« дастро чун мураккаби теғ ва қалам кардӣ мадор

«دست را چون مرکب تیغ و قلم کردی مدار

Ҳеҷ ғамгар мураккаби тан ланг бошад ё ърн

هیچ غم گر مرکب تن لنگ باشد یا عرن

Аз сари шамшер ва аз нӯк қалам зояд ҳунар

از سر شمشیر و از نوک قلم زاید هنر

эй бародар , ҳамчуи нур аз нору нор аз норван

ای برادر، همچو نور از نار و نار از نارون

Бе ҳунари дон назд бе дайни ҳам қалами ҳам теғ ро

بی‌هنر دان نزد بی‌دین هم قلم هم تیغ را

Чун набошад дайн набошад калаку оҳанро саман

چون نباشد دین، نباشد کلک و آهن را ثمن

Дайн гиромӣ шуд бдоноу бнодони хори гашт

دین گرامی شد به دانا و به نادان خوار گشت

Пеши нодони дайн чу пеш гов бошад ёсуман

پیش نادان دین چو پیش گاو باشد یاسمن

Ҳамчуи крпосӣ ки аз як нима зу Илёс ро

همچو کرپاسی که از یک نیمه زو الیاس را

Крета ояд , зу дигар нимаи яҳӯдиро кафан »

کرته آید، زو دگر نیمه یهودی را کفن»

Он ҷавони кӯи салтанатҳо офарид

آن جوان کو سلطنت‌ها آفرید

Боз дар кӯҳу қФор худ рамед

باز در کوه و قفار خود رمید

Оташӣ дар кӯҳсораш бар фурухт

آتشی در کوهسارش بر فروخت

Хуш айёр омад бурун ё поки сӯхт

خوش‌عیار آمد برون یا پاک سوخت

Аматон андари ухуввати гарми хез

امّتان اندر اخوّت گرم‌خیز

ӯ бародар бо бародар , дар ситез

او برادر با برادر، در ستیز

Аз ҳаёт ӯ ҳаёт ховар аст

از حیات او حیات خاور است

Тифлаки даҳ солааш лашкар гар аст

طفلک ده ساله اش لشکرگر است

Бе хабари худро зи худ пардохта

بی‌خبر خود را ز خود پرداخته

Мумкиноти хешро нашинохта

ممکنات خویش را نشناخته

Ҳаст дорои дилу ғофили зи дил

هست دارای دل و غافل ز دل

Тани зи тани андари фироқу дили зи дил

تن ز تن اندر فراق و دل ز دل

Марди раҳравро ба манзил роҳ нест

مرد رهرو را به منزل راه نیست

Аз мақосиди ҷон ӯ огоҳ нест

از مقاصد جان او آگاه نیست

Хуши сурӯди он шоири афғони шинос

خوش‌ سرود آن شاعر افغان‌شناس

Онкӣ бинад боз гуяд бе ҳарос

آنکه بیند باز گوید بی‌هراس

Он ҳакими миллати афғонён

آن حکیم ملت افغانیان

Он табиби иллати афғонён

آن طبیب علت افغانیان

Роз қавмӣ дид ва бибоконаҳ гуфт

راز قومی دید و بی‌باکانه گفت

Ҳарфи ҳақ бо шухӣ риндона гуфт

حرف حق با شوخی رندانه گفت

« уштурӣ ёбад агар афғони ҳур

«اشتری یابد اگر افغانِ حر

Бо яроқу соз ва бо анбор дар

با یراق و ساز و با انبار دُر

Ҳиммати дунаш аз он анбор дар

همت دونش از آن انبارِ دُر

намешавад хўшнўд бо занги шутур »

می‌شود خوشنود با زنگ شتر»

Дар ниҳоди мо табу тоб аз дил аст

در نهاد ما تب و تاب از دل است

Хокро бедорӣу хоб аз дил аст

خاک را بیداری و خواب از دل است

Тани зи марги дил дигаргун ме шавад

تن ز مرگِ دل دگرگون می شود

Дар мсомотши арақ хӯн мешавад

در مساماتش عرق خون میشود

Аз фасоди дили бадан ҳеҷаст ҳеҷ

از فساد دل بدن هیچ است هیچ

Дида бар дили банду ҷуз бар дил мапӣч

دیده بر دل بند و جز بر دل مپیچ

Асияи як пайкари об ва гул аст

آسیا یک پیکر آب و گل است

Миллати афғон дар он пайкар дил аст

ملت افغان در آن پیکر دل است

Аз фасод ӯ фасоди Асия

از فساد او فساد آسیا

Дар кушод ӯ кушоди Асия

در گشاد او گشاد آسیا

То дил озодаст озодаст тан

تا دل آزاد است، آزاد است تن

Варна коҳӣ дар раҳ бодаст тан

ورنه کاهی در ره باد است تن

Ҳамчуи тани побанд ойинаст дил

همچو تن پابند آئین است دل

Мурда аз кини зинда аз дайнаст дил

مرده از کین زنده از دین است دل

Қӯти дайн аз мақом ваҳдат аст

قوّت دین از مقام وحدت است

Ваҳдат ар машҳӯд гардад миллат аст

وحدت ار مشهود گردد ملت است

Шарқро аз худ баради тақлиди ғарб

شرق را از خود برد تقلیدِ غرب

Бояд ин ақвомро танқиди ғарб

باید این اقوام را تنقیدِ غرب

Қӯти мағриб на аз чангу рубоб

قوّت مغرب نه از چنگ و رباب

Неи зи рақси духтарон бе ҳиҷоб

نی ز رقص دختران بی‌حجاب

Неи зи саҳари соҳирон лола рӯаст

نی ز سحر ساحران لاله‌روست

Неи зи урёни соқу не аз қатъ мӯаст

نی ز عریان ساق و نی از قطع موست

Муҳкамӣ ӯро на аз лодинӣ аст

محکمی او را نه از لادینی است

Неи фурӯғаш аз хат лотӣнӣ аст

نی فروغش از خط لاتینی است

Қӯти афранг аз илм ва фан аст

قوّت افرنگ از علم و فن است

Аз ҳамин оташи чароғаш равшан аст

از همین آتش چراغش روشن است

Илму фанро эй ҷавони шӯху шнг

علم و فن را ای جوان شوخ و شنگ

Мағз мебояд на млбўси фаранг

مغز می‌باید نه ملبوس فرنگ

Андарин раҳи ҷузи нигаҳ матлӯб нест

اندرین ره جز نگه مطلوب نیست

Ин калла ё он калла матлӯб нест

این کله یا آن کله مطلوب نیست

Фикри чолокӣ агар дорӣ бас аст

فکر چالاکی اگر داری بس است

Табъи дрокӣ агар дорӣ бас аст

طبع درّاکی اگر داری بس است

Грксӣ шабҳо хӯрд дӯди чароғ

گر کسی شب‌ها خورد دود چراغ

Гирад аз илму фану ҳикмати суроғ

گیرد از علم و فن و حکمت سراغ

Малики маънии каси ҳад ӯро набаст

مُلک معنی کس حد او را نبست

Беҷиҳод пиҳмӣ ноед бадаст

بی‌جهاد پی همی ناید بدست

Тарк аз худ рафтау масти фаранг

تُرک از خود رفته و مست فرنگ

Заҳри нӯшин хӯрда аз дасти фаранг

زهر نوشین خورده از دست فرنگ

Зонка трёқи Ироқ аз даст дод

زانکه تریاق عراق از دست داد

Ман чаҳ гӯям ҷузи худояши ёри бод

من چه گویم جز خدایش یار باد

Бандаи афранг аз завқ намӯд

بندهٔ افرنگ از ذوق نمود

Май барад аз ғарбёни рақсу сурӯд

می‌برد از غربیان رقص و سرود

Нақди ҷони хеш дар бозад ба лаҳв

نقد جان خویش در بازد به لهو

Илм душвор аст месозад ба лаҳв

علم دشوار است، می‌سازد به لهو

Аз тан осонӣ бигирад саҳл ро

از تن‌آسانی بگیرد سهل را

Фитрат ӯ дар пазиради саҳл ро

فطرت او در پذیرد سهل را

Саҳлро ҷустан дарин дайри куҳан

سهل را جستن درین دیر کهن

Ин далели онкӣ ҷон рафт аз бадан

این دلیل آنکه جان رفت از بدن

намешиносӣ чист таҳзиби фаранг

می‌شناسی چیست تهذیب فرنگ

Дар ҷаҳон ӯ ду сад фирдавси ранг

در جهان او دو صد فردوس رنگ

Ҷилваҳояш хонимонҳо сӯхта

جلوه‌هایش خانمان‌ها سوخته

Шоху барг ва ошёнҳо сӯхта

شاخ و برگ و آشیان‌ها سوخته

Зоҳираши тобандау гӣрандаи ист

ظاهرش تابنده و گیرنده‌ایست

Дил заъифасту нигаҳро бандаи ист

دل ضعیف است و نگه را بنده‌ایست

Чашм бинад дил билағзад андарун

چشم بیند دل بلغزد اندرون

Пеши ин бтхонаҳ уфтад сарнигӯн

پیش این بتخانه افتد سرنگون

Кас надонад шарқро тақдир чист

کس نداند شرق را تقدیر چیست

Дил ба зоҳири бастаро тадбир чист

دل به ظاهر بسته را تدبیر چیست

Ончӣ бар тақдири машриқ қодир аст

آنچه بر تقدیر مشرق قادر است

Ҳзму ҳзми паҳлавӣ ва нодир аст

حِزم و حَزم پهلوی و نادر است

Паҳлавии он вориси тахти Қубод

پهلوی آن وارث تخت قباد

Нохун ӯ уқдаи Эрони кушод

ناخن او عقدهٔ ایران گشاد

Нодири он сармояи дронён

نادر آن سرمایهٔ دُرّانیان

Он низоми миллати афғонён

آن نظام ملت افغانیان

Аз ғами дайну ватани зору забун

از غم دین و وطن زار و زبون

Лашкараш аз кӯҳсор омад бурун

لشکرش از کوهسار آمد برون

Ҳам сипоҳии ҳам сипаҳгар ҳам амир

هم سپاهی هم سپه‌گر هم امیر

Бо адуи фӯлод ва бо ёрони ҳарир

با عدو فولاد و با یاران حریر

Ман фидои онкии худро дида аст

من فدای آنکه خود را دیده است

Асри ҳозирро накӯ санҷида аст

عصر حاضر را نکو سنجیده است

Ғарбёнро шеваҳои соҳирӣ аст

غربیان را شیوه‌های ساحری‌ست

Такяи ҷуз бар хеш кардан кофарӣ аст

تکیه جز بر خویش کردن کافری‌ست

Бози гӯ аз ҳинд ва аз Ҳиндӯстон

باز گو از هند و از هندوستان

Онкӣ бо коҳиш наярзад бӯстон

آنکه با کاهش نیرزد بوستان

Онкии андари масҷидаши ҳангомаи мард

آنکه اندر مسجدش هنگامه مرد

Онкии андари дайр ӯ оташи Фсрд

آنکه اندر دیر او آتش فسرد

Онкии дил аз баҳр ӯ хӯн карда ем

آنکه دل از بهر او خون کرده‌ایم

Онкии ёдашро бҷон парварда ем

آنکه یادش را به جان پرورده‌ایم

Аз ғам мо кун ғам ӯро қиёс

از غم ما کن غم او را قیاس

Оҳ аз он маъшӯқи ошиқи ношинос

آه از آن معشوقِ عاشق‌ناشناس

Ҳиндёни мункири зи қонӯни фаранг

هندیان منکر ز قانون فرنگ

Дар нагирад саҳару афсуни фаранг

در نگیرد سحر و افسون فرنگ

Рӯҳро бори гарони ойини ғайр

روح را بار گران آئین غیر

Гарчи ояд зи осмони ойини ғайр

گرچه آید ز آسمان آئین غیر

Чун бирӯяд одам аз мушти гулӣ

چون بروید آدم از مشت گلی

Бо дилӣ , бо орзӯӣ дар дилӣ

با دلی، با آرزوی در دلی

Лиззати исён чашедан кор ӯст

لذت عصیان چشیدن کار اوست

Ғайри худ чизе надидан кор ӯст

غیر خود چیزی ندیدن کار اوست

Зонка беисён худӣ ноед бадаст

زانکه بی‌عصیان خودی ناید به دست

То худӣ ноед бадаст , ояд шикаст

تا خودی ناید به دست، آید شکست

Зоири шаҳр ва диёрам бӯда ӣӣ

زائر شهر و دیارم بوده‌ای

Чашми худро бар мазорами судаи ӣӣ

چشم خود را بر مزارم سوده‌ای

эй шносои ҳудӯди коинот

ای شناسای حدود کائنات

Дар дкн дидӣ зи осори ҳаёт

در دکن دیدی ز آثار حیات

Тухми ашкии рехтами андари дкн

تخم اشکی ریختم اندر دکن

Лолаҳо раведи зи хоки он чаман

لاله‌ها روید ز خاک آن چمن

Равад коўирии мудоми андари сафар

رود کاویری مدام اندر سفر

Дидаам дар ҷон ӯ шурӣ дигар

دیده‌ام در جان او شوری دگر

эй туро доданд ҳарф дил фурӯз

ای تو را دادند حرف دلفروز

Аз тапи ашки ту май сӯзам ҳануз

از تپ اشک تو می‌سوزم هنوز

Кови кови нохуни мардони роз

کاو کاو ناخن مردان راز

Ҷӯй хӯн бикшод аз рагҳои соз

جوی خون بگشاد از رگ‌های ساز

Он наво каз ҷон ту ояд бурун

آن نوا کز جان تو آید برون

Медиҳад ҳар синаро сӯзи дарун

می‌دهد هر سینه را سوز درون

Бӯдаам дар ҳазрати мавлои кул

بوده‌ام در حضرت مولای کل

Онкӣ бе ӯ тай намегардад сбл

آنکه بی او طی نمی‌گردد سبل

Гарчи онҷои ҷуръат гуфтор нест

گرچه آنجا جرأت گفتار نیست

Рӯҳро корӣ ба ҷуз дидор нест

روح را کاری به جز دیدار نیست

Сӯхтам аз гармии ашъори ту

سوختم از گرمی اشعار تو

Бар забонам рафт аз афкори ту

بر زبانم رفت از افکار تو

Гуфт ин байтӣ ки бар хондӣ з кист

گفت این بیتی که بر خواندی ز کیست

Андрўи ҳангомаҳои зиндагӣ аст

اندرو هنگامه‌های زندگی‌ست

Бо ҳамон сӯзӣ ки дар созад бҷон

با همان سوزی که در سازد به جان

Икдўи ҳарф аз мо ба коўирии расон

یک دو حرف از ما به کاویری رسان

Дар ҷаҳони ту зинда равад ӯ зинда равад

در جهان تو زنده رود او زنده رود

Хўштрк ояд сурӯди андари сурӯд

خوشترک آید سرود اندر سرود