Ҳикоят кард марои дӯстӣ ки дар ҳзри ҷлису ҳамдам буд ва дар сафари аниси ҳаму ғам , ки : вақте аз авқот , ба ҳукми
Муҳаррикоти нўоӣбу мъқботи масоиб дар ърсоти биқоъ , азм антҷоъ кардам ва аз аўлўололбоби
Ахбору осори ағтроб истимоъ кардам . Айши аҳди ҷавонӣ тароватӣ дошту тиши маҳди кӯдакии
Ҳаловатӣ ; изори ҷавонӣ аз бими перӣ дар пардаи қӣрӣ буду ориз аз аворизи инқилоб дар ҳиҷоби
Машки ноб ; дар чунин ҳолатӣ ба всилти чунин олатӣ ногоҳ ифтироқии биФтод ва аз азми ҷузами
Чунин иттифоқии бзод .

حکایت کرد مرا دوستی که در حضر جلیس و همدم بود و در سفر انیس هم و غم، که: وقتی از اوقات، به حکم

Ксои сафар бар втои ҳзр эсор кардаму шохи васлиро бар кохи аслӣ ихтиёр кардам ва бе истеъдоди зоду роҳила ва бе истимдоди рФқаҳу қофила ба қадамӣ ки ишқи соӣқ ӯ буду андешае ки ҳаракати лоӣқ ӯ буд , дар нишебу фарози Ироқу ҳиҷоз ба сари барадаму манозили шоқро ба пои иштиёқи бспрдм .

کسای سفر بر وطای حضر ایثار کردم و شاخ وصلی را بر کاخ اصلی اختیار کردم و بی استعداد زاد و راحله و بی استمداد رفقه و قافله به قدمی که عشق سائق او بود و اندیشه ای که حرکت لائق او بود، در نشیب و فراز عراق و حجاز به سر بردم و منازل شاق را به پای اشتیاق بسپردم.

Гоҳ чун Сикандар дар саёҳати хоки зулмоту гоҳ чун Хизр дар сбоҳти он ҳаёт , вақте ба бтҳоءи Ясриб ва гоҳе ба бидоءи мағриб .

گاه چون سکندر در سیاحت خاک ظلمات و گاه چون خضر در سباحت آن حیات، وقتی به بطحاء یثرب و گاهی به بیداء مغرب.

То магари ҳалқи сайдӣ дар ҳбоӣл шаст ояду гӯшаи домани карӣмӣ бадаст ояд ҳусӯли ин манят чун хати муаммои мушкил буд ва ин бағят чун исм бе мсмои биҳосл , чун кимиё имкон надошт ва чун анқо макон надошт .

تا مگر حلق صیدی در حبائل شست آید و گوشه دامن کریمی به دست آید حصول این مُنیت چون خط معمّا مشکل بود و این بغیت چون اسم بی مسمّا بی حاصل، چون کیمیا امکان نداشت و چون عنقا مکان نداشت.

То баъд аз онкии шарбатҳои шдоӣд чашидам ва зрбтҳоӣ ?мукуаед кашидам , хоӣбу хоӣФи бшҳри тоӣФи расидам , ҳам аз гирди роҳи қасд ҷомеъ кардам ва рӯй бидон маҷомеъ оварадам , ки аз одоби ғурбат яке онаст ки дар ҳар турбат ки қадам наҳй бдоит аз масоҷиду маъобид бояд кард , то ббркоти он тақарруб дар ҳаракоти тғрби бпоид .

تا بعد از آنکه شربت های شدائد چشیدم و ضربت های مکاید کشیدم، خائب و خائف بشهر طائف رسیدم، هم از گرد راه قصد جامع کردم و روی بدان مجامع آوردم، که از آداب غربت یکی آن است که در هر تربت که قدم نهی بدایت از مساجد و معابد باید کرد، تا به برکات آن تقرب در حرکات تغرب بپاید.

Чун аз доираи басити бнқтаҳи всит ва аз каронаи бамӣонаи омадам , дар мқсўраҳи маъмура заҳматӣ дидам пурсидам ки : ин иҷтимо аз баҳр чист ва ин истимоъ бсхн кист ?

چون از دایره بسیط به نقطه وسیط و از کرانه به میانه آمدم، در مقصوره معموره زحمتی دیدم پرسیدم که: این اجتماع از بهر چیست و این استماع به سخن کیست؟

Гуфтанд : ғарибӣаст мҷтоз аз билоди ҳиҷоз ки чун одами олам асмоءаст ва чун олами ҳомил ашёъаст , бзбонии фасеҳ ва беонемалеҳ сухан мегуяду халқро аз роҳи ваъз « кун ва макун » май Гевади гоҳи бзбони аҳли ҳала сноӣӣ гуяду гоҳи блғти аҳли калла нўоӣӣ занад , нодарраи даҳру ӯъҷуба шаҳраст .

گفتند: غریبی است مجتاز از بلاد حجاز که چون آدم عالم اسماء است و چون عالم حامل اشیاء است، بزبانی فصیح و بیانی ملیح سخن می گوید و خلق را از راه وعظ «کن و مکن » می‌گوید گاه به زبان اهل حله ثنائی گوید و گاه به لغت اهل کله نوائی زند، نادره دهر و اعجوبه شهر است.

Ин иҷтимо бсбб вайаст ва ин истимоъи бФзлу адаби вай , қадам ба таъҷили бардоштаму сафӣ чанд бгзоштм ҷамъӣ дидам сӯхта ва оташӣ барафрӯхта , чашмҳо гирён ва дилҳо бирён , файзи ваъзи бад-ӣни ҷои расидау мади сухани бад-ӣн ҳад кашида ки :

این اجتماع به سبب وی است و این استماع به فضل و ادب وی، قدم به تعجیل برداشتم و صفی چند بگذاشتم جمعی دیدم سوخته و آتشی برافروخته، چشمها گریان و دلها بریان، فیض وعظ بدین جای رسیده و مد سخن بدین حد کشیده که:

эй Зуҳраи адбоء вае фирқаи ғрбоء эй толибони ғурбат вае сокинони хоки ин турбат , шуморо мқолтӣ гӯям ки шнўднисту ҳолатии намоям ки бўднист ва далел бошам броҳӣ ки пимўднист . Фостмъўо ё рФқаҳи алмуслимӣни фонии лаками носеҳи амин , пас рӯй бҳҷозён ва тозён кард ва гуфт :

ای زهره ادباء و ای فرقه غرباء ای طالبان غربت و ای ساکنان خاک این تربت، شما را مقالتی گویم که شنودنیست و حالتی نمایم که بودنیست و دلیل باشم به راهی که پیمودنیست. فاستمعوا یا رفقة المسلمین فانی لکم ناصح امین، پس روی به حجازیان و تازیان کرد و گفت:

« ё Фтёни алъараб ва ё хулласони алодбу абноءи алсиФу алқлму ихвони алҷўду алкрму аҳли алъамалу алълму асли алодбу алҳлм , Фўолзии ҳлокми болълми алроҷҳу қўокми болҳлми алноҷҳ , ани алдҳри қади Фсду ани алсўқи қади касаду алкроми қади хулати ъросҳоу замати болбини қлосҳоу анқтъти ҷўоӣзҳоу астъҷлти ҷноӣзҳо , дёрҳми холӣау ъзомҳми болиаҳу рсўмҳми қади иффату ҷсўмҳми қдонтФт , Фмо бқӣ манеҳам мтъму лои тоън ,у лосоўу лои зоъну лои мҷибу лои доъу лои мўФу лои мроъ . »

«یا فتیان العرب و یا خلصان الادب و ابناء السیف و القلم و اخوان الجود و الکرم و اهل العمل و العلم و اصل الادب و الحلم، فوالذی حلاکم بالعلم الراجح و قواکم بالحلم الناجح، ان الدهر قد فسد و ان السوق قد کسد و الکرام قد خلت عراصها و زمت بالبین قلاصها و انقطعت جوائزها و استعجلت جنائزها، دیارهم خالیة و عظامهم بالیة و رسومهم قد عفت و جسومهم قدانطفت، فما بقی منهم مطعم و لا طاعن، و لاثاو و لا ظاعن و لا مجیب و لا داع و لا موف و لا مراع.»

« Флои раиятам ё мъшри алкрому лои миннатаму лақади кноу аллоҳи кома кантам нааъам албол , соҳби алозёл , лнои фии алнодии сғоءу фии алўодии рғоءи фии алмҳолки ақтҳому фии алмъорки иқдому фии алмкорми ҷеффони доӣраҳу ани алмҳорми аҷФони ғоӣраҳ ҳатто стои алдҳру ғлбу салби мнои мо салбу анъкси улҳолу анқлб , Форҳмўои соӣмои байни аидикми қоӣмои мноҷё , лмноиҳкми роҷё ,

«فلا رعیتم یا معشر الکرام و لا منتم و لقد کنا و الله کما کنتم ناعم البال، ساحب الاذیال، لنا فی النادی ثغاء و فی الوادی رغاء فی المهالک اقتحام و فی المعارک اقدام و فی المکارم جفان دائرة و عن المحارم اجفان غائرة حتی سطا الدهر و غلب و سلب منا ما سلب و انعکس الحال و انقلب، فارحموا صائما بین ایدیکم قائما مناجیا، لمنایحکم راجیا،

Вроӣии أкбоди ҷоӣъаҳу халафии бенот зоӣъаҳи фараҳами аллоҳи إмрأи басти кафи алнўолу зини сафи алрҷолу ҳали ании ақди ҳозои алъқол ҳатто أҳилаҳи болмкоФоти алии миллии ғанӣу алдлаҳ , фии алмҷозоти алии ғсни трӣ , Флои тқтъўи ани аътёзи алоҳсони أмло , Фإни аллоҳи лои изиъи аҷри ман أҳсн амалан »

ورائی أکباد جائعة و خلفی بنات ضائعة فرحم الله إمرأ بسط کفّ النّوال و زیّن صفّ الرّجال و حلّ عنّی عقد هذا العقال حتّی أُحیلَه بالمکافات علی ملی غنی و الدله، فی المجازات علی غصن طری، فلا تقطعو عن اعتیاض الاحسان أَمَلًا، فإنّ الله لا یضیع اجر من أحسن عملا»

Пас рӯй аз тавоифи аҳли тоӣФи бгрдонид ва гуфт : эй аҳли билоди аҷам вае қодҳони зиноади караму арбоби футуввату муруввату мстзҳрони Абуту бнўт , бидон хдоӣӣ ки офтоби мунаввари бад-ӣни сақфи мудаввари бгрдонид ва аз бисоти ағбри наботи ахзари брўёнид ки дунёи сарой гузаштанӣасту ҳтом ӯ сармояи гузоштанӣ , ҷустуҷӯӣ ӯ ба гуфтугӯӣ ӯ кро накунаду рангу буи ӯ ба таку пўӣ на арзад .

پس روی از طوایف اهل طائف بگردانید و گفت: ای اهل بلاد عجم و ای قادحان زناد کرم و ارباب فتوت و مروت و مستظهران ابوت و بنوت، بدان خدائی که آفتاب منور بدین سقف مدور بگردانید و از بساط اغبر نبات اخضر برویانید که دنیا سرای گذشتنی است و حطام او سرمایه گذاشتنی، جستجوی او به گفتگوی او کرا نکند و رنگ و بوی او به تک و پوی نه ارزد.

Ҳалол ӯро боди шумор дар пайаст , ҳаром ӯро нори шарор дар рагу пай , кأс ӯ беваҳшат хас набошаду коса ӯ бе заҳмати магас , крости нафасии ъсомӣу ҳимматии изомӣ ва наҳимматӣ ҳотамӣу нихватии фотимии кафии файёзу Карамии ФзФоз ки муруввати бтўзду шамъи футуввати биФрўзду абнои аҳду атфоли маҳдро чун саҳоби рабиъии карами табиии биомузаду пеш аз онкии халқ заҳмат кунад бад-ӣни ғариб раҳмат кунад .

حلال او را باد شمار در پی است، حرام او را نار شرار در رگ و پی، کأس او بی وحشت خس نباشد و کاسه او بی زحمت مگس، کراست نفسی عصامی و همتی عظامی و نهمتی حاتمی و نخوتی فاطمی کفی فیاض و کرمی فضفاض که مروت بتوزد و شمع فتوت بیفروزد و ابنای عهد و اطفال مهد را چون سحاب ربیعی کرم طبیعی بیاموزد و پیش از آنکه خلق زحمت کند بدین غریب رحمت کند.

Пас бо ин ду ҳаҷи тадбир умра кард ва рӯй ба ҳар ду зумра кард вагуфт : эй асҳоби саноату арбоби бизоъату рФқаҳи балоғату броъту тайифаи суннату ҷамоат , сипоси худоиро ки агар ба сӯрати ихтилоф ашбоҳаст ба маънии эътилоф арвоҳаст ва агар ба зоҳири табюн билодаст , ба ботини иттиҳод эътиқодаст .

پس با این دو حج تدبیر عمره کرد و روی به هر دو زمره کرد وگفت: ای اصحاب صناعت و ارباب بضاعت و رفقه بلاغت و براعت و طایفه سنت و جماعت، سپاس خدای را که اگر به صورت اختلاف اشباح است به معنی ائتلاف ارواح است و اگر به ظاهر تباین بلاد است، به باطن اتّحاد اعتقاد است.

Ман ҷамъ кунам миёни шумо ҷамъ кардани зурӯфи мртъомроу баҳам овардани ҳуруфи мркломро , ва бе сифорати коғазу калаки ҳамаро дркшм дар як силку бики қитъа аз назм , коллҳми маъаи алъзм , дар ҳаматон пайвандам ва бар ҳаматон бандам , чунончии балхӣ бо крхӣу мрўзӣ бо ғзӣу розӣ бо ҳиҷозии дарин мизон ҳамсанг оянду бад-ӣни меъёри ҳамранг .

من جمع کنم میان شما جمع کردن ظروف مرطعام را و به هم آوردن حروف مرکلام را، و بی سفارت کاغذ و کلک همه را درکشم در یک سلک و بیک قطعه از نظم، کاللحم مع العظم، در همتان پیوندم و بر همتان بندم، چنانچه بلخی با کرخی و مروزی با غزی و رازی با حجازی درین میزان همسنگ آیند و بدین معیار همرنگ.

Пас тартиби назми бгзошту дасти бдъои бардошт , ва чун бод бишитофт , бисёре бар асари ваии бдўидм , дар гирд ӯ нарасидам , бақиятаи умр дар ҷустуҷӯӣ ӯ будаму бъоқбт аз вай асарӣ надидам ва хабарӣ нишнидам , маълум ман нашуд ки пойафзор ғурбати куҷои кушоду бори крбти куҷои ниҳод ?

پس ترتیب نظم بگذاشت و دست بدعا برداشت، و چون باد بشتافت، بسیاری بر اثر وی بدویدم، در گرد او نرسیدم، بقیت عمر در جستجوی او بودم و به عاقبت از وی اثری ندیدم و خبری نشنیدم، معلوم من نشد که پای افزار غربت کجا گشاد و بار کربت کجا نهاد؟