Ишқи шӯри ангез бе пурвои шаҳр

عشق شور انگیز بی پروای شهر

Шуъла ӯ мерад аз ғавғои шаҳр

شعلهٔ او میرد از غوغای شهر

Хилватӣ ҷӯяд бдшту кӯҳсор

خلوتی جوید بدشت و کوهسار

ё лаби дарёии нопидои канор

یا لب دریای ناپیدا کنار

Ман ки дар ёрон надидам муҳаррамӣ

من که در یاران ندیدم محرمی

Бар лаб дарё биёсудам дамӣ

بر لب دریا بیاسودم دمی

Баҳру ҳангоми ғуруби офтоб

بحر و هنگام غروب آفتاب

Нилгуни об аз шафақи лаъли музоб

نیلگون آب از شفق لعل مذاب

Кӯрро завқ назар бахшад ғуруб

کور را ذوق نظر بخشد غروب

Шомро ранг саҳар бахшад ғуруб

شام را رنگ سحر بخشد غروب

Бо дили худ гуфтугӯҳо доштам

با دل خود گفتگوها داشتم

Орзӯҳо ҷустуҷӯҳо доштам

آرزوها جستجوها داشتم

Онӣ ва аз ҷовдонӣ бе насиб

آنی و از جاودانی بی نصیب

Зинда ва аз зиндагонӣ бе насиб

زنده و از زندگانی بی نصیب

Ташнау давр аз канори чашма сор

تشنه و دور از کنار چشمه سار

Май сурӯдами ин ғазал бе ихтиёр

می سرودم این غزل بی اختیار

Бигушоӣ лаб ки қанд фаровонам орзӯаст

بگشای لب که قند فراوانم آرزوست

Бинмоӣ рух ки боғ ва гулистонам орзӯаст

بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست

Як дасти ҷоми бода ва як дасти зулфи ёр

یک دست جام باده و یک دست زلف یار

Рақсии чунин миёна медонам орзӯаст

رقصی چنین میانهٔ میدانم آرزوست

Гуфтӣ зи ноз беш маранҷон маро , бирав

گفتی ز ناز بیش مرنجان مرا ، برو

Он гуфтанат ки беш маранҷонам орзӯаст

آن گفتنت که بیش مرنجانم آرزوست

эй ақли ту зи шавқи парокандаи гӯии шӯ

ای عقل تو ز شوق پراکنده گوی شو

эй ишқи нуктаҳои парешонам орзӯаст

ای عشق نکته های پریشانم آرزوست

Ин обу нони чарх чу сайласт биўФо

این آب و نان چرخ چو سیل است بیوفا

Ман моҳем наҳангам ва Аммонам орзӯаст

من ماهیم نهنگم و عمانم آرزوست

Ҷонами малули гашти зи фиръавну зулм ӯ

جانم ملول گشت ز فرعون و ظلم او

Он нури ҷайби Мӯсо умронам орзӯаст

آن نور جیب موسی عمرانم آرزوست

Даии шайх бо чароғи ҳамеи гашти гирди шаҳр

دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر

Каз деву дади малулам ва инсонам орзӯаст

کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست

Зин ҳамРаҳон сусти аносир дилам гирифт

زین همرهان سست عناصر دلم گرفت

Шери худоу рустам дстонм орзӯаст

شیر خدا و رستم دستانم آرزوست

Гуфтам ки ёфт менашавад ҷустаем мо

گفتم که یافت می نشود جسته ایم ما

Гуфт онкӣ ёфт менашавад онам орзӯаст

گفت آنکه یافت می نشود آنم آرزوست

Мавҷ музтар хуфт бар санҷоби об

موج مضطر خفت بر سنجاب آب

Шуд уфуқи тор аз зиёни офтоб

شد افق تار از زیان آفتاب

Аз матоъаши пора ӣӣ дуздед шом

از متاعش پاره ئی دزدید شام

Кавкабӣ чун шоҳидии болои бом

کوکبی چون شاهدی بالای بام

Рӯҳи рӯмии пардаҳоро бар дарид

روح رومی پرده ها را بر درید

Аз пас ки пора ӣӣ омад падед

از پس که پاره ئی آمد پدید

Талъаташи рухшанда мисли офтоб

طلعتش رخشنده مثل آفتاب

Шеб ӯ фархунда чун аҳди шабоб

شیب او فرخنده چون عهد شباب

Пайкарии равшани зи нури сармадӣ

پیکری روشن ز نور سرمدی

Дар саропояши сарвари сармадӣ

در سراپایش سرور سرمدی

Бар лаб ӯ сари пинҳони вуҷӯд

بر لب او سر پنهان وجود

Бандҳои ҳарфу савт аз худ гушӯд

بند های حرف و صوت از خود گشود

Ҳарф ӯ ойинаи ӣии овехта

حرف او آئینه ئی آویخته

Илм бо сӯзи даруни омехта

علم با سوز درون آمیخته

Гуфтамаш мавҷӯд ва номавҷӯд чист

گفتمش موجود و ناموجود چیست

Маънии Маҳмӯд ва ноМаҳмӯд чист

معنی محمود و نامحمود چیست

Гуфт мавҷӯд онкӣ мехоҳад намӯд

گفت موجود آنکه می خواهد نمود

Ошкороӣии тақозои вуҷӯд

آشکارائی تقاضای وجود

Зиндагии худро бхўиш оростан

زندگی خود را بخویش آراستن

Бар вуҷӯди худ шаҳодат хостан

بر وجود خود شهادت خواستن

Анҷумани рӯз аласт оростанд

انجمن روز الست آراستند

Бар вуҷӯди худ шаҳодат хостанд

بر وجود خود شهادت خواستند

Зиндаи ӣӣ ё мурдаи ӣӣ ё ҷони блб

زنده ئی یا مرده ئی یا جان بلب

Аз се шоҳид кун шаҳодатро талаб

از سه شاهد کن شهادت را طلب

Шоҳиди аввали шуъӯри хештан

شاهد اول شعور خویشتن

Хешро дидани бнўри хештан

خویش را دیدن بنور خویشتن

Шоҳиди сонии шуъӯри дайгарӣ

شاهد ثانی شعور دیگری

Хешро дидани бнўри дайгарӣ

خویش را دیدن بنور دیگری

Шоҳиди солиси шуъӯри зоти ҳақ

شاهد ثالث شعور ذات حق

Хешро дидани бнўри зоти ҳақ

خویش را دیدن بنور ذات حق

Пеши ин нур ар Бамонеи устувор

پیش این نور ار بمانی استوار

Ҳӣу қоим чун худои худро шумор

حی و قائم چون خدا خود را شمار

Бар мақоми худ расӣдан зиндагӣ аст

بر مقام خود رسیدن زندگی است

Зотро бепарда дидан зиндагӣ аст

ذات را بی پرده دیدن زندگی است

Марди муъмин дар насозад бо сифот

مرد مؤمن در نسازد با صفات

Мустафо розӣ нашуд ало ба зот

مصطفی راضی نشد الا به ذات

Чист миъроҷи орзӯии шоҳидӣ

چیست معراج آرزوی شاهدی

Имтиҳонии рӯбарӯии шоҳидӣ

امتحانی روبروی شاهدی

Шоҳиди одил ки бетасдиқ ӯ

شاهد عادل که بی تصدیق او

Зиндагии моро чу гулро рангу бӯ

زندگی ما را چو گل را رنگ و بو

Дар ҳузураш кас намонад устувор

در حضورش کس نماند استوار

Вар бимонад ҳаст ӯ комили айёр

ور بماند هست او کامل عیار

Зарраи ӣӣ аз кафи мадаи тобӣ ки ҳаст

ذره ئی از کف مده تابی که هست

Пухтаи гири андари гиреҳи тобӣ ки ҳаст

پخته گیر اندر گره تابی که هست

Тоби худро бар фузудан хуштар аст

تاب خود را بر فزودن خوشتر است

Пеши хуршед озмудан хуштар аст

پیش خورشید آزمودن خوشتر است

Пайкари фарсӯдаро дигари тарош

پیکر فرسوده را دیگر تراش

Имтиҳон хеш кун мавҷӯд бош

امتحان خویش کن موجود باش

Ин чунин мавҷӯд Маҳмӯдасту бас

این چنین موجود محمود است و بس

Варна нори зиндагӣ дӯдасту бас

ورنه نار زندگی دود است و بس

Боз гуфтам пеши ҳақ рафтани чисон

باز گفتم پیش حق رفتن چسان

Кӯҳи хоку обро гуфтани чисон

کوه خاک و آب را گفتن چسان

Омиру холиқи бурун аз амру халқ

آمر و خالق برون از امر و خلق

Мо зи шасти рӯзгорони хастаи ҳалқ

ما ز شست روزگاران خسته حلق

Гуфт агар султон туро ояд бадаст

گفت اگر سلطان ترا آید بدست

наме тавон афлокро аз ҳам шикаст

می توان افلاک را از هم شکست

Бош то урён шавад ин коинот

باش تا عریان شود این کائنات

Шавед аз домони худ гирди ҷаҳот

شوید از دامان خود گرد جهات

Дар вуҷӯд ӯ на кам бинӣ на беш

در وجود او نه کم بینی نه بیش

Хешро бинии азу , ӯро зи хеш

خویش را بینی ازو ، او را ز خویش

Нукта « алои бслтон » ёди гир

نکتهٔ «الا بسلطان» یاد گیر

Варна чун мӯру малах дар гули бимир

ورنه چون مور و ملخ در گل بمیر

Аз тариқ зодан эй марди накӯ

از طریق زادن ای مرد نکو

Омадӣ андари ҷаҳони чори сӯ

آمدی اندر جهان چار سو

Ҳам бурун ҷустан бзодн метавон

هم برون جستن بزادن میتوان

Бандҳо аз худ кушодан метавон

بندها از خود گشادن میتوان

Лекини ин зодан на аз об ва гул аст

لیکن این زادن نه از آب و گل است

Донад он мардӣ ки ӯ соҳибдил аст

داند آن مردی که او صاحبدل است

Он з маҷбӯрӣаст , ин аз ихтиёр

آن ز مجبوری است ، این از اختیار

Он ниҳон дар пардаҳо ин ошкор

آن نهان در پرده ها این آشکار

Он яке бо гиря , ин бо хандаи ист

آن یکی با گریه ، این با خنده ایست

Яъне он ҷӯянда , ин ёбанда ист

یعنی آن جوینده ، این یابنده ایست

Он сукӯну сайри андари коинот

آن سکون و سیر اندر کائنات

Ин саропои сайри берун аз ҷаҳот

این سراپا سیر بیرون از جهات

Он яке муҳтоҷи рӯз ва шаб аст

آن یکی محتاج روز و شب است

Ваон дигар рӯзу шаб ӯро мураккаб аст

وان دگر روز و شب او را مرکب است

Зодани Тифл аз шикаст ашкам аст

زادن طفل از شکست اشکم است

Зодани мард аз шикаст олам аст

زادن مرد از شکست عالم است

Ҳар ду зоданро далел омад азон

هر دو زادن را دلیل آمد اذان

Он блб гӯйанд ва ин аз айни ҷон

آن بلب گویند و این از عین جان

Ҷони бедорӣ чу зояд дар бадан

جان بیداری چو زاید در بدن

Ларза ҳо уфтад дарин дайри куҳан »

لرزه ها افتد درین دیر کهن»

Гуфтам ин зодани нмидонм ки чист

گفتم این زادن نمیدانم که چیست

Гуфт шаънӣ аз шؤн зиндагӣ аст

گفت شأنی از شؤن زندگی است

Шеваҳои зиндагии ғайбу ҳузур

شیوه های زندگی غیب و حضور

Он яке андари саботи он дар мурӯр

آن یکی اندر ثبات آن در مرور

Гуҳи бҷлўт май гудозади хеш ро

گه بجلوت می گدازد خویش را

Гуҳи бхлўт ҷамъ созад хеш ро

گه بخلوت جمع سازد خویش را

Ҷилават ӯ равшан аз нури сифот

جلوت او روشن از نور صفات

Хилват ӯ мстнир аз нури зот

خلوت او مستنیر از نور ذات

Ақл ӯро сӯй ҷилават ме кашад

عقل او را سوی جلوت می کشد

Ишқ ӯро сӯй хилват ме кашад

عشق او را سوی خلوت می کشد

Ақли ҳам худро бад-ӣн олам занад

عقل هم خود را بدین عالم زند

То тилисми обу гулро бишиканад

تا طلسم آب و گل را بشکند

намешавад ҳар санги раҳ ӯро адиб

می شود هر سنگ ره او را ادیب

намешавад барқу саҳоб ӯро хатиб

می شود برق و سحاب او را خطیب

Чашмаш аз завқи нигаҳ бегона нест

چشمش از ذوق نگه بیگانه نیست

Лекин ӯро ҷуръат риндона нест

لیکن او را جرأت رندانه نیست

Пас зи тарси роҳ чун кӯрӣ равад

پس ز ترس راه چون کوری رود

Нарми нармаки сӯрат мӯрӣ равад

نرم نرمک صورت موری رود

То хиради печидатар бар ранг ва бӯаст

تا خرد پیچیده تر بر رنگ و بوست

Меравад оҳистаи андари роҳи дӯст

میرود آهسته اندر راه دوست

Кораш аз тадриҷ меёбад низом

کارش از تدریج می یابد نظام

Ман надонам кӣ шавад кораши тамом

من ندانم کی شود کارش تمام

наменадонад ишқи солу моҳ ро

می نداند عشق سال و ماه را

Дайру зуд ва назду даври роҳ ро

دیر و زود و نزد و دور راه را

Ақл дар кӯҳӣ шикофӣ мекунад

عقل در کوهی شکافی میکند

ё бигард ӯ тавофӣ ме кунад

یا بگرد او طوافی می کند

Кӯҳи пеши ишқ чун коҳӣ буд

کوه پیش عشق چون کاهی بود

Дили сариъи уссайр чун моҳӣ буд

دل سریع السیر چون ماهی بود

Ишқ , шбхўнӣ задан бар ломакон

عشق ، شبخونی زدن بر لامکان

Гӯрро нодида рафтан аз ҷаҳон

گور را نادیده رفتن از جهان

Зӯри ишқ аз боду хок ва об нест

زور عشق از باد و خاک و آب نیست

Қӯташ аз сахтӣ аъсоб нест

قوتش از سختی اعصاب نیست

Ишқ бо нони ҷӯин хайбари кушод

عشق با نان جوین خیبر گشاد

Ишқ дар андоми маи чокии ниҳод

عشق در اندام مه چاکی نهاد

Каллаи намруд бе зарбии шикаст

کله نمرود بی ضربی شکست

Лашкари фиръавн бе ҳарбии шикаст

لشکر فرعون بی حربی شکست

Ишқ дар ҷон чун бичишам андари назар

عشق در جان چون بچشم اندر نظر

Ҳам даруни хонаи ҳам берун дар

هم درون خانه هم بیرون در

Ишқи ҳам хокистар ва ҳам ахгар аст

عشق هم خاکستر و هم اخگر است

Кор ӯ аз дайну дониш бартар аст

کار او از دین و دانش برتر است

Ишқ султонасту бурҳони мубин

عشق سلطان است و برهان مبین

Ҳар ду олами ишқро зери нигин

هر دو عالم عشق را زیر نگین

Лои замону дӯши Фрдоӣии азу

لا زمان و دوش فردائی ازو

Ломакону зеру болоӣии азу

لامکان و زیر و بالائی ازو

Чун худиро аз худо толиб шавад

چون خودی را از خدا طالب شود

Ҷумлаи олами мураккаб ӯ рокиб шавад

جمله عالم مرکب او راکب شود

Ошкоротар мақоми дили азу

آشکارا تر مقام دل ازو

Ҷазби ин дайри куҳани ботили азу

جذب این دیر کهن باطل ازو

Ошиқони худро ба яздон медиҳанд

عاشقان خود را به یزدان میدهند

Ақли таъвилӣ ба қурбон медиҳанд

عقل تأویلی به قربان میدهند

Ошиқӣ аз сӯ ба бе сўӣии хиром

عاشقی از سو به بی سوئی خرام

Маргро бар хештани гардони ҳаром

مرگ را بر خویشتن گردان حرام

эй мисоли мурда дар сандӯқи гӯр

ای مثال مرده در صندوق گور

наме тавон бархестан бе бонги сувар

می توان برخاستن بی بانگ صور

Дар гулӯи дории навоҳо хубу нағз

در گلو داری نواها خوب و نغز

Чанд андар гул бинолӣ мисли чуғз

چند اندر گل بنالی مثل چغز

Бар макон ва бар замони асўори шӯ

بر مکان و بر زمان اسوار شو

Фориғ аз пичоки ин зуннори шӯ

فارغ از پیچاک این زنار شو

Тез тар кун ин ду чашм ва ин ду гӯш

تیز تر کن این دو چشم و این دو گوش

Ҳар чаҳ май бинии нюаш аз роҳи ҳуш

هر چه می بینی نیوش از راه هوش

Он касе кӯи бонг мӯрон башнавад

آن کسی کو بانگ موران بشنود

Ҳам зи даврони сар даврон башнавад

هم ز دوران سر دوران بشنود

Он нигоҳи пардаи сӯз аз ман бигир

آن نگاه پرده سوز از من بگیر

Кӯ бичишам андари нмигрдди асир

کو بچشم اندر نمیگردد اسیر

« одамӣ дидаст боқӣ пӯст аст

«آدمی دید است باقی پوست است

Дид он бошад ки дид дӯст аст

دید آن باشد که دید دوست است

Ҷумлаи танро дар гудози андари басар

جمله تن را در گداز اندر بصر

Дар назари рӯ , дар назари рӯ , дар назар »

در نظر رو ، در نظر رو ، در نظر»

Ту азин на осмони тарсӣ , матарс

تو ازین نه آسمان ترسی ، مترس

Аз Фрохои ҷаҳон тарсӣ матарс

از فراخای جهان ترسی مترس

Чашм бигушо бар замон ва бар макон

چشم بگشا بر زمان و بر مکان

Ин ду як ҳоласт аз аҳволи ҷон

این دو یک حال است از احوال جان

То нигаҳ аз ҷилваи пеш афтода аст

تا نگه از جلوه پیش افتاده است

Ихтилофи дӯшу фардо зода аст

اختلاف دوش و فردا زاده است

Донаи андари гул ба зулмати хонаи ӣӣ

دانه اندر گل به ظلمت خانه ئی

Аз фазои осмони бегонаи ӣӣ

از فضای آسمان بیگانه ئی

Ҳеҷ медонад ки дар ҷои фарох

هیچ میداند که در جای فراخ

наме тавон худро намӯдани шохи шох

می توان خود را نمودن شاخ شاخ

Ҷавҳар ӯ чист як завқ нимуваст

جوهر او چیست یک ذوق نموست

Ҳам мақом ӯст ин ҷавҳар ҳам ӯст

هم مقام اوست این جوهر هم اوست

Аикаҳи гўӣии маҳмил ҷонаст тан

ایکه گوئی محمل جان است تن

Сари ҷонро дар нигар бар тани матн

سر جان را در نگر بر تن متن

Маҳмилии не , ҳоле аз аҳвол ӯст

محملی نی ، حالی از احوال اوست

Маҳмилаши хондан фиреб гуфтугӯаст

محملش خواندن فریب گفتگوست

Чист ҷони ҷазбу сарвару сӯзу дард

چیست جان جذب و سرور و سوز و درد

Завқи тасхири сипеҳри гирди гирд

ذوق تسخیر سپهر گرد گرد

Чист тан бо рангу бӯи ху кардан аст

چیست تن با رنگ و بو خو کردن است

Бо мақоми чори сӯи ху кардан аст

با مقام چار سو خو کردن است

Аз шуъӯраст ин ки гўӣӣ назду давр

از شعور است این که گوئی نزد و دور

Чист миъроҷ ? инқилоби андари шуъӯр

چیست معراج؟ انقلاب اندر شعور

Инқилоби андари шуъӯр аз ҷазбу шавқ

انقلاب اندر شعور از جذب و شوق

Вораанд ҷазбу шавқ аз таҳту фавқ

وارهاند جذب و شوق از تحت و فوق

Ин бадан бо ҷони мо анбоз нест

این بدن با جان ما انباز نیست

Мушти хокии монеъ парвоз нест »

مشت خاکی مانع پرواز نیست»