Ало эй ҷаҳондори фархундаи хуй

الا ای جهاندار فرخنده خوی

Дамӣ гӯш бигушо ба фархундаи гӯй

دمی گوش بگشا به فرخنده گوی

Нахустин накӯи гири роҳи сулӯк

نخستین نکو گیر راه سلوک

Ки халқӣ гароед ба дайни мулӯк

که خلقی گراید به دین ملوک

Ҷаҳондор бояд писандидаи кеш

جهاندار باید پسندیده کیش

Ғами пайравони хур ба дунболи хеш

غم پیروان خور به دنبال خویش

Қлоўўз роҳӣ биандеш ҳол

قلاووز راهی بیندیش حال

Мабодо ки бошӣ , далели залол

مبادا که باشی، دلیل ضلال

Агар худ ндонӣ , з донанда пресс

اگر خود ندانی، ز داننده پرس

зи равшани равон шносндаҳ пресс

ز روشن روان شناسنده پرس

Хрдпрўронро харидор бош

خردپروران را خریدار باش

Тани тираи сифлаи гӯ хор бош

تن تیرهٔ سفله گو خوار باش

Бпрўри тани ақли мушкили гушой

بپرور تن عقل مشکل گشای

Ба донишпажӯҳон боҳушу рой

به دانش پژوهان باهوش و رای

Ба тадбири санҷидагон кор кун

به تدبیر سنجیدگان کار کن

На мағзи хиради сари гарон бор кун

نه مغز خرد سر گران بار کن

Сбкср наёяд ба кор эй писар

سبکسر نیاید به کار ای پسر

Ки табли тиҳӣ , ба з бе мағзи сар

که طبل تهی، به ز بی مغز سر

Ба равшани равонии баровари дамӣ

به روشن روانی برآور دمی

Ки як марди доно ба аз олимӣ

که یک مرد دانا به از عالمی

Назар кун дар аҳволи донишварон

نظر کن در احوال دانشوران

Ки бехор набӯд гулу зимрон

که بی خار نبود گل و ضیمران

Ба ҳар масҷид ва дар дайру бтхонаҳ Эй

به هر مسجد و در دیر و بتخانه ای

Буд дар миён , пои бегона Эй

بود در میان، پای بیگانه ای

Ба ҳар хам ки бинӣ , буд дарду соф

به هر خم که بینی، بود درد و صاف

Фарохаст паҳнои майдони лоф

فراخ است پهنای میدان لاف

Чу даъвии гаронро шуморӣ наҳй

چو دعوی گران را شماری نهی

Кунад аз ту донанда , паҳлуи тиҳӣ

کند از تو داننده، پهلو تهی

Ба ҷое ки бошад ривоҷи хзФ

به جایی که باشد رواج خزف

Чаро гавҳар ояд бурун аз садаф ?

چرا گوهر آید برون از صدف؟

Ба даъвӣ , муяссари бадигар ҳунар

به دعوی، میسّر بدی گر هنر

Флотўн шудӣ , лофии хираи сар

فلاطون شدی، لافیِ خیره سر

Фурӯмоя эйгар бдздди ду ҳарф

فرومایه ای گر بدزدد دو حرف

Нагардад ҳам оварад дарёии жарф

نگردد هم آورد دریای ژرف

Ниҳони теғи мисрӣ ва чубин кунад

نهان تیغ مصری و چوبین کُند

Аёнаст , пеши ҳунарҳои тунд

عیان است، پیش هنرهای تند

Фарибандаи дунёст , санги маҳак

فریبنده دنیاست، سنگ محک

Чу хоҳӣ намонад пас парда , шак

چو خواهی نماند پس پرده، شک

Бигир эй накӯи рои ибрати сгол

بگیر ای نکو رای عبرت سگال

Айёри ҳарифон , ба хуйу хисол

عیار حریفان، به خوی و خصال

Ба сӯрати ҳама одамӣ пайкаранд

به صورت همه آدمی پیکرند

Ба сирати басӣ кам зи гов ва харанд

به سیرت بسی کم ز گاو و خرند

На ҳар пайкарии одамӣ зода аст

نه هر پیکری آدمی زاده است

Басии сӯрат аз мардумӣ сода аст

بسی صورت از مردمی ساده است

Фиребо нагардӣ ба найранги дев

فریبا نگردی به نیرنگ دیو

Чаҳ маънӣ диҳад , сӯрати рангу рию

چه معنی دهد، صورت رنگ و ریو

Ҳазари зини дағали сайратони дағо

حذر زین دغل سیرتان دغا

Вазин ҷӯи фурӯашони гандуми намо

وزین جو فروشان گندم نما

Яке панди санҷидагонро бисанҷ

یکی پند سنجیدگان را بسنج

Мадаи дили зи дунё ба шодӣу ранҷ

مده دل ز دنیا به شادی و رنج

Туро хона дар олам дигар аст

تو را خانه در عالم دیگر است

Сарои ту беруни азин шшдр аст

سرای تو بیرون ازین ششدر است

Турши рӯ , зи панд сухангӯ макун

ترش رو، ز پند سخنگو مکن

Нкўхўоаҳро талх бошад сухан

نکوخواه را تلخ باشد سخن

Баради гӯии меҳр , он фурӯзандаи бахт

بَرد گوی مهر، آن فروزنده بخت

Ки бо дӯст нармаст ва бо хасми сахт

که با دوست نرم است و با خصم سخت

Рагу решаи қсўт аз дил бикун

رگ و ریشهٔ قسوت از دل بکن

Ки санг дуруштаст , нашутур шикан

که سنگ درشت است، نشتر شکن

Нагирад ба ту панди ҳикмат пажӯҳ

نگیرد به تو پند حکمت پژوه

Чу борони раҳмат ба бунёди кӯҳ

چو باران رحمت به بنیاد کوه

Ба пеши дами носеҳон хок бош

به پیش دم ناصحان خاک باش

Пазирои ҳақ аз дил пок бош

پذیرای حق از دل پاک باش

Чу шерони сроўр ба як гӯнаи ранг

چو شیران سرآور به یک گونه رنگ

Бҳли макри рӯбоҳу хашми паланг

بهل مکر روباه و خشم پلنگ

Қавии дори дилроу ҳиммати баланд

قوی دار دل را و همّت بلند

Ба ҳиммати тавон гашти фирӯзманд

به همّت توان گشت فیروزمند

Ба корӣ ки дар вусъ кӯшнда нест

به کاری که در وسع کوشنده نیست

Ҳамоно миён бастан аз аблаҳии сет

همانا میان بستن از ابلهی ست

Чаҳ хуш гуфт пери Муғони зрдҳшт

چه خوش گفت پیر مغان زردهُشت

Шавад ранҷа , зад ҳар ки бар кӯҳи мушт

شود رنجه، زد هر که بر کوه مشت

Ба ғифлати мёўри сар , айём ро

به غفلت میاور سر، ایّام را

Чаро сухрае донау домро ?

چرا سخره ای دانه و دام را؟

Чаҳ шуд фар аўо дияем гардани кашон ?

چه شد فرّ اوا دیهیم گردن کشان؟

Ки даврон надорад азишон нишон

که دوران ندارد ازیشان نشان

Ҷаҳони сарваронро чаҳ шуд тоҷу ганҷ ?

جهان سروران را چه شد تاج و گنج؟

Ки бурданд дар фикри сомонаши ранҷ

که بردند در فکر سامانش رنج

Тиҳии дасти рафтанд аз малику мол

تهی دست رفتند از ملک و مال

Фтўбӣ лмн на?ил хайри алмол

فَطوبی لِمَن نالَ خیرَ المآل

Гирифтанду бастанд ва доданд чанд

گرفتند و بستند و دادند چند

Ба ҳиммат , ба неру , ба хами каманд

به همّت، به نیرو، به خَمِّ کمند

Бар он дастҳои каттони перҳан

بر آن دستهای کتان پیرهن

Кунун пӯст набӯд чаҳ ҷои кафан

کنون پوست نبود چه جای کفن

Чу танагӣ кунад остини адам

چو تنگی کند آستین عدم

Нагардад яке дасти зонҳои илм

نگردد یکی دست زآنها علم

Туро то набаста сети даст , осмон

تو را تا نبسته ست دست، آسمان

Ғанимати шимури фурсат эй хурдаи дон

غنیمت شمر فرصت ای خرده دان

Ба мўиинаҳи пинҳон , чу дар нофаи машк

به مویینه پنهان، چو در نافه مشک

Шикам бетаому галӯгоҳи хушк

شکم بی طعام و گلوگاه خشک

Мҷуи роҳат аз баргу сози тараб

مجو راحت از برگ و ساز طرب

Тани осоеи халқи яздони талаб

تن آسایی خلق یزدان طلب

Набандӣ чу золим ба хами каманд

نبندی چو ظالم به خمِّ کمند

Бибояд дил аз малик ва иқбол кунад

بباید دل از ملک و اقبال کند

Чаҳ равнақ бимонад дар он марзу бум

چه رونق بماند در آن مرز و بوم

Ки бозуи кушояд табаҳкор шавам ?

که بازو گشاید تبهکار شوم؟

Макун парвариши сифларо зинҳор

مکن پرورش سفله را زینهار

Дарахтӣ ки хораст бориш , макор

درختی که خار است بارش، مکار

Пазируфтан аз ту , зи мо гуфтан аст

پذیرفتن از تو، ز ما گفتن است

?дании парварӣ , кишвар ошФтн аст

دنی پروری، کشور آشفتن است

Агар рифъати поя , дории ҳавас

اگر رفعت پایه، داری هوس

Ба дод дил нотавонон барис

به داد دل ناتوانان برس

Ба девони шоҳаншаҳ бе ҳам?ил

به دیوان شاهنشه بی همال

зи бедоди золими пжўлидаҳи ҳол

ز بیداد ظالم پژولیده حال

Бинолад ки султон сазо ме диҳад

بنالد که سلطان سزا می دهد

Ту чун дод надиҳӣ худо ме диҳад

تو چون داد نَدْهی خدا می دهد

Ба малики ту ҳар ҷо ки бедод рафт

به ملک تو هر جا که بیداد رفت

Буд аз ту , чун аз миён дод рафт

بود از تو، چون از میان داد رفت

Дил оҷизон барнатобад харош

دل عاجزان برنتابد خراش

зи оҳи заъифон ҳзрнок бош

ز آه ضعیفان حذرناک باش

Матарс аз ғариви ҳужаброни ҷанг

مترس از غریو هژبران جنگ

Ҳзркни зи афғони дилҳои танг

حذرکن ز افغان دلهای تنگ

Машав сухраи душмани дӯст рӯй

مشو سخرهٔ دشمن دوست روی

Ки бехат кунад он накӯҳидаи хуй

که بیخت کند آن نکوهیده خوی

Шабоне ки нозад ба чанголи гург

شبانی که نازد به چنگال گرگ

Забунаст судаш , забонаши сутург

زبون است سودش، زبانش سترگ

Напечӣ ба лаззоти нафаси дижам

نپیچی به لذّات نفس دژم

Чаҳ лиззати фузунтар зи адлу карам ?

چه لذّت فزونتر ز عدل و کرم؟

Равад мард ва монад баҷои номи нек

رود مرد و ماند بجا نام نیک

Хунак онкӣ ҷӯяд саранҷоми нек

خُنک آنکه جوید سرانجام نیک