи талаб дар замин ки умри туро

تو نفع خلق طلب در زمین که عمر ترا

Худоӣ дорад аз осеби инқирози масӯн

خدای دارد از آسیب انقراض مصون

Ромади зи шохи ниҳоди ту сад ҳазор Фтн

رمد ز شاخ نهاد تو صد هزار فتن

Ҷаҳди зи бехи нажоди ту сад ҳазор ғсўн

جهد ز بیخ نژاد تو صد هزار غصون

Хдоигоно дар тарзи мдҳтти онам

خدایگانا در طرز مدحتت آنم

Ки нафаси нотиқа бар нутқ ман шавад мафтӯн

که نفس ناطقه بر نطق من شود مفتون

Шунидаем ки савганди нома ҳо гуфтанд

شنیده ایم که سوگند نامه ها گفتند

Барои шоҳони арбоби фазли воҳли фунун

برای شاهان ارباب فضل واهل فنون

Ба нисбатӣ шуда ҳар як мухотаби вмохўз

به نسبتی شده هر یک مخاطب وماخوذ

Ба тӯҳматӣ шуда ҳар як мъотбу мтъўн

به تهمتی شده هر یک معاتب و مطعون

Маро чу нест гуноҳии взлтии зоҳир

مرا چو نیست گناهی وزلتی ظاهر

Замони хеш ба имонро кунам марҳӯн

زمان خویش به ایمان را کنم مرهون

зи роҳи шаръи руҷӯъи қисм чу нест раво

ز راه شرع رجوع قسم چو نیست روا

з рӯй шеър раҳе мекунад руҷӯъ акнӯн

ز روی شعر رهی می کند رجوع اکنون

Ки дидаи банда ки махдумро диҳад савганд

که دیده بنده که مخدوم را دهد سوگند

Зиҳии қзити маъкӯсу ҳолати ворун

زهی قضیت معکوس و حالت وارون

Магари замири худовандгори мавзуни табъ

مگر ضمیر خداوندگار موزون طبع

Писанд дорад ин тарзи нодиру мавзун

پسند دارد این طرز نادر و موزون

Саботи мамлакати шоҳи дону давлати хеш

ثبات مملکت شاه دان و دولت خویش

Ба иттифоқи сўнҷоқу ёрии арғўн

به اتفاق سونجاق و یاری ارغون

Ба ҳоҷатӣ ки барории марои бад-ӣни савганд

به حاجتی که برآری مرا بدین سوگند

Биёбӣ аз раҳи подоши аҷри номамнӯн

بیابی از ره پاداش اجر ناممنون

Ба тӯлу рағбат бешбҳтӣу тоўилӣ

به طول و رغبت بی شبهتی و تاویلی

Забону нияти длрост аз даруну бурун

زبان و نیت دلراست از درون و برون

Ба зоти поки хдоӣит май даҳуми савганд

به ذات پاک خدائیت می دهم سوگند

Ки роми роиз фармон ӯст чархи ҳрўн

که رام رایض فرمان اوست چرخ حرون

з шавқ ӯст ки пери кабӯди пӯши фалак

ز شوق اوست که پیر کبود پوش فلک

Ба чарх ваҷд даромад ба амр кун Фикўн

به چرخ وجد درآمد به امر کن فیکون

Бидон ҳаким ки афъол ӯст бе каму кост

بدان حکیم که افعال اوست بی کم و کاست

Бидон қадим ки авсоф ӯст бе чаҳ ва чун

بدان قدیم که اوصاف اوست بی چه و چون

Ба об дод ба хашмии мамолики фиръавн

به آب داد به خشمی ممالک فرعون

Ба хок дод ба қаҳрии хзоини қорун

به خاک داد به قهری خزاین قارون

Барои нафъи ъҷўзии зи чину Мисру зи рӯм

برای نفع عجوزی ز چین و مصر و ز روم

Фароҳам орад риюанду қанду аФтимўн

فراهم آرد ریوند و قند و افتیمون

зи нсҷи Карамии анвоъ халъа ме бахшад

ز نسج کرمی انواع خلعه می بخشد

Ба қади мунтасаби алқомаҳи зи атласу аксўн

به قد منتسب القامه ز اطلس و اکسون

зи хоку обии анвоъи растании орад

ز خاک و آبی انواع رستنی آرد

Яке ба таъми тбрзди яке ба табъи афюн

یکی به طعم طبرزد یکی به طبع افیون

Ба ҳақи одаму ардису шису Нӯҳу халил

به حق آدم و اردیس و شیث و نوح و خلیل

Ба Мӯсо ва ба Масеҳ ва ба Маряму шмъўн

به موسی و به مسیح و به مریم و شمعون

Ба Исмоил ва ба исҳоқу Юсуфу ёқӯб

به اسماعیل و به اسحاق و یوسف و یعقوب

Ба донёлу азиз ва ба солеҳу зўолнўн

به دانیال و عزیز و به صالح و ذوالنون

Ба ҳишмати зкрёу исмати яҳё

به حشمت ذکریا و عصمت یحیی

Ба ҳуду лут ва ба Довӯду Юшаъ бен навен

به هود و لوط و به داوود و یوشع بن نون

Ба илми мантиқи тайру бдонкаҳи тахташ буд

به علم منطق طیر و بدانکه تختش بود

Равон ба боди чўдри оби киштии машҳун

روان به باد چودر آب کشتی مشحون

Ба хзъи нахлау исқоти ҳамл бар Марям

به خذع نخله و اسقاط حمل بر مریم

Ба таври синоу асрортини волзитўн

به طور سینا و اسرارتین والزیتون

Ба мӯъҷизот ва ба оёти Аҳмади мурсал

به معجزات و به آیات احمد مرسل

Ки антбоаҳ қулӯбасту эътибори ъиўн

که انتباه قلوب است و اعتبار عیون

Ба чори пояи тахти хилофат аз пай ӯ

به چار پایه تخت خلافت از پی او

Ки бӯдаанд ба тадбири малику дайни мозўн

که بوده اند به تدبیر ملک و دین ماذون

Ба қадари сабъи мсонӣу қадари албқраҳ

به قدر سبع مثانی و قدر البقره

Ба соди вқоФ ва ба ёсини ваҳй ва мем ва ба навен

به صاد وقاف و به یاسین وحی و میم و به نون

Ба азми хусрави сайёрагон ки вақти зуҳӯр

به عزم خسرو سیارگان که وقت ظهور

Илми барад ба дар мағриб аз блосоқўн

علم برد به در مغرب از بلاساقون

Ба суръати қамари андари манозилаш ки аз он

به سرعت قمر اندر منازلش که از آن

Ъбортисти зи танзили ъодки алърҷўн

عبارتیست ز تنزیل عادک العرجون

Ба фарқи хеш ба ҷони Муҳамади солис

به فرق خویش به جان محمد ثالث

Ба ҷисми Аҳмаду Маҳмӯду яҳёу ҳорӯн

به جسم احمد و محمود و یحیی و هارون

Ба дар баҳри ту наврӯзи шоҳи ҷони афрӯз

به در بحر تو نوروز شاه جان افروز

Ки ҳаст кавкаби дарӣ ба талъати маймун

که هست کوکب دری به طلعت میمون

Бидон Халифа ки дорад насаби зи хоки аҷам

بدان خلیفه که دارد نسب ز خاک عجم

Ки аз мҳобт ӯ об диҷла гардад хӯн

که از مهابت او آب دجله گردد خون

Вагар ба ҷавҳар оташ расад злтФши асар

وگر به جوهر آتش رسد زلطفش اثر

Зулол Хизр шавад шуълаи дрдли конӯн

زلال خضر شود شعله دردل کانون

Ба хоки марқади пурнури соҳиби мозӣ

به خاک مرقد پرنور صاحب ماضی

Сариҳ гӯям яъне ҷўинии мадфӯн

صریح گویم یعنی جوینی مدفون

Ба назми мадҳати каши лафзу маънии андари табъ

به نظم مدحت کش لفظ و معنی اندر طبع

Мисоли об ҳаётасту лўлўи макнун

مثال آب حیات است و لولو مکنون

Ки кори банда ки чун ҳай ва мем пар карда сет

که کار بنده که چون هی و میم پر کرده ست

Чунонкӣ ҳаст замиру дили марои мазмун

چنانکه هست ضمیر و دل مرا مضمون

Ба Авни айни анояти алиф сифат кун рост

به عون عین عنایت الف صفت کن راست

Ки боди қомати бадхоҳат аз кажӣ чун навен

که باد قامت بدخواهت از کژی چون نون

Марост айшӣ аз тирагӣ чу рӯзи адуат

مراست عیشی از تیرگی چو روز عدوت

з чанд муфсиди фаттон ва чанд гӯнаи Фтўн

ز چند مفسد فتان و چند گونه فتون

Дилии муаззаби фикрат ба доми крбти асир

دلی معذب فکرت به دام کربت اسیر

Тании шикастаи ғурбат ба дасти ҳиҷри забун

تنی شکسته غربت به دست هجر زبون

Бар аҳл порс баборед санги лаън ва сазост

بر اهل پارس ببارید سنگ لعن و سزاست

Ки золимаст ба наси каломи ҳақи малъун

که ظالم است به نص کلام حق ملعون

Зилоли зулм чаҳ пар ту диҳад ба ҷузи зулмат

ظلال ظلم چه پر تو دهد به جز ظلمت

Тамаъ ба табъ чаҳ даъвӣ кунад ба ҷузи тоъӯн

طمع به طبع چه دعوی کند به جز طاعون

Аз он диёр ки маҳдӯд будаму мрзўқ

از آن دیار که محدود بودم و مرزوق

зи ҷаври ҳодиса маҳрӯм мондаму мағбун

ز جور حادثه محروم ماندم و مغبون

Азин муъоинаи перонаи сари саранҷомам

ازین معاینه پیرانه سر سرانجامم

Ҷунуни маҳзи шимур гар намекашад ба ҷунун

جنون محض شمر گر نمی کشد به جنون

Се соли ҷонам дар интизори раҳмати ту

سه سال جانم در انتظار رحمت تو

Аз изтироб ба зиндони ҷисми бади мсҷўн

از اضطراب به زندان جسم بد مسجون

Марои зи ғайри ту ҳоҷат ҳаром шуд ки ҳама

مرا ز غیر تو حاجت حرام شد که همه

Мунофиқанду мроӣиӣу мудаббири мобўн

منافقند و مرائیی و مدبر مابون

Ба қатл дода яке рхсаҳи хшитаҳи алморқ

به قتل داده یکی رخصه خشیته المارق

Ба бухл гашта яке сифлаи имнъи алмоъўн

به بخل گشته یکی سفله یمنع الماعون

Буруни зи ҳоҷати худ ҳомили рисолотам

برون ز حاجت خود حامل رسالاتم

Ба гӯнаи гӯнаи зроът чу нақши буқаламун

به گونه گونه ضراعت چو نقش بوقلمون

Расӯли Сайидаму муфтӣу фақири взрир

رسول سیدم و مفتی و فقیر وضریر

Амини воъизаму шоири Муъаммару мриўн

امین واعظم و شاعر معمر و مریون

Ту дар шумори ҷаҳонӣ валек аз аҳли ҷаҳон

تو در شمار جهانی ولیک از اهل جهان

Ту дайгарӣу раҳу расми тести дигргўн

تو دیگری و ره و رسم تست دیگرگون

Ба гирд ту нарасад зин сипас саманди замон

به گرد تو نرسد زین سپس سمند زمان

Ба мисли тўнФтдбъди азин каманди қурун

به مثل تونفتدبعد ازین کمند قرون

Ҳазор қарни бигардади сипеҳр то орад

هزار قرن بگردد سپهر تا آرد

Сулолае чу ту аз сулб кун факони берун

سلاله ای چو تو از صلب کن فکان بیرون

На буии внкҳти гулзори хезад аз гулхан

نه بوی ونکهت گلزار خیزد از گلخن

На табъу лиззат собӯнӣ ояд аз собӯн

نه طبع و لذت صابونی آید از صابون

Чу никхўоаҳи ҷаҳонии дуои некони бод

چو نیکخواه جهانی دعای نیکان باد

Ба ҷону ҷоҳу ҷамолу ҷавоняти мақрун

به جان و جاه و جمال و جوانیت مقرون