эй сияҳи чашм чаҳ дидӣ ту аз ин дидаи гуноҳ

ای سیه‌چشم چه دیدی تو از این دیده گناه

Ки нигоҳат чу кунам хира кунӣ чашми сиёҳ

که نگاهت چو کنم خیره کنی چشم سیاه

Ҳаркасӣ бо кас дар кӯча шавад рӯёрӯӣ

هرکسی با کس در کوچه شود رویاروی

Ҳамаро чашм фитад бар рухи ҳам хоҳ нахоҳ

همه را چشم فُتَد بر رخ هم خواه نخواه

Пеши чашми ту гунаҳкори ҳамин чашм манаст

پیش چشم تو گنهکار همین چشم منست

Чашмҳои дгаронро набӯд ҳеҷ гуноҳ

چشم‌های دگران را نَبُود هیچ گناه

Ту ба нзмиаҳу мустахдими таъмӣнотӣ

تو به نظمّیه و مُستَخدَمِ تأمیناتی

Гар хатокори марои донеи зини гӯнаи нигоҳ

گر خطاکار مرا دانی زین‌گونه نگاه

Ҷалб бар дарга худ кун паии истинтоқам

جلب بر درگهِ خود کن پیِ استنطاقم

Баҳри таҳқиқи нигаҳи дори маро дар даргоҳ

بهرِ تحقیق نگه دار مرا در درگاه

Ҳар ду дастамро бо банди камари шамшерат

هر دو دستم را با بندِ کمر شمشیرت

Сахт барбанд ки аз ғайр ту гардад кӯтоҳ

سخت بربند که از غیرِ تو گردد کوتاه

Сози таҳти назари худ ду се маи тавқифам

ساز تحتِ نظرِ خود دو سه مَه توقیفم

Ҳабс торик кун андари хами он зулфи дўтоаҳ

حبسِ تاریک کن اندر خَمِ آن زلفِ دوتاه

Бар танами пӯш аз он ҷома ки дуздон пӯшанд

بر تنم پوش از آن جامه که دزدان پوشند

Ба гуноҳӣ ки чаро кардам дуздидаи нигоҳ

به گناهی که چرا کردم دزدیده نگاه

Дар радифи ҳамаи дуздони ду ба ду чор ба чор

در ردیفِ همه دزدان دو به دو چار به چار

Паии тастиҳи хиёбон бару рўбидни роҳ

پیِ تسطیحِ خیابان بر و روبیدنِ راه

Ҳеҷ як лаҳза машав даври зи болои серум

هیچ یک لحظه مشو دور ز بالایِ سرم

То ба сар нагзарад умеди фирорам ногоҳ

تا به سر نگذرد امّیدِ فرارم ناگاه

Шарт бошад ки зи озодии худ дам назанам

شرط باشد که ز آزادیِ خود دم نزنم

Гарчи машрӯта талаб бошаму озодии хоҳ

گرچه مشروطه‌طلب باشم و آزادی‌خواه

Ман гувоҳӣ нагирифтам ки туро дорам дӯст

من گواهی نگرفتم که تو را دارم دوست

То муфаттиши шунӯди қиссаи ишқами зи гувоҳ

تا مفتّش شِنَوَد قصۀ عشقم ز گواه

Доғи меҳри ту буд шоҳид бар ҷабҳаи ман

داغِ مهرِ تو بود شاهد بر جبهۀ من

Венаи чунин доғ набошад дгаронро ба ҷбоаҳ

وین چنین داغ نباشد دگران را به جِباه

Ман гирифтам ки туро дар дил худ дорам дӯст

من گرفتم که تو را در دلِ خود دارم دوست

Он ки будат ки зи рози дил ман кард огоҳ

آن که بودت که ز رازِ دلِ من کرد آگاه

Хуб ҳис кардӣ ошиқ шудан ойин манаст

خوب حس کردی عاشق‌شدن آیینِ منست

Ин ба ман ирс расед аз падарами тоби сроаҳ

این به من ارث رسید از پدرم طابَ ثراه

Беҷиҳат ахм макун , тунди Марв , зишт магӯ

بی‌جهت اخم مکن، تند مرو، زشت مگو

Ки чу ман баҳри ту пайдо нашавад хотирахо

که چو من بهرِ تو پیدا نشود خاطرخواه

Баҳри ман каҷ кунӣ абрӯ , бирав эй чашми сифед

بهر من کج کنی ابرو، برو ای چشم‌سفید

Ваа чаҳ беҷо ғалатӣ шуд бирав эй чашми сиёҳ

وه چه بی‌جا غلطی شد برو ای چشم‌سیاه

Ки туро гуфт ки дар кӯча саломам накунӣ ?

که تو را گفت که در کوچه سلامم نکنی؟

Ки туро гуфт ки бояд нарӯй бо ман роҳ ?

که تو را گفت که باید نروی با من راه؟

Он ки гуяд бигурез аз ман ва бо ӯ биншин

آن که گوید بگریز از من و با او بنشین

Хоҳад аз чолаи буруни оеу уфтӣ дар чоҳ

خواهد از چاله برون آیی و افتی در چاه

Он рафиқи ту турои маслиҳати хеши омухт

آن رفیق تو ترا مصلحتِ خویش آموخت

Ба худо май барам аз дасти рафиқи ту паноҳ

به خدا می‌برم از دستِ رفیق تو پناه

Кист ҷузи ман ки хӯрд ботно аз баҳри ту ғам

کیست جز من که خورد باطناً از بهر تو غم

Кист ҷузи ман ки кашад воқеан аз баҳри ту оҳ

کیست جز من که کشد واقعاً از بهر تو آه

Кист ҷузи ман ки агар шаҳри пар аз хушгил буд

کیست جز من که اگر شهر پر از خوشگل بود

ӯ ҳамон шахси туро хоҳад алои ллаҳ

او همان شخصِ تو را خواهد الا للّه

Кист устодтар аз ман ки кмоҳӣ донад

کیست اُستادتر از من که کَماهی داند

Ки чаҳ устодӣ дар хилқат ту кард аллоҳ

که چه اُستادی در خِلقتِ تو کرد الله

Кист ҷузи ман ки занад як маи озоди қалам

کیست جز من که زند یک مهِ آزاد قلم

Ва оварад пеши ту шаҳрияи худ охири моҳ

و آورد پیشِ تو شهریّۀ خود آخِرِ ماه

Даври периро бо меҳнату сахтии супурд

دورِ پیری را با محنت و سختی سپرد

Ки ту айёми ҷавонии гузароне ба рифоҳ

که تو ایّامِ جوانی گذرانی به رِفاه

Фии алмислгар сару пои худ ӯ монад лухт

فی‌المثل گر سر و پای خود او مانَد لُخت

Каллау кафши хиради баҳри ту бо кафшу кулоҳ

کُلَه و کفش خَرَد بهرِ تو با کفش و کلاه

Ман ҳамон сӯрати зебои туро дорам дӯст

من همان صورتِ زیبایِ تو را دارم دوست

Мутмаин бош ки дар ман набӯд қувваи боҳ

مطمئن باش که در من نبُوَد قوۀ باه

Ба ҳавоӣ ту кунам гардиши боғи миллӣ

به هوایِ تو کنم گردشِ باغِ ملّی

Ба суроғи ту рӯми мақбараи нодири шоҳ

به سراغ تو روم مقبرۀ نادر شاه

Кӯҳи сангиро дар роҳи ту бар синаи занам

کوه‌سنگی را در راهِ تو بر سینه زنم

Санг бар сина задани беҳтар аз ин дорад роҳ

سنگ بر سینه زدن بهتر از این دارد راه

Хоҳии имрӯз ба ман ахм куну хоҳӣ на

خواهی امروز به من اخم کن و خواهی نه

Оқибати рому длороми манӣ хоҳ нахоҳ

عاقبت رام و دلارامِ منی خواه نخواه

Ҳозирами даккаи полудаи фуруши дами арг

حاضرم دکّهٔ پالوده‌فروش دمِ ارگ

Бо ту полуда хӯрам ман ки нахурдам бо шоҳ

با تو پالوده خورم من که نخوردم با شاه

Бо дршкаҳи брмт то гули хтмӣ ҳар рӯз

با درشکه بَرَمَت تا گُلِ خَطمی هر روز

Чаҳ кунам нест дар ин шаҳри ҷузи ин гардишгоҳ

چه کنم نیست در این شهر جز این گردشگاه

Гар диҳад раҳи падари донишу сдролтҷор

گر دهد ره پدرِ دانش و صَدرالتُجّار

Бо ту осӯдаи тавон буд шабӣ дар нави чоҳ

با تو آسوده توان بود شبی در نو چاه

Бош бинӣ ки ту худ сӯии ман ое бо майл

باش بینی که تو خود سویِ من آیی با میل

Гарчи имрӯз ба ман май гузарӣ бо икроҳ

گرچه امروز به من می‌گذری با اکراه

Бош бинӣ ки вифоқи ман ва ту зоил кард

باش بینی که وِفاقِ من و تو زایل کرد

Мисли « воФқи шини табақа » аз афвоҳ

مثل «وافَقَ شَنّ طَبَقَه» از اَفواه

Шукр имрӯз бикун қадар муҳибон бишнос

شکرِ امروز بکن قدرِ محبّان بشناس

Ман нагӯям ки дар охир чаҳ шавад вои асФоаҳ

من نگویم که در آخِر چه شود وا اَسَفاه

Дид хоҳӣ ки ту ҳам мисли фалони аддавла

دید خواهی که تو هم مثل فلان‌الدوله

Хати баровардае аз гирди биногваш чу моҳ

خط برآورده‌ای از گِردِ بُناگوشِ چو ماه

Лоҷарам меҳр кунӣ пешау пеши ореи чбр

لاجَرَم مهر کنی پیشه و پیش آری چبر

Бӯсад бишуморем аз лутфи зи як то панҷоҳ

بوسد بشماریم از لطف ز یک تا پنجاه

Каҷи Марв лаҷ макун Эраҷ машав оқое кун

کج مرو لج مکن ایرج مشو آقایی کن

Чокронтро некӯтар аз ин дори нигоҳ

چاکرانت را نیکوتر از این دار نگاه

Гоҳе аҳволи маро низ бипурс аз дам дар

گاهی احوالِ مرا نیز بپرس از دمِ در

Гоҳе аз лутфи маро низ бибин дар сари роҳ

گاهی از لطف مرا نیز ببین در سرِ راه

На чу ман ошиқӣ уфтад на чу ту маъшӯқӣ

نه چو من عاشقی افتد نه چو تو معشوقی

Ҳар ду бешубҳа надорем шабаҳ аз ашбоаҳ

هر دو بی‌شبهه نداریم شَبَه از اشباه

Гар ба дарёи шӯии андари дили таҳти албҳрӣ

گر به دریا شوی اندر دل تَحتُ البَحری

ё рӯй дар шиками зиплн бар қуллаи моҳ

یا روی در شکم زیپلَن بر قلۀ ماه

Вар рӯй дар ҳарами қудси таҳассуни ҷӯӣ

ور روی در حرمِ قُدس تحصُّن جویی

Оқибати моли манӣ моли ман ани шоаллоҳ

عاقبت مالِ منی مالِ من اِن شاءَاللّه