Аз ту хоҳам сари яздонро калид

از تو خواهم سر یزدان را کلید

Тоъат аз мо ҷусту шайтони офарид

طاعت از ما جست و شیطان آفرید

Зишту нохушро чунон оростан

زشت و ناخوش را چنان آراستن

Дар амал аз мо нкўӣӣ хостан

در عمل از ما نکوئی خواستن

Аз ту пурсами ин фусунсозӣ ки чаҳ

از تو پرسم این فسون سازی که چه

Бо қимори бдншини бозӣ ки чаҳ

با قمار بدنشین بازی که چه

Мушти хок ва ин сипеҳри гирди гирд

مشت خاک و این سپهر گرد گرد

Худ бигӯ май зибдши корӣ ки кард

خود بگو می زیبدش کاری که کرد

Кори мо , афкори мо , озори мо

کار ما ، افکار ما ، آزار ما

Даст бо дандон гузидани кори мо

دست با دندان گزیدن کار ما

Бандаи ӣӣ каз хештан дорад хабар

بنده ئی کز خویشتن دارد خبر

Офаринади манфиатро аз зарар

آفریند منفعت را از ضرر

Базм бо деваст одамро вабол

بزم با دیو است آدم را وبال

Разм бо деваст одамро ҷамол

رزم با دیو است آدم را جمال

Хешро бар аҳриман бояд задан

خویش را بر اهرمن باید زدن

Ту ҳамаи теғи он ҳамаи санги Фсн

تو همه تیغ آن همه سنگ فسن

Тезтар шӯ то фитад зарби ту сахт

تیز تر شو تا فتد ضرب تو سخت

Варна бошӣ дар ду гетии тираи бахт

ورنه باشی در دو گیتی تیره بخت

Зери гардуни одами одамро хӯрд

زیر گردون آدم آدم را خورد

Миллатӣ бар миллатӣ дигар чарад

ملتی بر ملتی دیگر چرد

Ҷони зи аҳли хиттаи сӯзад чун сапанд

جان ز اهل خطه سوزد چون سپند

Хезад аз дили нолаҳои дардманд

خیزد از دل ناله های دردمند

Зираку дроку хуши гул миллатӣ аст

زیرک و دراک و خوش گل ملتی است

Дар ҷаҳонтар дастӣ ӯ оятӣ аст

در جهان تر دستی او آیتی است

Соғараши ғлтндаҳи андар хӯн ӯст

ساغرش غلطنده اندر خون اوست

Дар неи ман нола аз мазмун ӯст

در نی من ناله از مضمون اوست

Аз худӣ то бенасиб афтода аст

از خودی تا بی نصیب افتاده است

Дар диёри худ ғариб афтода аст

در دیار خود غریب افتاده است

Дастмузд ӯ бадасти дигарон

دستمزد او بدست دیگران

Моҳӣ равадаш ба шасти дикрон

ماهی رودش به شست دیکران

Корвонҳо сӯии манзили гоми гом

کاروانها سوی منزل گام گام

Кор ӯ нои хуб ва беандому хом

کار او نا خوب و بی اندام و خام

Аз ғуломии ҷазбаҳои ӯ бамурд

از غلامی جذبه های او بمرد

Оташии андари раги токаши Фсрд

آتشی اندر رگ تاکش فسرد

То напиндорӣ ки будаст инчин

تا نپنداری که بود است اینچین

Ҷабҳаро ҳамвора судаст инчунин

جبهه را همواره سود است اینچنین

Дар замонии сафи шикан ҳам бӯда аст

در زمانی صف شکن هم بوده است

Чирау ҷонбозу пар дам бӯда аст

چیره و جانباز و پر دم بوده است

Кӯҳҳои хингсор ӯ нигар

کوههای خنگ سار او نگر

Оташини дасти чанор ӯ нигар

آتشین دست چنار او نگر

Дар баҳорони лаъли миризди зи санг

در بهاران لعل میریزد ز سنگ

Хезад аз хокаши яке тӯфони ранг

خیزد از خاکش یکی طوفان رنگ

Лаккаҳои абр дар кӯҳу дмн

لکه های ابر در کوه و دمن

Пунбаи парон аз камони пунбаи зан

پنبه پران از کمان پنبه زن

Кӯҳу дарёу ғуруби офтоб

کوه و دریا و غروب آفتاب

Ман хдоро дидам онҷо бе ҳиҷоб

من خدارا دیدم آنجا بی حجاب

Бо насим овора будам дар нишот

با نسیم آواره بودم در نشاط

« бишинав аз не » май сурӯдам дар нишот

«بشنو از نی» می سرودم در نشاط

Мурғакӣ мегуфт андари шохсор

مرغکی می گفت اندر شاخسار

Бо пашизӣ менаярзад ин баҳор

با پشیزی می نیرزد این بهار

Лола расту наргис Шаҳло дамид

لاله رست و نرگس شهلا دمید

Боди нави рӯзӣ гиребонаш дарид

باد نو روزی گریبانش درید

Умрҳо болид азин кӯҳу камар

عمرها بالید ازین کوه و کمر

Нстр аз нури қамари покиза тар

نستر از نور قمر پاکیزه تر

Умрҳо гули рахт бар басту кушод

عمر ها گل رخت بر بست و گشاد

Хоки мо дигари шаҳоб аддӣн назод

خاک ما دیگر شهاب الدین نزاد

Нолаи пари сӯзи он мурғи саҳар

نالهٔ پر سوز آن مرغ سحر

Дод ҷонамро табу тоб дигар

داد جانم را تب و تاب دگر

То яке девона дидам дар хурӯш

تا یکی دیوانه دیدم در خروش

Онкии барад аз ман матоъи сабру ҳуш

آنکه برد از من متاع صبر و هوش

« бигузар зи моу нолаи мастонаи ӣии мҷўӣ

«بگذر ز ما و نالهٔ مستانه ئی مجوی

Бигузар зи шохи гул ки тилисмӣаст рангу буи

بگذر ز شاخ گل که طلسمی است رنگ و بوی

Гуфтӣ ки шабнам аз варақ лола ме чакад

گفتی که شبنم از ورق لاله می چکد

Ғофилӣ дилӣаст инки бгриди канори ҷӯй

غافلی دلی است اینکه بگرید کنار جوی

Ин мушти пари куҷоу сурӯд инчунин куҷо

این مشت پر کجا و سرود اینچنین کجا

Рӯҳ ғанӣаст мотамии марги орзӯӣ

روح غنی است ماتمی مرگ آرزوی

Боди сабо агар ба ҷниўо гузар кунӣ ,

باد صبا اگر به جنیوا گذر کنی،

Ҳарфии зи мо ба маҷлиси ақвоми бози гӯй

حرفی ز ما به مجلس اقوام باز گوی

Деҳқону кишту ҷӯй ва хиёбон фурухтанд

دهقان و کشت و جوی و خیابان فروختند

Қавмӣ фурухтанд ва чаҳ арзон фурухтанд »

قومی فروختند و چه ارزان فروختند»

Бо ту гӯям рамзи борӣк эй писар

با تو گویم رمز باریک ای پسر

Тани ҳама хокасту ҷони волои гуҳар

تن همه خاک است و جان والا گهر

Ҷисмро аз баҳри ҷон бояд гудохт

جسم را از بهر جان باید گداخت

Покро аз хок май бояд шинохт

پاک را از خاک می باید شناخت

Гар бабрии пораи танро зи тан

گر ببری پارهٔ تن را ز تن

Рафт аз дасти ту он лухти бадан

رفت از دست تو آن لخت بدن

Лекини он ҷонӣ ки гардад ҷилваи маст

لیکن آن جانی که گردد جلوه مست

Гар зи даст ӯро диҳӣ ояд бадаст

گر ز دست او را دهی آید بدست

Ҷавҳараш бо ҳеҷ шайъ монанд нест

جوهرش با هیچ شی مانند نیست

Ҳаст андари банду андар банд нест

هست اندر بند و اندر بند نیست

Гар нигаҳдории бимирад дар бадан

گر نگهداری بمیرد در بدن

Вар биафшонӣ , фурӯғи анҷуман

ور بیفشانی ، فروغ انجمن

Чист ҷони ҷилваи маст эй марди род

چیست جان جلوه مست ای مرد راد

Чист ҷон додани зи дасти аимрди род

چیست جان دادن ز دست ایمرد راد

Чист ҷон додани баҳақи пардохтан

چیست جان دادن بحق پرداختن

Кӯҳро бо сӯзи ҷони бгдохтн

کوه را با سوز جان بگداختن

Ҷилваи мастии хешро дарёфтан

جلوه مستی خویش را دریافتن

Дар шубон чун кавкабӣ бар тофтан

در شبان چون کوکبی بر تافتن

Хешро ноёфтан нобӯдан аст

خویش را نایافتن نابودن است

Ёфтан худро бахуд бахшӯдан аст

یافتن خود را بخود بخشودن است

Ҳар ки худро диду ғайр аз худ надид

هر که خود را دید و غیر از خود ندید

Рахт аз зиндони худ берун кашид

رخت از زندان خود بیرون کشید

Ҷилваи бади мастӣ ки бинад хеш ро

جلوه بد مستی که بیند خویش را

Хуштар аз нўшинаҳ донад неш ро

خوشتر از نوشینه داند نیش را

Дар нигоҳаши ҷон чу бод арзон шавад

در نگاهش جان چو باد ارزان شود

Пеш ӯ зиндон ӯ ларзон шавад

پیش او زندان او لرزان شود

Теша ӯ хораро бар май дард

تیشهٔ او خاره را بر می درد

То насиби худ зи гетӣ май барад

تا نصیب خود ز گیتی می برد

То з ҷон бигузашт ҷонаш ҷон ӯст

تا ز جان بگذشت جانش جان اوست

Варна ҷонаши икдўи дам меҳмон ӯст

ورنه جانش یکدو دم مهمان اوست

Гуфта ӣӣ аз ҳикмати зишт ва накӯй

گفته ئی از حکمت زشت و نکوی

Пери донои нукта дигар бигӯӣ

پیر دانا نکتهٔ دیگر بگوی

Муршиди маънӣ нигоҳон бӯда ӣӣ

مرشد معنی نگاهان بوده ئی

Муҳаррами асрор шоҳон бӯда ӣӣ

محرم اسرار شاهان بوده ئی

Мо фақир ва ҳукмрон хоҳад хароҷ

ما فقیر و حکمران خواهد خراج

Чист асли эътибори тахту тоҷ

چیست اصل اعتبار تخت و تاج

Асл шоҳӣ чист андари шарқу ғарб

اصل شاهی چیست اندر شرق و غرب

ё ризоӣаматон ё ҳарбу зарб

یا رضای امتان یا حرب و ضرب

Фош гӯям бо ту эй волои мақом

فاش گویم با تو ای والا مقام

Боҷро ҷуз бо ду кас додани ҳаром

باج را جز با دو کس دادن حرام

ё « аввалии аламрӣ » ки « мнкм » шаън ӯст

یا «اولی الامری» که «منکم» شأن اوست

Ояи ҳақи ҳуҷҷат ва бурҳон ӯст

آیهٔ حق حجت و برهان اوست

ё ҷавонмардӣ чу сарсари тунди хез

یا جوانمردی چو صرصر تند خیز

Шаҳри гиру хеши бози андари ситез

شهر گیر و خویش باز اندر ستیز

Рӯзи кини кишвари гшо аз қоҳирӣ

روز کین کشور گشا از قاهری

Рӯзи сулҳ аз шеваҳои дилбарӣ

روز صلح از شیوه های دلبری

наме тавон Эрону Ҳиндӯстони харид

می توان ایران و هندوستان خرید

Подшоҳиро з кас натавон харид

پادشاهی را ز کس نتوان خرید

Ҷоми ҷамро эй ҷавони боҳунар

جام جم را ای جوان باهنر

Кас нагирад аз дукони шиша гар

کس نگیرد از دکان شیشه گر

Вар бигирад мол ӯ ҷуз шиша нест

ور بگیرد مال او جز شیشه نیست

Шишаро ғайр аз шикастан пеша нест

شیشه را غیر از شکستن پیشه نیست

Ҳиндро ин завқи озодӣ ки дод

هند را این ذوق آزادی که داد

Сайдро савдои сайёдӣ ки дод

صید را سودای صیادی که داد

Он брҳмни зодагони зиндаи дил

آن برهمن زادگان زنده دل

Лолаи аҳмари з рӯй шани хаҷал

لالهٔ احمر ز روی شان خجل

Тезбину пухтаи кор ва сахт кӯш

تیزبین و پخته کار و سخت کوش

Аз нигоҳашони фаранги андари хурӯш

از نگاهشان فرنگ اندر خروش

Аслашон аз хоки домангири мост

اصلشان از خاک دامنگیر ماست

Матлаъи ин ахтарони Кашмӣри мост

مطلع این اختران کشمیر ماست

Хоки моро бе шарари доне агар

خاک ما را بی شرر دانی اگر

Бар даруни худ яке бигушо назар

بر درون خود یکی بگشا نظر

ӣнҳамаи сӯзӣ ки дорӣ аз куҷост

اینهمه سوزی که داری از کجاست

Ин дами боди баҳорӣ аз куҷост

این دم باد بهاری از کجاست

Ин ҳамон бодаст каз таъсир ӯ

این همان باد است کز تأثیر او

Кӯҳсор мо бигирад рангу бӯ

کوهسار ما بگیرد رنگ و بو

Ҳеҷ майдонӣ ки рӯзӣ дар влр

هیچ میدانی که روزی در ولر

Муваҷҷаҳ ӣӣ мегуфт бо мавҷ дигар

موجه ئی می گفت با موج دگر

Чанд дар қулзум ба якдигар занем

چند در قلزم به یکدیگر زنیم

Хез то як дами бсоҳл сар занем

خیز تا یک دم بساحل سر زنیم

Зодаи мо яъне он ҷӯии куҳан

زادهٔ ما یعنی آن جوی کهن

Шӯр ӯ дар водӣу кӯҳу дмн

شور او در وادی و کوه و دمن

Ҳар замон бар санги раҳи худро занад

هر زمان بر سنگ ره خود را زند

То баннои кӯҳро бар ме кунад

تا بنای کوه را بر می کند

Он ҷавони кӯи шаҳру дашт ва дар гирифт

آن جوان کو شهر و دشت و در گرفت

Парвариш аз шери сад модар гирифт

پرورش از شیر صد مادر گرفت

Стўт ӯ хокёнро маҳшарӣ аст

سطوت او خاکیان را محشری است

Ин ҳама аз мост , не аз дайгарӣ аст

این همه از ماست، نی از دیگری است

Зистани андари ҳад соҳил хатост

زیستن اندر حد ساحل خطاست

Соҳили мо сангии андари роҳи мост

ساحل ما سنگی اندر راه ماست

Бо карон дар сохтани марги давом

با کران در ساختن مرگ دوام

Гарчи андари баҳри ғлтии субҳу шом

گرچه اندر بحر غلتی صبح و شام

Зиндагии ҷавлони миёни кӯҳу дашт

زندگی جولان میان کوه و دشت

эй хунаки мавҷӣ ки аз соҳили гузашт

ای خنک موجی که از ساحل گذشت

Аикаҳ хондӣ хати симои ҳаёт

ایکه خواندی خط سیمای حیات

эй ба ховар дода ғавғои ҳаёт

ای به خاور داده غوغای حیات

эй турои оҳӣ ки май сӯзади ҷигар

ای ترا آهی که می سوزد جگر

Ту азуи битоб ва мо битоб тар

تو ازو بیتاب و ما بیتاب تر

эй зи ту мурғи чаманроҳоиу ҳў

ای ز تو مرغ چمن را های و هو

Сабза аз ашк ту мегирад вузӯ

سبزه از اشک تو می گیرد وضو

Аикаҳ аз табъи ту кишт гул дамид

ایکه از طبع تو کشت گل دمید

эй зи умеди ту ҷонҳо пари умед

ای ز امید تو جانها پر امید

Корвонҳоро садои ту даро

کاروانها را صدای تو درا

Ту зи аҳли хиттаи навмидӣ чаро

تو ز اهل خطه نومیدی چرا

Дили миёни синаи шан мурда нест

دل میان سینهٔ شان مرده نیست

Ахгари шани зери ях афсурда нест

اخگر شان زیر یخ افسرده نیست

Бош то бинӣ ки бе овози сувар

باش تا بینی که بی آواز صور

Миллатӣ бар хезад аз хоки қубӯр

ملتی بر خیزد از خاک قبور

Ғам махӯр эй бандаи соҳиби назар

غم مخور ای بندهٔ صاحب نظر

Бар каши он оҳӣ ки сӯзади хушк ва тар

بر کش آن آهی که سوزد خشک و تر

Шаҳрҳо зери сипеҳри лоҷувард

شهر ها زیر سپهر لاجورد

Сӯхт аз сӯзи дили дарвеши мард

سوخت از سوز دل درویش مرد

Салтанат нозуктар омад аз ҳубоб

سلطنت نازکتر آمد از حباب

Аз дамӣ ӯро тавон кардани хароб

از دمی او را توان کردن خراب

Аз навои ташкил тақдир амам

از نوا تشکیل تقدیر امم

Аз навои тахриб ва таъмир амам

از نوا تخریب و تعمیر امم

Нашутур ту гарчи дар дилҳо халид

نشتر تو گرچه در دلها خلید

Мари туро чўнонкаҳ ҳастӣ кас надид

مر ترا چونانکه هستی کس ندید

Пардаи ту аз навой шоирӣ аст

پردهٔ تو از نوای شاعری است

Ончии гўӣии мовароӣ шоирӣ аст

آنچه گوئی ماورای شاعری است

Тоза ошӯбӣ фикан андари биҳишт

تازه آشوبی فکن اندر بهشت

Як навои мастонаи зани андари биҳишт

یک نوا مستانه زن اندر بهشت

Бо нашъаи дарвешӣ дар созу дамодами зан

با نشئه درویشی در ساز و دمادم زن

Чун пухтаи шӯии худро бар салтанати ҷами зан

چون پخته شوی خود را بر سلطنت جم زن

Гуфтанд ҷаҳони мо оё бтў ме созад

گفتند جهان ما آیا بتو می سازد

Гуфтам ки намесозад гуфтанд ки барҳами зан

گفتم که نمی سازد گفتند که برهم زن

Дар майкада ҳо дидам шоиста ҳарифӣ нест

در میکده ها دیدم شایسته حریفی نیست

Бо рустами дастони зан бо мғбчаҳҳо кам зан

با رستم دستان زن با مغبچه ها کم زن

эй лолаи сҳроӣӣ танҳо натавонӣ сӯхт

ای لاله صحرائی تنها نتوانی سوخت

Ин доғи ҷигари тобӣ бар синаи одами зан

این داغ جگر تابی بر سینه آدم زن

Ту сӯзи дарун ӯ ту гармии хӯн ӯ

تو سوز درون او تو گرمی خون او

Бовар накунӣ чокӣ дар пайкари олами зан

باور نکنی چاکی در پیکر عالم زن

Ақласт чароғи ту дар роҳгзорӣ на

عقل است چراغ تو در راهگذاری نه

Ишқаст аёғи ту бо бандаи муҳаррами зан

عشق است ایاغ تو با بندهٔ محرم زن

Лухти дили пари хӯнӣ аз дидаи фурӯи резам

لخت دل پر خونی از دیده فرو ریزم

Лаълии з Бадахшонам бурдору бхотми зан

لعلی ز بدخشانم بردار و بخاتم زن