Ҳикоят кард марои дӯстӣ ки дар сафари ёри мувофиқ буд ва дар ҳзри ҷори млосқ ки : вақте аз авқоти бҳкми зиқи ҳолу ихтилоли мол аз Масқати илҳому мунаббати алоқломи қасд интиқол кардаму рои иртиҳол .
حکایت کرد مرا دوستی که در سفر یار موافق بود و در حضر جار ملاصق که: وقتی از اوقات بحکم ضیق حال و اختلال مال از مسقط الهام و منبت الاقلام قصد انتقال کردم و رای ارتحال.
Волҳри лои ирзии базла нафса
والحر لا یرضی بذلة نفسه
Ва бмои иўхри явмаи ман амсаҳ
و بما یوخر یومه من امسه
Фқзоаҳи машрабаи вкдраҳи ҳола
فقذاة مشربه وکدرة حاله
Ва уфӯли кавкабау ксФаҳи шамса
و افول کوکبه و کسفة شمسه
Ва ихоФи нозилаи алмзлаҳи бғтаҳ
و یخاف نازلة المذلة بغتة
Флрбмо назул алкрими брмсаҳ
فلربما نزل الکریم برمسه
Битоз садумати айём дар шикаст мабош
بتاز صدمت ایام در شکست مباش
Баланд қадре андари мзиқ паст мабош
بلند قدری اندر مضیق پست مباش
Бохтёр дар айём поймол машав
باختیار در ایام پایمال مشو
зи аҳтқор дар аҷноси зер даст мабош
ز احتقار در اجناس زیر دست مباش
Муроди хеш чу мардони баҳр макон баталаб
مراد خویش چو مردان بهر مکان بطلب
Агар зи ман ншдстии замин параст мабош
اگر ز من نشدستی زمین پرست مباش
Шароби ноби хур аз ҷоми офтоби фалак
شراب ناب خور از جام آفتاب فلک
Бъшўаҳҳои ғурури сароб маст мабош
بعشوه های غرور سراب مست مباش
зи баъд сӯрат ҳастӣ чу нест хоҳӣ шуд
ز بعد صورت هستی چو نیست خواهی شد
Ҳамеша дар пай саводӣ нест , ҳаст мабош
همیشه در پی سوادی نیست، هست مباش
Пас дил аз иқомати бардоштаму намоз бо иқомати бгзоштм , гоҳ чун сусмор дар раммол вагоҳ чун паланг дар ҷибол , гоҳе чун моҳӣ дар обу гоҳ чун уқоб дар ҳзоби мирФтм аз бидоء ба бидоء то брсидми бсўру сидо , хоки он турбатро бо оби ғурбат созгор дидаму нафасро дар он хиттаи ҷои орому қарор .
پس دل از اقامت برداشتم و نماز با اقامت بگذاشتم، گاه چون سوسمار در رمال وگاه چون پلنگ در جبال، گاهی چون ماهی در آب و گاه چون عقاب در هضاب میرفتم از بیداء به بیداء تا برسیدم بصور و صیدا، خاک آن تربت را با آب غربت سازگار دیدم و نفس را در آن خطه جای آرام و قرار.
Рўзкӣ чанд дар он ҳдоиқ будам ва аз бўоиқ сафар биёсудам , аз ҳар гӯшае тӯшае май ҷустам , дилро маконе талаб мекардаму манзилро амоне
روزکی چند در آن حدایق بودم و از بوایق سفر بیاسودم، از هر گوشه ای توشه ای می جستم، دل را مکانی طلب می کردم و منزل را امانی
Тоикрўзи бомдоди пагоҳии расидами бҷоигоҳӣ , ҷамъӣ дидам нишастау қавмии истода , минбарии оростау ниҳода , перии мтлбси мттлс бо рӯй зарду дамии сарду синае пурдард , аз ваъзи шамъии афрӯхтау халқиро парвонаи вори сӯхта .
تایکروز بامداد پگاهی رسیدم بجایگاهی، جمعی دیدم نشسته و قومی ایستاده، منبری آراسته و نهاده، پیری متلبس متطلس با روی زرد و دمی سرد و سینه ای پردرد، از وعظ شمعی افروخته و خلقی را پروانه وار سوخته.
Ҷамъӣ аз въду ид ӯ мутаҳайир ва аз заҷру таҳдид ӯ мутағаййир , ҳар як бар гуноҳӣ оҳӣ мекард ва бар табзирӣ тшўирӣ мехӯрд , об аз дидаҳо май давид ва бар сина ҳо мечакид .
جمعی از وعد و عید او متحیر و از زجر و تهدید او متغیر، هر یک بر گناهی آهی می کرد و بر تبذیری تشویری می خورد، آب از دیده ها می دوید و بر سینه ها می چکید.
Гӯшҳо пари самоъу хурӯшу синаҳо пари шуъоъу ҷӯш , чашм бикшодам ва гӯш биниҳодаму истимоъро қасд иҷтимо кардам , пери воъизи бзбон фасеҳ мегуфт : эй мусулмонон ҳар киро дар сари сўдоӣисти бидонад ки имрӯзро Фрдоӣӣаст .
گوشها پر سماع و خروش و سینه ها پر شعاع و جوش، چشم بگشادم و گوش بنهادم و استماع را قصد اجتماع کردم، پیر واعظ بزبان فصیح می گفت: ای مسلمانان هر که را در سر سودائیست بداند که امروز را فردائی است.
Бдонхдоӣ ки ин афлокро бар пои бдошт ва ин амлокро бар ҷой ки ҳар ҳасанаро мукофотӣ ва ҳар сиӣаҳро муҷозотӣ ҳар ҳалолро ҳисобӣ ва ҳар ҳаромро азобӣ ва ҳар якро марҷаъӣу мобӣ .
بدانخدای که این افلاک را بر پای بداشت و این املاک را بر جای که هر حسنه را مکافاتی و هر سیئه را مجازاتی هر حلال را حسابی و هر حرام را عذابی و هر یک را مرجعی و مآبی.
Марги ҷавонон дар ҷавонятон панд дод сӯдманд набӯду муваккили перятони банд бар ниҳод газанд накард , мапиндоред ки айшу тиш бохр нахоҳад раседу либоси умр бФрҷом нахоҳад дарид куллану ҳошоу лои икўни алои мошоءи мунодии шаръ дар хурӯшасту воъизи шеб бар биногваш .
مرگ جوانان در جوانیتان پند داد سودمند نبود و موکل پیریتان بند بر نهاد گزند نکرد، مپندارید که عیش و طیش بآخر نخواهد رسید و لباس عمر بفرجام نخواهد درید کلا و حاشا و لا یکون الا ماشاء منادی شرع در خروش است و واعظ شیب بر بناگوش.
Чандини бширу нзир бар дар ту омаданд ту бидон панд напазируфтӣу чандини ҳукми муҳкаму қазои мубрами басар ту расед эътибор нагирифтӣ , дар шореъи шариъат бозӣҳо кардӣ ва бо мунодӣони ҳақи таннозӣ ҳо намӯдӣ
چندین بشیر و نذیر بر در تو آمدند تو بدان پند نپذیرفتی و چندین حکم محکم و قضای مبرم بسر تو رسید اعتبار نگرفتی، در شارع شریعت بازیها کردی و با منادیان حق طنازی ها نمودی
эй бдхўли обии мавҷӯд шуда вае бхрўҷи бодӣ маъдӯм гашта , ин чаҳ бод раёсатасту оташи сиёсат , ки на бар ғрФоти сақфи гетии таҳтаи вақфи тест ва на бар шарафоти айвони олами арқоми номи ту , бош то аҷали маъҳуди домани амл номаҳдӯд бигираду чароғи ҳаёти бўзши боди мамоти бимирад .
ای بدخول آبی موجود شده و ای بخروج بادی معدوم گشته، این چه باد ریاست است و آتش سیاست، که نه بر غرفات سقف گیتی تخته وقف تست و نه بر شرفات ایوان عالم ارقام نام تو، باش تا اجل معهود دامن امل نامحدود بگیرد و چراغ حیات بوزش باد ممات بمیرد.
Ин бисоти ммдўд фарсӯда гардад воин анфоси маъдӯд паймӯда ояд , ин таркиби мушаррафи втртиби музахраф рӯй бтхриб нааду интисоби қомат аз интисоби истиқомати бигардад , итноби урӯқу аъсоб аз дурустии рой сустӣ кунаду манзари қомат рӯй бншиб ва пастӣ оварад .
این بساط ممدود فرسوده گردد واین انفاس معدود پیموده آید، این ترکیب مشرف وترتیب مزخرف روی بتخریب نهد و انتصاب قامت از انتساب استقامت بگردد، اطناب عروق و اعصاب از درستی رای سستی کند و منظر قامت روی بنشیب و پستی آورد.
Фарроши аҷали фарроши амлро дар навардаду соқии ҳодми лаззоти хошоку қзот дар ақдоҳ аФроҳ андозад , онгоҳи бадоне ки ин гуфтаҳоро маломатӣаст ва ин кардаҳоро ғароматӣу мукофоту муҷозотро рӯзи қиёматӣ .
فراش اجل فراش امل را در نوردد و ساقی هادم لذات خاشاک و قذات در اقداح افراح اندازد، آنگاه بدانی که این گفته ها را ملامتی است و این کرده ها را غرامتی و مکافات و مجازات را روز قیامتی.
Лиҷзии аллазӣнаи асоўои бмои ъмлўоу иҷзии аллазӣнаи аҳснўи болҳснӣ
لیجزی الذین اساوا بما عملوا و یجزی الذین احسنو بالحسنی
ё орифи алднё ва асрорҳо
یا عارف الدنیا و اسرارها
Ман урфи алднёи лмои ахторҳо
من عرف الدنیا لما اختارها
Лои ткрми алнФси азои мооштҳт
لا تکرم النفس اذا مااشتهت
Азҳии лои тааллуми ихторҳо
اذهی لا تعلم اخطارها
МоолтФтти нафаси илои роҳаҳ
ماالتفتت نفس الی راحة
Луи урфи алонФси миқдорҳо
لو عرف الانفس مقدارها
Дил дар ҷаҳон мабанд ки ёрӣаст бе вафо
دل در جهان مبند که یاری است بی وفا
Ҷомӣаст бешароб ва шаробӣаст бе сафо
جامی است بی شراب و شرابی است بی صفا
Нӯшаши мучаш ки зҳроФоъӣаст дар ақаб
نوشش مچش که زهرافاعی است در عقب
Хамраш махӯр ки ранҷ хумораст дар қафо . . .
خمرش مخور که رنج خمار است در قفا . . .
Нақши карами мҷўӣ ки ?илдори қдхлт
نقش کرم مجوی که الدار قدخلت
Ном ҳунар мапурс ки алрбъи қдъФо
نام هنر مپرس که الربع قدعفا
Пас гуфт эй тайифаи ғрбоу зумраи удабо , маротиби сабабӣ мақдамаст бар қаробати нисбӣу лаҳмаи адабӣ зиёдатаст аз лаҳмӣу асабӣ ки аз қаробати сабабии насим нисбат ояд ва аз қаробати нисбии хусумат ва насб зояд ва ман бркоргоаҳи крбти бошумо ҳамтору пудаму баборгоҳи ғурбати ҳамзод ва буд , алои онкии ҳоле чун ҳуруфи ҷамъ икрқкъаҳему сокини як буқъа
پس گفت ای طایفه غربا و زمره ادبا، مراتب سببی مقدم است بر قرابت نسبی و لحمه ادبی زیادت است از لحمی و عصبی که از قرابت سببی نسیم نسبت آید و از قرابت نسبی خصومت و نصب زاید و من برکارگاه کربت باشما همتار و پودم و ببارگاه غربت همزاد و بود، الا آنکه حالی چون حروف جمع یکرقکعه ایم و ساکن یک بقعه
Пас дигари бори басари ваъз боз шуд ва аз анҷоми сухан боғоз шуд ва гуфт эй гуруснагони бодарюза вае тиҳии шакмон берӯза , хуш бошед ки аҷўъи явмину ашбъи иўмои сифати анбиё ва наът авлиёст ки роҳати днёмнтҳои ҳиммати кўронсту алафи мдхри олами мбтғои табиати сутурон
پس دیگر بار بسر وعظ باز شد و از انجام سخن بآغاز شد و گفت ای گرسنگان بادریوزه و ای تهی شکمان بی روزه، خوش باشید که اجوع یومین و اشبع یوما صفت انبیا و نعت اولیاست که راحت دنیامنتهای همت کورانست و علف مدخر عالم مبتغای طبیعت ستوران
Фиръавни лӣими рӯзии ҳазор барра бар хон мениҳод ва Мӯсо кулем дар зери гилӣм аз гуруснагии Нидои ании лмои анзлти илои ман хайри фақир дар медод ки на аз он иззати ҳзтӣ тақозо мекард ва на аз он қиллати злтӣ .
فرعون لئیم روزی هزار بره بر خوان مینهاد و موسی کلیم در زیر گلیم از گرسنگی ندای انی لما انزلت الی من خیر فقیر در میداد که نه از آن عزت هزتی تقاضا می کرد و نه از آن قلت زلتی.
Фармон омад ки эй Мӯсо хуш бош ки шарбати муколамаро синаи софӣ шояду таоми мؤонстро меъдаи холӣ бояд ки алоклаҳи маъаи алокаҳи музиратону албтнаҳи маъаи алФтнаҳи зртони ту аз он ъзизтрӣ ки турои бенону обу хуру хоби бозгзорими кас буд ки бФромўшии даҳ ман таом бихӯрад , рӯзаро бипазирем ва дар мўоъиди муколама агар ту хилолӣ дар ндон кунӣ бар ту бигирем .
فرمان آمد که ای موسی خوش باش که شربت مکالمه را سینه صافی شاید و طعام مؤانست را معده خالی باید که الاکلة مع الاکة مضرتان و البطنة مع الفطنة ضرتان تو از آن عزیزتری که ترا بنان و آب و خور و خواب بازگذاریم کس بود که بفراموشی ده من طعام بخورد، روزه را بپذیریم و در مواعید مکالمه اگر تو خلالی در ندان کنی بر تو بگیریم.
Дар роҳи ишқ бар ту бигӯям нафаси нафас
در راه عشق بر تو بگویم نفس نفس
Вази кӯии шавқ бар ту шуморами қадами қадам
وز کوی شوق بر تو شمارم قدم قدم
Дар кӯраи муҳаббат ва дар бутаи ҳўӣ
در کوره محبت و در بوته هوی
Гӯ то занад забонаи оташи илми илм
گو تا زند زبانه آتش علم علم
эй срҳнконӣ ки либоси тариқат қабоӣ шумост вае касоне ки ксои ҳақиқати втоءу радои шумо аз наву куҳна басӯрат бараҳна ва аз қсби ммзҷи бмънии мтўҷу мдўҷи тоҷу дўоҷи сабаби ривоҷи мؤнсон ва мхнсонаст на пӯшиши мардони майдон .
ای سرهنکانی که لباس طریقت قبای شماست و ای کسانی که کسای حقیقت وطاء و ردای شما از نو و کهنه بصورت برهنه و از قصب ممزج بمعنی متوج و مدوج تاج و دواج سبب رواج مؤنثان و مخنثان است نه پوشش مردان میدان.
Лнои алтрси ҳҷлу алҷёди сарир
لنا الترس حجل و الجیاد سریر
ЛноолсиФи шнФу алҳдиди ҳарир
لناالسیف شنف و الحدید حریر
Ҳар ки на бҷомаҳи илм пӯшидааст беҷомааст ва ҳар ки на бъмомаҳи илм оростааст беъамома ки ҳар киро дар сафи бандагии васфати хоҷагии ду пероҳан доданд .
هر که نه بجامه علم پوشیده است بی جامه است و هر که نه بعمامه علم آراسته است بی عمامه که هر که را در صف بندگی وصفت خواجگی دو پیراهن دادند.
Ҳаловати имон дар баҳои яке ниҳоданд ки таровати ҷомаи дугонӣ бо ҳаловати мусулмонӣ ҷамъ нашавад , пас чун зайли сухан дароз шуд , Аннани сухан боз кашид ва гуфт бидонед ки ман азми билод банӣ шеба дораму қасди зиёрати хоки тайиба .
حلاوت ایمان در بهای یکی نهادند که طراوت جامه دوگانی با حلاوت مسلمانی جمع نشود، پس چون ذیل سخن دراز شد، عنان سخن باز کشید و گفت بدانید که من عزم بلاد بنی شیبه دارم و قصد زیارت خاک طیبه.
Ҳар кро бар дсторчаҳи мурувват ақдӣаст ва дар кӣсаи футуввати нақдӣ , абри вори род бояд буду озодаи вори озод , ки ҳар оина биёбад мукофоти ин сахоу муҷозоти ин атои явми алҳшру алҷзоءи валлоҳи изоъФи лмни ишоء ҳар ки буд чун мор аз пӯст аз ҷома берун омад ва аз кафшу ъамома озод шуду шайх чун сайри садама ъамома шуд ва чун пиёзи даҳ ҷома .
هر کرا بر دستارچه مروت عقدی است و در کیسه فتوت نقدی، ابر وار راد باید بود و آزاده وار آزاد، که هر آینه بیابد مکافات این سخا و مجازات این عطا یوم الحشر و الجزاء والله یضاعف لمن یشاء هر که بود چون مار از پوست از جامه بیرون آمد و از کفش و عمامه آزاد شد و شیخ چون سیر صدمه عمامه شد و چون پیاز ده جامه.
Чун гули мақсӯд аз чаман умед барасту бёФти ончӣ аз қавм меҷуст , ҷумлаи асқоли аҳмол дар оғӯш карду соҳиби алқмисини лоиҷди ҳлоўаҳи алоямонро фаромӯш кард
چون گل مقصود از چمن امید برست و بیافت آنچه از قوم میجست، جمله اثقال احمال در آغوش کرد و صاحب القمیصین لایجد حلاوة الایمان را فراموش کرد
Чун аз пояи минбар бзир омад , чун моҳӣ ғӯта хӯрд ва чун наҳангу тимсоҳ ибра кард баъд аз он хаёл ӯ надидаму мақол ӯ нишнидам .
چون از پایه منبر بزیر آمد، چون ماهی غوطه خورد و چون نهنگ و تمساح عبره کرد بعد از آن خیال او ندیدم و مقال او نشنیدم.
Маълум ман нашуд ки зи эҳдоси рӯзу шаб
معلوم من نشد که ز احداث روز و شب
Бо ӯ чаҳ кард гардиши айёми булъаҷаб ?
با او چه کرد گردش ایام بلعجب؟
Дар ҷом ӯ чаҳ кард ҷаҳони заҳр ё шукр ?
در جام او چه کرد جهان زهر یا شکر؟
Дар даст ӯ чаҳ дод фалаки хор ё рутаб ?
در دست او چه داد فلک خار یا رطب؟