Фаръро фиристод бо комдод

«فرع» را فرستاد با «کامداد»

Бидон сон ки боист пайғом дод

بدان سان که بایست پیغام داد

Чу ҳар ду бар шаҳриёр омаданд

چو هر دو بر شهریار آمدند

Ба гуфтору пайғом ёр омаданд

به گفتار و پیغام یار آمدند

Замин бӯса доданду бархестанд

زمین بوسه دادند و برخاستند

Ҳамеи офарӣнӣ нав оростанд

همی آفرینی نو آراستند

Нигаҳ кард хандони сӯии комдод

نگه کرد خندان سوی کامداد

Ки чунин чаро боядат истод ?

که چونین چرا بایدت ایستاد؟

Чунин дод посух ки бе коми шоҳ

چنین داد پاسخ که بی کام شاه

Нишоед расониди пайғоми шоҳ

نشاید رسانید پیغام شاه

Яке орзӯи хостаи сети отбин

یکی آرزو خواسته‌ست آتبین

Агар шоҳ дастур бошад бар ин

اگر شاه دستور باشد بر این

Бигӯям пас он гуҳи ншними зи пой

بگویم پس آن گه نشنیم ز پای

Ки фармони чунин омадаи сет аз худоӣ

که فرمان چنین آمده‌ست از خدای

Бихандеду наздик худ хондаш

بخندید و نزدیک خود خواندش

Ба савганд бисёр бншондш

به سوگند بسیار بنشاندش

Бадв гуфт кокнўн чаҳ гӯйӣ бигӯӣ

بدو گفت کاکنون چه گویی بگوی

Чаҳ дорӣ ба наздики ман орзӯӣ

چه داری به نزدیک من آرزوی

Сухани комдод аз сароғоз кард

سخن کامداد از سرآغاز کرد

Дар дониш аз ҳар дарӣ боз кард

در دانش از هر دری باز کرد

Ҳаме гуяд он банда ӣ никдл

همی گوید آن بندهٔ نیکدل

Ки ман худ зи шоҳи ҷаҳонами хаҷал

که من خود ز شاه جهانم خجل

зи баси некуӣҳо ки бар ман фузуд

ز بس نیکویی‌ها که بر من فزود

зи хуишон ва аз анҷумани брФзўд

ز خویشان و از انجمن برفزود

Аз он гуҳ ки андари ҷаҳонами паноҳ

از آنگه که اندر جهانم پناه

Набӯд , эдар эмин шудам пеши шоҳ

نبود، ایدر ایمن شدم پیش شاه

Гарм дар бсило надодӣ нишаст

گرم در بسیلا ندادی نشست

Маро душман оварда будӣ ба даст

مرا دشمن آورده بودی به دست

Ҳаме то буми зинда ва бе ҳарос

همی تا بُوم زنده و بی‌هراس

зи яздон ва аз шоҳ дорам сипос

ز یزدان و از شاه دارم سپاس

Яке орзӯ монад , шоҳо , кунун

یکی آرزو ماند، شاها، کنون

Ки гашта сет бахтам бидон раҳнамӯн

که گشته‌ست بختم بدان رهنمون

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.....................................

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.....................................

Ниҳони ҳамчуи гавҳар ба кони андрост

نهان همچو گوهر به کان اندرست

Басӣ равшаноӣ бидон андрост

بسی روشنایی بدان اندرست

Марои шоҳи воло чу номӣ кунад

مرا شاه والا چو نامی کند

Ба пайванди хешам гиромӣ кунад

به پیوند خویشم گرامی کند

Яке духтарам бахшад аз духтарон

یکی دخترم بخشد از دختران

Серум бар фарозад чу дигари маон

سرم بر فرازد چو دیگر مهان

Каз ахтар чунонем эй шаҳриёр

کز اختر چنانیم ای شهریار

Каз ин тухма бошад яке ёдгор

کز این تخمه باشد یکی یادگار

Ки заҳҳокро андари оради зи пой

که ضحاک را اندر آرد ز پای

Бипардозад аз ҷодӯӣу деви ҷой

بپردازد از جادوی و دیو جای

Сухан чун бпоёни расониди мард

سخن چون به پایان رسانید مرد

зи дарёии дониши барангехти гирд

ز دریای دانش برانگیخت گرد

Агар коми хоҳии ту аз коми бор

اگر کام خواهی تو از کام بار

Биомуз то гардадат бахти ёр

بیاموز تا گرددت بخت یار

Чу бишунид тиҳўри покизаи кеш

چو بشنید طیهور پاکیزه‌کیش

зи ғам брнҳонӣ зад ангушти хеш

ز غم برنهانی زد انگشت خویش

зи посухи забонро накард озмӯн

ز پاسخ زبان را نکرد آزمون

Бимонад андари андеша ӣ чаҳ ва чун

بماند اندر اندیشهٔ چه و چون

Аз андеша ӣ ӯ дили комдод

از اندیشهٔ او دل کامداد

Ба тундӣ кашид ва забон баргушод

به تندی کشید و زبان برگشاد

Ки дармондани шоҳ аз ин кор чист

که درماندن شاه از این کار چیست

Ба гетӣ чу шоҳи отбин низ кист

به گیتی چو شاه آتبین نیز کیست

Ба мардӣу дидору фарҳанги вароӣ

به مردی و دیدار و فرهنگ و رای

Куҷои офарӣдаи сет чун ӯ худоӣ

کجا آفریدست چون او خدای؟

Ниё , шоҳ ва худ , шоҳу шоҳаши падар

نیا، شاه و خود، شاه و شاهش پدر

Ҳамаи саркашу хусраву тоҷўр

همه سرکش و خسرو و تاجور

Бузургон ки дар хок фарсӯда анд

بزرگان که در خاک فرسوده‌اند

Ҳамаи банда ӣ шоҳ ман бӯда анд

همه بندهٔ شاه من بوده اند

Гар имрӯзи кораши дигаргун шудаи сет

گر امروز کارش دگرگون شده‌ست

Ки чарх аз раҳ дод берун шудаи сет

که چرخ از ره داد بیرون شده‌ست

Бакоҳад ҳамеи гоҳ ва афзӯн шавад

بکاهد همی گاه و افزون شود

Ҷаҳон ҳар замонӣ дигаргун шавад

جهان هر زمانی دگرگون شود

Бад-ӣн , бо худои ҷаҳон ҷанг нест

بدین، با خدای جهان جنگ نیست

Шумо рози шоҳи отбин нанг нест

شما را ز شاه آتبین ننگ نیست

Ки дорои Эрон аз он бартар аст

که دارای ایران از آن برتر است

Ки шоиста ӣ шоҳу андар хур аст

که شایستهٔ شاه و اندر خور است

Чунин дод посух ки аз роҳ дод

چنین داد پاسخ که از راه داد

Ҳамеи рости гӯйии ту эй комдод

همی راست گویی تو ای کامداد

Валикини бузургони зи нангу набард

ولیکن بزرگان ز ننگ و نبرد

Надоданд духтар ба бегонаи мард

ندادند دختر به بیگانه مرد

Ки бегонаро гарчи шоҳӣ буд

که بیگانه را گرچه شاهی بود

зи дарёи биФтодаҳи моҳӣ буд

ز دریا بیفتاده ماهی بود

Дили марди бегона яксар дижам

دل مرد بیگانه یکسر دژم

з ҳар кас бибояд кашӣдан ситам

ز هر کس بباید کشیدن ستم

зи гуфтор ӯ тез шуд комдод

ز گفتار او تیز شد کامداد

Бадв гуфт к-эии шоҳ бо ком ва дод

بدو گفت کای شاه با کام و داد

Чунонаст бегона чун гуфт шоҳ

چنان است بیگانه چون گفت شاه

Валикин на дар хури бад-ӣни ҷойгоҳ

ولیکن نه در خور بدین جایگاه

Як асбаи савории сети шоҳи отбин

یک اسبه سواری‌ست شاه آتبین

Аз ӯ нанг дорад касе бар замин

از او ننگ دارد کسی بر زمین

Набера ӣ ҷаҳондори ҷамшеди шоҳ

نبیره‌یْ جهاندار جمشید شاه

Ки шоҳон аз ӯ доштандӣ кулоҳ

که شاهان از او داشتندی کلاه

Гараш чарх бинмуда икчнди ранҷ

گرش چرخ بنموده یکچند رنج

Бадв бозгардад бузургӣу ганҷ

بدو بازگردد بزرگی و گنج

Набинӣ хазони хушку гули пари зхор

نبینی خزان خشک و گل پر ز خار

Баҳор ояду гули برارد ба бор

بهار آید و گل برآرد به بار

Ту эй шоҳ , бояд ки донеи дуруст

تو ای شاه، باید که دانی درست

Ки чун отбин аз ту пайванди ҷуст

که چون آتبین از تو پیوند جست

Мар ӯро чунин посухи ореи ту боз

مر او را چنین پاسخ آری تو باز

Бигирад чунин достонро дароз

بگیرد چنین داستان را دراز

Шавад бадгумон аз дили шаҳриёр

شود بدگمان از دل شهریار

Ҳам имрӯз бар бандад аз шаҳри бор

هم امروز بر بندد از شهر بار

Ба дастурии шоҳ берун шавад

به دستوری شاه بیرون شود

Надонад каз ин нанги худ чун шавад

نداند کز این ننگ خود چون شود

Кашад хештанро ба доми ҳалок

کشد خویشتن را به دام هلاک

Аз ин нанги танро бипушад ба хок

از این ننگ تن را بپوشد به خاک

Чаҳ гуяд ? чу гӯйанд мардони дайн

چه گوید؟ چو گویند مردان دین

Ки бо шоҳи пайванди ҷусти отбин ,

که با شاه پیوند جُست آتبین،

Надидаш сазовори пайванди хеш

ندیدش سزاوار پیوند خویش

На шоиста ӣ шӯии фарзанди хеш

نه شایستهٔ شوی فرزند خویش

Ҳунар гар набӯдаш чаҳ оҳӯаш дид

هنر گر نبودش چه آهوش دید

Ки зу хештани хусрав андар кашид

که زو خویشتن خسرو اندر کشید

Чаҳ дил бошад он дил ки аз ному нанг

چه دل باشد آن دل که از نام و ننگ

Нагардад гудозон агар ҳаст санг ?

نگردد گدازان اگر هست سنگ؟

зи гуфтор ӯ сари баровардаи шоҳ

ز گفتار او سر برآورده شاه

Дижами гӯна дар рӯй кардаш нигоҳ

دژم گونه در روی کردش نگاه

Ҷавонии сет , гуфт , отбини хўишком

جوانی‌ست، گفت، آتبین خویشکام

Ба мардӣу дониши баровардаи ном

به مردی و دانش برآورده نام

Валикин чу ин орўи бишиканад

ولیکن چو این آرزو بشکند

Битарсам ки бех вафо барканд

بترسم که بیخ وفا برکند

Бдордши икчнд , бигузорадаш

بداردش یکچند، بگذاردش

Бикбораҳ аз разм бардорадаш

به یکباره از رزم برداردش

Аз он ранҷ печон шавад духтарам

از آن رنج پیچان شود دخترم

Ман аз дард ӯ ранҷу кайфар барам

من از درد او رنج و کیفر برم

Бадв гуфт к-эии шоҳ бо дайн ва дод

بدو گفت کای شاه با دین و داد

Мари ин корро чора шояд ниҳод

مر این کار را چاره شاید نهاد

Агар шоҳ бинад , ҳамаи духтарон

اگر شاه بیند، همه دختران

Намояди бадв аз карон то карон

نماید بدو از کران تا کران

Чу зоишон яке баргузинад ба меҳр

چو زایشان یکی برگزیند به مهر

Нигараданд аз меҳр ӯ низ чеҳр

نگرداند از مهر او نیز چهر

Чу ёбад писандида ӣ хештан

چو یابد پسندیدهٔ خویشتن

Бдордш чун дида ӣ хештан

بداردش چون دیدهٔ خویشتن

Чу бгзиндш , пас раҳо чун кунад

چو بگزیندش، پس رها چون کند

Вафои ҷӯии мардуми ҷафо чун кунад

وفاجوی مردم جفا چون کند

Ки мардуми нхўонндши андари замон

که مردم نخوانندش اندر زمان

Сбксор хонанду номеҳрбон

سبکسار خوانند و نامهربان

Форуманд тиҳўр ва чора надид

فروماند طیهور و چاره ندید

зи гуфтори посухи дам андар кашид

ز گفتار پاسخ دم اندر کشید

Забонро чу хстў шудӣ банд шуд

زبان را چو خستو شدی بند شد

Шавад марди хомаш чу хурсанд шуд

شود مردْ خامش چو خرسند شد

Бадв гуфт шоҳи отбинро бигӯӣ

بدو گفت شاه آتبین را بگوی

Ки аз мо баромади туро орзӯӣ

که از ما برآمد تو را آرزوی

Аз он пишгаҳ бозгаштанд шод

از آن پیشگه بازگشتند شاد

Фаръ ҳарчӣ шуд ронад бо комдод

فرع هرچه شد راند با کامداد

Икоиг ҳама бозгуфташ чу буд

یکایگ همه باز گفتش چو بود

Дили отбин шодмонӣ фузуд

دل آتبین شادمانی فزود

Фаръро ва ӯро басӣ чиз дод

فرع را و او را بسی چیز داد

зи дебоу асбони тозии нажод

ز دیبا و اسبان تازی‌نژاد

Бидон шодӣ аз ҷои бархестанд

بدان شادی از جای برخاستند

Яке базм шоҳона оростанд

یکی بزم شاهانه آراستند