Аз мақоми муъминони даврӣ чаро

از مقام مؤمنان دوری چرا

Яъне аз фирдавси маҳҷӯрӣ чаро

یعنی از فردوس مهجوری چرا

Марди озодӣ ки донад хубу зишт

مرد آزادی که داند خوب و زشت

наменагунҷад рӯҳ ӯ андари биҳишт

می نگنجد روح او اندر بهشت

Ҷинати мулло , майу ҳуру ғулом

جنت ملا ، می و حور و غلام

Ҷинати озодагони сайри давом

جنت آزادگان سیر دوام

Ҷинати муллои хуру хобу сурӯд

جنت ملا خور و خواب و سرود

Ҷинати ошиқи тамошои вуҷӯд

جنت عاشق تماشای وجود

Ҳашари муллои шқи қабру бонги сувар

حشر ملا شق قبر و بانگ صور

Ишқи шӯри ангези худ субҳ нашӯр

عشق شور انگیز خود صبح نشور

Илм бар бим ва раҷо дорад асос

علم بر بیم و رجا دارد اساس

Ошиқонро неи умеду неи ҳарос

عاشقان را نی امید و نی هراس

Илми тарсон аз ҷалоли коинот

علم ترسان از جلال کائنات

Ишқи ғарқи андари ҷамоли коинот

عشق غرق اندر جمال کائنات

Илмро бар рафтау ҳозири назар

علم را بر رفته و حاضر نظر

Ишқ гуяд ончӣ меояд нигар

عشق گوید آنچه می آید نگر

Илми паймони баста бо ойини ҷабр ,

علم پیمان بسته با آئین جبر،

Чора ӯ чист ғайр аз ҷабру сабр

چارهٔ او چیست غیر از جبر و صبر

Ишқи озоду ғаюру носабур

عشق آزاد و غیور و ناصبور

Дар тамошоӣ вуҷӯд омад ҷасур

در تماشای وجود آمد جسور

Ишқи мо аз шикваҳо бегонаи ист

عشق ما از شکوه ها بیگانه ایست

Гарчи ӯро гиряи мастонаи ист

گرچه او را گریهٔ مستانه ایست

Ин дили маҷбури мо маҷбур нест

این دل مجبور ما مجبور نیست

Новаки мо аз нигоҳ ҳур нест

ناوک ما از نگاه حور نیست

Оташи моро биафзояди фироқ

آتش ما را بیفزاید فراق

Ҷони моро созгор ояд фироқ

جان ما را سازگار آید فراق

Бе хлшҳои зистан , нои зистан

بی خلشها زیستن ، نا زیستن

Бояд оташ дар таҳи пои зистан

باید آتش در ته پا زیستن

Зистани ин гӯнаи тақдир худӣ аст

زیستن این گونه تقدیر خودی است

Аз ҳамин тақдири таъмир худӣ аст

از همین تقدیر تعمیر خودی است

Зарраи ӣӣ аз шавқи биҳди рашки меҳр

ذره ئی از شوق بیحد رشک مهر

Гунҷад андари сина ӯ на сипеҳр

گنجد اندر سینه او نه سپهر

Шавқ чун бар олимӣ шбхўн занад

شوق چون بر عالمی شبخون زند

Онёнро ҷовдонӣ ме кунад

آنیان را جاودانی می کند

Гардиши тақдири марг ва зиндагӣаст

گردش تقدیر مرگ و زندگیست

Кас надонад гардиш тақдир чист

کس نداند گردش تقدیر چیست

Ҳар ки аз тақдир дорад созу барг

هر که از تقدیر دارد ساز و برگ

Ларзад аз неруӣ ӯ Иблису марг

لرزد از نیروی او ابلیس و مرگ

Ҷабри дайни марди соҳиб ҳиммат аст

جبر دین مرد صاحب همت است

Ҷабри мардон аз камол қӯт аст

جبر مردان از کمال قوت است

Пухтаи мардии пухта тар гардад зи ҷабр ,

پخته مردی پخته تر گردد ز جبر،

Ҷабри марди хомро оғӯши қабр

جبر مرد خام را آغوش قبر

Ҷабри холиди олимӣ барҳам занад

جبر خالد عالمی برهم زند

Ҷабри мо бех ва бен мо бар кунад

جبر ما بیخ و بن ما بر کند

Кор мардонаст таслиму ризо

کار مردان است تسلیم و رضا

Бар заъифон рост ноед ин қабо

بر ضعیفان راست ناید این قبا

Ту ки доне аз мақоми пери рӯм

تو که دانی از مقام پیر روم

намендонӣ аз каломи пери рӯм

می ندانی از کلام پیر روم

« буд габрӣ дар замон бо язид

«بود گبری در زمان با یزید

Гуфт ӯро як мусулмони Саид

گفت او را یک مسلمان سعید

Хуштар он бошад ки имон оварӣ

خوشتر آن باشد که ایمان آوری

То бадаст ояд наҷоту сарварӣ

تا بدست آید نجات و سروری

Гуфт ин имон агар ҳаст эй мурӣд

گفت این ایمان اگر هست ای مرید

Он ки дорад шайхи олам бо язид

آن که دارد شیخ عالم با یزید

Ман надорам тоқати он , тоби он

من ندارم طاقت آن ، تاب آن

Кон фузун омад зи кӯшишҳои ҷон

کان فزون آمد ز کوششهای جان

Кори мо ғайр аз умед ва бим нест

کار ما غیر از امید و بیم نیست

Ҳар касеро ҳиммат таслим нест

هر کسی را همت تسلیم نیست

Аикаҳи гўӣӣ бӯданӣ ин буд , шуд

ایکه گوئی بودنی این بود ، شد

Корҳо побанди ойин буд , шуд

کار ها پابند آئین بود ، شد

Маънии тақдир кам фаҳмидаи ӣӣ

معنی تقدیر کم فهمیده ئی

Неи худиро неи худоро дидаи ӣӣ

نی خودی را نی خدا را دیده ئی

Марди муъмин бо худо дорад ниёз

مرد مؤمن با خدا دارد نیاز

« бо ту мо созем , ту бо мо бисоз »

«با تو ما سازیم ، تو با ما بساز»

Азм ӯ халлоқи тақдир ҳақ аст

عزم او خلاق تقدیر حق است

Рӯзи ҳиҷои тир ӯ тир ҳақ аст

روز هیجا تیر او تیر حق است

Кам нигоҳони фитна ҳо ангехтанд

کم نگاهان فتنه ها انگیختند

Бандаи ҳақро ба дор овехтанд

بندهٔ حق را به دار آویختند

Ошкоро бар ту пинҳони вуҷӯд

آشکارا بر تو پنهان وجود

Бози гӯи охири гуноҳи ту чаҳ буд ?

باز گو آخر گناه تو چه بود؟

Буд андари синаи ман бонги сувар

بود اندر سینهٔ من بانگ صور

Миллатӣ дидам ки дорад қасди гӯр

ملتی دیدم که دارد قصد گور

Муъминон бо хуйу буии кофарон

مؤمنان با خوی و بوی کافران

Лоолаҳи гӯйон ва аз худ мункирон

لااله گویان و از خود منکران

« амри ҳақ » гуфтанд нақш ботил аст

«امر حق» گفتند نقش باطل است

Зонка ӯ вобастаи об ва гул аст

زانکه او وابستهٔ آب و گل است

Ман бахуд афрӯхтам нори ҳаёт

من بخود افروختم نار حیات

Мурдаро гуфтам зи асрори ҳаёт

مرده را گفتم ز اسرار حیات

Аз худии тарҳ ҷаҳонӣ рехтанд

از خودی طرح جهانی ریختند

Дилбарӣ бо қоҳирӣ омехтанд

دلبری با قاهری آمیختند

Ҳар куҷои пайдоу нои пайдои худӣ

هر کجا پیدا و نا پیدا خودی

Бар наме тобади нигоҳи мо худӣ

بر نمی تابد نگاه ما خودی

Норҳо пӯшидаи андар нур ӯст

نار ها پوشیده اندر نور اوست

Ҷилваҳои коинот аз тавр ӯст

جلوه های کائنات از طور اوست

Ҳар замон ҳар дили дарин дайри куҳан

هر زمان هر دل درین دیر کهن

Аз худӣ дар парда мегуяд сухан

از خودی در پرده میگوید سخن

Ҳар ки аз норши насиби худ набард

هر که از نارش نصیب خود نبرد

Дар ҷаҳон аз хештани бегонаи мард

در جهان از خویشتن بیگانه مرد

Ҳинд ва ҳам Эрони зи нураш муҳаррам аст

هند و هم ایران ز نورش محرم است

Онкии норши ҳам шиносади он кам аст

آنکه نارش هم شناسد آن کم است

Ман зи нуру нор ӯ додам хабар

من ز نور و نار او دادم خبر

Бандаи муҳаррами гуноҳи ман нигар

بندهٔ محرم گناه من نگر

Ончӣ ман кардам ту ҳам кардӣ битарс

آنچه من کردم تو هم کردی بترس

Маҳшарӣ бар мурда оварадӣ битарс

محشری بر مرده آوردی بترس

Аз гуноҳи бандаи соҳиби ҷунун

از گناه بندهٔ صاحب جنون

Коиноти тоза ӣӣ ояд бурун

کائنات تازه ئی آید برون

Шавқи биҳди пардаҳоро бар дард

شوق بیحد پرده ها را بر درد

Куҳнагиро аз тамошо май барад

کهنگی را از تماشا می برد

Охир аз дор ва расан гирад насиб

آخر از دار و رسن گیرد نصیب

Бар нагардад зинда аз кӯии ҳабиб

بر نگردد زنده از کوی حبیب

Ҷилва ӯ бингар андари шаҳру дашт

جلوهٔ او بنگر اندر شهر و دشت

То напиндорӣ ки аз олами гузашт

تا نپنداری که از عالم گذشت

Дар замири асри худ пӯшида аст

در ضمیر عصر خود پوشیده است

Андарин хилват чисон гунҷида аст

اندرین خلوت چسان گنجیده است

эй туро доданд дарди ҷустуҷӯӣ

ای ترا دادند درد جستجوی

Маънии як шеъри худ бо ман бигӯӣ

معنی یک شعر خود با من بگوی

« қамарӣ , кафи хокистару булбули қафаси ранг

«قمری ، کف خاکستر و بلبل قفس رنگ

эй нолаи нишони ҷигари сӯхта ӣӣ чист »

ای ناله نشان جگر سوخته ئی چیست»

Нолаи ӣии кӯи хезад аз сӯзи ҷигар

ناله ئی کو خیزد از سوز جگر

Ҳар куҷои таъсир ӯ дидам дигар

هر کجا تأثیر او دیدم دگر

Қамарӣ аз таъсир ӯ вои сӯхта

قمری از تأثیر او وا سوخته

Булбул аз ваии рангҳо андӯхта

بلبل از وی رنگها اندوخته

Андрўи маргӣ ба оғӯши ҳаёт

اندرو مرگی به آغوش حیات

Як нафаси ӣнҷои ҳаёти онҷои мамот

یک نفس اینجا حیات آنجا ممات

Ончунон рангӣ ки Аржангӣ азуаст

آنچنان رنگی که ارژنگی ازوست

Ончунон рангӣ ки бирнгӣ азуаст

آنچنان رنگی که بیرنگی ازوست

Ту ндонӣ ин мақоми ранг ва бӯаст

تو ندانی این مقام رنگ و بوست

Қисмат ҳар дил бақадрҳоиу ҳавасат

قسمت هر دل بقدر های و هوست

ё ба ранги о , ё ба бирнгии гузар

یا به رنگ آ ، یا به بیرنگی گذر

То нишонегирӣ аз сӯзи ҷигар

تا نشانی گیری از سوز جگر

Сад ҷаҳони пайдои дарин нилӣ фазост

صد جهان پیدا درین نیلی فضاست

Ҳар ҷаҳонро авлиё ва анбиёст

هر جهان را اولیا و انبیاست

Нек бингар андарин буд ва набӯд

نیک بنگر اندرین بود و نبود

Пай ба пай ояд ҷаҳонҳо дар вуҷӯд

پی به پی آید جهانها در وجود

« ҳар куҷои ҳангомаи олам буд

«هر کجا هنگامهٔ عالم بود

Рҳмҳ’‘и ллъолминии ҳам буд »

رحمة’‘ للعالمینی هم بود»

Ту саропои оташ аз сӯзи талаб

تو سراپا آتش از سوز طلب

Бар сухани ғолиби нёӣӣ эй аҷаб

بر سخن غالب نیائی ای عجب

Халқу тақдир ва ҳидоят ибтидост

خلق و تقدیر و هدایت ابتداست

Рҳмҳ’‘ ллъолминӣ интиҳост

رحمة’‘ للعالمینی انتهاست

Ман надидам чеҳраи маънӣ ҳануз

من ندیدم چهرهٔ معنی هنوز

Оташии дорӣ агар моро бисӯз

آتشی داری اگر ما را بسوز

эй чу ман бинандаи асрори шеър

ای چو من بینندهٔ اسرار شعر

Ин сухан афзӯнтараст аз тори шеър

این سخن افزونتر است از تار شعر

Шоирони базм сухан оростанд

شاعران بزم سخن آراستند

Ин кулямон бе яди бизостнд

این کلیمان بی ید بیضاستند

Ончии ту аз ман бихоҳӣ кофарӣ аст

آنچه تو از من بخواهی کافری است

Кофарии кӯи мовароӣ шоирӣ аст

کافری کو ماورای شاعری است

Ҳар куҷои бинии ҷаҳони рангу бӯ

هر کجا بینی جهان رنگ و بو

Он ки аз хокаш бирӯяд орзӯ

آن که از خاکش بروید آرزو

ё зи нури Мустафо ӯро баҳост

یا ز نور مصطفی او را بهاست

ё ҳануз андари талош Мустафо аст

یا هنوز اندر تلاش مصطفی است

Аз ту пурсам гарчи пурсидан хатост

از تو پرسم گرچه پرسیدن خطاست

Сари он ҷавҳар ки номаш Мустафо аст

سر آن جوهر که نامش مصطفی است

Одамӣ ё ҷавҳарии андари вуҷӯд

آدمی یا جوهری اندر وجود

Онкӣ ояд гоҳ-гоҳе дар вуҷӯд

آنکه آید گاهگاهی در وجود

Пеш ӯ гетии ҷабин фарсӯда аст

پیش او گیتی جبین فرسوده است

Хешро худ абда фармӯда аст

خویش را خود عبده فرموده است

Ъбдҳ‘ аз фаҳми ту болотар аст

عبده‘ از فهم تو بالاتر است

Зонка ӯ ҳам одам ва ҳам ҷавҳар аст

زانکه او هم آدم و هم جوهر است

Ҷавҳар ӯ неи араби не аъҷм аст

جوهر او نی عرب نی اعجم است

Одамаст ва ҳам зи одам ақдм аст

آدم است و هم ز آدم اقدم است

Абдаи суратгари тақдир ҳо

عبده صورتگر تقدیر ها

Андрўи вайронаҳо таъмир ҳо

اندرو ویرانه ها تعمیر ها

Абдаи ҳам ҷонФзои ҳам ҷони ситон

عبده هم جانفزا هم جان ستان

Абдаи ҳам шишаи ҳам санги гарон

عبده هم شیشه هم سنگ گران

Абди дигари абдаи чизе дигар

عبد دیگر عبده چیزی دگر

Мо саропои интизор ӯ мунтазир

ما سراپا انتظار او منتظر

Ъбдҳ‘ даҳрасту даҳр аз абда аст

عبده‘ دهر است و دهر از عبده است

Мо ҳама рангем ва ӯ беранг ва бӯаст

ما همه رنگیم و او بی رنگ و بوست

Абда бо ибтидо беинтиҳо аст

عبده با ابتدا بی انتها است

Абдаро субҳу шом мо куҷост

عبده را صبح و شام ما کجاست

Каси зи сари абда огоҳ нест

کس ز سر عبده آگاه نیست

Абдаи ҷузи сари ало аллоҳ нест

عبده جز سر الا الله نیست

Лоолаҳи теғу дам ӯ абда

لااله تیغ و دم او عبده

Фоштар хоҳӣ бигӯ ҳўи абда

فاش تر خواهی بگو هو عبده

Ъбдҳ‘ чанду чгўни коинот

عبده‘ چند و چگون کائنات

Абдаи рози даруни коинот

عبده راز درون کائنات

Муддао пайдо нагардад зини ду байт

مدعا پیدا نگردد زین دو بیت

То набинӣ аз мақом « мо Ромят »

تا نبینی از مقام «ما رمیت»

Бигузар аз гуфту шунӯд эй зинда равад

بگذر از گفت و شنود ای زنده رود

Ғарқи шӯи андари вуҷӯд эй зинда равад

غرق شو اندر وجود ای زنده رود

Кам шиносам ишқро ин кор чист

کم شناسم عشق را این کار چیست

Завқ дидораст пас дидор чист

ذوق دیدار است پس دیدار چیست

Маънии дидори он охири замон

معنی دیدار آن آخر زمان

Ҳукм ӯ бар хештан кардани равон

حکم او بر خویشتن کردن روان

Дар ҷаҳони зӣ чун расӯли инсу ҷон

در جهان زی چون رسول انس و جان

То чу ӯ бошӣ қабули инсу ҷон

تا چو او باشی قبول انس و جان

Бози худро байни ҳамин дидор ӯст

باز خود را بین همین دیدار اوست

Суннат ӯ сиррӣ аз асрор ӯст

سنت او سری از اسرار اوست

Чист дидори худоӣ на сипеҳр

چیست دیدار خدای نه سپهر

Онкӣ беҳукмаш нагардад моҳу меҳр

آنکه بی حکمش نگردد ماه و مهر

Нақши ҳақи аввали бҷон андохтан

نقش حق اول بجان انداختن

Боз ӯро дар ҷаҳон андохтан

باز او را در جهان انداختن

Ҷон то дар ҷаҳон гардад тамом

جان تا در جهان گردد تمام

намешавад дидори ҳақи дидори ом

می شود دیدار حق دیدار عام

эй хунаки мардӣ ки аз як ҳўӣ ӯ

ای خنک مردی که از یک هوی او

На фалак дорад тавофи кӯй ӯ

نه فلک دارد طواف کوی او

Вои дарвешӣ ки ҳўӣии офарид

وای درویشی که هوئی آفرید

Бози лаб бар басту дам дар худ кашид

باز لب بر بست و دم در خود کشید

Ҳукми ҳақро дар ҷаҳон ҷорӣ накард

حکم حق را در جهان جاری نکرد

Ноне аз ҷӯ хӯрд ва каррорӣ накард

نانی از جو خورد و کراری نکرد

Хонақоҳии ҷуст ва аз хайбар рамед

خانقاهی جست و از خیبر رمید

Роҳибии варзед ва султонӣ надид

راهبی ورزید و سلطانی ندید

Нақши ҳақи дории ҷаҳони нахчири тест

نقش حق داری جهان نخچیر تست

Ҳам Аннани тақдир бо тадбири тест

هم عنان تقدیر با تدبیر تست

Асри ҳозир бо ту меҷӯяд ситез

عصر حاضر با تو می جوید ستیز

Нақши ҳақ бар лавҳи ин кофар бирез

نقش حق بر لوح این کافر بریز

Нақши ҳақро дар ҷаҳон андохтанд

نقش حق را در جهان انداختند

Ман намедонам чисон андохтанд

من نمی دانم چسان انداختند

ё бзўр дилбарӣ андохтанд

یا بزور دلبری انداختند

ё бзўр қоҳирӣ андохтанд

یا بزور قاهری انداختند

Зонка ҳақ дар дилбарии пайдо тар аст

زانکه حق در دلبری پیدا تر است

Дилбарӣ аз қоҳирии аввалӣ тар аст

دلبری از قاهری اولی تر است

Бози гӯ эй соҳиби асрори шарқ

باز گو ای صاحب اسرار شرق

Дар миёни зоҳиду ошиқ чаҳ фарқ

در میان زاهد و عاشق چه فرق

Зоҳиди андари олами дунёи ғариб

زاهد اندر عالم دنیا غریب

Ошиқи андари олами уқбои ғариб

عاشق اندر عالم عقبی غریب

Маърифатро интиҳо нобӯдан аст

معرفت را انتها نابودن است

Зиндагии андари фано осўдн аст

زندگی اندر فنا آسودن است

Скри ёрон аз тиҳӣ паймонагӣ аст

سکر یاران از تهی پیمانگی است

Нестӣ аз маърифат бегонагӣ аст

نیستی از معرفت بیگانگی است

эй ки ҷўӣӣ дар фанои мақсӯд ро

ای که جوئی در فنا مقصود را

Дар намеёбад адами мавҷӯд ро

در نمی یابد عدم موجود را

Онкии худро беҳтар аз одами шимурд

آنکه خود را بهتر از آدم شمرد

Дар хаму ҷомаш на май боқӣ на дард

در خم و جامش نه می باقی نه درد

Мушти хоки мо бгрдўн ошност

مشت خاک ما بگردون آشناست

Оташи он бесар ва сомон куҷост

آتش آن بی سر و سامان کجاست

Кам бигӯ зон хоҷаи аҳли фироқ

کم بگو زان خواجهٔ اهل فراق

Ташнаи ком ва аз азали хунини аёқ

تشنه کام و از ازل خونین ایاق

Мо ҷҳўл , ӯ ориф буд ва набӯд

ما جهول ، او عارف بود و نبود

Куфр ӯ ин розро бар мо гушӯд

کفر او این راز را بر ما گشود

Аз фитодани лиззати бархестан

از فتادن لذت برخاستن

Айши аФздўни зи дард костан

عیش افزدون ز درد کاستن

Ошиқӣ дар нор ӯ во сӯхтан

عاشقی در نار او وا سوختن

Сӯхтан бенор ӯ но сӯхтан

سوختن بی نار او نا سوختن

Зонка ӯ дар ишқу хизмат ақдм аст

زانکه او در عشق و خدمت اقدم است

Одам аз асрор ӯ номаҳрам аст

آدم از اسرار او نامحرم است

Чок кун пероҳани тақлид ро

چاک کن پیراهن تقلید را

То биомузии азуи тавҳид ро

تا بیاموزی ازو توحید را

эй турои иқлӣми ҷони зери нигин

ای ترا اقلیم جان زیر نگین

Як нафас бо мо дигар суҳбат гузин

یک نفس با ما دگر صحبت گزین

Бо мақомӣ дар намесозему бас

با مقامی در نمی سازیم و بس

Мо саропо завқ парвозему бас

ما سراپا ذوق پروازیم و بس

Ҳар замон дидан тапидани кори мост

هر زمان دیدن تپیدن کار ماست

Бепару болӣ паридани кори мост

بی پر و بالی پریدن کار ماست