Мабош эмин з кед чархи римн

مباش ایمن ز کَیدِ چرخِ ریمن

Ки аз кидш нишоед буд эмин

که از کَیدش نشاید بود ایمن

Намояди хонаи умеди торик

نماید خانۀ امّید تاریک

Ки созад ҳар ду чашми ози равшан

که سازد هر دو چشمِ آز روشن

Саволи додхоҳӣ гар кунӣ , кар

سؤالِ دادخواهی گر کنی ، کر

Ҷавоби додхоҳӣ , бошад алкн

جوابِ دادخواهی ، باشد الکن

На ӯро дӯстӣ бошад муҳаққиқ

نه او را دوستی باشد محقّق

На ӯро душманӣ бошад мубарҳан

نه او را دشمنی باشد مُبَرهَن

Якеро беҷиҳат гоҳе буд дӯст

یکی را بی جهت گاهی بُوَد دوست

Якеро бесабаб гоҳеаст душман

یکی را بی سبب گاهی است دشمن

Кунад масҷуди хориро чнўбт

کند مسجود خواری را چُنوبُت

Азизии соҷд ӯро чун брҳмн

عزیزی ساجد او را چون بَرَهمَن

Ба доноён буд ранҷи муҷассам

به دانایان بُوَد رنجِ مجسَّم

Ба нодонон буд ганҷи муайян

به نادانان بُوَد گنجِ معیّن

Якеро кишт дорад тоза ва тар

یکی را کِشت دارد تازه و تر

Якеро барзанади оташ ба хирман

یکی را برزند آتش به خرمن

Яке хандон ба сони барқи ломъ

یکی خندان به سانِ برقِ لامع

Яке гирёни мисоли абри баҳман

یکی گریان مثالِ ابرِ بهمن

Якеро рӯзи равшани шоми тира

یکی را روزِ روشن شامِ تیره

Якеро шоми тираи рӯзи равшан

یکی را شامِ تیره روزِ روشن

Яке таҳт срӣ бинмуда мأўӣ

یکی تَحتِ ثَری بنموده مأوی

Яке фавқ сурайё карда маскан

یکی فوقِ ثُرَیّا کرده مسکن

Яке нолад зи урёнии шабу рӯз

یکی نالد ز عریانی شب و روز

Яке болад ба дебои млўн

یکی بالد به دیبایِ مُلَوَّن

Якеро зоядӣ шодии зи шодӣ

یکی را زایدی شادی ز شادی

Якеро хиздии шевани зи шеван

یکی را خیزدی شیون ز شیون

Якеро бодаи андари косаи дил

یکی را باده اندر کاسۀ دل

Якеро хӯни дил дар косаи тан

یکی را خونِ دل در کاسۀ تن

Якеро бӯрё оромгоҳ аст

یکی را بوریا آرامگاه است

Якеро атласи рӯмии нишеман

یکی را اطلسِ رومی نشیمن

Якеро дасти андари гардани бахт

یکی را دست اندر گردنِ بخت

Яке бо бахти хуфтаи дасту гардан

یکی با بختِ خفته دست و گردن

Агар бошӣ ба базми андари Арастӯ

اگر باشی به بزم اندر ارسطو

Вагар гардӣ ба разми андари пшўтн

وگر گردی به رزم اندر پَشُوتَن

Чу бахтат нест дар дил монад армон

چو بختت نیست در دِل ماند اَرمان

Агар дар чини гурезӣ ё ба армн

اگر در چین گریزی یا به اَرمن

Хунаки онро ки ӯ бо ёрии бахт

خُنک آن را که او با یاریِ بخت

Ба тавфиқи худои ҳии зўолмн

به توفیقِ خدایِ حیِ ذوالمنّ

Нахоҳад соъатии оромиши дил

نخواهد ساعتی آرامشِ دل

Наҷуед лаҳзае осоиши тан

نجوید لَحظه‌ای آسایشِ تن

Сафар созад паии касби мъолӣ

سفر سازد پیِ کسبِ معالی

Ки расми зан буд як ҷой бӯдан

که رسمِ زن بود یک جای بودن

Агар дар кӯй ва барзан нагзарад мард

اگر در کوی و برزن نگذرد مرد

Куҷо дорад фазляти мард бар зан

کجا دارد فضلیت مرد بر زن

Рӯй зани вор дар хонаи нишинӣ

رَوی زن وار در خانه نشینی

Ки шояд рӯзят ояд зи равзан

که شاید روزیَت آید ز روزن

Мгз нашунидае инро ки гӯйанд

مگز نشنیده‌ای این را که گویند

Ҳтб бошад ба ҷои хеши чндн

حَطَب باشد به جایِ خویش چَندَن

Агар дар ноед аз дарё ба хориҷ

اگر دُر ناید از دریا به خارج

Нёўизнди хубонаши зи гардан

نیاویزند خوبانش ز گردن

Нхўондӣ инки гуфт ибни қлоқс

نخواندی اینکه گفت اِبنِ قَلاقِس

أлои соролҳлоли Фсори бдрأ

أَلا سارَاَلهِلالُ فَصارَ بدرأ

Чу об устода шуд ёбад уфӯнат

چو آب استاده شد یابد عفونت

Чу ҷорӣ гашт гардад софу равшан

چو جاری گشت گردد صاف و روشن

Биҳамдиллоҳи маро тан гашта роҳат

بحمداللّه مرا تن گشته راحت

Ҳамаи бор сафар наниҳода бар тан

همه بارِ سفر ننهاده بر تن

Надидаи садамае аз сахтии роҳ

ندیده صدمه‌ای از سختیِ راه

Нахурда латмае аз бими раҳзан

نخورده لطمه‌ای از بیم رهزن

Ҳамаи барг сафар дорам муҳайё

همه برگ سفر دارم مهیّا

Ҳамаи айш ҳзр дорам муайян

همه عیشِ حضر دارم معیّن

зи фари мадҳи кайвони фари хдиўӣ

ز فّرِ مدح کیوان فر خدیوی

Ки амрашро қазо биниҳода гардан

که امرش را قضا بنهاده گردن

Вале аҳди малики султони Музаффар

ولی عهدِ مَلِک سلطان مُظَفّر

Хдиўи шери гири пели аФгн

خدیوِ شیر گیرِ پیل افگن

Хдиўи поки қалби поки тинат

خدیوِ پاک قلبِ پاک طینت

Хдиўи поки дайни покдоман

خدیوِ پاک دینِ پاکدامن

Хдиўо хуш бизӣ хуррам гирифтӣ

خدیوا خوش بزی خرم گرفتی

Шаби мелоди шоҳи шери авжан

شبِ میلادِ شاهِ شیر اوژن

Шаҳӣ каз даст ӯ боландаи шамшер

شهی کز دستِ او بالَنده شمشیر

Шаҳӣ каз фарқ ӯ рознндаҳи грзн

شهی کز فرقِ او رازننده گَرزَن

Шаҳи соҳибқирони шаҳи Носириддин

شهِ صاحبقران شه ناصرِالدّین

Ки дорад на фалак дар зери доман

که دارد نُه فلک در زیرِ دامن

Чунин шаҳи зод аз модар ки гардид

چنین شه زاد از مادر که گردید

зи шабаҳаши модари гетии сатарван

ز شِبهَش مادرِ گیتی سَتَروَن

зи чеҳраши чеҳраи давлати мунаввар

ز چِهرش چهرۀ دولت منوَّر

зи номаши номаи миллати мънўн

ز نامش نامۀ ملّت مُعَنوَن

Куҷои дасташи саросари гавҳари огӣн

کجا دستش سراسر گوهر آگین

Куҷои теғаши ҳамаи биҷодаҳи маъдан

کجا تیغش همه بیجاده معدن

Ба кӯҳи оҳан ар ҳукмаш бихонӣ

به کوهِ آهن ار حُکمش بخوانی

Шавад чун равад Ҷайҳуни кӯҳи оҳан

شود چون رودِ جیحون کوهِ آهن

Арӯси бахт ӯ дар даст дорад

عروسِ بختِ او در دست دارد

зи иқболу шарафи дасти оўрнҷн

ز اقبال و شرف دست آورنجن

Ба дидан саъб бошад рӯзи майдон

به دیدن صعب باشد روزِ میدان

Вале дар рӯзи айвони нек дидан

ولی در روز ایوان نیک دیدن

Сари хасму синони ҷони сетонаш

سرِ خصم و سِنانِ جان ستانش

Ту гўӣии фӣ алмисл гӯйасту мҳҷн

تو گوئی فی المثل گویست و مِحجَن

Хдиўо расм бошад ин ки гӯйанд

خدیوا رسم باشد این که گویند

Падарро бар писари табрики лекин

پدر را بر پسر تبریک لیکن

Турои ман бар падар табрик гӯям

تُرا من بر پدر تبریک گویم

Ки брчўнини падари чашми ту равшан

که برچونین پدر چشمِ تو روشن

Сарири салтанат зу шуд мушарраф

سریرِ سلطنت زو شد مشرَّف

Сарои муъаддилат зу шуд музайян

سرایِ معدلت زو شد مزیَّن

Ҳама бо умр ӯ дасти худои баст

همه با عمرِ او دست خدا بست

Бақоро то абади доман ба доман

بقا را تا ابد دامن به دامن

Ҳар онкаси каҷ нигар бошад ба ҷоҳаш

هر آنکس کج نگر باشد به جاهش

Шавад дар дидагонаши мижаи сӯзан

شود در دیدگانش مژّه سوزن

Кафи родаши ту гӯйии рӯзи бахшиш

کفِ رادش تو گویی روزِ بخشِش

Забон панҷ дорад панҷ нохун

زبانِ پنج دارد پنج ناخَن

Ба дар дФоқаҳ ҷӯяд ҳар ки дармон

به در دِفاقه جوید هر که درمان

Ҳаме гӯйанд дармони ту дар ман

همی گویند درمانِ تو در من

Ҷҳондоўри хдиўои ҳирси мадҳат

جهانداور خدیوا حِرصِ مَدحَت

Ҳамеи водордм бар шеъри гуфтан

همی واداردم بر شعر گفتن

Ҳама аз рأФтт бинмуда хилқат

همه از رأفتت بنموده خلقت

Ягонаи поки халлоқи мҳимн

یگانه پاک خَلّاق مُهَیمَن

Чунуи давлати шитобад бар дар ту

چُنُو دولت شتابد بر درِ تو

Ки санги рафтаи берун аз фалохан

که سنگِ رفته بیرون از فلاخن

Ғалат машҳур гаштаст инки гӯйанд

غلط مشهور گشتست اینکه گویند

Ки аз лоҳўл бигурезад ҳримн

که از لاحَول بگریزد هَریمَن

зи ҷони хасм , шайтони синонат

ز جانِ خصم ، شیطانِ سنانت

Нагардад давр аз лоҳўли гуфтан

نگردد دور از لاحول گفتن

Сарои оз аз дасти ту вайрон

سرایِ آز از دستِ تو ویران

Чунуи Зобулстон аз теғи баҳман

چُنُو زابلستان از تیغ بهمن

Ба рӯзи разми ту як дашти лашкар

به روز رزمِ تو یک دشت لشکر

Чу пеши тоирии як мушти арзан

چو پیشِ طایری یک مشت ارزن

Чунуи висаи з Қоран шуд гурезон

چنو ویسه ز قارن شد گریزان

Гурезон гардад аз бими ту Қоран

گریزان گردد از بیم تو قارن

На танҳо Қоран аз бимати гурезад

نه تنها قارن از بیمت گریزد

Агар подошати кӯҳи Қорани аизо

اگر پاداشت کوهِ قارن ایضاً

Ба хон тан буд хасми турои дил

به خوانِ تن بود خصمِ تُرا دل

зи оўи оташини мурғи мсмн

ز آو آتشین مرغِ مُسَمَّن

Ало то ҳаст дар афвоҳи мардум

الا تا هست در افواهِ مردم

Ҳасад варзидан гургин ба бежан

حسد ورزیدنِ گرگین به بیژن

Намояд то абади гургин ҷоҳат

نماید تا ابد گرگینِ جاهت

Чу бежан дар миёни чоҳи маскан

چو بیژن در میانِ چاه مسکن

На ӯро дастгирӣ чун Манижа

نه او را دستگیری چون منیژه

На ӯро дастёрӣ чун Таҳамтан

نه او را دستیاری چون تَهَمتَن

Алои ту ҳарфи ҷузам ва насб бошад

الا تو حرفِ جَزم و نصب باشد

Ба қонӯни араби ҳарфи ламу лн

به قانونِ عرب حرفِ لَم و لَن

Ту бошӣ носби эъломи давлат

تو باشی ناصبِ اَعلامِ دولت

Ту бошӣ ҷаззами аъноқи душман

تو باشی جازِمِ اَعناقِ دشمن

Ба дасти адли бехи зулми бугсал

به دستِ عدل بیخ ظِلم بُگسِل

Ба мушти дӯсти пушт хасм башикан

به مشتِ دوست پشتِ خصم بشکن

Агар шуд қофияи баъзе мукаррар

اگر شد قافیه بعضی مکرّر

Вагар ояд радиф навен мнўн

وگر آید ردیفِ نون مُنَوَّن

Ҳзўро узр хоҳам то нагиранд

حضوراً عذر خواهم تا نگیرند

Ғёбои хурдаи устодони ин фан

غیاباً خرده استادانِ این فن

Манӯчеҳрии бад-ӣн ҳанҷор гуфтаст

منوچهری بدین هنجار گفته‌ست

« шабии гесуи Фрўҳштаҳ ба доман »

«شبی گیسو فروهشته به دامن»

Чунин гуфтааст хоқонии бад-ӣни вазн

چنین گفته است خاقانی بدین وزن

« змони дор саломат шуд дили ман »

«ضمان دارِ سلامت شد دلِ من»