Рӯзӣ аз рӯзҳои фасли баҳор
روزی از روزهای فصل بهار
Ки тафовут надошт лайл ва наҳор
که تفاوت نداشت لیل و نهار
Чанде аз аҳли табъ дар чаманӣ
چندی از اهل طبع در چمنی
Маҷмаъӣ сохтанду анҷуманӣ
مجمعی ساختند و انجمنی
Гуфтугӯии сухан варӣ карданд
گفتگوی سخنوری کردند
Даъвии нукта парварӣ карданд
دعوی نکتهپروری کردند
Нуктаи доне ки дошт маърифатӣ
نکتهدانی که داشت معرفتی
Хост то ғанҷаро кунад сифатӣ
خواست تا غنجه را کند صفتی
Дар ғунчаи гул варақ варақаст
در غنچه گل ورق ورقست
Гунбади сабзи чархи пршФқст
گنبد سبز چرخ پرشفقست
Дайгарӣ гуфт ҳар ки ӯ биност
دیگری گفت هر که او بیناست
Май гули ранг ва шиша миност
می گلرنگ و شیشه میناست
Дайгарӣ гуфт баҳри қӯти қӯт
دیگری گفت بهر قوت قوت
Гашти фирӯзаи ҳуққаи ёқӯт
گشت فیروزه حقهٔ یاقوت
Ман ҳам аз рӯй табъи бшкФтм
من هم از روی طبع بشکفتم
Ҷониб ғунча дидам ва гуфтам :
جانب غنچه دیدم و گفتم:
Ҳаст бе гули изори ғунчаи даҳан
هست بی گل عذار غنچه دهن
Дили пар аз хӯни ранги бастаи ман
دل پر از خون رنگ بستهٔ من
Ҳама гуфтанд офарини бодо
همه گفتند آفرین بادا
Кавкаби толеъати қарини бодо
کوکب طالعت قرین بادا
Дар фани шеър чун сухан карданд
در فن شعر چون سخن کردند
Ҳамаи таҳсини шеър ман карданд
همه تحسین شعر من کردند
Буд шахсе ба маснавии машҳур
بود شخصی به مثنوی مشهور
Дар фунуни сухан ба худ мағрур
در فنون سخن به خود مغرور
Лек фан ғазал наварзида
لیک فن غزل نورزیده
Ҳамаи гирд фасона гардӣда
همه گرد فسانه گردیده
Гуфт оре агарчӣ бе бадаласт
گفت آری اگرچه بیبدلست
Шеваи шеър ӯ ҳамин ғазаласт
شیوهٔ شعر او همین غزلست
Нест ӯро зи маснавии хабарӣ
نیست او را ز مثنوی خبری
Дар раҳи мо зи пайравии асарӣ
در ره ما ز پیروی اثری
Дар сухани панҷ ганҷи не бояд
در سخن پنج گنج نیباید
На зи абёти панҷ май бояд
نه ز ابیات پنج میباید
Муддаӣ чун мазоқ шеър надошт
مدعی چون مذاق شعر نداشت
Маснавиро ба аз ғазали пиндошт
مثنوی را به از غزل پنداشت
Нақди ганҷина сухан ғазаласт
نقد گنجینهٔ سخن غزلست
Шукри борӣ ки шеър ман ғазаласт
شکر باری که شعر من غزلست
Онкии назм ғазал тавонад гуфт
آنکه نظم غزل تواند گفت
Маснавиро чу дар тавонад сифт
مثنوی را چو در تواند سفت
Он ки ҷон бахшад аз сухан чу Масеҳ
آن که جان بخشد از سخن چو مسیح
Кӣ шавад оҷиз аз каломи фасеҳ ?
کی شود عاجز از کلام فصیح؟
Он ки аз баҳр бугзарад чун барқ
آن که از بحر بگذرد چون برق
Кӣ зи сайл баҳор гардад ғарқ ?
کی ز سیل بهار گردد غرق؟
Он ки оташ ватан кунад чу шарар
آن که آتش وطن کند چو شرر
Шараригар ба вай расад чаҳ зарар ?
شرری گر به وی رسد چه ضرر؟
Бетааммул аз ани миёни ҷустам
بی تامل از ان میان جستم
Ба тааммули миёни худ бастам
به تامل میان خود بستم
Бозуии фикрро қавӣ кардам
بازوی فکر را قوی کردم
Рӯй дар фикр маснавӣ кардам
روی در فکر مثنوی کردم
Гуфтам аз ҳар чаҳ бар забон ояд
گفتم از هر چه بر زبان آید
Сухани ишқ дар миён ояд
سخن عشق در میان آید
Ишқ аз ҳар нави куҳани беҳтар
عشق از هر نو کهن بهتر
Сухан ӯ з ҳар сухани беҳтар
سخن او ز هر سخن بهتر
Гоҳ мекард хотирами майлӣ
گاه میکرد خاطرم میلی
Сӯии маҷнӯну ҷониби Лайлӣ
سوی مجنون و جانب لیلی
Гоҳ медид табъи ман лоиқ
گاه میدید طبع من لایق
Ҳоли узроу ҳолати Вомиқ
حال عذرا و حالت وامق
Гоҳ аз шавқ мезадам фарёд
گاه از شوق میزدم فریاد
Баҳри ширину хусраву Фарҳод
بهر شیرین و خسرو و فرهاد
Ногуҳ омад Нидои зи олами ғайб
ناگه آمد ندا ز عالم غیب
Кини хаёли ту пок нест зи риб
کین خیال تو پاک نیست ز ریب
Худ ндонӣ ки фикри беҳуда
خود ندانی که فکر بیهوده
Ҳаст ранҷи димоғи осӯда
هست رنج دماغ آسوده
Ин се зебои арӯсро домод
این سه زیبا عروس را داماد
Буд маҷнӯну Вомиқу Фарҳод
بود مجنون و وامق و فرهاد
Хезу ороиш арӯс макун
خیز و آرایش عروس مکن
Гуфтугӯии канор ва бӯс макун
گفتگوی کنار و بوس مکن
Сӯии домод агар арӯси барӣ
سوی داماد اگر عروس بری
Пардаи ному нангро бадарӣ
پردهٔ نام و ننگ را بدری
Ишқи домод ва арӯсӣ нест
عشق داماد و عروسی نیست
Расм ӯ ғайри хок бӯсӣ нест
رسم او غیر خاکبوسی نیست
Ишқи бозӣ бар ғами каҷи назарон
عشقبازی بر غم کجنظران
Нест ҷузи ишқи нозанини писарон
نیست جز عشق نازنین پسران
Писарии длФрибро ишқаст
پسری دلفریب را عشقست
Қомати ҷомаи зебро ишқаст
قامت جامه زیب را عشقست
Кас чаҳ донад ки дар таҳи чодар
کس چه داند که در ته چادر
Қомат духтараст ё модар ?
قامت دخترست یا مادر؟
Чини зулфи зеби мҳрўиӣ
چین زلف زیب مهرویی
Чашм бандаст сияҳи мӯе
چشمبندست سیهمویی
Рӯй гул гӯна кардаро чаҳ кунам ?
روی گلگونه کرده را چه کنم؟
Рӯй гули гаван хушаст то чаҳ кунам ?
روی گلگون خوش است تا چه کنم؟
Тори кокули зи бори гис . ба
تار کاکل ز بار گیس. به
Ба худо зон ду мӯии як мӯ ба
به خدا زان دو موی یک مو به
Серума нангаст чашми ҷодӯ ро
سرمه ننگست چشم جادو را
Васма ораст тоқи абрӯ ро
وسمه عار است طاق ابرو را
Хӯбии орият чаҳ кор ояд ?
خوبی عاریت چه کار آید؟
Орият чун бирафт ор ояд
عاریت چون برفت عار آید
Бори дигар ҷанин расед Нидо
بار دیگر جنین رسید ندا
Ки бигӯ достони шоҳу гадо
که بگو داستان شاه و گدا
Қиссаи шоҳро аён кардам
قصهٔ شاه را عیان کردم
Ҳоли дарвешро баён кардам
حال درویش را بیان کردم
Рӯй дар иҳтимом он кардам
روی در اهتمام آن کردم
« шоҳу дарвеш » ном он кардам
«شاه و درویش» نام آن کردم