Боз чун зулмат шаб омад пеш

باز چون ظلمت شب آمد پیش

Мубталоӣ фироқ шуд дарвеш

مبتلای فراق شد درویش

Бомдодон ки Тифли ин мактаб

بامدادان که طفل این مکتب

Сафҳаро шаст аз сиёҳии шаб

صفحه را شست از سیاهی شب

Осмон зад ба расм ҳар рӯза

آسمان زد به رسم هر روزه

Қалами зар ба лавҳи фирӯза

قلم زر به لوح فیروزه

Аҳли мактаби зи хоб барҷастанад

اهل مکتب ز خواب برجستند

Ба хаёли сабақи мённи бастанд

به خیال سبق میانن بستند

Бо қади ҳамчуи сарв ва рӯй ҳамчуи моҳ

با قد همچو سرو و روی همچو ماه

Ҳама ҷамъ омаданд ғайр аз шоҳ

همه جمع آمدند غیر از شاه

Дили дарвеши ҳеҷ аз он нашикуфт

دل درویش هیچ از آن نشکفت

Ҳар дами оҳистаи зер лаб ме гуфт

هر دم آهسته زیر لب می‌گفت

Ҳама ҳастанд ёр нест , чаҳ суд ?

همه هستند یار نیست، چه سود؟

Сарви ман дар канор нест чаҳ суд

سرو من در کنار نیست چه سود

Ёр май бояд ва наме ояд

یار می‌باید و نمی‌آید

Ғайр меояд ва наме бояд

غیر می‌آید و نمی‌باید

Буд шаҳи зодаро яке ҳамзод

بود شه‌زاده را یکی همزاد

Ки зи модар ба шакл ӯ кам зод

که ز مادر به شکل او کم زاد

Воқиф аз ҳоли шоҳ дар ҳамаи ҳол

واقف از حال شاه در همه حال

Ҳамдам ва ҳамнишин ӯ мау сол

همدم و همنشین او مه و سال

Чун басӣ беқарор шуд дарвеш

چون بسی بی‌قرار شد درویش

Гуфт ба з бе қарории хеш

گفت به ز بی‌قراری خویش

Ки чаро дайр кард шоҳи имрӯз ?

که چرا دیر کرد شاه امروز؟

Сохт рӯзи марои сиёҳи имрӯз

ساخت روز مرا سیاه امروز

Офтоби маро чаҳ омад пеш ?

آفتاب مرا چه آمد پیش؟

Ки наомад буруни зи хонаи хеш

که نیامد برون ز خانه خویش

Бардаи хоби сабӯҳ аз дасташ

برده خواب صبوح از دستش

ё меноз карда сармасташ ?

یا می ناز کرده سرمستش؟

То саҳаргаҳ нишаста буд магар ?

تا سحرگه نشسته بود مگر؟

Вар на то чошт чист хоби саҳар ?

ور نه تا چاشت چیست خواب سحر؟

Буд дар гуфтугӯ ки омад шоҳ

بود در گفتگو که آمد شاه

Шуд з гуфту шунӯдашони огоҳ

شد ز گفت و شنودشان آگاه

Рашкаш омад ки ошиқи нигарон

رشکش آمد که عاشق نگران

Нигарони сети ҷониби дгарон

نگران‌ست جانب دگران

Чашми ошиқ ба ёр бояду бас

چشم عاشق به یار باید و بس

Ошиқӣ кӣ равост пеши ду кас ?

عاشقی کی رواست پیش دو کس؟

Кафати ҳай ! ҳай ! аҷаб хато кардам

کفت هی! هی! عجب خطا کردم

Ки ба ин булҳавас вафо кардам

که به این بوالهوس وفا کردم

Гар вафоеи дарин гадо будӣ

گر وفایی درین گدا بودی

Ин чунин дар ба дар чаро будӣ ?

این چنین در به در چرا بودی؟

Дар саг дар ба дар вафо набӯд

در سگ در به در وفا نبود

Дар ба дар худ ба ҷуз гадо набӯд

در به در خود به جز گدا نبود

Банда чун кард бандагӣ касе

بنده چون کرد بندگی کسی

Нхрндш ки гаштааст басӣ

نخرندش که گشته است بسی

Гуҳ ба ҳамзод худ барошуфтӣ

گه به همزاد خود برآشفتی

Ба сад ошуфтагӣ ба ӯ гуфтӣ

به صد آشفتگی به او گفتی

Майли иллат чу нест беш аз ман

میل علت چو نیست بیش از من

Пас чаро омадӣ ту пеш аз ман ?

پس چرا آمدی تو پیش از من؟

Гоҳ аз мактабаш бурун кардӣ

گاه از مکتبش برون کردی

Ҷигарашро ба таъна хӯн кардӣ

جگرش را به طعنه خون کردی

Ки ба мактаб дигар мё бо ман

که به مکتب دگر میا با من

ё ту оеи дарин тараф ё ман

یا تو آیی درین طرف یا من

Гуҳи қаламро ба хок афгандӣ

گه قلم را به خاک افگندی

Гуҳи варақро зи икдгри кундӣ

گه ورق را ز یکدگر کندی

Кардӣ изҳори рашку ғайрати хеш

کردی اظهار رشک و غیرت خویش

Рашки хубон буд зи ошиқ беш

رشک خوبان بود ز عاشق بیش

Сафҳаро пеш рӯй оварадӣ

صفحه را پیش روی آوردی

Чеҳраи хешро ниҳон кардӣ

چهرهٔ خویش را نهان کردی

Фитнаи аҳли ҳасан дар олам

فتنهٔ اهل حسن در عالم

Бар сари ошиқон буд мотам

بر سر عاشقان بود ماتم

Шоҳ дар фикри кори дарвеши сет

شاه در فکر کار درویش‌ست

Хоҷаро майли бандаи хеши сет

خواجه را میل بندهٔ خویش‌ست

Гар сипоҳӣ ба шоҳ худ нозад

گر سپاهی به شاه خود نازد

Шоҳи ҳам бар сипоҳ худ тозад

شاه هم بر سپاه خود تازد

Аз хиҷолат ҳалок шуд дарвеш

از خجالت هلاک شد درویش

Гуфт розӣ шудам ба мурдани хеш

گفت راضی شدم به مردن خویش

Ҷон гудозаст нотавонии ман

جان‌گدازست ناتوانی من

Марги беҳтари зи зиндагонии ман

مرگ بهتر ز زندگانی من

Оҳ ! азин толеъӣ ки ман дорам

آه! ازین طالعی که من دارم

Гиря аз бахт хештан дорам

گریه از بخت خویشتن دارم

Шӯхи ман гарчи нукта дон афтод

شوخ من گرچه نکته‌دان افتاد

Лек бисёр бадгумон афтод

لیک بسیار بدگمان افتاد

Хостами сӯии гавҳари орми даст

خواستم سوی گوهر آرم دست

Дастам аз санги ҳодисоти шикаст

دستم از سنگ حادثات شکست

Умр май хостами зи оби ҳаёт

عمر می‌خواستم ز آب حیات

Ташнаи мардуми зи шавқ дар зулмот

تشنه مردم ز شوق در ظلمات

Шоҳи ширини забони шакарлаб

شاه شیرین‌زبان شکرلب

Бори дигар чу рафт аз мактаб

بار دیگر چو رفت از مکتب

Хонд ҳамзодро ба хизмати хеш

خواند همزاد را به خدمت خویش

Ки чаҳ мегуфт бо ту он дарвеш ?

که چه می‌گفت با تو آن درویش؟

Қиссаро пеш шоҳ кард баён

قصه را پیش شاه کرد بیان

Ба тариқӣ ки ҳоли гашти аён

به طریقی که حال گشت عیان

Ёфт шаҳ аз адои он таскин

یافت شه از ادای آن تسکین

Басти дил дар вафои он мискин

بست دل در وفای آن مسکین

Кӯи расӯлӣ ки аз барои худо

کو رسولی که از برای خدا

Ҳоли ман ҳам кунад ба шоҳи адо ?

حال من هم کند به شاه ادا؟

То дигар қасди ин гадо накунад

تا دگر قصد این گدا نکند

Банди бандами зи ҳам ҷудо накунад

بند بندم ز هم جدا نکند