Бо ҳамаи даъвии ислом чу асҳоби съир
با همه دعوی اسلام چو اصحاب سعیر
Рӯзгории сет ки дар дӯзах ҳиндем асир
روزگاری ست که در دوزخ هندیم اسیر
Аз заъифии шдҳом чун раг андеша назор
از ضعیفی شدهام چون رگ اندیشه نزار
Дар ҷавонӣ шудаам пертар аз олами пер
در جوانی شده ام پیرتر از عالم پیر
Аз қазои сухраи ҳиндам , на зи ҳирс ва на зи оз
از قضا سخرهٔ هندم، نه ز حرص و نه ز آز
Кас наёрад ба ҷаҳони панҷа задан бо тақдир
کس نیارد به جهان پنجه زدن با تقدیر
Ллаҳи алҳмдкаҳ аз давлати пояндаи фақр
لله الحمدکه از دولت پایندهٔ فقر
Нест чашми тамаъам бар нъми шоҳу вазир
نیست چشم طمعم بر نعم شاه و وزیر
Субҳ , шабнами сифатами ҷуръаи обӣ сет наҳор
صبح، شبنم صفتم جرعهٔ آبی ست نهار
Шоми баркаф чу ҳилолами лаби нонеи сети фатир
شام برکف چو هلالم لب نانی ست فطیر
Бошад аз чашми дили афтодаи ман , дар хўшоб
باشد از چشم دل افتادهٔ من، دُرّ خوشاب
Чун садаф ҳаст гадои кафи ман абри мтир
چون صدف هست گدای کف من ابر مطیر
Фитратами машъалаи афрӯз уқуласт ва кунун
فطرتم مشعله افروز عقول است و کنون
Шудаи гум , роҳи наҷоти ман азин хок чу қӣр
شده گم، راه نجات من ازین خاکِ چو قیر
намедониш накунам дар қадаҳ аз бими фалак
می دانش نکنم در قدح از بیم فلک
Ин тнки зарфи мабодои шунӯди буии ъсир
این تنک ظرف مبادا شنود بوی عصیر
Бе срири қалами пардаи гушойӣ ки марост
بی صریر قلم پرده گشایی که مراست
Андалебони гулистони нсроинди сафир
عندلیبان گلستان نسرایند صفیر
намехазад дар шикани номаи ман маҳшари шӯр
می خزد در شکن نامهٔ من محشر شور
Май дамад аз гулӯии хомаи ман наъраи шер
می دمد از گلوی خامهٔ من نعرهٔ شیر
Бо каммияти қалам ман фиканд наъли каммият
با کمیتِ قلم من فکند نعل کمیت
Бо замирам накунад ҷуръати андешаи ҷрир
با ضمیرم نکند جرأت اندیشه جریر
Оби ҳайвон шуда аз хиҷлати назмами пинҳон
آب حیوان شده از خجلت نظمم پنهان
Шармсор аз сът доман дарёст ғадир
شرمسار از سعت دامن دریاست غدیر
Лутфи вуҷӯдат ба ҳам омехта чун шуълау нур
لطف وجودت به هم آمیخته چون شعله و نور
Лафзу маънӣ ба ҳам омехта чун шукру шер
لفظ و معنی به هم آمیخته چون شکر و شیر
Дар масофи суханам лол шавад , теғи забон
در مصاف سخنم لال شود، تیغ زبان
Аз срири қаламам об шавад Зуҳраи шер
از صریر قلمم آب شود زهرهٔ شیر
Гарчи олам шуда дар нуқтаи калаками мзмр
گرچه عالم شده در نقطهٔ کلکم مضمر
Лек чун мардумакам дар назари даҳр , ҳақир
لیک چون مَردُمکم در نظر دهر، حقیر
Ақли равшан чаҳ кунад , шаби пурҳ ҷаҳл балост ?
عقل روشن چه کند، شب پرهٔ جهل بلاست؟
Таън зулмат занад ин кӯр ба хуршеди мунир
طعن ظلمت زند این کور به خورشید منیر
Сифлаи табъони ҷаҳони ҷамъ ба як моҳзрнд
سفله طبعانِ جهان جمع به یک ماحضرند
Ба сФаҳи гурусна , аз луқмаи дониши ҳамаи сайр
به سفه گُرسنه، از لقمهٔ دانش همه سیر
Ҳар як аз мавъизаи афрохтаи ройоти ҷадал
هر یک از موعظه افراخته رایات جدل
Ҳаряк аз таъни забон , охта бар ман шамшер
هریک از طعنِ زبان، آخته بر من شمشیر
Дар шикасти дил ман карда ба ҳам аҳду қарор
در شکست دل من کرده به هم عهد و قرار
Толеъи перу ҷавон , дидаи аъамӣу қрир
طالع پیر و جوان، دیدهٔ اعمیّ و قریر
Яке аз ҷаҳл занад таъна , ки дониш ғалат аст
یکی از جهل زند طعنه،که دانش غلط است
Насазад ин ҳама дар фикри маишати тақсир
نسزد این همه در فکر معیشت تقصیر
Яке аз ақл занад лоф ки боист гирифт
یکی از عقل زند لاف که بایست گرفت
Домани ъотФти шоҳи ътобхшу вазир
دامن عاطفت شاه عطابخش و وزیر
Он яке медиҳадам панд ки дар ҳинди мҷўӣ
آن یکی می دهدم پند که در هند مجوی
Ком бе тарбияти қадршиносони амир
کام بی تربیت قدرشناسان امیر
Як апн рух кунадам моткаҳ боистӣ дод
یک اپن رخ کندم ماتکه بایستی داد
Муҳраи тарҳ ба ин фили шиносони кабӣр
مهرهٔ طرح به این فیل شناسان کبیر
Ваон дигар соз кунад нағма кибоистӣ сохт
وان دگر ساز کند نغمه که بایستی ساخت
Пардаи маслиҳати вақт , мулоим чу ҳарир
پردهٔ مصلحت وقت، ملایم چو حریر
Сифлае таън ғурурам занаду нихвати табъ
سفله ای طعن غرورم زند و نخوت طبع
Хрбтии нисбат фахрам диҳаду ҷоҳи хатир
خربطی نسبت فخرم دهد و جاه خطیر
Сухан бесар ва бенро натавон шарҳ навишт
سخن بی سر و بن را نتوان شرح نوشت
Сари андешаи фурӯи барда ба худ калаки дабир
سر اندیشه فرو برده به خود کلک دبیر
Қиссаи кӯтоҳ ки ҳар як ба навое доданд
قصه کوتاه که هر یک به نوایی دادند
Ноқаи ҳуши маро дар ҳаддӣ аз савти ҳмир
ناقهٔ هوش مرا در حدی از صوت حمیر
Май хулди хор ба чашмами зи ҷамол киу ма
می خلد خار به چشمم ز جمال که و مه
намехазад мор ба гӯшами зи фусуни Баму зер
می خزد مار به گوشم ز فسون بم و زیر
Бас ки аз сӯрат бе маънии халқам ба шигифт
بس که از صورت بی معنی خلقم به شگفت
Такя бар болаши ҳайрати здҳом чун тасвир
تکیه بر بالش حیرت زدهام چون تصویر
Аз тағофули нҳдми пери хирад , пунба ба гӯш
از تغافل نهدم پیر خرد، پنبه به گوش
Хуфтагон шаб ҷаҳланд ба гулбонги нафир
خفتگان شب جهلند به گلبانگ نفیر
Ҳамсари хеши ҳарифони ҳамаро карда хаёл
همسر خویش حریفان همه را کرده خیال
Сифла , пиндошта бо худ ҳамаро шабаҳу назир
سفله، پنداشته با خود همه را شبه و نظیر
Шуда аз дасти радами гӯнаи афлоки кабӯд
شده از دست رَدَم گونهٔ افلاک کبود
Ҷома нилӣ накунам дар ғами дунёии ҳақир
جامه نیلی نکنم در غم دنیای حقیر
Роҳату ранҷи ҳаёт гузаронаст чу мавҷ
راحت و رنج حیات گذران است چو موج
Нашавад шодӣу ғами пои нафасро занҷир
نشود شادی و غم پای نفس را زنجیر
Ҷисму ҷонро ба баёни риштаи улфат суст аст
جسم و جان را به بیان رشته الفت سُست است
Натавон тӯл амл дошт ба ин умри қсир
نتوان طول امل داشت به این عمر قصیر
Хок хусбӣ накунад фитрати олии гуҳарам
خاک خُسبی نکند فطرت عالی گهرم
Оташ аз майл табиӣ равад осон ба асир
آتش از میل طبیعی رود آسان به اثیر
Ман куҷоу сари ин қавми фурӯмояи куҷо ?
من کجا و سر این قوم فرومایه کجا؟
Чаҳ маҳали оинаро бар сари зонуии зрир ?
چه محل آینه را بر سر زانوی ضریر؟
Ҳарфи ҳақ дар дилашон нашутур алмос буд
حرف حق در دلشان نشتر الماس بود
Ҷўқи ботили сифатоне ки мшорнду мушир
جوق باطل صفتانی که مشارند و مشیر
Ба карами ашъб ва дар ҷавҳари мардӣ , ҷаъда
به کرم اشعب و در جوهر مردی، جعده
Ба ҳасби боқул вақт ва ба насаби ибни касӣр
به حسب باقل وقت و به نسب ابن کثیر
Зикри ин фирқаи дун , калаку варақро ситам аст
ذکر این فرقه دون، کلک و ورق را ستم است
Васф эшон натавон гуфт ва нишоед таҳрир
وصف ایشان نتوان گفت و نشاید تحریر
Кӣна дар хотири пакети з хасон нест ҳазин
کینه در خاطر پاکت ز خسان نیست حزین
Сафҳа ӣ об маҳол аст шавад нақш пазир
صفحه ی آب محال است شود نقش پذیر
Шарти таъризгари ахлоқи писандида буд
شرط تعریضگر اخلاق پسندیده بود
Кош ёрон нанамоянд ба ҳолати тақсир
کاش یاران ننمایند به حالت تقصیر
Чун туро салтанати малик қаноат доданд
چون تو را سلطنت ملک قناعت دادند
Табли расвоӣат эй кош шавад оламгир
طبل رسواییت ای کاش شود عالمگیر
Соя густар шавадат бол эй давлат
سایه گستر شودت بال همای دولت
Доми хомӯшят ар кард нафасро нахҷӣр
دام خاموشیت ار کرد نفس را نخجیر
Луқма шеър манеҳ бар каф ҳар сифлаи шиор
لقمهٔ شعر منه بر کف هر سفله شعار
Қалия бе ҷост хариро ки буд масти шъир
قلیه بی جاست خری را که بود مست شعیر
Пои андешаи дарин водии пар хор бахаст
پای اندیشه درین وادی پر خار بخست
Кошкӣ хомаи Аннани тобади азин роҳи хатир
کاشکی خامه عنان تابد ازین راه خطیر
Раҳ ба ҷое набарам бас ки хморолўдм
ره به جایی نبرم بس که خمارآلودم
Ман чунин бехабар ва чун дам теғаст масир
من چنین بی خبر و چون دم تیغ است مسیر
Нашканад бодаи гулранги хуморӣ ки марост
نشکند بادهٔ گلرنگ خماری که مراست
Соқиои ҷуръаи даҳ аз майкадаи хами ғадир
ساقیا جرعه ده از میکده خمّ غدیر
Дилам аз соқии кавсар шудаи сармасти шароб
دلم از ساقی کوثر شده سرمست شراب
Доя зон пеш ки шавед лабу комам аз шер
دایه زان پیش که شوید لب و کامم از شیر
Ин май меҳру влои шаҳ дайнаст ки сохт
این می مهر و ولای شه دین است که ساخت
Хандаи зан бар гули хулдами хасу хошоки замир
خنده زن بر گل خُلدم خس و خاشاک ضمیر
Ман насирии сифат ва ӯ ба карами бандаи навоз
من نصیری صفت و او به کرم بنده نواز
Чаҳ ғмстм , ки маро дар ду ҷаҳонаст насир
چه غمستم،که مرا در دو جهان است نصیر
Аз ғурурӣ ки серуми доғ ғуломӣ дорад
از غروری که سرم داغ غلامی دارد
Пой аз нози нуҳум бар сари хуршеди мунир
پای از ناز نهم بر سر خورشید منیر
Пеши чашмам ки ба иқболи нўолш сайр аст
پیش چشمم که به اقبال نوالش سیر است
Ҳаст гардӣ ба кафи бод , сулаймону сарир
هست گردی به کف باد، سلیمان و سریر
Срўро , бандаи нўозо , ба ту шодаст дилам
سرورا، بنده نوازا، به تو شاد است دلم
Нагузорӣ ки шавам дар ғами айёми асир
نگذاری که شوم در غم ایام اسیر
Манам он пери ғуломӣ ки ба қад чу камон
منم آن پیر غلامی که به قدّ چو کمان
Бӯдаам чашму дили мункири шаънатро тир
بوده ام چشم و دل مُنکر شأنت را تیر
Қаламами гирди баровардаи зи бунёди хилоф
قلمم گرد برآورده ز بنیاد خلاف
Карда бар сафҳаи ман , рӯй мухолиф чун қӣр
کرده بر صفحهٔ من، روی مخالف چون قیر
Дилам аз бткдаҳи ҳинд нФўраст нФўр
دلم از بتکدهٔ هند نفور است نفور
Танагии сина ба лаби орадам аз нолаи нафир
تنگی سینه به لب آرَدَم از ناله نفیر
Чакад аз обу ҳавояши ҳамаи сами арқм
چکد از آب و هوایش همه سمّ ارقم
Дамад аз парда ӣ хокаш , ҳамаи доми тазвир
دمد از پرده ی خاکش، همه دام تزویر
Аз карамҳои ту умед раҳоӣ дорам
از کرمهای تو امّید رهایی دارم
Варна сахтаст ба ман , хасмии айёми шарир
ورنه سخت است به من، خصمی ایام شریر
намеравад дасту дили ҳиммат аз ифлоси зи кор
می رود دست و دل همّت از افلاس ز کار
Напасандӣ ки ба тӯфон диҳадам мавҷи ҳасир
نپسندی که به طوفان دهدم موج حصیر
Мушкили афтода ба мо ҷамъи парешони дил , кор
مشکل افتاده به ما جمع پریشان دل، کار
Саҳли аллоҳи ълинои ббширу нзир
سهل الله علینا ببشیر و نذیر