эй ки бо нодидаи паймони баста Эй

ای که با نادیده پیمان بسته‌ای

Ҳамчуи сайл аз қайди соҳили руста Эй

همچو سیل از قید ساحل رسته‌ای

Чун ниҳол аз хоки ин гулзори хез

چون نهال از خاک این گلزار خیز

Дили бғоӣби банд ва бо ҳозири ситез

دل بغائب بند و با حاضر ستیز

Ҳастӣ ҳозир кунад тафсири ғайб

هستی حاضر کند تفسیر غیب

намешавад дебочаи тасхири ғайб

می شود دیباچهٔ تسخیر غیب

Мо сўо аз баҳр тасхирасту бас

ما سوا از بهر تسخیر است و بس

Сина ӯ арза тирасту бас

سینهٔ او عرضهٔ تیر است و بس

Аз кун ҳақи мо сўо шуд ошкор

از کن حق ما سوا شد آشکار

То шавад пайкони ту санадони гузор

تا شود پیکان تو سندان گذار

Риштаи ӣӣ бояд гиреҳи андари гиреҳ

رشته ئی باید گره اندر گره

То шавад лутф гушӯданро фара

تا شود لطف گشودن را فره

Ғунчаи ӣӣ ? аз худ чаман таъбир кун

غنچه ئی؟ از خود چمن تعبیر کن

Шабнамӣ ? хуршедро тасхир кун

شبنمی؟ خورشید را تسخیر کن

Аз ту меояд агар кори шигарф

از تو می آید اگر کار شگرف

Аз дамии гармии гудози ин шери барф

از دمی گرمی گداز این شیر برف

Ҳар ки маҳсусотро тасхир кард

هر که محسوسات را تسخیر کرد

Олимӣ аз зарраи ӣӣ таъмир кард

عالمی از ذره ئی تعمیر کرد

Онкии тираши қудсёнро сина хаст

آنکه تیرش قدسیان را سینه خست

Аввали одамро сари фитроки баст

اول آدم را سر فتراک بست

Уқдаи маҳсусро аввал гушӯд

عقدهٔ محسوس را اول گشود

Ҳиммат аз тасхир мавҷӯд озмуд

همت از تسخیر موجود آزمود

Кӯҳу саҳрои дашту дарёи баҳр ва бар

کوه و صحرا دشت و دریا بحر و بر

Таҳтаи таълими арбоби назар

تختهٔ تعلیم ارباب نظر

эй ки аз таъсири афюни хуфтаи ӣӣ

ای که از تأثیر افیون خفته ئی

Олами асбобро дун гуфта ӣӣ

عالم اسباب را دون گفته ئی

Хез ва во кун дидаи махмур ро

خیز و وا کن دیدهٔ مخمور را

Дун махон ин олами маҷбур ро

دون مخوان این عالم مجبور را

Ғояташи тўсиъи зот мусаллам аст

غایتش توسیع ذات مسلم است

Имтиҳони мумкинот мусаллам аст

امتحان ممکنات مسلم است

намезанад шамшери даврон бар танат

می زند شمشیر دوران بر تنت

То бибинӣ ҳаст хӯни андари танат

تا ببینی هست خون اندر تنت

Синаро аз санги зӯрӣ риш кун

سینه را از سنگ زوری ریش کن

Имтиҳони устихон хеш кун

امتحان استخوان خویش کن

Ҳақи ҷаҳонро қисмати некони шимурд

حق جهان را قسمت نیکان شمرد

Ҷилвааш бо дидаи муъмини супурд

جلوه اش با دیدهٔ مؤمن سپرد

Корвонро раҳгузораст ин ҷаҳон

کاروان را رهگذار است این جهان

Нақди муъминро айёраст ин ҷаҳон

نقد مؤمن را عیار است این جهان

Гир ӯро то на ӯ гирад туро

گیر او را تا نه او گیرد ترا

Ҳамчу май андар сабу гирад туро

همچو می اندر سبو گیرد ترا

Длдли андешаи ?ути тӯтӣ пар аст

دلدل اندیشه ات طوطی پر است

Онкии гомаши осмон паҳновар аст

آنکه گامش آسمان پهناور است

Эҳтиёҷи зиндагии мирондш

احتیاج زندگی میراندش

Бар замини гардуни сипари грдондш

بر زمین گردون سپر گرداندش

То зи тасхири қувои ин низом

تا ز تسخیر قوای این نظام

ЗўФнўниҳоӣ ту гардад тамом

ذوفنونیهای تو گردد تمام

Нойиби ҳақ дар ҷаҳон одам шавад

نایب حق در جهان آدم شود

Бар аносири ҳукм ӯ муҳкам шавад

بر عناصر حکم او محکم شود

Танагии ?ути паҳнои пазирад дар ҷаҳон

تنگی ات پهنا پذیرد در جهان

Кори ту андом гирад дар ҷаҳон

کار تو اندام گیرد در جهان

Хешро бар пушти бод асўор кун

خویش را بر پشت باد اسوار کن

Яъне ин ҷмозаҳро моҳор кун

یعنی این جمازه را ماهار کن

Даст рангин кун зи хӯни кӯҳсор

دست رنگین کن ز خون کوهسار

Ҷӯии оби гавҳар аз дарё барор

جوی آب گوهر از دریا برآر

Сад ҷаҳон дар як фазо пӯшида анд

صد جهان در یک فضا پوشیده اند

Меҳрҳо дар зарраҳо пӯшида анд

مهر ها در ذره ها پوشیده اند

Аз шуъоъаш дида кун нодида ро

از شعاعش دیده کن نادیده را

Вои намои асрори нофаҳмида ро

وا نما اسرار نافهمیده را

Тобиш аз хуршеди олами тоби гир

تابش از خورشید عالم تاب گیر

Барқи тоқи афрӯз аз сайлоби гир

برق طاق افروز از سیلاب گیر

Собиту сайёраи гардуни ватан

ثابت و سیاره گردون وطن

Он худовандони ақвоми куҳан

آن خداوندان اقوام کهن

ӣнҳамае хоҷаи оғӯш ту анд

اینهمه ای خواجه آغوش تو اند

Пеши хези вҳлқаҳ дар гӯш ту анд

پیش خیز وحلقه در گوش تو اند

Ҷустуҷӯро муҳкам аз тадбир кун

جستجو را محکم از تدبیر کن

Анфусу офоқро тасхир кун

انفس و آفاق را تسخیر کن

Чашм худ бигушо ва дар ашёи нигар

چشم خود بگشا و در اشیا نگر

Нашаҳ зери пардаи саҳбои нигар

نشه زیر پردهٔ صهبا نگر

То насиб аз ҳикмати ашёи барад

تا نصیب از حکمت اشیا برد

Нотавони боҷ аз тавоноён хӯрд

ناتوان باج از توانایان خورد

Сӯрат ҳастӣ зи маънӣ сода нест

صورت هستی ز معنی ساده نیست

Ин куҳани соз аз наво афтода нест

این کهن ساز از نوا افتاده نیست

Барқ оҳангаст ҳушёраш зананд

برق آهنگ است هشیارش زنند

Хешро чун захма бар тораш зананд

خویش را چون زخمه بر تارش زنند

Ту ки мақсӯди хитоби анзрӣ

تو که مقصود خطاب انظری

Пас чаро ин роҳ чун кӯрони барӣ

پس چرا این راه چون کوران بری

Қатраи ӣӣ каз худ фурӯзӣ муҳаррам аст

قطره ئی کز خود فروزی محرم است

Бодаи андари ток ва бар гул шабнам аст

باده اندر تاک و بر گل شبنم است

Чун бдрё дар равад гавҳар шавад

چون بدریا در رود گوهر شود

Ҷавҳараши тобанда чун ахтар шавад

جوهرش تابنده چون اختر شود

Чун сабо бар сӯрати гулҳо матн

چون صبا بر صورت گلها متن

Ғӯтаи андари маънии гулзори зан

غوطه اندر معنی گلزار زن

Онкӣ бар ашёи каманд андохт аст

آنکه بر اشیا کمند انداخت است

Мураккаб аз барқу ҳарорат сохт аст

مرکب از برق و حرارت ساخت است

Ҳарф чун тоир ба парвоз оварад

حرف چون طایر به پرواز آورد

Нағмаро безахма аз соз оварад

نغمه را بی زخمه از ساز آورد

эй харати ланг аз раҳ душвор зист

ای خرت لنگ از ره دشوار زیست

Ғофил аз ҳангома пайкор зист

غافل از هنگامهٔ پیکار زیست

Ҳмрҳонти пай ба манзил барда анд

همرهانت پی به منزل برده اند

Лайлии маънии зи маҳмил барда анд

لیلی معنی ز محمل برده اند

Ту бсҳро мисли Қайси овораи ӣӣ

تو بصحرا مثل قیس آواره ئی

Хастаи ӣии вомондаи ӣии бечораи ӣӣ

خسته ئی وامانده ئی بیچاره ئی

Илми асмои эътибор одам аст

علم اسما اعتبار آدم است

Ҳикмати ашёи ҳисор одам аст

حکمت اشیا حصار آدم است