Вақте андари замину амри шост ?

وقتی اندر زمین و امر شاست؟

Буд мардии гадо ва говӣ дошт

بود مردی گدا و گاوی داشت

Аз қазоро вабои говони хост

از قضا را وبای گاوان خواست

Ҳар киро панҷ буд чаҳор бкост

هر که را پنج بود چهار بکاست

Рӯстои зи бими дарвешӣ

روستایی ز بیم درویشی

Хост то бар қазо кунад пешӣ

خواست تا بر قضا کند پیشی

Бихаред он ҳарис бе моя

بخرید آن حریصِ بی مایه

Бадали гови хари зи ҳамсоя

بدل گاو خر ز همسایه

Чун нигаҳ кард ҳам ба рӯзи бист

چون نگه کرد هم به روزِ بیست

Аз қазо хар бамурд ва гов бизӣаст

از قضا خر بمرد و گاو بزیست

Сар бар оварад аз таҳайюр ва гуфт

سر بر آورد از تحیّر و گفت

К-эии шносои ошкор ва наҳуфт

کای شناسای آشکار و نهفت

Ҳарчӣ гӯям буд зи нсносӣ

هرچه گویم بود ز نسناسی

Чун ту харро з гов нашиносӣ

چون تو خر را ز گاو نشناسی

Зин сипас пой бар сари худ дор

زین سپس پای بر سرِ خود دار

Ндмои латиф дар худ дор

ندمای لطیف در خود دار

Не ки ҳар рӯз поем афзӯн аст

نی که هر روز پایم افزون است

Ки всоқм ба назд Ҷайҳун аст

که وثاقم به نزد جیحون است

Хор мондам з кам харидорӣ

خار ماندم ز کم خریداری

Амалам ътлтасту бекорӣ

عملم عُطلت است و بیکاری

Иллат афзӯн шуд ва табиб намонад

علّت افزون شد و طبیب نماند

Ғмгсорм ба ҷуз рбиб намонад

غمگسارم به جز ربیب نماند

Кор ӯ тез аз тамаллуқи ман

کار او تیز از تملّق من

Ҳам муъаллақ шуд аз таъаллуқи ман

هم معلّق شد از تعلّق من

Гашта чун тези аўФтони хезон

گشته چون تیز اوفتان خیزان

Кор ӯ ҳамчун хояи овезон

کار او همچون خایه آویزان

Бо сахои ту баҳр дар ҳастӣ аст

با سخای تو بحر در هستی است

Ваз улувва ту чарх дар пастӣ аст

وز علوّ تو چرخ در پستی است

Нозири маҷлиси ту ноҳид аст

ناظر مجلس تو ناهید است

Наъли асби ту тоҷ хуршед аст

نعل اسب تو تاج خورشید است

эй чу ту ҳотамӣу маънӣ на

ای چو تو حاتمی و معنی نِه

Бе ту дар шахси даҳри маънӣ на

بی تو در شخصِ دهر معنی نِه

Сари чархи баланд паст кунӣ

سرِ چرخ بلند پست کنی

Ки чу ман чокарӣ ба даст кунӣ

که چو من چاکری به دست کنی

Чанд чун кӯдакон бе тамиз

چند چون کودکانِ بی تمیز

Чанд чун кӯдакон бе тамиз

چند چون کودکانِ بی تمیز

Ончӣ киштӣ бибин ба вақти дарав

آنچه کِشتی ببین به وقتِ دِرَو

Ончӣ киштӣ бибин ба вақти дарав

آنچه کِشتی ببین به وقتِ دِرَو

эй чу хуршеди чархи хсс парвар

ای چو خورشیدِ چرخ خسس پرور

Вай чу табъи хазони магас парвар

وی چو طبع خزان مگس پرور

Дар бсотини равзаҳои биҳишт

در بساتینِ روضه های بهشت

Хоку хошок чанд хоҳии кишт

خاک و خاشاک چند خواهی کشت

Фарқ кун фарқ кун з рӯй қиёс

فرق کن فرق کن ز روی قیاس

Гавҳар аз сангу дибаҳ аз карбос

گوهر از سنگ و دیبه از کرباس

Гарчи андари забон абдол аст

گرچه اندر زبان ابدال است

Ин мисли лоиқи чунин ҳол аст

این مثل لایق چنین حال است