Маргҳо андари фунуни бандагӣ

مرگ ها اندر فنون بندگی

Ман чаҳ гӯям аз фусуни бандагӣ

من چه گویم از فسون بندگی

Нағма ӯ холӣ аз нори ҳаёт

نغمهٔ او خالی از نار حیات

Ҳамчу сайл уфтад ба девори ҳаёт

همچو سیل افتد به دیوار حیات

Чун дил ӯ тираи симои ғулом

چون دل او تیره سیمای غلام

Паст чун табъаши навоҳои ғулом

پست چون طبعش نواهای غلام

Аз дили афсурда ӯ сӯз рафт

از دل افسردهٔ او سوز رفت

Завқи фардои лиззат имрӯз рафт

ذوق فردا لذت امروز رفت

Аз не ӯ ошкорои роз ӯ

از نی او آشکارا راز او

Марги як шаҳраст андари соз ӯ

مرگ یک شهر است اندر ساز او

Нотавон ва зор месозад туро

ناتوان و زار می سازد ترا

Аз ҷаҳон безор месозад туро

از جهان بیزار می سازد ترا

Чашм ӯро ашки пиҳами серумаи ист

چشم او را اشک پیهم سرمه ایست

То туоне бар навой ӯ моиаст

تا توانی بر نوای او مایست

Алҳзри ин нағма мӯатасту бас

الحذر این نغمهٔ موت است و بس

Нестӣ дар кисват савтасту бас

نیستی در کسوت صوت است و بس

Ташнаи комӣ , ин ҳарам безамзам аст

تشنه کامی ، این حرم بی زمزم است

Дар Баму зераши ҳалок одам аст

در بم و زیرش هلاک آدم است

Сӯзи дил аз дили барад ғам медиҳад

سوز دل از دل برد غم میدهد

Заҳри андари соғар ҷам ме диҳад

زهر اندر ساغر جم می دهد

Ғами ду қисмаст эй бародар гӯш кун

غم دو قسم است ای برادر گوش کن

Шуълаи моро чароғ ҳуш кун

شعلهٔ ما را چراغ هوش کن

Як ғамаст он ғам ки одамро хӯрд

یک غم است آن غم که آدم را خورد

Он ғами дигар ки ҳар ғамро хӯрд

آن غم دیگر که هر غم را خورد

Он ғами дигар ки моро ҳамдам аст

آن غم دیگر که ما را همدم است

Ҷони мо аз суҳбат ӯ беғам аст

جان ما از صحبت او بی غم است

Андрўи ҳангомаҳои ғарбу шарқ

اندرو هنگامه های غرب و شرق

Баҳр ва дар ваии ҷумлаи мавҷӯдоти ғарқ

بحر و در وی جمله موجودات غرق

Чун нишеман мекунад андари дилӣ

چون نشیمن می کند اندر دلی

Дил азу гардад ӣам бе соҳилӣ

دل ازو گردد یم بی ساحلی

Бандагӣ аз сари ҷони но огаҳӣ аст

بندگی از سر جان نا آگهی است

Зон ғами дигари сурӯд ӯ тиҳӣ аст

زان غم دیگر سرود او تهی است

Ман нмигўим ки оҳангаш хатост

من نمیگویم که آهنگش خطاست

Беваи занро инчунин шеван равост

بیوه زن را اینچنین شیون رواست

Нағма бояд тунди рӯ монанди сайл

نغمه باید تند رو مانند سیل

То барад аз дили ғамонро хайли хайл

تا برد از دل غمان را خیل خیل

Нағма май бояд ҷунуни парвардаи ӣӣ

نغمه می باید جنون پرورده ئی

Оташӣ дар хӯну дил ҳал карда ӣӣ

آتشی در خون و دل حل کرده ئی

Аз нам ӯ шуъла парвардан тавон

از نم او شعله پروردن توان

Хомширо ҷузв ӯ кардан тавон

خامشی را جزو او کردن توان

Май шиносӣ дар сурӯдаст он мақом

می شناسی در سرود است آن مقام

« кондрў беҳарф май раведи калом »

«کاندرو بی حرف می روید کلام»

Нағмаи равшани чароғ фитрат аст

نغمهٔ روشن چراغ فطرت است

Маънӣ ӯ Нақшбанд сӯрат аст

معنی او نقشبند صورت است

Асли маъниро надонам аз куҷост

اصل معنی را ندانم از کجاست

Сӯраташи пайдо ва бо мо ошност

صورتش پیدا و با ما آشناست

Нағмагар маънӣ надорад мурдаи ист

نغمه گر معنی ندارد مرده ایست

Сӯз ӯ аз оташи афсурдаи ист

سوز او از آتش افسرده ایست

Рози маънии муршид рӯмӣ гушӯд

راز معنی مرشد رومی گشود

Фикри ман бар остонаш дар суҷуд

فکر من بر آستانش در سجود

« маънӣ он бошад ки бастанд туро

«معنی آن باشد که بستاند ترا

Бениёз аз нақш гирданд туро

بی نیاز از نقش گرداند ترا

Маънӣ он набӯд ки кӯр ва кар кунад

معنی آن نبود که کور و کر کند

Мардро бар нақши ошиқ тар кунад »

مرد را بر نقش عاشق تر کند»

Мутриби мо ҷилва маънӣ надид

مطرب ما جلوهٔ معنی ندید

Дил басӯрат баст ва аз маънӣ рамед

دل بصورت بست و از معنی رمید

Ҳамчунон дидам фани сӯрат гарӣ

همچنان دیدم فن صورت گری

Неи броҳимии дарави неи озрӣ

نی براهیمی درو نی آزری

« роҳибӣ дар ҳалқаи доми ҳавас

«راهبی در حلقهٔ دام هوس

Дилбарӣ бо тоирии андари қафас

دلبری با طایری اندر قفس

Хусравии пеши фақирии хирқаи пӯш

خسروی پیش فقیری خرقه پوش

Марди кӯҳистоне ҳизум бадуш

مرد کوهستانیی هیزم بدوش

Нозанинӣ дар раҳи бтхонаҳи ӣӣ

نازنینی در ره بتخانه ئی

Ҷўгӣӣ дар хилвати вайронаи ӣӣ

جوگئی در خلوت ویرانه ئی

Пиркӣ аз дарди перии доғи доғ

پیرکی از درد پیری داغ داغ

Онкии андари даст ӯ гул шуд чароғ

آنکه اندر دست او گل شد چراغ

Мутрибӣ аз нағмаи бегонаи маст

مطربی از نغمهٔ بیگانه مست

Булбулӣ нолиду тор ӯ гусаст

بلبلی نالید و تار او گسست

Навҷуоне аз нигоҳии хӯрдаи тир

نوجوانی از نگاهی خورده تیر

Кӯдакӣ бар гардани бобои пер »

کودکی بر گردن بابای پیر»

намечакад аз хомаҳо мазмуни мӯат

می چکد از خامه ها مضمون موت

Ҳар куҷои афсонау афсуни мӯат

هر کجا افسانه و افسون موت

Илми ҳозири пеши оФл дар суҷуд

علم حاضر پیش آفل در سجود

Шаки биФзўду яқин аз дили рабӯд

شک بیفزود و یقین از دل ربود

Беяқинро лиззат таҳқиқ нест

بی یقین را لذت تحقیق نیست

Беяқинро қӯт тхлиқ нест

بی یقین را قوت تخلیق نیست

Беяқинро раъшаҳо андар дил аст

بی یقین را رعشه ها اندر دل است

Нақши нав овардан ӯро мушкил аст

نقش نو آوردن او را مشکل است

Аз худӣ давраст ва ранҷурасту бас

از خودی دور است و رنجور است و بس

Раҳбар ӯ завқ ҷумҳӯрасту бас

رهبر او ذوق جمهور است و بس

Ҳасанро дарюза аз фитрат кунад

حسن را دریوزه از فطرت کند

Раҳзану роҳи тиҳӣ дастӣ занад

رهزن و راه تهی دستی زند

Ҳасанро аз худ бурун ҷустан хатост

حسن را از خود برون جستن خطاست

Ончӣ мебоист пеш мо куҷост

آنچه می بایست پیش ما کجاست

Нақшгари худро чу бо фитрати супурд

نقشگر خود را چو با فطرت سپرد

Нақш ӯ афканду нақши худ стрд

نقش او افکند و نقش خود سترد

Як замон аз хештани рангӣ назд

یک زمان از خویشتن رنگی نزد

Бар зҷоҷи мо гуҳии сангӣ назд

بر زجاج ما گهی سنگی نزد

Фитрати андари тилсони ҳафт ранг

فطرت اندر طیلسان هفت رنگ

Монда бар қртос ӯ бо пои ланг

مانده بر قرطاس او با پای لنگ

Бе тапиши парвона кам сӯз ӯ

بی تپش پروانهٔ کم سوز او

Акс фардо нест дар имрӯз ӯ

عکس فردا نیست در امروز او

Аз нигоҳаши рахна дар афлок нест

از نگاهش رخنه در افلاک نیست

Зонка андари синаи дил бибок нест

زانکه اندر سینه دل بیباک نیست

Хоксор ва беҳузуру шармгин

خاکسار و بی حضور و شرمگین

Бенасиб аз суҳбати рӯҳи аломин

بی نصیب از صحبت روح الامین

Фикр ӯ нодор ва бе завқи ситез

فکر او نادار و بی ذوق ستیز

Бонги исрофил ӯ бе растхез

بانگ اسرافیل او بی رستخیز

Хешро одам агар хокии шимурд

خویش را آدم اگر خاکی شمرد

Нури яздон дар замир ӯ бамурд

نور یزدان در ضمیر او بمرد

Чун климӣ шуд бурун аз хештан

چون کلیمی شد برون از خویشتن

Даст ӯ торику чӯб ӯ расан

دست او تاریک و چوب او رسن

Зиндагӣ беқӯт эъҷоз нест

زندگی بی قوت اعجاز نیست

Ҳар касе донандаи ин роз нест

هر کسی دانندهٔ این راز نیست

Он ҳнрмндикаҳ бар фитрат фузуд

آن هنرمندیکه بر فطرت فزود

Рози худро бар нигоҳ мо гушӯд

راز خود را بر نگاه ما گشود

Гарчи баҳр ӯ надорад эҳтиёҷ

گرچه بحر او ندارد احتیاج

Мерасад аз ҷӯии мо ӯро хароҷ

میرسد از جوی ما او را خراج

Чин рибоед аз бисоти рӯзгор

چین رباید از بساط روزگار

Ҳар нигоҳ аз даст ӯ гирад айёр

هر نگاه از دست او گیرد عیار

Ҳур ӯ аз ҳури ҷинат хуштар аст

حور او از حور جنت خوشتر است

Мункири лоат ва маноташ кофар аст

منکر لات و مناتش کافر است

Офаринади коиноти дайгарӣ

آفریند کائنات دیگری

Қалбро бахшад ҳаёти дайгарӣ

قلب را بخشد حیات دیگری

Баҳру мавҷи хешро бар худ занад

بحر و موج خویش را بر خود زند

Пеши мо мавҷаши гуҳар май афканд

پیش ما موجش گهر می افکند

Зон фаровонӣ ки андар ҷон ӯст

زان فراوانی که اندر جان اوست

Ҳар тиҳиро пари намӯдан шаън ӯст

هر تهی را پر نمودن شأن اوست

Фитрати покаши айёри хубу зишт

فطرت پاکش عیار خوب و زشت

Санъаташи ойинаи дори хубу зишт

صنعتش آئینه دار خوب و زشت

Айни иброҳӣму айн озр аст

عین ابراهیم و عین آزر است

Даст ӯ ҳам бути шикани ҳам бутгар аст

دست او هم بت شکن هم بتگر است

Ҳар баннои куҳнаро бар ме кунад

هر بنای کهنه را بر می کند

Ҷумлаи мавҷӯдотро савҳон занад

جمله موجودات را سوهان زند

Дар ғуломии тани з ҷон гардад тиҳӣ

در غلامی تن ز جان گردد تهی

Аз тан беҷон чаҳ умед баӣ

از تن بی جان چه امید بهی

Завқи эҷод ва намӯд аз дил равад

ذوق ایجاد و نمود از دل رود

Одамӣ аз хештан ғофил равад

آدمی از خویشتن غافل رود

Ҷабраилиро агарсозӣ ғулом

جبرئیلی را اگر سازی غلام

Бар фитад аз гунбади ойинаи фом

بر فتد از گنبد آئینه فام

Кеш ӯ тақлиду кораши озрии сет

کیش او تقلید و کارش آزری ست

Нудрати андари мазҳаб ӯ кофарии сет

ندرت اندر مذهب او کافری ست

Тозагӣҳо ваҳму шаки аФзоидш

تازگیها وهم و شک افزایدش

Куҳнау фарсӯда хуш ме оядаш

کهنه و فرسوده خوش می آیدش

Чашм ӯ бар рафта аз ояндаи кӯр

چشم او بر رفته از آینده کور

Чун муҷовири ризқ ӯ аз хоки гӯр

چون مجاور رزق او از خاک گور

Гар ҳунар инаст марг орзӯаст

گر هنر این است مرگ آرزوست

Андарунаши зишт ва берунаш накӯаст

اندرونش زشت و بیرونش نکوست

Тоири донои нмигрдди асир

طایر دانا نمیگردد اسیر

Гарчи бошад домӣ аз тори ҳарир

گرچه باشد دامی از تار حریر