Ҳикоят кард марои дӯстӣ ки дар муруввати ягонаи даҳр буд ва дар футуввати нишонаи шаҳр ки вақте аз авқоти бҳкми ағтроб аз хиттаи санҷоби бблхи афтодаму рахти ғурбат дар он шаҳру турбати ниҳодаму хостам ки бтриқи сафарӣу роҳи гузарии он бисот биспурам ва бар он хитта муборак бигузарам ки аз маркази всоқи бсФри Ироқ рафта будаму азимати ҳаҷи ислому сафари шоми доштам .

حکایت کرد مرا دوستی که در مروت یگانه دهر بود و در فتوت نشانه شهر که وقتی از اوقات بحکم اغتراب از خطه سنجاب ببلخ افتادم و رخت غربت در آن شهر و تربت نهادم و خواستم که بطریق سفری و راه گذری آن بساط بسپرم و بر آن خطه مبارک بگذرم که از مرکز وثاق بسفر عراق رفته بودم و عزیمت حج اسلام و سفر شام داشتم.

Нахостам ки иқомати Балхи қотеъи ин муроду ҳоили он меод ояд , аммо чун аз мФозаҳи бдрўозаҳи расидам ва аз рстоқ дар асўоқи омадам ва дар мтнзҳоти он шаҳри машҳуру хиттаи маъмур назора кардам гуфтам субҳони аллоҳ , инат ҳавойии бад-ӣни латифӣу турбатии бад-ӣни назифӣ

نخواستم که اقامت بلخ قاطع این مراد و حایل آن میعاد آید، اما چون از مفازه بدروازه رسیدم و از رستاق در اسواق آمدم و در متنزهات آن شهر مشهور و خطه معمور نظاره کردم گفتم سبحان الله، اینت هوائی بدین لطیفی و تربتی بدین نظیفی

Ин буқъаи бад-ӣни ниҳоду сиришти магари равза Эйаст аз равзаҳои биҳишт дар ҳайрату даҳшати он ҳёзу азҳору риёз ва анҳор бимонадаму пиндоштам ки дар тасовири Аржангу тамосили Монии мингрм ва дар ағсони шаҷараи тӯбо назора мекунам .

این بقعه بدین نهاد و سرشت مگر روضه ای است از روضه های بهشت در حیرت و دهشت آن حیاض و ازهار و ریاض و انهار بماندم و پنداشتم که در تصاویر ارژنگ و تماثیل مانی مینگرم و در اغصان شجره طوبی نظاره می کنم.

Гуфтам зиҳии ҳавои муаттару фазои мънбр ки бухор ӯ ҳама бихӯрасту туроб ӯ ҳамаи машку кофур , хунаки онкии маскани аслӣ дар ин диёр дораду мақари дарин мазор .

گفتم زهی هوای معطر و فضای معنبر که بخار او همه بخور است و تراب او همه مشک و کافور، خنک آنکه مسکن اصلی در این دیار دارد و مقر درین مزار.

Бо худ гуфтам чун раседӣ бонҳору ғадиру хўрнқ ва Содир биншин ва ором гирад лақади сиқтати алии алхбир пас андешедам ки ҳамаи ин анҳору азҳори рабиъии насибаи қӯт табиӣ аст

با خود گفتم چون رسیدی بانهار و غدیر و خورنق و سدیر بنشین و آرام گیرد لقد سقطت علی الخبیر پس اندیشیدم که همه این انهار و ازهار ربیعی نصیبه قوت طبیعی است

Аз олами ҷисмонии бъолми рӯҳонӣ бояд афтоду қадам аз манзили бҳимӣу шаҳвонии берун бояд ниҳод ва аз хонаи хокии бмрҳлаҳи фалакӣ бояд рафт ва аз дўоъии шайтонии бдоъиаҳи мулкӣ бояд хиромед , ки ин ҳамаи рангу буиу ҷусту ҷӯй аз бҳимӣ табъ зояд на аз салимии ақл , ки рангу буии фиреби мхнсону орзӯӣ муаннасонаст .

از عالم جسمانی بعالم روحانی باید افتاد و قدم از منزل بهیمی و شهوانی بیرون باید نهاد و از خانه خاکی بمرحله فلکی باید رفت و از دواعی شیطانی بداعیه ملکی باید خرامید، که این همه رنگ و بوی و جست و جوی از بهیمی طبع زاید نه از سلیمی عقل، که رنگ و بوی فریب مخنثان و آرزوی مونثان است.

Марди соҳиби фарҳанг бояд ки ббўӣу ранг мағрур нашавад вбнмоиши вороиш масрур нагардад , бош то риҷоли ин тлолро бар санги имтиҳони бёзмоӣиму бкأси анфос ҳар яке бёсоӣим .

مرد صاحب فرهنگ باید که ببوی و رنگ مغرور نشود وبنمایش وآرایش مسرور نگردد، باش تا رجال این طلال را بر سنگ امتحان بیازمائیم و بکأس انفاس هر یکی بیاسائیم.

Рӯзӣ чанд дарин ҷинаи алмأўии мақар ва мсўӣ созем то ин дурушту нарм аз пӯсти чарм чигуна берун ояд , агар қолаб бо қалбу сӯрат бо маънӣу зоҳири бботни мтўозӣ ва мутасовӣ уфтад .

روزی چند درین جنة المأوی مقر و مثوی سازیم تا این درشت و نرم از پوست چرم چگونه بیرون آید، اگر قالب با قلب و صورت با معنی و ظاهر بباطن متوازی و متساوی افتد.

Худ пойафзор сафари бъзми иқомат дар ин диёри силам ва саломат бигушоем ва агар ин гулҳоро бо хор оўизшӣ бошад воин насимҳоро бо сумуми омезишӣ , мураккаби бмнзл дигар ронаму оят таҳвил бархонам ки азми ҷӯяндау қадами пӯяндаи марҳалаи шод буд ҷӯяд , на манзили зод ва буд .

خود پای افزار سفر بعزم اقامت در این دیار سلم و سلامت بگشایم و اگر این گلها را با خار آویزشی باشد واین نسیم ها را با سموم آمیزشی، مرکب بمنزل دگر رانم و آیت تحویل برخوانم که عزم جوینده و قدم پوینده مرحله شاد بود جوید، نه منزل زاد و بود.

Донистам ки ин маънии бтҷрбаҳу имтиҳони ҳакямону ахтбори ҷлисон рост гардад , пас рӯй аз назораи атлоли бтҷрбаҳ риҷол оварадаму фирқаи фирқаро озмоиш мекардаму мтмсли барин маънӣ .

دانستم که این معنی بتجربه و امتحان حکیمان و اختبار جلیسان راست گردد، پس روی از نظاره اطلال بتجربه رجال آوردم و فرقه فرقه را آزمایش می کردم و متمثل برین معنی.

Чун бо аҷноси носи мҷонст ва маҷоласту астинос рӯй намӯд , брўшноиии ошнои мбостту мхолтти зоҳири гашт ва маълум шуд ки пилаи сӯрат дар изои пила маънӣ хуфтӣ дорад тамому қусӯрии ом , арӯс бо ҷамолро бо ороиши холу халхол ҳоҷат набӯд .

چون با اجناس ناس مجانست و مجالست و استیناس روی نمود، بروشنایی آشنایی مباسطت و مخالطت ظاهر گشت و معلوم شد که پله صورت در ازای پله معنی خفتی دارد تمام و قصوری عام، عروس با جمال را با آرایش خال و خلخال حاجت نبود.

Оғоз аз мактаби адбоءу маҷлис уламо кардам , донистам ки издиҳоми авом эътиборӣ надорад ва дар каффаи имтиҳон сангӣ наёрад ки : алъўоми колонъом аз сутурони ғараз талабидани кор кӯдаконаст .

آغاز از مکتب ادباء و مجلس علماء کردم، دانستم که ازدحام عوام اعتباری ندارد و در کفه امتحان سنگی نیارد که: العوام کالانعام از ستوران غرض طلبیدن کار کودکان است.

Пас бсФ : ахаси алхўосу аҳли алохтсоси омадам , ҳазор адиби тозии забону эмоми соҳиби тилсону муфтии мсибу воъизи маҳибу хатиб лбиб дидам

پس بصف: اخص الخواص و اهل الاختصاص آمدم، هزار ادیب تازی زبان و امام صاحب طیلسان و مفتی مصیب و واعظ مهیب و خطیب لبیب دیدم

Ҳар як мтқлди мансабӣу мтФохри мнсбӣ ҳар як муқтадои ҷамоатӣу пешвои саноатӣ аз перони мттлсу ҷавонони мтлбсу воъизони ширини забону манозирони некӯи баёну мударрисони муътабару фақиҳони мштҳру мутабаҳҳирони давҳаи фатвоу муттақеони қадами тақво .

هر یک متقلد منصبی و متفاخر منسبی هر یک مقتدای جماعتی و پیشوای صناعتی از پیران متطلس و جوانان متلبس و واعظان شیرین زبان و مناظران نیکو بیان و مدرسان معتبر و فقیهان مشتهر و متبحران دوحه فتوی و متقیان قدم تقوی.

Суфиёни соҳиби муҷоҳидату софёни соҳиби мшоҳдту муҷаррадони кӯии тариқату мтФри дони роҳи ҳақиқат .

صوفیان صاحب مجاهدت و صافیان صاحب مشاهدت و مجردان کوی طریقت و متفر دان راه حقیقت.

Чун бҷмъи хонадони набуввату мтрқъони Абут ва бнўт нагиристам содотӣ дидам бослоФи худ муқтадау бонавори аҷдоди худ муҳтадӣ ҳар як дар мироси набуввати соҳиби нассобу насиб ва дар майдони фасоҳати соҳиби ҷёди наҷиб .

چون بجمع خاندان نبوت و مترقعان ابوت و بنوت نگریستم ساداتی دیدم باسلاف خود مقتدی و بانوار اجداد خود مهتدی هر یک در میراث نبوت صاحب نصاب و نصیب و در میدان فصاحت صاحب جیاد نجیب.

Баъзе дар маснади раёсату қавмӣ дар мҳшди сиёдат , ҷамъӣ аз эшон : ағнёءи ман алтъФФу фавҷӣ аз эшон асхёءи балои такаллуф .

بعضی در مسند ریاست و قومی در محشد سیادت، جمعی از ایشان: اغنیاء من التعفف و فوجی از ایشان اسخیاء بلا تکلف.

Чун бхлўтхонаҳи зӯҳҳоду остонаи ибод роҳ ёфтаму бхдмти он хоссагон ҳазрат бишитофтам дар ҳар кунҷӣ ганҷӣ дидам ороста ва дар ҳар зовияи хазона Эй ёфтам пари хоста .

چون بخلوتخانه زهاد و آستانه عباد راه یافتم و بخدمت آن خاصگان حضرت بشتافتم در هر کنجی گنجی دیدم آراسته و در هر زاویه خزانه ای یافتم پر خواسته.

Ҳмолони кӯҳу қору ҳаламу сбоҳони дарёии амалу илм , ҳастӣ ҳар ду олам дар бохта ва бо сармояи нестии сохта , сафари охиратро рой задау ҳтоми дунёро пушти пой , илм бениёзӣ бар фалаки афроштаи вҳдқаҳи тезбинӣ бар смок гумошта .

حمالان کوه و قار و حلم و سباحان دریای عمل و علم، هستی هر دو عالم در باخته و با سرمایه نیستی ساخته، سفر آخرت را رای زده و حطام دنیا را پشت پای، علم بی نیازی بر فلک افراشته وحدقه تیزبینی بر سماک گماشته.

Пас гуфтам бмрҳлаҳи наҳуфтагону маҳалла хуфтагон бигузарам ки нқбои ин бисоту руқабои ин смок эшонанд , чандон мазори мутабаррику риёзи муборак мушоҳида кардам аз шуҳадоъу съдоءу авлиёъу асФёءу ъзмоءу уламоу ҳкмоء ки зикри зиндагонӣ бар тоқи нисёни ниҳодаму муддатӣ дар он таку пўии афтодам .

پس گفتم بمرحله نهفتگان و محله خفتگان بگذرم که نقبای این بساط و رقبای این سماک ایشانند، چندان مزار متبرک و ریاض مبارک مشاهده کردم از شهداء و سعداء و اولیاء و اصفیاء و عظماء و علماء و حکماء که ذکر زندگانی بر طاق نسیان نهادم و مدتی در آن تک و پوی افتادم.

Равзаҳои биҳишт аз он хоку хишт мушоҳида кардам , чун аз фарз ва нофила бипардохтаму рояти тоъат бар афрохтам худро брстаҳи авоми андохтаму бмҷмъи ақвом гузар кардам баҳри тараф ки расидами пиндоштам ки воситаи қаллода шаҳр онҷосту мавзеи иҷтимоу антҷоъи ӣнҷо , аз ғояти издиҳоми иқдоми мари иқдомро мутобиқ буду андоми мари андомро мъонқи ҳамаи қадамҳо аз якдигари мшткӣу ҳамаи синаҳо бар пуштҳо муттакӣ .

روضه های بهشت از آن خاک و خشت مشاهده کردم، چون از فرض و نافله بپرداختم و رایت طاعت بر افراختم خود را برسته عوام انداختم و بمجمع اقوام گذر کردم بهر طرف که رسیدم پنداشتم که واسطه قلاده شهر آنجاست و موضع اجتماع و انتجاع اینجا، از غایت ازدحام اقدام مر اقدام را مطابق بود و اندام مر اندام را معانق همه قدمها از یکدیگر مشتکی و همه سینه ها بر پشتها متکی.

Лсоми лоҳқони қафои собиқон шудау китфи собиқони Асоӣ лоҳқон гашта , сӯфии вори ҳамаро зовия дар кори якдигару туркии вори ҳамаи даст дар шалвори якдигар , чун мӯру малах дар ҳам омехтаи вҳри як дар касби вкори худ овехта , чун дашти Арафоти вмҷмъи ърсоти обиду осӣу донеу қосӣу аФоқии въроқӣу хтоӣӣу бтҳоӣӣ дар ҳам бастау пайваста .

لثام لاحقان قفای سابقان شده و کتف سابقان عصای لاحقان گشته، صوفی وار همه را زاویه در کار یکدیگر و ترکی وار همه دست در شلوار یکدیگر، چون مور و ملخ در هم آمیخته وهر یک در کسب وکار خود آویخته، چون دشت عرفات ومجمع عرصات عابد و عاصی و دانی و قاصی و افاقی وعراقی و ختائی و بطحائی در هم بسته و پیوسته.

Баъзе чун қомати сарви қабои пӯш ва баъзе чун қади санавбари радо бар дӯш , ҷамъӣ чун гулбун дар либоси такаллуф ва бархе чун арғавон дар сёби тслФ , бар ҳар қадамии лолаи рухсорӣ ва бар ҳар тарафии машки изорӣ .

بعضی چون قامت سرو قبا پوش و بعضی چون قد صنوبر ردا بر دوش، جمعی چون گلبن در لباس تکلف و برخی چون ارغوان در ثیاب تصلف، بر هر قدمی لاله رخساری و بر هر طرفی مشک عذاری.

Ҳамаи оростаи бзиўри суннату ҷамоату мтҳлии бҳлиаҳи броъту балоғат , ҳанафӣони икрнгу мутадаййинони як санг , буии бидъатро бмшоми эшон ммрӣ на ,у хаёли хиёнатро дар синаи эшон мақарӣ на

همه آراسته بزیور سنت و جماعت و متحلی بحلیه براعت و بلاغت، حنفیان یکرنگ و متدینان یک سنگ، بوی بدعت را بمشام ایشان ممری نه، و خیال خیانت را در سینه ایشان مقری نه

Лавҳу тавҳидро дар аҳди маҳд аз бар кардау дўоҷи овомир ва навоҳиро чун қмоти тифлӣ дар худ печида , арӯси шаръро гӯшвори қалби омада ва аз мақоми сулб , дар дайни сулб

لوح و توحید را در عهد مهد از بر کرده و دواج اوامر و نواهی را چون قماط طفلی در خود پیچیده، عروس شرع را گوشوار قلب آمده و از مقام صلب، در دین صلب

Ин худ васфи риҷолу наъти аҳли мақому қиссаи дастор бандонасту фасонаи хирадмандон ки гуфта шуд , қисми дувуми сухани ногуфтанӣ внҳФтнӣаст ва дар онҳдис носифтанӣ ки ҳикояти мхтФёни ттқи ҷамолу васфи камоли эшон ҷуз бар иҷмол нишоеду наъти мӯӣу сифат рӯй ин маҳҷӯбони исмат дар зумраи номаҳрамон хилват нишоед хонд .

این خود وصف رجال و نعت اهل مقام و قصه دستار بندان است و فسانه خردمندان که گفته شد، قسم دوم سخن ناگفتنی ونهفتنی است و در آنحدیث ناسفتنی که حکایت مختفیان تتق جمال و وصف کمال ایشان جز بر اجمال نشاید و نعت موی و صفت روی این محجوبان عصمت در زمره نامحرمان خلوت نشاید خواند.

Ки агар всоФӣ бар назми ин қўоФӣ нишинад наққоди қриҳт дар саҳроӣ Фзиҳт уфтад ки ишқи ранги дидаро аз гӯш боз нашносад , ҳар чаҳ бтриқ дидан исбот кунад , бтриқи шунидани ҳамон исбот кунад , ки андалеби ишқ бар дарахти самъу басар яксон сарояду бдоми самъу назари як лавн ва як шакл гирифтор ояд , ки бодгири самъ чун обгири басар дар қабули футуҳи ишқи ҳам сабӯҳаст .

که اگر وصافی بر نظم این قوافی نشیند نقاد قریحت در صحرای فضیحت افتد که عشق رنگ دیده را از گوش باز نشناسد، هر چه بطریق دیدن اثبات کند، بطریق شنیدن همان اثبات کند، که عندلیب عشق بر درخت سمع و بصر یکسان سراید و بدام سمع و نظر یک لون و یک شکل گرفتار آید، که بادگیر سمع چون آبگیر بصر در قبول فتوح عشق هم صبوح است.

Агар дар ин сухан боз шавад , тарсам ки риштаи ин ҳадис дароз гардаду қомати мақолати бсӣомту малолати анҷомад .

اگر در این سخن باز شود، ترسم که رشته این حدیث دراز گردد و قامت مقالت بسئامت و ملالت انجامد.

Гуфтам чашми бад аз хоку оби ин шаҳри мкФўФи бод ва азин вилояти млФўФу дасти нўоӣбу масоиб аз ваии масруф , чун аз назари эътибори бҳҷраҳи ахтбори омадам ва дар он ихтилофи чаҳор фасл дар кӯии ҳиҷру васл ҳар якро имтиҳон кардам

گفتم چشم بد از خاک و آب این شهر مکفوف باد و ازین ولایت ملفوف و دست نوائب و مصائب از وی مصروف، چون از نظر اعتبار بحجره اختبار آمدم و در آن اختلاف چهار فصل در کوی هجر و وصل هر یک را امتحان کردم

Ҳамаро рафиқи тариқи вёри ғору дӯсти як пӯсту садиқи содиқу халил мувофиқ ёфтам , дар аснои он ҳоли ин мақол бар забон ронадам ва ин қитъаро аз дафтари дил бар хондам .

همه را رفیق طریق ویار غار و دوست یک پوست و صدیق صادق و خلیل موافق یافتم، در اثنای آن حال این مقال بر زبان راندم و این قطعه را از دفتر دل بر خواندم.

Дар муддатӣ ки дар он диёри маймуну боғ ҳумоюн будам соъатӣ бе мзиФи тоза рӯйу дамӣ бемизбон хўшхўӣ набӯд , аз тнъму осоишӣ ки доштами пиндоштам ки дар хонау кошонаи хешаму нзили остонаи хеш .

در مدتی که در آن دیار میمون و باغ همایون بودم ساعتی بی مضیف تازه روی و دمی بی میزبان خوشخوی نبود، از تنعم و آسایشی که داشتم پنداشتم که در خانه و کاشانه خویشم و نزیل آستانه خویش.

Чун муддати солӣ дар чунин ҳоле басар оварадам азми сафари қибла ҷузам кардам , чун мавлудӣ ки аз канор модар бимонад ва чун маълулӣ ки аз тнъми бистару болин ҷудо шавад , айшии тирау талху синае пар аз ишқи дӯстони Балх , ғамҳои дил аз шумори беруни вқомт аз бори надомати сарнигӯн .

چون مدت سالی در چنین حالی بسر آوردم عزم سفر قبله جزم کردم، چون مولودی که از کنار مادر بماند و چون معلولی که از تنعم بستر و بالین جدا شود، عیشی تیره و تلخ و سینه ای پر از عشق دوستان بلخ، غم های دل از شمار بیرون وقامت از بار ندامت سرنگون.

МирФтму боз пас менагиристам ва аз фироқи онхок пок мегиристам , дар ақидаи онкӣ чун аз сафари крхи бмҳлоти Балхи бози расми мехи хаймаи иқомат оҳанӣн кунаму хлўтхонаҳи лаҳад дар хоки он замин .

میرفتم و باز پس می نگریستم و از فراق آنخاک پاک می گریستم، در عقیده آنکه چون از سفر کرخ بمحلات بلخ باز رسم میخ خیمه اقامت آهنین کنم و خلوتخانه لحد در خاک آن زمین.

Боқии умр дар он ҳазрати бонзрти гузаронаму наси маҳёии мҳёкму мамотӣ ммоткм бархонам , чун бар минволи ин азимат дар маҳд манозил бихуфтаму хок мароҳил бидида бирафтам .

باقی عمر در آن حضرت بانضرت گذرانم و نص محیای محیاکم و مماتی مماتکم برخوانم، چون بر منوال این عزیمت در مهد منازل بخفتم و خاک مراحل بدیده برفتم.

Аз диёри қуббаи алисломи бқблаҳи ассаломи шитофтаму лаззоту баракот онхок дарёфтам , чун мавсим ҳаҷ омад бо рФқаҳи киром рӯй бмшърулҳаром ниҳодам ва бар он ҳарами гарму хоки поку турбат бо ртбти расидаму шўту Ромии ҷмору тқбили аҳҷор биҷой оварадам .

از دیار قبة الاسلام بقبلة السلام شتافتم و لذات و برکات آنخاک دریافتم، چون موسم حج آمد با رفقه کرام روی بمشعر الحرام نهادم و بر آن حرم گرم و خاک پاک و تربت با رتبت رسیدم و شوط و رمی جمار و تقبیل احجار بجای آوردم.

Тавофи ҳараму ғусл замзам намудем ва аз муҳаррамоти хӯрда ва карда истиғфор кардам ва аз сғоӣру кабоири аътзори ҷустам аз онҷои хоки таййибу тайибаро зиёрат кардам ва харобӣҳои хонаи умрро иморат , хоки равзаи муқаддасаро кӯҳли дидаи сохтам ва дар фарзу нФли ин хизмат бипардохтам

طواف حرم و غسل زمزم نمودم و از محرمات خورده و کرده استغفار کردم و از صغائر و کبائر اعتذار جستم از آنجا خاک طیب و طیبه را زیارت کردم و خرابیهای خانه عمر را عمارت، خاک روضه مقدسه را کحل دیده ساختم و در فرض و نفل این خدمت بپرداختم

Гуфтам ббити алмуқаддас ки марқад ва мзҷъ анбиёсту мбиту мқили асФёст гузарӣ кунам ва бар онхоки нӯронӣу тарбияти рӯҳонии сафарӣу назарӣ буд ки лсоми осом аз чеҳраи вақоҳат ман бархезаду ғубори хтиӣот аз ҷилди номдбўғи ман фурӯи резад ва ин бағят низ бсири алأқдому ҷири алзмом муяссар шуд .

گفتم ببیت المقدس که مرقد و مضجع انبیاست و مبیت و مقیل اصفیاست گذری کنم و بر آنخاک نورانی و تربیت روحانی سفری و نظری بود که لثام آثام از چهره وقاحت من برخیزد و غبار خطیئات از جلد نامدبوغ من فرو ریزد و این بغیت نیز بسیر الأقدام و جر الزمام میسر شد.

Дар аснои ин қууду қиём , масиру мақоми ду соли тамоми ин чатри мунаввари бзрандӯд ахзару ғбри афлоку хокро паймӯд ва дар дўнўбти хуршеди соҳиби ақли бнқтаҳи минтақа ҳамл раседу осори Сауду нҳўси бавоситаи хнўсу кнўси ин қоҳирони мақҳуру ҷабборони маҷбур дар олам зоҳир шуд

در اثنای این قعود و قیام، مسیر و مقام دو سال تمام این چتر منور بزر اندود اخضر و غبر افلاک و خاک را پیمود و در دونوبت خورشید صاحب عقل بنقطه منطقه حمل رسید و آثار سعود و نحوس بواسطه خنوس و کنوس این قاهران مقهور و جباران مجبور در عالم ظاهر شد

Гоҳи ғмоми хриФӣ биғм мегиристу гоҳи барқи рабиъӣ битрФ механдид , гоҳи булбули мақбул дар васфи гул маддоҳӣ мекарду гоҳи зоғи малул дар фироқи роғи навоҳӣ .

گاه غمام خریفی بیغم می گریست و گاه برق ربیعی بیطرف می خندید، گاه بلبل مقبول در وصف گل مداحی می کرد و گاه زاغ ملول در فراق راغ نواحی.

Гуфтам набояд ки то ин тӯлу арз паймӯда шавад пероҳани умр фарсӯда гардад , хаёли ъшқбозии ҳарифони балхии бҳриФии роҳу рафиқӣ манзил мерасаду пайвастаи басари болини дили миоимд .

گفتم نباید که تا این طول و عرض پیموده شود پیراهن عمر فرسوده گردد، خیال عشقبازی حریفان بلخی بحریفی راه و رفیقی منزل می رسد و پیوسته بسر بالین دل میآیمد.

Аннани ағтроби бсўб савоб бартофтаму рафиқӣ чанд дар онтриқи бозёфтам , дасти мроФқт дар гардани мувофиқат эшон кардам ва рӯй бсўби хуросони ниҳодам , чун бсрҳди онўлоити расидам , аз воридони Балхи дигари гӯна ҳикоят шунидам .

عنان اغتراب بصوب صواب برتافتم و رفیقی چند در آنطریق بازیافتم، دست مرافقت در گردن موافقت ایشان کردم و روی بصوب خراسان نهادم، چون بسرحد آنولایت رسیدم، از واردان بلخ دیگر گونه حکایت شنیدم.

Сқоти рӯот хабар доданд ки мштоб ки мақсӯду мақсад на бар нмту нсқи аҳди гузаштау айём навиштааст , он ҳамаи насимҳо бсмўми бадал шудааст ва он ҳамаи шукрҳо бсмўм иваз гашта , аз раёҳини он бсотини биҷуз хор нест ва аз он ақдоҳи аФроҳ дар сари ҷузи хумор на .

ثقات روات خبر دادند که مشتاب که مقصود و مقصد نه بر نمط و نسق عهد گذشته و ایام نوشته است، آن همه نسیم ها بسموم بدل شده است و آن همه شکرها بسموم عوض گشته، از ریاحین آن بساتین بجز خار نیست و از آن اقداح افراح در سر جز خمار نه.

Маъшӯқро дар либоси хорӣу ҷома сӯгворӣ нишоед диду мураббаъи ёрон дар халқони бимродӣ мушоҳида нишоед кард , амнам аўФии Димнаи лами такаллум , гуфтам чашми бади кадоми нозир бар он риёзи нозр боз хӯрду кадоми суъи иттифоқи он интизому антсоқро аз ҳам ҷудо кард ?

معشوق را در لباس خواری و جامه سوگواری نشاید دید و مربع یاران در خلقان بیمرادی مشاهده نشاید کرد، امن ام اوفی دمنة لم تکلم، گفتم چشم بد کدام ناظر بر آن ریاض ناضر باز خورد و کدام سؤ اتفاق آن انتظام و انتساق را از هم جدا کرد؟

Гуфтанд ки эй ҷавон , тўорқи ҳдсону нўозли замонро ҷинси ин тасарруф бисёрасту амсоли ин дастбурди бишмор , ӯ ани алдҳри злому лӣси албён колъён барон то бадоне ва бирав то бибинӣ ки зикри ғоиб аз ҷумла маъоӣибаст .

گفتند که ای جوان، طوارق حدثان و نوازل زمان را جنس این تصرف بسیار است و امثال این دستبرد بیشمار، او ان الدهر ظلام و لیس البیان کالعیان بران تا بدانی و برو تا ببینی که ذکر غایب از جمله معایب است.

Пас рӯй бароаи ниҳодаму Аннани бқоӣд қазо додам , манзили бмнзл дар талаби мақсӯд май омадам то бдрўозаҳи ҳарами гарму хоки поки он турбат бо ртбти расидам .

پس روی براه نهادم و عنان بقائد قضا دادم، منزل بمنزل در طلب مقصود می آمدم تا بدروازه حرم گرم و خاک پاک آن تربت با رتبت رسیدم.

Онҳамаи ашҷору ағросро мнкўс дидаму онҳамаи аҳволро маъкӯс ёфтам , насими саҳарии накҳати гули трӣу роиҳаи бунафша табарӣ надошт ва дар лолаи сҳроӣии тароват раъное набӯд

آنهمه اشجار و اغراس را منکوس دیدم و آنهمه احوال را معکوس یافتم، نسیم سحری نکهت گل طری و رایحه بنفشه طبری نداشت و در لاله صحرائی طراوت رعنایی نبود

На дар чамани рабиъии роиҳаи табиӣ буд ва на дар гули баҳории буии нофаи тторӣ , сбоъ дар он рбоъ хона карда вўҳўш дар он биқоъи ошиёнаи сохта , қусӯри олияи он чун қубӯри болиаҳ шудау мробъпурнигор он мавозиъ эътибор гашта

نه در چمن ربیعی رایحه طبیعی بود و نه در گل بهاری بوی نافه تتاری، سباع در آن رباع خانه کرده ووحوش در آن بقاع آشیانه ساخته، قصور عالیه آن چون قبور بالیه شده و مرابع پرنگار آن مواضع اعتبار گشته

Мсокни маълум чун амокини марсуми манзили иртиҳол ва интиқол гардӣда , гуфтам эй биҳишти мтдброн , дӯзахи мутаҳайирон чун шудӣ вае ҷиноти амирон дар коти асирон чун киштӣ .

مساکن معلوم چون اماکن مرسوم منزل ارتحال و انتقال گردیده، گفتم ای بهشت متدبران، دوزخ متحیران چون شدی و ای جنات امیران در کات اسیران چون کشتی.

Чун бмзору диёру хонау ошиёнаи дӯстони қадиму ёрони Карим гузар кардам аз бисёр андакӣ ва аз ҳазор яке боз наёфтам онро ки дидам ҳамаи ранҷурони зарбати қаҳру махмурони шарбат заҳр буданд , баъзе дар панҷаи ситамкорӣ ва баъзе дар шиканҷаи ноҳамворӣ .

چون بمزار و دیار و خانه و آشیانه دوستان قدیم و یاران کریم گذر کردم از بسیار اندکی و از هزار یکی باز نیافتم آنرا که دیدم همه رنجوران ضربت قهر و مخموران شربت زهر بودند، بعضی در پنجه ستمکاری و بعضی در شکنجه ناهمواری.

Ҳамаи мтъззон дар либоси бенавоӣу ҳамаи мутинаъимон дар сӯрати гдоӣӣ , мақҳурони садумати нўоӣбу маҳбӯсони савлати масоиб , то рӯзӣ дар он таку пўии вҷсту ҷӯии бмҳлтӣ аз маҳаллоту тарафӣ аз мтнзҳоти оншҳр ки издиҳоми авоми онҷо будӣ расидам .

همه متعززان در لباس بینوایی و همه متنعمان در صورت گدائی، مقهوران صدمت نوائب و محبوسان صولت مصائب، تا روزی در آن تک و پوی وجست و جوی بمحلتی از محلات و طرفی از متنزهات آنشهر که ازدحام عوام آنجا بودی رسیدم.

Ҷамъӣ дидам чун бенот алнъш аз якдигари давру ранҷуру махмури гирди омада , перии нӯронӣ бар сари он вайронии истода дар он атлол менагирист ва бар он аҳвол мегирист ва ин абёт ривоят мекард ва аз ондостони ҳикоят .

جمعی دیدم چون بنات النعش از یکدیگر دور و رنجور و مخمور گرد آمده، پیری نورانی بر سر آن ویرانی ایستاده در آن اطلال مینگریست و بر آن احوال می گریست و این ابیات روایت می کرد و از آنداستان حکایت.

Пас пер гуфт эй ҷавони мусофир ҳамоно дар қадими алأёми дарин машъарулҳаром ишқии бохтае ва дарин майдон асбӣ тохтае , агар вақте дарин амокини хуши хандидае имрӯзи дарин мсокни зор бгарӣ ки меҳри ёрон дар сафоу сифот падед ояду вафои аҳди дӯстони баъд аз вафот зоҳир гардад .

پس پیر گفت ای جوان مسافر همانا در قدیم الأیام درین مشعر الحرام عشقی باخته ای و درین میدان اسبی تاخته ای، اگر وقتی درین اماکن خوش خندیده ای امروز درین مساکن زار بگری که مهر یاران در صفا و صفات پدید آید و وفای عهد دوستان بعد از وفات ظاهر گردد.

Дарин хорстон ки менигарӣ ҳазор нгорстон беш бӯдааст ва бар ин хок ки қадами ҳамеи сипарии ҳазор сарви мстўии қади мавриди хад беш хуфта аст

درین خارستان که مینگری هزار نگارستان بیش بوده است و بر این خاک که قدم همی سپری هزار سرو مستوی قد مورد خد بیش خفته است

Дар ҳар қадамии зулфи мишкӣни бўӣист ва дар ҳар бадастии хади моҳрўӣӣ , ҳар харобае азин ки май бинии ошиёнаи слўтӣу хона хилватӣ бӯдааст , рӯй бар ин хок на то насими ҳасани аҳди бмшом ту расад ва бигӯаш дил истимоъ кун то овози марҳабои болзиўФу аҳлои болФтўҳ бсмът расад .

در هر قدمی زلف مشکین بوئیست و در هر بدستی خد ماهروئی، هر خرابه ای ازین که می بینی آشیانه سلوتی و خانه خلوتی بوده است، روی بر این خاک نه تا نسیم حسن عهد بمشام تو رسد و بگوش دل استماع کن تا آواز مرحبا بالضیوف و اهلا بالفتوح بسمعت رسد.

Дар ҳар гомии азин хоки ҷои моида Эйаст ва дар ҳар қадамии маҳали Фоӣдаҳ эй , сар то сари ин вайронаи мавзеу маъдани хамр ва чғонаҳасту маҳали самоъу тарона , ӣнҳамаи хорҳо аз гули рухсорҳо ва брдмидаҳаст ва ин ҳамаи анкабут аз тору пуди зулфҳо бар ҳам танида ,

در هر گامی ازین خاک جای مائده ای است و در هر قدمی محل فائده ای، سر تا سر این ویرانه موضع و معدن خمر و چغانه است و محل سماع و ترانه، اینهمه خارها از گل رخسارها و بردمیده است و این همه عنکبوت از تار و پود زلفها بر هم تنیده،

Баъзе азин завоёи масоҷид мутабаррикаст ва баъзе азин хбоёи маъобиди муборак , ҳар ҷоӣӣ ки ту пой наҳй саҷда гоҳ зоҳидӣаст ва бар ҳар хокӣ ки ту назар май афкании ҷои шоҳидон .

بعضی ازین زوایا مساجد متبرک است و بعضی ازین خبایا معابد مبارک، هر جائی که تو پای نهی سجده گاه زاهدانست و بر هر خاکی که تو نظر می افکنی جای شاهدان.

Ҳазор шоҳиди дарин хок шаҳидаст ва ҳазор обиди дарин рустаи убайд , эй ҷавон агар сар ин дид ва шунид дорӣ биншин , томотмӣ бидорему ҳақии бгзорими мари ин кироми хуфтаро маддоҳӣ кунем вмри ин атлоли рафтаро навоҳии вагарна беишқ шидоӣӣ макун ва бар хираи раъное на , ки ғмоми сабоҳӣу зломи рўоҳии дарин мотами ашкбор ва сӯгворанд

هزار شاهد درین خاک شهید است و هزار عابد درین رسته عبید، ای جوان اگر سر این دید و شنید داری بنشین، تاماتمی بداریم و حقی بگزاریم مر این کرام خفته را مداحی کنیم ومر این اطلال رفته را نواحی وگرنه بی عشق شیدائی مکن و بر خیره رعنایی نه، که غمام صباحی و ظلام رواحی درین ماتم اشکبار و سوگوارند

Гуфтам шихои ин чаҳ захмаст бад-ӣни муҳкамии воин чаҳ ҷароҳатаст бад-ӣн бимрҳмӣ гуфт аз анёби нўоӣби чунин масоиб бисёр зодаасту даври гетӣу ҷаври олами ҷоФии чунин ътёти номувофиқ бишмор овардааст .

گفتم شیخا این چه زخم است بدین محکمی واین چه جراحت است بدین بیمرهمی گفت از انیاب نوائب چنین مصائب بسیار زاده است و دور گیتی و جور عالم جافی چنین عطیات ناموافق بیشمار آورده است.

Гуфтам мари ин бому дарави ҳаҷару мдрро ки бошӣ ки баси сӯхтау афрӯхтаи взору нзорт май байнам , гуфт мурооти аҳди ёрони хуфтау дӯстон рӯй наҳуфта дар шариъату тариқати мндўб ва маҳбӯбаст .

گفتم مر این بام و درو حجر و مدر را که باشی که بس سوخته و افروخته وزار و نزارت می بینم، گفت مراعات عهد یاران خفته و دوستان روی نهفته در شریعت و طریقت مندوب و محبوب است.

Ҳар киро ҳуқуқ ммолҳт ғурем вор доман нагирад Карим вор намирад , хоки ин хиттаи мактабу млъб ман бӯдау мураббаъу мартаъи ин диёри арсаи бозӣу майдони асби тозии ман , арбоби караму авлиёии нъми дарин хоки поки сар дар таии кафан вафо кашидаанду азҷоми ҳаводиси шарбат фано чашида

هر که را حقوق ممالحت غریم وار دامن نگیرد کریم وار نمیرد، خاک این خطه مکتب و ملعب من بوده و مربع و مرتع این دیار عرصه بازی و میدان اسب تازی من، ارباب کرم و اولیای نعم درین خاک پاک سر در طی کفن وفا کشیده اند و ازجام حوادث شربت فنا چشیده

Агар эшон ғоибанд зикри эшон ҳозираст ва агар мурдаанд номи эшон зинда , пас ин абётро бо чашми гирёну синаи бирён дар такрор ва гуфтор оварад .

اگر ایشان غایب اند ذکر ایشان حاضر است و اگر مرده اند نام ایشان زنده، پس این ابیات را با چشم گریان و سینه بریان در تکرار و گفتار آورد.

Чун ин абёт латиф бархонад наърае чанд баранд ва дар он атлоли холӣу русуми болӣ чун боди гоми бардошт ва чун хоки марои бгзошти баъд аз он бикрот ва марот бидон мазори расидам , аз он пери маддоҳи внўоҳ асар надидам ва хабар нишнидам .

چون این ابیات لطیف برخواند نعره ای چند براند و در آن اطلال خالی و رسوم بالی چون باد گام برداشت و چون خاک مرا بگذاشت بعد از آن بکرات و مرات بدان مزار رسیدم، از آن پیر مداح ونواح اثر ندیدم و خبر نشنیدم.