Аз қазои даври чарх корӣ кард

از قضا دور چرخ کاری کرد

Шоҳи андеша шикорӣ кард

شاه اندیشهٔ شکاری کرد

Шоҳбозӣ гирифт бар сари даст

شاهبازی گرفت بر سر دست

Бози гӯйӣ ба шох сарв нишаст

باز گویی به شاخ سرو نشست

Сифати бози хеш оғоз кард

صفت باز خویش آغاز کرد

Гуфт кини мурғи осмони пардоз

گفت کین مرغ آسمان‌پرداز

Гарчи дар рӯз сайд фирӯзаст

گرچه در روز صید فیروزست

Лек бар даст ман навомӯзаст

لیک بر دست من نوآموزست

Аз замини садоҳои сами саманд

از زمین صداهای سم سمند

намеравад то ба осмони баланд

می‌رود تا به آسمان بلند

Тарсами имрӯз гар кунад парвоз

ترسم امروز گر کند پرواز

Бар сари даст ман наёяд боз

بر سر دست من نیاید باز

Зини сухани ҳаркиро хабар гардид

زین سخن هرکه را خبر گردید

Ҳамраҳ ӯ нарафт ва бар гардид

همره او نرفت و بر گردید

Шоҳ чу офтоб танҳо шуд

شاه چو آفتاب تنها شد

Дар як донаи сӯй дарё шуд

دُر یک‌دانه سوی دریا شد

Чун гузар кард ҷониби дарвеш

چون گذر کرد جانب درویش

Гуфт бо хотири хаёли андеш

گفت با خاطر خیال‌اندیش

Ки чун хусрав ба даҳр кам гардад

که چون خسرو به دهر کم گردد

Хусрави олам адам гардад

خسرو عالم عدم گردد

Дигар оё ки шоҳ хоҳад буд ?

دیگر آیا که شاه خواهد بود؟

Соҳиби малик ва ҷоҳ хоҳад буд ?

صاحب ملک و جاه خواهد بود؟

Дар ҳамин лаҳзаи он кдо ногоҳ

در همین لحظه آن کدا ناگاه

Оҳӣ аз дил кашиду гуфтои шоҳ

آهی از دل کشید و گفتا شاه

Шоҳи гуфтои ғариби ҳоле буд

شاه گفتا غریب حالی بود

Баҳри шоҳи ин хуҷастаи фолӣ буд

بهر شاه این خجسته فالی بود

Ман чу гуфтам ки подшоҳ шавам

من چو گفتم که پادشاه شوم

Сарвари кишвар ва сипоҳ шавам

سرور کشور و سپاه شوم

Ҳотифӣ гуфт шоҳ , шоҳи манам

هاتفی گفت شاه، شاه منم

Пас шаҳи кишвару сипоҳи манам

پس شه کشور و سپاه منم

Чун шунид ин сухани зи шаҳи дарвеш

چون شنید این سخن ز شه درویش

Ҷуст аз ҷои хеш ва омад пеш

جست از جای خویش و آمد پیش

Гуфт эй он ки шоҳ май гӯйӣ

گفت ای آن که شاه می‌گویی

Инак ӣнҷост он ки май ҷӯӣ

اینک اینجاست آن که می‌جویی

Бӯса зад дасту пои ашҳб ро

بوسه زد دست و پای اشهب را

Сохт меҳроби наъли мураккаб ро

ساخت مهراب نعل مرکب را

Гуфт ёрб ки ин хуҷастаи ҳилол

گفت یارب که این خجسته هلال

Кам мабодои зи гардиши мау сол

کم مبادا ز گردش مه و سال

Гоҳ дар хӯн тапиду гуҳ дар хок

گاه در خون تپید و گه در خاک

Басти худро чу сайд бар фитрок

بست خود را چو صید بر فتراک

Кин буд риштаи ародн=ти ман

کین بود رشتهٔ ارادن=ت من

Чун гирифтам зиҳии саодати ман !

چون گرفتم زهی سعادت من!

Баъд аз он расм додхоҳ гирифт

بعد از آن رسم دادخواه گرفت

Дасти бараду Аннан шоҳ гирифт

دست برد و عنان شاه گرفت

Гуфт аз баҳри бандагӣ кардан

گفت از بهر بندگی کردن

Хоҳамаш тавқ кардан дар гардан

خواهمش طوق کردن در گردن

Бар рикобаш кард рӯй ниёз

بر رکابش کرد روی نیاز

Кард бунёди гуфтугӯии ниёз

کرد بنیاد گفتگوی نیاز

Гуфт шоҳо , з лутф додам даҳ

گفت شاها، ز لطف دادم ده

Мо муродам макун , муродами даҳ

ما مرادم مکن، مرادم ده

Чораи ҷон дарднокам кун

چارهٔ جان دردناکم کن

ё бикаш ханҷар ва ҳалокам кун

یا بکش خنجر و هلاکم کن

Бе ту ман мурда ва ту бо дгарон

بی تو من مرده و تو با دگران

Ман ҷафои дидау вафои дгарон

من جفا دیده و وفا دگران

Чанд ҷонон дигарон бошӣ ?

چند جانان دیگران باشی؟

То ба кӣ ҷон дигарон бошӣ ?

تا به کی جان دیگران باشی؟

Ману хунобаи ҷигар хӯрдан

من و خونابهٔ جگر خوردن

Ҳар змои ҳасрат дигар бурдан

هر زما حسرت دگر بردن

Туу ҷоми нишоти нӯшидан

تو و جام نشاط نوشیدن

Бо ҳарифон ба айши кўшидн

با حریفان به عیش کوشیدن

Чанд бошад ба олами гузарон

چند باشد به عالم گذران

Ъусрати моу ъушрати дгарон ?

عسرت ما و عشرت دگران؟

Меҳнату дард ва ғам нахоҳад монад

محنت و درد و غم نخواهد ماند

Давлати ҳасан ҳам нахоҳад монад

دولت حسن هم نخواهد ماند

Нест имрӯз дар хами гардун

نیست امروز در خم گردون

Ғайри номии зи Лайлӣу маҷнӯн

غیر نامی ز لیلی و مجنون

Зери ин турфаи манзари дерин

زیر این طرفه منظر دیرین

Кӯи нишонеи зи хусрави ширин ?

کو نشانی ز خسرو شیرین؟

Маснад Миср ҳаст ва Юсуф нест

مسند مصر هست و یوسف نیست

Мисрёнро ба ҷуз таассуф нест

مصریان را به جز تاسف نیست

Дар чаман нола мекунад булбул

در چمن ناله می‌کند بلبل

Ки куҷо рафт даври хӯбии гул ?

که کجا رفت دور خوبی گل؟

Шоҳи зи инсоф ӯ чу гули бушковат

شاه ز انصاف او چو گل بشکفت

Рафт чун ғунча дар табассум ва гуфт

رفت چون غنچه در تبسم و گفت

Ба ҳакимӣ ки ҳокими азали сет

به حکیمی که حاکم ازل‌ست

Ҳукм ӯ лоязолу лами изли сет

حکم او لایزال و لم‌یزل‌ست

Ки чу ман бар қарор гирад тахт

که چو من بر قرار گیرد تخت

Вази мухолиф канор гирад тахт

وز مخالف کنار گیرد تخت

зи афсару тахт сарбаланд шавам

ز افسر و تخت سربلند شوم

Бар сари тахт арҷмн шавам

بر سر تخت ارجمن شوم

Бо ту бошам ҳамеша дар ҳамаи ҳол

با تو باشم همیشه در همه حال

Саҳару шому ҳафтау маи всол

سحر و شام و هفته و مه وسال

Гар дарин боби ҳуҷҷатии хоҳӣ

گر درین باب حجتی خواهی

Инак ин хотами шаҳаншоҳӣ

اینک این خاتم شهنشاهی

Ҳуҷҷатиро ки нақш хотам нест

حجتی را که نقش خاتم نیست

Ҳукм ӯ ҳеҷ ҷо мусаллам нест

حکم او هیچ جا مسلم نیست

Хотами худ ба ӯ супурд ва бирафт

خاتم خود به او سپرد و برفت

Дилу дайнаши зи дасти барад ва бирафт

دل و دینش ز دست برد و برفت

Чун гадо аз камоли лутфи илоҳ

چون گدا از کمال لطف اله

Дид дар дасти хеши хотами шоҳ

دید در دست خویش خاتم شاه

Гуфт ин хотами сулаймони сет

گفت این خاتم سلیمان‌ست

Ки ҷаҳонаш ба зери фармони сет

که جهانش به زیر فرمان‌ست

Ҳар киро ин нигин ба даст уфтад

هر که را این نگین به دست افتد

Ҳама рӯй замин ба даст уфтад

همه روی زمین به دست افتد

Ҳалқа ӯ ҳамчуи ҳалқаи ҷим

حلقهٔ او همچو حلقهٔ جیم

Шакли даври нгсн чу чашма мем

شکل دور نگسن چو چشمهٔ میم

Ҷим ва мемай чунин ба даҳр кам сет

جیم و میمی چنین به دهر کم‌ست

То гадои ин ду ҳарф ёфт ҷами сет

تا گدا این دو حرف یافت جم‌ست

Чун нигини нақши он даҳон дорад

چون نگین نقش آن دهان دارد

Гар занами бӯсаи ҷои он дозд

گر زنم بوسه جای آن دازد

Бӯса аш мезад ва намезад дам

بوسه‌اش می‌زد و نمی‌زد دم

Ки ба лаб меҳр дошт аз хотам

که به لب مهر داشت از خاتم

Салтанат ёфт аз гадои хеш

سلطنت یافت از گدایی خویش

Комрон шуд з бе навоеи хеш

کامران شد ز بی‌نوایی خویش

Ин гадои зи подшоҳӣ ба

این گدایی ز پادشاهی به

Рост гӯям з ҳарчӣ хоҳӣ ба

راست گویم ز هرچه خواهی به