Нест дар хушк ватар бешаи ман кӯтоҳӣ

نیست در خشک و تر بیشهٔ من کوتاهی

Чӯб ҳар нахл ки минбар нашавад доркнм

چوب هر نخل که منبر نشود دار کنم

Роҳи шаб чун меҳр ъолмтоб зад

راه شب چون مهر عالم‌تاب زد

Гиряи ман бар рухи гул , об зад

گریهٔ من بر رخ گل، آب زد

Ашки ман аз чашми наргиси хоби шаст

اشک من از چشم نرگس خواب شُست

Сабза аз ҳангомаам бедор раст

سبزه از هنگامه‌ام بیدار رُست

Боғбони зӯр каломам озмуд

باغبان زور کلامم آزمود

Мисраӣ кориду шамшерии дуруд

مصرعی کارید و شمشیری درود

Дар чамани ҷузи дона ашкам накишт

در چمن جز دانهٔ اشکم نکِشت

Тори афғонам ба пуди боғи рашт

تار افغانم به پود باغ رِشت

Зарраам меҳри мунири он ман аст

ذره‌ام مهر منیر آنِ من است

Сад саҳари андари гиребон ман аст

صد سحر اندر گریبان من است

Хоки ман равшантар аз ҷом ҷам аст

خاک من روشن تر از جام جم است

Муҳаррам аз нозодҳоӣ олам аст

محرم از نازاد‌های عالم است

Фикрами он оҳӯи сари фитроки баст

فکرم آن آهو سرِ فتراک بست 

Кӯ ҳануз аз нестӣ берун наҷуст

کو هنوز از نیستی بیرون نجست

Сабзаи норўӣидаҳи зеби гулшанам

سبزه ناروئیده زیب گلشنم

Гули бшохи андари ниҳон дар доманам

گل به شاخ اندر نهان در دامنم

Маҳфили ромишгарӣ барҳам задам

محفل رامشگری برهم زدم

Захма бар тори раг олам задам

زخمه بر تار رگ عالم زدم

Бскаҳи авди фитратами нодири навои сет

بس که عود فطرتم نادر نواست

Ҳам нишин аз нағмаам нои ошнои сет

هم‌نشین از نغمه‌ام نا آشناست

Дар ҷаҳони хуршед нўзоӣидаҳ ам

در جهان خورشید نوزائیده‌ام

Расму ойини фалак нодида ам

رسم و آئین فلک نادیده‌ام

Роми надидаи анҷум аз тобам ҳануз

رَم ندیده انجم از تابم هنوز

Ҳаст нои ошуфтаи симобам ҳануз

هست ناآشفته سیمابم هنوز

Баҳр аз рақси зёим бе насиб

بحر از رقص ضیایم بی‌نصیب

Кӯҳ аз ранг ҳиноем бе насиб

کوه از رنگ حنایم بی‌نصیب

Хугар ман нест чашм ҳаст ва буд

خوگر من نیست چشم هست و بود

Ларза бар тани хезам аз бим намӯд

لرزه بر تن خیزم از بیم نمود

Бомам аз ховар раседу шаби шикаст

بامم از خاور رسید و شب شکست

Шабнами нави бргл олам нишаст

شبنم نو بر گُل عالم نشست

Интизори субҳи хезон май кашам

انتظار صبح‌خیزان می کشم

эй хушо зартуштёни оташам

ای خوشا زرتشتیان آتشم

Нағмаам , аз захма бе прўостм

نغمه‌ام از زخمه بی‌پرواستم

Ман навой шоири Фрдостм

من نوای شاعر فرداستم

Асри ман донанда асрор нест

عصر من دانندهٔ اسرار نیست

Юсуфи ман баҳри ин бозор нест

یوسف من بهر این بازار نیست

Ноумедастам зи ёрони қадим

ناامید استم ز یاران قدیم

Таври ман сӯзад ки меояд кулем

طور من سوزد که می‌آید کلیم

Қулзуми ёрон чу шабнам бе хурӯш

قلزم یاران چو شبنم بی‌خروش

Шабнами ман мисли ӣам тӯфон бадуш

شبنم من مثل یم طوفان‌به‌دوش

Нағма ӣ ман аз ҷаҳон дигар аст

نغمهٔ من از جهانِ دیگر است

Ин ҷарасро корвон дигар аст

این جرس را کاروان دیگر است

эй басои шоир ки баъд аз марги зод

ای بسا شاعر که بعد از مرگ زاد

Чашми худ бар басту чашми мо кушод

چشم خود بر بست و چشم ما گشاد

Рахти боз аз нестӣ берун кашид

رخت باز از نیستی بیرون کشید

Чун гул аз хоки мазор худ дамид

چون گل از خاک مزار خود دمید

Корвонҳо гарчи зини саҳрои гузашт

کاروان ها گرچه زین صحرا گذشت

Мисли гоми ноқа кам ғавғои гузашт

مثل گام ناقه کم‌غوغا گذشت

Ошиқам , фарёд , имон ман аст

عاشقم. فریاد، ایمان من است

Шӯри ҳашар аз пеши хезон ман аст

شور حشر از پیش‌خیزان من است

Нағмаам зи андоза тораст беш

نغمه‌ام ز اندازهٔ تار است بیش

Ман натарсам аз шикасти авди хеш

من نترسم از شکست عود خویش

Қатра аз сайлоби ман бегона ба

قطره از سیلاب من بیگانه به

Қулзум аз ошӯб ӯ девона ба

قلزم از آشوب او دیوانه به

Дар намегунҷад биҷӯ Аммони ман

در نمی‌گنجد به جو عمان من

Баҳрҳо бояд паии тӯфони ман

بحرها باید پی طوفان من

Ғунча каз болидагӣ гулшан нашуд

غنچه کز بالیدگی گلشن نشد

Дар хури абри баҳор ман нашуд

در خور ابر بهار من نشد

Барқҳо хобида дар ҷон ман аст

برق‌ها خوابیده در جان من است

Кӯҳу саҳрои боби ҷавлон ман аст

کوه و صحرا باب جولان من است

Панҷа кун бо баҳрам ар сҳростӣ

پنجه کن با بحرم ار صحراستی

Барқи ман дар гир агар синостӣ

برق من در گیر اگر سیناستی

Чашмаи ҳайвон баротам карда анд

چشمهٔ حیوان براتم کرده‌اند

Муҳаррами роз ҳаётам карда анд

محرم راز حیاتم کرده‌اند

Зарра аз сӯз навоем зиндаи гашт

ذره از سوز نوایم زنده گشت

Пар гушӯду кирмаки тобандаи гашт

پر گشود و کرمک تابنده گشت

Ҳечкас , розӣ ки ман гӯям , нагуфт

هیچکس، رازی که من گویم نگفت

Ҳамчуи фикри ман дар маънӣ насуфт

همچو فکر من دُر معنی نسفت

Сари айши ҷовдони хоҳии биё

سِرّ عیش جاودان خواهی بیا

Ҳам замин , ҳам осмони хоҳии биё

هم زمین هم آسمان خواهی، بیا

Пери гардуни боман ин асрор гуфт

پیر گردون با من این اسرار گفت

Аз надимон розҳо натавон наҳуфт

از ندیمان رازها نتوان نهفت

Соқио бархез ва май дар ҷом кун

ساقیا برخیز و می در جام کن

Маҳв аз дили ковуш айём кун

محو از دل کاوش ایام کن

Шуъла ӣ обӣ ки аслаш замзам аст

شعلهٔ آبی که اصلش زمزم است

Гар гадо бошад парастораш ҷам аст

گر گدا باشد پرستارش جم است

намекунад андешаро ҳушёр тар

مِی کند اندیشه را هشیارتر

Дида ӣ бедорро бедор тар

دیدهٔ بیدار را بیدارتر

Эътибор кӯҳ бахшад коҳ ро

اعتبارِ کوه بخشد کاه را

Қӯт шерон диҳад рӯбоҳ ро

قوّت شیران دهد روباه را

Хокро авҷ сурайё медиҳад

خاک را اوج ثریا می‌دهد

Қатраро паҳноӣ дарё медиҳад

قطره را پهنای دریا می‌دهد

Хомширо шӯриш маҳшар кунад

خامشی را شورش محشر کند

Пои Кебек аз хӯни боз аҳмар кунад

پای کبک از خونِ باز احمر کند

Хез ва дар ҷомами шароби ноби рез

خیز و در جامم شراب ناب ریز

Бар шаб андешаам маҳтоби рез

بر شب اندیشه‌ام مهتاب ریز

То сӯии манзили кашами овора ро

تا سوی منزل کشم آواره را

Завқи битобии даҳуми назора ро

ذوق بیتابی دهم نظّاره را

Гарми рӯ аз ҷустуҷӯӣ нав шавам

گرم‌رو از جستجوی نو شوم

Ршиноси орзӯӣ нав шавам

روشناس آرزوی نو شوم

Чашми аҳли завқро мардум шавам

چشم اهل ذوق را مردم شوم

Чун садо дар гӯши олам гум шавам

چون صدا در گوش عالم گم شوم

Қимати ҷинси сухан боло кунам

قیمت جنس سخن بالا کنم

Оби чашми хеш дар коло кунам

آب چشم خویش در کالا کنم

Боз бар хонам зи файзи пери рӯм

باز بر خوانم ز فیض پیر روم

Дафтари сари бастаи асрори улӯм

دفتر سربسته اسرار علوم

Ҷон ӯ аз шуълаҳо сармояи дор

جان او از شعله‌ها سرمایه‌دار

Ман фурӯғи як нафас мисли шарор

من فروغ یک نفس مثل شرار

Шамъи сӯзони тохт бар парвона ам

شمع سوزان تاخت بر پروانه‌ام

Бодаи шбхўни рехт бар паймона ам

باده شبخون ریخت بر پیمانه‌ام

Пери рӯмии хокро эксир кард

پیر رومی خاک را اکسیر کرد

Аз ғуборами ҷилваҳо таъмир кард

از غبارم جلوه‌ها تعمیر کرد

Зарра аз хоки биёбони рахти баст

ذره از خاک بیابان رخت بست

То шуъоъи офтоби оради бадаст

تا شعاع آفتاب آرد به دست

Мавҷам ва дар баҳр ӯ манзил кунам

موجم و در بحر او منزل کنم

То дар тобандаи ӣӣ ҳосил кунам

تا دُر تابنده‌ای حاصل کنم

Ман ки мастиҳо з саҳбояш кунам

من که مستی‌ها ز صهبایش کنم

Зиндагонӣ аз нафас ҳояш кунам

زندگانی از نَفَس‌هایش کنم

Шаби дили ман моили фарёд буд

شب دل من مایل فریاد بود

Хомшӣ аз « ё рабам » обод буд

خامشی از «یا ربم» آباد بود

Шикваи шўби ғам даврон бидам

شکوهٔ شوب غم دوران بدم

Аз тиҳии паймонагӣ нолон бидам

از تهی‌پیمانگی نالان بدم

Ин қадар назораам битоб шуд

این قدر نظّاره‌ام بیتاب شد

Бол ва пар бишикасту хар дар хоб шуд

بال و پر بشکست و خر در خواب شد

Рӯй худ бинмуд пери ҳақи сиришт

روی خود بنمود پیر حق‌سرشت

Кӯи бҳрФи паҳлавӣ қуръон навишт

کو به حرف پهلوی قرآن نوشت

Гуфт « эй девона ӣ арбоби ишқ

گفت «ای دیوانهٔ ارباب عشق

Ҷуръаи ӣии гир аз шароби ноби ишқ

جرعه‌ای گیر از شراب ناب عشق

Бар ҷигари ҳангома ӣ маҳшар бизан

بر جگر هنگامهٔ محشر بزن

Шиша бар сар , дида бар нашутур бизан

شیشه بر سر، دیده بر نشتر بزن

Хандаро сармоя ӣ сад нолаи соз

خنده را سرمایهٔ صد ناله ساز

Ашки хунинро ҷигари прколаҳи соз

اشک خونین را جگر پرکاله ساز

То бкӣ чун ғунча мебошӣ хамӯш

تا به کِی چون غنچه می‌باشی خموش

Накҳати худро чу гули арзони фуруш

نکهت خود را چو گل ارزان فروش

Дар гиреҳи ҳангомаи дорӣ чун сапанд

در گره هنگامه داری چون سپند

Маҳмили худ бар сари оташ ба банд

محمل خود بر سر آتش ببند

Чун ҷараси хари з ҳар ҷузви бадан

چون جرس آخر ز هر جزوِ بدن

Нола ӣ хомӯшро берун фикан

نالهٔ خاموش را بیرون فکن

Оташастӣ базми олам бар фурӯз

آتش استی بزم عالم بر فروز

Дигаронро ҳам зи сӯз худ бисӯз

دیگران را هم ز سوز خود بسوز

Фоши гӯи асрори пер май фуруш

فاش گو اسرار پیر مِی‌ فروش

Мавҷ май шӯи кисват мино бапуш

موج می‌شو کسوت مینا بپوش

Санги шӯи ойинаи андеша ро

سنگ شو آئینهٔ اندیشه را

Бар сар бозор башикан шиша ро

بر سر بازار بشکن شیشه را

Аз Нитсаатон ҳамчуи неи пайғоми даҳ

از نیستان همچو نی پیغام ده

Қайсро аз қавм « ҳӣ » пайғоми даҳ

قیس را از قوم «حی» پیغام ده

Ноларо андоз нав эҷод кун

ناله را انداز نو ایجاد کن

Базмро азҳоиу ҳў обод кун

بزم را از های و هو آباد کن

Хезу ҷон нав бидиҳ ҳар зинда ро

خیز و جانِ نو بده هر زنده را

Аз « Қум » худ зинда тар кун зинда ро

از «قم» خود زنده‌تر کن زنده را

Хезу по бар ҷода ӣ дигари буна

خیز و پا بر جادهٔ دیگر بنه

Ҷӯши савдои куҳан аз сари буна

جوش سودای کهن از سر بنه

Ошнои лиззати гуфтори шӯ

آشنای لذت گفتار شو

эй дароӣ корвони бедори шӯ »

ای دِرای کاروان بیدار شو»

Зини сухани оташ ба пероҳан шудам

زین سخن آتش به پیراهن شدم

Мисли неи ҳангома бастан шудам

مثل نِی هنگامهٔ بستن شدم

Чун наво аз тор худ бархестам

چون نوا از تار خود برخاستم

Ҷаннатӣ аз баҳри гӯши ростам

جنتی از بهر گوش آراستم

Бар гирифтам парда аз рози худӣ

بر گرفتم پرده از راز خودی

Во намудем сари эъҷози худӣ

وا نمودم سِرّ اعجاز خودی

Буд нақш ҳастем ингораи ӣӣ

بود نقش هستیَم انگاره‌ای

Нои қабӯлӣ , нокасе , нокораи ӣӣ

ناقبولی، ناکسی، ناکاره‌ای

Ишқ савҳон зад маро , одам шудам

عشق سوهان زد مرا، آدم شدم

Олами Киев ва кам олам шудам

عالِم کیف و کم عالم شدم

Ҳаракати аъсоби гардун дида ам

حرکت اعصاب گردون دیده‌ام

Дар раги маи гардиши хӯн дида ам

در رگ مه گردش خون دیده‌ام

Баҳри инсони чашми ман шабҳо гирист

بهر انسان چشم من شب‌ها گریست

То даридам парда ӣ асрор зист

تا دریدم پردهٔ اسرارِ زیست

Аз даруни коргоҳи мумкинот

از درون کارگاه ممکنات

Бар кашидам сари тақвими ҳаёт

بر کشیدم سِر تقویم حیات

Ман ки ин шабро чу ма оростам

من که این شب را چو مه آراستم

Гирди пои миллати бизостм

گرد پای ملت بیضاستم

Миллатӣ дар боғу роғи овоза аш

ملتی در باغ و راغ آوازه‌اش

Оташи дилҳо сурӯди тоза аш

آتش دل‌ها سرود تازه‌اش

Зарраи кишту офтоб анбор кард

ذره کِشت و آفتاب انبار کرد

Хирман аз сад рӯмӣ ва аттор кард

خرمن از صد رومی و عطار کرد

Оҳи гармам , рахт бар гардуни кашам

آه گرمم، رخت بر گردون کشم

Гарчи дӯдам аз табори оташам

گرچه دودم از تبار آتشم

Хомаам аз ҳиммати фикри баланд

خامه‌ام از همت فکر بلند

Рози ин на парда дар саҳро фиканд

راز این نُه پرده در صحرا فکند

Қатра то ҳампоя ӣ дарё шавад

قطره تا همپایهٔ دریا شود

Зарра аз болидагӣ саҳро шавад

ذره از بالیدگی صحرا شود

Шоирии зини маснавӣ мақсӯд нест

شاعری زین مثنوی مقصود نیست

Бути парастӣ , бутгарӣ мақсӯд нест

بت پرستی، بتگری مقصود نیست

Ҳиндем аз порсӣ бегона ам

هندیم از پارسی بیگانه‌ام

Моҳ нав бошам тиҳӣ паймона ам

ماه نو باشم تهی پیمانه‌ام

Ҳасан андоз баён аз ман мҷу

حُسن اندازِ بیان از من مجو

Хонсору Исфаҳон аз ман мҷу

خوانسار و اصفهان از من مجو

Гарчи ҳиндӣ дар ъзўбт шукр аст

گرچه هندی در عذوبت شکّر است

Тарзи гуфтори дарии ширин тар аст

طرز گفتار دری شیرین‌تر است

Фикри ман аз ҷилвааш мсҳўри гашт

فکر من از جلوه‌اش مسحور گشت

Хомаи ман шохи нахли таври гашт

خامهٔ من شاخ نخل طور گشت

Порсӣ аз рифъат андеша ам

پارسی از رفعت اندیشه‌ام

Дар хӯрд бо фитрат андеша ам

در خورَد با فطرت اندیشه‌ام

Хурда бар минои мгир эй ҳӯшманд

خرده بر مینا مگیر ای هوشمند

Дили бзўқи хурда ӣ мино ба банд

دل به ذوقِ خردهٔ مینا ببند