Вази он пас гуҳии отбини пеши шоҳ

وز آن پس گهی آتبین پیش شاه

Гуҳӣ шуд ба айвон ӯ бе сипоҳ

گهی شد به ایوان او بی‌سپاه

Равон чун зи бода дижам монадӣ

روان چون ز باده دژم ماندی

Пас аз роҳи дониш сухан ронадӣ

پس از راه دانش سخن راندی

Фаръи тарҷумон дар миёни ду шоҳ

فرع ترجمان در میان دو شاه

Ба дил ҳар давонро шудаи никхўоаҳ

به دل هر دوان را شده نیکخواه

Сухан рафт рӯзии зи яздону дайн

سخن رفت روزی ز یزدان و دین

Бипурсед тиҳўрро отбин

بپرسید طیهور را آتبین

Ки наздики яздон чигуна сети роҳ

که نزدیک یزدان چگونه‌ست راه

Чигуна шносдши донандаи шоҳ

چگونه شناسدش داننده شاه

Чунин дод посух ки яздон яке аст

چنین داد پاسخ که یزدان یکی است

Ҷаҳонро ҷуз ӯ офаринанда нест

جهان را جز او آفریننده نیست

Тавоноу рӯзии даҳ ҷонвар

توانا و روزی‌ده جانور

Раванда ба фармон ӯ хобу хур

رونده به فرمان او خواب و خور

Аз ӯ шодмон шуд чу бишунид ва гуфт

از او شادمان شد چو بشنید و گفت

Ки бо ҷони пакети хиради боди ҷуфт

که با جان پاکت خرد باد جفت

Чигуна бдонстӣ эй шаҳриёр

چگونه بدانستی ای شهریار

Ки ҳаст офаринандау кирдигор

که هست آفریننده و کردگار

Ниёгони мо , гуфт ,у шоҳони пеш

نیاگان ما، گفت، و شاهان پیش

Ҳамеи офаринандаи хонданди хеш

همی آفریننده خواندند خویش

Касеро ки фарзанд будӣ зи ҷуфт

کسی را که فرزند بودی ز جفت

зи ғмрии манам офаринанда гуфт

ز غُمری منم آفریننده گفت

Чунин то ба рӯзи бсило ки кӯҳ

چنین تا به روز بسیلا که کوه

Бадв боз хонанд мардуми гуруҳ

بدو باز خوانند مردم گروه

Ба дониши фузун аз ниёгони хеш

به دانش فزون از نیاگان خویش

Ба аз номдорону покони хеш

به از نامداران و پاکان خویش

Мари ин кӯҳ ва ин шаҳрҳоро бсохт

مر این کوه و این شهرها را بساخت

Ба гардуни сари хештани брФрохт

به گردون سر خویشتن برفراخت

Яке кӯдак омадаш чун моҳу меҳр

یکی کودک آمدش چون ماه و مهر

Бсило бадв дод якбораи меҳр

بسیلا بدو داد یکباره مهر

Чу ҷонаш ҳаме дошт андари канор

چو جانش همی داشت اندر کنار

Ситам кард биравӣ бади рӯзгор

ستم کرد بر وی بد روزگار

Ба ду солагӣ норасида бамурд

به دو سالگی نارسیده بمرد

Саросари бсило ба мотами супурд

سراسر بسیلا به ماتم سپرد

Ғаривони шабу рӯзи ҷӯшони бадӣ

غریوان شب و روز جوشان بدی

зи дардаши навону хурушони бадӣ

ز دردش نوان و خروشان بدی

Яке рӯзаш андеша омад дароз

یکی روزش اندیشه آمد دراز

Ҳамеи ғами сголид бо дил ба роз

همی غم سگالید با دل به راز

Ки ин бачаро тухм ман коштам

که این بچّه را تخم من کاشتم

зи ҷинаши гиромӣ тар ингоштам

ز جانش گرامی‌تر انگاشتم

Чаро нотамоми оФрдмшу суст

چرا ناتمام آفریدمْش و سست

Биёмад зи ман бача ӣ нодуруст ?

بیامد ز من بچّهٔ نادرست؟

Чаро аз шикам дайгарӣ шуд ҳалок

چرا از شکم دیگری شد هلاک

Ба перӣ яке бозгардад ба хок

به پیری یکی بازگردد به خاک

Гар ин офаринанда моиему бас

گر این آفریننده ماییم و بس

Чаро нест бар коми дили дастрас

چرا نیست بر کام دل دسترس

Магари офаринанда ӣ мо яке сет

مگر آفرینندهٔ ما یکی‌ست

Ки дар кор ӯ дастраси андакии сет

که در کار او دسترس اندکی‌ست

Чу рӯз омад аз мардумони ҳамгуруҳ

چو روز آمد از مردمان همگروه

Яке анҷумани сохт дониш пажӯҳ

یکی انجمن ساخت دانش‌پژوه

Калид дар роз бинмудашон

کلید درِ راز بنمودشان

Парастидан дод фармудашон

پرستیدن داد فرمودشان

Бадишон чунин гуфт каз хоби дӯш

بدیشان چنین گفت کز خواب دوش

Надорад марои огаҳии чашму гӯш

ندارد مرا آگهی چشم و گوش

Ҳаме то сипеда нёсуда ам

همی تا سپیده نیاسوده‌ام

Дар андешаи дилро бФрсўдаҳ ам

در اندیشه دل را بفرسوده‌ام

Ки ном , офаринандаи брхўди ниҳод

که نام، آفریننده برخود نهاد

зи мо ҳаркии покизаи фарзанди зод

ز ما هرکه پاکیزه فرزند زاد

Чунин ном бар мо на зебо буд

چنین نام بر ما نه زیبا بود

Хиради зини сухани ношикеб буд

خرد زین سخن ناشکیبا بود

Кунун ман бипурсам шуморо яке

کنون من بپرسم شما را یکی

Маро посух оред аз ин андакӣ

مرا پاسخ آرید از این اندکی

Гар аз мости ин офариниши падед

گر از ماست این آفرینش پدید

Ба коми дилаш боядӣ офарид

به کام دلش بایدی آفرید

Дурусту накӯ рӯйу покизаи тан

درست و نکوروی و پاکیزه‌تن

Далеру хирадманду шамшери зан

دلیر و خردمند و شمشیرزن

Ба перӣ шудӣ рӯзгораши чунон

به پیری شدی روزگارش چنان

Ки дорадаш гардуну давлати Аннан

که داردش گردون و دولت عنان

Яке кӯдак омад зи модари падед

یکی کودک آمد ز مادر پدید

Ҳам андари замонро чунон дар рамед

هم اندر زمان زان میان در رمید

Дигар солиёнӣ бараст ва бамурд

دگر سالیانی برَست و بمرد

Аз осеби рӯзи бадаши ҷони набард

از آسیب روز بدش جان نبرد

Ба перӣ расад дайгариро газанд

به پیری رسد دیگری را گزند

Ба дили шодком ва ба ҷони арҷманд

به دل شادکام و به جان ارجمند

Гар ин офариниши зи мо хостӣ

گر این آفرینش ز ما خاستی

Ба ҳар коми фарзанди худ хостӣ

به هر کام فرزند خود خواستی

Чунон офаридаши хубу дуруст

چنان آفریدیش خوب و درست

Ту гуфтӣ ки аз шох шамшод раст

تو گفتی که از شاخ شمشاد رست

зи фарзанд чун бад нишоне намонад

ز فرزند چون بد نشانی نماند

Чаро боядаш офаринанда хонд

چرا بایدش آفریننده خواند

Ҳамоно ки кардам ҳамон офарид

همانا که کردم همان آفرید

Ки равшани замину осмони офарид

که روشن زمین و آسمان آفرید

Чунон офаринад ки хоҳад ҳаме

چنان آفریند که خواهد همی

На зон бар фазояд на коҳади ҳаме

نه زآن بر فزاید نه کاهد همی

Шумо бар ман акнӯн гўоиӣ диҳед

شما بر من اکنون گوایی دهید

Хирадро раҳ ошноӣ диҳед

خرد را رهِ آشنایی دهید

Ки ҳаст офаринанда ӣ мо яке

که هست آفرینندهٔ ما یکی

Фаровон аз ӯйаст взўи андакӣ

فراوان از اوی است و زو اندکی

Киу ма барӣн гуфта хстў шуданд

که و مه بر این گفته خستو شدند

зи гуфтори беҳуда иксў шуданд

ز گفتار بیهوده یکسو شدند

Сипоҳи бсло аз он рӯзи боз

سپاه بسیلا از آن روز باز

Ба яздон бе ёри гаштанди боз

به یزدانِ بی‌یار گشتند باز

Ниёгони мо , никмрдон шуданд

نیاگان ما، نیکمردان شدند

Шносндаҳ ӣ пок яздон шуданд

شناسندهٔ پاک یزدان شدند

Кунун солиён шуд чаҳорон ҳазор

کنون سالیان شد چهاران هزار

Ки яздон парастем аз ин рӯзгор

که یزدان‌پرستیم از این روزگار

Накӯ гуфтӣ эй шоҳ , гуфт отбин

نکو گفتی ای شاه، گفت آتبین

Чаҳ гӯйӣ дар ин обу боду замин

چه گویی در این آب و باد و زمین

Ҳамин офтобу дарахшндаи моҳ

همین آفتاب و درخشنده ماه

Ситора ки бар чарх доранд роҳ

ستاره که بر چرخ دارند راه

Чунин дод посух ки эшон ҳама

چنین داد پاسخ که ایشان همه

Нишонанд бар ҳаст яздони ҳама

نشانند بر هستِ یزدان همه

Чунин кард паргори гетӣ ба пой

چنین کرد پرگار گیتی به پای

Ки паргори мо довари раҳнамоӣ

که پرگار ما داور رهنمای

Чунон прўронидмони солу моҳ

چنان پرورانیدمان سال و ماه

Чу модар ки фарзанд дорад нигоҳ

چو مادر که فرزند دارد نگاه

Чаҳ гӯйӣ бадв гуфт дар кори дайн

چه گویی بدو گفت در کار دین

Гиронмоя пайғамбарон гузин

گرانمایه پیغمبران گزین

Бидон бегумоне агар бе гумон

بدان بی‌گمانی اگر بی‌گمان

Дар ин суҳуфҳо комд аз осмон

در این صحف‌ها کآمد از آسمان

зи дӯзах чаҳ дории нишони вази биҳишт

ز دوزخ چه داری نشان وز بهشت

зи подошу кирдори хӯбӣу зишт

ز پاداش و کردار خوبی و زشت

Чунин дод посух каз ин огаҳӣ

چنین داد پاسخ کز این آگهی

Надорам , ту аз рои фаррух баӣ

ندارم، تو از رای فرّخ بهی

Бигӯе маро то бидонам яке

بگویی مرا تا بدانم یکی

Шавам огаҳ аз кори дайни андакӣ

شوم آگه از کار دین اندکی

зи чизе ки гардад марои дилпазир

ز چیزی که گردد مرا دلپذیر

Биомузаму бгрўми ногузир

بیاموزم و بگروم ناگزیر

з ҳар донишӣ , донишии отбин

ز هر دانشی، دانشی آتبین

Биёмухт лухтӣ бидон покдин

بیاموخت لختی بدان پاکدین

зи дониши чунон шодмони гашти шоҳ

ز دانش چنان شادمان گشت شاه

Ки гуфтӣ равон кард пок аз гуноҳ

که گفتی روان کرد پاک از گناه

Дилаши зи отбин шодмонӣ фузуд

دلش ز آتبین شادمانی فزود

Бар ӯ ҳар замон меҳрбонӣ намӯд

بر او هر زمان مهربانی نمود

Ба омухтан дод ҳушёри дил

به آموختن داد هشیار دل

Шуд аз рӯзгори гузаштаи хаҷал

شد از روزگار گذشته خجل

зи яздони ҳамеи хости пӯзиш ба шаб

ز یزدان همی خواست پوزش به شب

Замонӣ набаст аз ниёйиши дўлб

زمانی نبست از نیایش دو لب