Бдинҷо чун расед ашъори холис

بدینجا چون رسید اشعارِ خالص

Парешон шуд ҳамаи афкори мухлис

پریشان شد همه افکارِ مخلص

Ки ё раби бачаи бозии худ чаҳ кораст

که یا رب بچّه‌بازی خود چه کارست

Ки бар ваии ориф ва омӣ дучораст

که بر وی عارف و عامی دُچارست

Чаро ин расми ҷуз дар малик мо нест

چرا این رسم جز در مُلکِ ما نیست

Вагар бошад бад-инсон бармало нест

وگر باشد بدینسان بَرمَلا نیست

Аврупое бидон гардани фарозӣ

اروپایی بدان گردن فرازی

Надонад роҳу расми бачаи бозӣ

نداند راه و رسم بچّه بازی

Чу бошад малики Эрони маҳшари хар

چو باشد مُلکِ ایران محشرِ خر

Хари нар май спўзд бар хари нар

خرِ نر می‌سِپوزَد بر خرِ نر

Шунид ин нуктаро дорои ҳушӣ

شنید این نکته را دارایِ هوشی

Баровард аз даруни дили хурӯшӣ

برآورد از درونِ دل خروشی

Ки то ин қавм дар банд ҳиҷобанд

که تا این قوم در بندِ حجابند

Гирифтори ҳамин шийъи ъҷобнд

گرفتارِ همین شَیءِ عِجابَند

Ҳиҷоби духтарони моҳи ғабғаб

حجابِ دختران ماه غَبغَب

Писарҳоро кунад ҳмхўобаҳи шаб

پسرها را کند همخوابۀ شب

Ту бинии он писар шӯхасту шнгст

تو بینی آن پسر شوخست و شنگست

Барои ишқ варзидан қашангаст

برایِ عشق ورزیدن قشنگست

Набинӣ хоҳар бемъҷрш ро

نبینی خواهرِ بی معجرش را

Ки то девонаи гардии хоҳараш ро

که تا دیوانه‌گردی خواهرش را

Чу ин маҳҷӯбаи он машҳӯд омаст

چو این محجوبه آن مشهودِ عامست

На бар ориф , на бар омии мломст

نه بر عارف، نه بر عامی مَلامَست

Агар ориф дар Эрон дошт бовар

اگر عارف در ایران داشت باور

Ки бошад дар сафар матарс муяссар

که باشد در سفر مترِس میسر

Ба куни зери сари ҳаргиз наме сохт

به کونِ زیر سر هرگز نمی‌ساخت

Ба абдии ҷону ғайраи дил наме бохт

به عبدی جان و غیره دل نمی‌باخت

Ту таъм кас намайдонӣ ки чунаст

تو طعمِ کس نمیدانی که چونست

Воло туф кунӣ бар ҳар чаҳ кунаст

والّا تف کنی بر هر چه کونست

Дар он маҳфил ки бошад фараҷи гулгун

در آن محفل که باشد فرجِ گلگون

зи кун суҳбат макун гуҳ мехӯрд кун

ز کون صحبت مکن گُه میخورد کون

Турои асли ватани кас буд кун чист

ترا اصلِ وطن کس بود کون چیست

Чаро ҳуби ватани андар дилат нест

چرا حبِّ وطن اندر دلت نیست

Магари ҳиси ватани хоҳии надорӣ

مگر حسِّ وطن خواهی نداری

Ки касро дар радифи куни шуморӣ

که کس را در ردیفِ کون شماری

Бигӯ он орифи омии намо ро

بگو آن عارفِ عامی نما را

Ки гум кардӣ ту сӯрохи дуо ро

که گم کردی تو سوراخِ دُعا را

Буд кун кардани андари раъй кас кун

بود کون کردن اندر رأی کس کن

Чу ҷлқӣ лек ҷлқ бо тааффун

چو جلقی لیک جلقِ با تعفّن

Худоё то кӣ ин мардон ба хобанд

خدایا تا کی این مردان به خوابند

Занон то кӣ гирифтор ҳиҷобанд

زنان تا کی گرفتارِ حجابند

Чаро дар парда бошад талъати ёр

چرا در پرده باشد طلعتِ یار

Худоёи зини муаммо парда бурдор

خدایا زین معّما پرده بردار

Магари зан дар миёни мо башар нест ?

مگر زن در میانِ ما بشر نیست؟

Магари зан дар тамизи хайр ва шар нест ?

مگر زن در تمیزِ خیر و شرّ نیست؟

Ту пиндорӣ ки чодари зи оҳан ва рӯаст ?

تو پنداری که چادر ز آهن و روست؟

Агар зани шева зан шуд монеъ ӯст ?

اگر زن شیوه زن شد مانع اوست؟

Чу зан хоҳад ки гирад бо ту пайванд

چو زن خواهد که گیرد با تو پیوند

На чодар монеъаш гардад на рўбнд

نه چادر مانعش گردد نه روبند

Занонро исмат ва иффат зарураст

زنان را عصمت و عفّت ضرورست

На чодари лозим ва на чоқчўрст

نه چادر لازم و نه چاقچورست

Зани рўбстаҳро идрок ва ҳаш нест

زن روبسته را ادراک و هش نیست

Тотру ресторани номӯс каш нест

تآتر و رِستوران ناموس‌کُش نیست

Агар занро буд оҳанги чизе

اگر زن را بود آهنگِ چیزی

Буд яксони тотру пои дизӣ

بود یکسان تآتر و پای دیزی

Бншмд дар таҳи анбори пшгл

بِنَشمد در تهِ انبارِ پِشگِل

Чунон кандар равоқи бурҷи аиФл

چنان کاندر رواقِ برجِ ایفل

Чаҳ хуши ин байтро фармуд ҷомӣ

چه خوش این بیت را فرمود جامی

Маин устоди кули баъд аз Низомӣ :

مِهین استادِ کُل بعد از نظامی:

« парии рӯи тоб мастурӣ надорад

«پری رو تابِ مستوری ندارد

Дар ар бандии сар аз равзани дарорад »

در ار بندی سر از روزن درآرد»

Хониш
бхш 4 — сбҳон гнҷӣ ⬇