Бори дигар ки хусрави анҷум

بار دیگر که خسرو انجم

Саратонро гирифт дар қулзум

سرطان را گرفت در قلزم

Баси ҳавои тамӯз гармӣ кард

بس هوای تموز گرمی کرد

Оҳану санги рӯ ба нармӣ кард

آهن و سنگ رو به نرمی کرد

Рагу пай аз туф сумум гудохт

رگ و پی از تف سموم گداخت

Мағз дар устихон чу мум гудохт

مغز در استخوان چو موم گداخت

Об дарё фитод аз каму кост

آب دریا فتاد از کم و کاست

То ба ҳаддӣ ки гирд азу бархест

تا به حدی که گرد ازو برخاست

Об гардид оҳан аз гармӣ

آب گردید آهن از گرمی

Санг шуд ҳамчуи мум аз нармӣ

سنگ شد همچو موم از نرمی

Бт ки дар об дошт маскани хеш

بط که در آب داشت مسکن خویش

Буд бирёни миёни равғани хеш

بود بریان میان روغن خویش

Ҳар ки меронад тавсани саркаш

هر که می‌راند توسن سرکش

Тавсанаш наъл дошт дар оташ

توسنش نعل داشت در آتش

Қимати ях чу нуқраи гашти гарон

قیمت یخ چو نقره گشت گران

Қаҳт шуд ҳамчуи васл сим барон

قحط شد همچو وصل سیم‌بران

Шаби зи гармии маи ҷаҳони афрӯз

شب ز گرمی مه جهان‌افروز

Гашти офтоби олами сӯз

گشت آفتاب عالم‌سوز

Он кавокиб набӯд шаб ба фалак

آن کواکب نبود شب به فلک

Ки арақ рехтанд хайли малик

که عرق ریختند خیل ملک

Шуд арақи рез рӯй моҳ ваашон

شد عرق‌ریز روی ماه‌وشان

Қурс хуршед шуд ситора фишон

قرص خورشید شد ستاره‌فشان

Дар чунин рӯзҳо магари як рӯз

در چنین روزها مگر یک روز

Аз туфи офтоби олами сӯз

از تف آفتاب عالم‌سوز

Чеҳраи оташин чу шоҳ афрӯхт

چهرهٔ آتشین چو شاه افروخت

Оташии гашту олимиро сӯхт

آتشی گشت و عالمی را سوخت

Шамъи рухсораро чу равшани сохт

شمع رخساره را چو روشن ساخت

Дигарон сӯхтанд ва ӯ бгдохт

دیگران سوختند و او بگداخت

Зард шуд офтоби талъати шоҳ

زرد شد آفتاب طلعت شاه

Ранг шамъӣ гирифт машъали моҳ

رنگ شمعی گرفت مشعل ماه

Падари ҳамчуи бади он маи нав

پدر همچو بد آن مه نو

Хусраве буд ном ӯ хусрав

خسرویی بود نام او خسرو

Бади фалаки ҳишмату ситораи ҳашам

بُد فلک حشمت و ستاره حشم

Осмони чатру офтоби илм

آسمان چتر و آفتاب علم

Лашкарашро шумораи пайдо на

لشکرش را شماره پیدا نه

Кишварашро канораи пайдо на

کشورش را کناره پیدا نه

Олам аз кӯс ӯ пуровоза

عالم از کوس او پرآوازه

Сяти адлаши буруни зи андоза

صیت عدلش برون ز اندازه

Чун падар дид заъфи ҳоли писар

چون پدر دید ضعف حال پسر

Аз дилаш бар давиди дӯд ба сар

از دلش بر دوید دود به سر

Ҳар ғуборӣ ки бар дил писараст

هر غباری که بر دل پسرست

Кӯҳи андӯҳ бар дил падараст

کوه اندوه بر دل پدرست

Падаронро писар буд маҳбӯб

پدران را پسر بود محبوب

Ҳамчуи Юсуф ба дидаи ёқӯб

همچو یوسف به دیدهٔ یعقوب

Дили фиреби сети оризи писарон

دل‌فریب‌ست عارض پسران

Хосса дар пеши дидаи падарон

خاصه در پیش دیدهٔ پدران

Хусрав аз баҳри чораи кораш

خسرو از بهر چاره‌کارش

Нотавон шуд чу чашми бемораш

ناتوان شد چو چشم بیمارش

Ҳар ҳакимӣ ки дар диёраш буд

هر حکیمی که در دیارش بود

Ҳамаро хонд ва кард гуфту шунӯд

همه را خواند و کرد گفت و شنود

Кини ҷгргўшаҳ ба ҷони пайванд

کین جگرگوشهٔ به جان پیوند

Ба алоҷ шумост ҳоҷати манд

به علاج شماست حاجت‌مند

Ҳукамои гавҳар баён сифтанд

حکما گوهر بیان سفتند

Пеши хусрав ба сад забон гуфтанд

پیش خسرو به صد زبان گفتند

Кини сухани қавли ҳӯшмандони сет

کین سخن قول هوشمندان‌ست

Ки дарин фасли шаҳри зиндони сет

که درین فصل شهر زندان‌ست

Дар чунин вақти беҳтарин ҷое

در چنین وقت بهترین جایی

Нест ҷуз дар канори дарёӣ

نیست جز در کنار دریایی

Лаб дарёст чун лаби дилбар

لب دریاست چون لب دلبر

Аз буруни сабзаи вази даруни гавҳар

از برون سبزه وز درون گوهر

Доими онҷои ҳавои муътадили сет

دایم آنجا هوای معتدل‌ست

Он ҳавои файзи бахши ҷону дили сет

آن هوا فیض‌بخش جان و دل‌ست

Хушкии ин ҳаво зарар дорад

خشکی این هوا ضرر دارد

Лаби дарёи ҳавоӣ тар дорад

لب دریا هوای تر دارد

Хусрави асбоби раҳ муҳайё кард

خسرو اسباب ره مهیا کرد

Шоҳ аз он ҷои ҳавоӣ дарё кард

شاه از آن‌جا هوای دریا کرد

Он на дарё ки буд сад қулзум

آن نه دریا که بود صد قلزم

Сад чу тӯфони Нӯҳ дар ваии гум

صد چو طوفان نوح در وی گم

Чархи гӯйӣ дар изтироб шуда

چرخ گویی در اضطراب شده

Дар заминасту об шуда

در زمین است و آب شده

Мавҷ ӯ сар бар осмон май суд

موج او سر بر آسمان می‌سود

Яъне аз моҳ то ба моҳӣ буд

یعنی از ماه تا به ماهی بود

Олимиро ба об карда хароб

عالمی را به آب کرده خراب

Ореи ин сети кори олами об

آری این‌ست کار عالم آب

Гавҳараш аз ҳисоби афзӯн буд

گوهرش از حساب افزون بود

Ҳамчуи рег аз шумори берун буд

همچو ریگ از شمار بیرون بود

Гарчи ғаввоси пои з сар кардӣ

گرچه غواص پا ز سر کردی

Ҳеҷ зу сар бурун наёвардӣ

هیچ زو سر برون نیاوردی

Аз хушии кафи занон ки дорад дар

از خوشی کف‌زنان که دارد دُر

Каф ӯ холӣу канораши пар

کف او خالی و کنارش پر

Шоҳ бо он рухи ҷаҳони оро

شاه با آن رخ جهان‌آرا

Кард манзили канораи дарё

کرد منزل کنارهٔ دریا

Он ҳавои баради заъфи ҳолаш ро

آن هوا برد ضعف حالش را

Дод зеби дигари ҷамолаш ро

داد زیب دیگر جمالش را

Гул рӯйиш намӯд зебоӣ

گل رویش نمود زیبایی

Сарв қадаш фузуд раъное

سرو قدش فزود رعنایی

Булъаҷаби қад ва қоматӣ бархест

بوالعجب قد و قامتی برخاست

Ваа ! чаҳ гуфтам ? қиёматӣ бархест

وه! چه گفتم؟ قیامتی برخاست

Камар аз рӯй чобукӣ бар баст

کمر از روی چابکی بر بست

Сарви қадаш ба чобукӣ бар ҷуст

سرو قدش به چابکی بر جست

Сустӣ ӯ бадал ба чустӣ шуд

سستی او بدل به چستی شد

Ҳамаи асбоби тан дурустӣ шуд

همه اسباب تن درستی شد

Ҳеҷ давлат чу тан дурустӣ нест

هیچ دولت چو تن‌درستی نیست

Ҳеҷ меҳнат чу заъф ва сустӣ нест

هیچ محنت چو ضعف و سستی نیست

Мубталоӣ мараз мабод касе

مبتلای مرض مباد کسی

Хоссаи хубон , ки ноз кунад басӣ

خاصه خوبان، که ناز کند بسی

Ҳар касе умр хоҳаду бемор

هر کسی عمر خواهد و بیمار

Ҳар дам аз умр худ шавад бе зор

هر دم از عمر خود شود بی‌زار

Ғам ба хубони сарвқади мрсод

غم به خوبان سروقد مرساد

Қавм неканд , чашми бади мрсод

قوم نیک‌اند، چشم بد مرساد

Нози ин қавм нозанин бошад

ناز این قوم نازنین باشد

Ғояти нозукӣ ҳамин бошад

غایت نازکی همین باشد

Дили парешони ҷамъи эшон бод

دل پریشان جمع ایشان باد

Варна , як борагии парешони бод

ورنه، یک بارگی پریشان باد