Чу аз парда бинмуд рухсори ҳўр

چو از پرده بنمود رخسار هور

Ситораи ниҳони гашт беҷангу шӯр

ستاره نهان گشت بی جنگ و شور

Яке анҷуман кард силкати зи кӯҳ

یکی انجمن کرد سلکت ز کوه

Бузургони Эрону дониш пажӯҳ

بزرگان ایران و دانش‌پژوه

Фиристоду дастури худро бихонад

فرستاد و دستور خود را بخواند

Дар он мояи вари пешгоҳаши нишонд

در آن مایه‌ور پیشگاهش نشاند

Яке пери равшандили ҷонФзоӣ

یکی پیر روشندل جانفزای

Замона дар оварда ӯро зи пой

زمانه در آورده او را ز پای

Рамидаи зи тани туаш ва аз мағзи ҳуш

رمیده ز تن توش و از مغز هوش

Гузаштаи ду зонуи зи болои гӯш

گذشته دو زانو ز بالای گوش

Замона сараш карда ларзон чу бед

زمانه سرش کرده لرزان چو بید

Тан аз коми давру равон аз умед

تن از کام دور و روان از امید

Фусурдаи дилу ҷои оташ чу ях

فسرده دل و جای آتش چو یخ

Шуда ҳар ду зонуи сутуни занах

شده هر دو زانو ستون زنخ

Чунин гуфт силкат дар он анҷуман

چنین گفت سلکت در آن انجمن

Ки омад яке донишӣ назд ман

که آمد یکی دانشی نزد من

Сухан чанд пурсед ва посух шунид

سخن چند پرسید و پاسخ شنید

Ба посухи зи мо ҳеҷ сустӣ надид

به پاسخ ز ما هیچ سستی ندید

Ҳаме хоҳад акнӯн ки пурсади сухан

همی خواهد اکنون که پرسد سخن

зи дастури мо андари ин анҷуман

ز دستور ما اندر این انجمن

Чу солори кӯҳи ин сухан кард ёд

چو سالار کوه این سخن کرد یاد

Ҳамон гуҳ даромад з дар комдод

همانگه درآمد ز در کامداد

Бхмид ва дар пеши барадаши намоз

بخمّید و در پیش بردش نماز

Ҳаме офарин кард бар ваии дароз

همی آفرین کرد بر وی دراز

Сарафрози силкати мар ӯро бихонад

سرافراز سلکت مر او را بخواند

Бипурседу бнўохту пешаши нишонд

بپرسید و بنواخت و پیشش نشاند

Чу ?бурмаин покдинро бидид

چو «برماین» پاکدین را بدید

Бнўӣ бар ӯ офарин густаред

بنوّی بر او آفرین گسترید

Бадв гуфт к-эии поки фарзонаи мард

بدو گفت کای پاک فرزانه مرد

Дили мо ҳамеи орзӯӣ ту кард

دل ما همی آرزوی تو کرد

Бидон омадам то бубинами ту ро

بدان آمدم تا ببینم تو را

Ба ҷон ва равон баргузинам ту ро

به جان و روان برگزینم تو را

Суханҳо з дониш бипурсам яке

سخن‌ها ز دانش بپرسم یکی

зи ту баҳра ёбам магари андакӣ

ز تو بهره یابم مگر اندکی

Бидонам ки умед мо шуд тамом

بدانم که امّید ما شد تمام

Раседем аз ин номдорон ба ком

رسیدیم از این نامداران به کام

Пас он зинҳорӣ ки наздики мост

پس آن زینهاری که نزدیک ماست

Чароғи дилу ҷони торики мост

چراغ دل و جان تاریک ماست

Сипорем ва эдар шуморо диҳем

سپاریم و ایدر شما را دهیم

Сипосӣ аз ин аз шумо брнҳим

سپاسی از این از شما برنهیم

Ки коми бузургони бадв андар аст

که کام بزرگان بدو اندر است

Ҷаҳонро зи хуршед равшантар аст

جهان را ز خورشید روشنتر است

Аз он шохи фаррухи зи боғи каён

از آن شاخ فرّخ ز باغ کیان

Фурӯзанда гирданд эрониён

فروزنده گردند ایرانیان

Ба меҳраши гароидаи кор баӣ

به مهرش گراییده کار بهی

Аз он чеҳраи тобандаи фари маӣ

از آن چهره تابنده فرّ مهی

Шавад нест кирдори ҷодӯу дев

شود نیست کردار جادو و دیو

Кунад тозаи фармони гиҳони хдиў

کند تازه فرمان گیهان خدیو

Бадв гуфт ?бурмаин эй мард дод

بدو گفت برماین ای مرد داد

зи дониши мроиини шохӣ ба ёд

ز دانش مر آیین شاخی به یاد

Чу барф омад аз меғ бар кӯҳсор

چو برف آمد از میغ بر کوهسار

Збор андар ояд бркомгор

زبار اندر آید بر کامگار

Дилам чун ҷавон буд бешох буд

دلم چون جوان بود بی‌شاخ بود

Ба дониши бадв дар басии шох буд

به دانش بدو در بسی شاخ بود

Валикини магари посухи орми биҷой

ولیکن مگر پاسخ آرم به جای

Бидон моя кам дод дониши худоӣ

بدان مایه کِم داد دانش خدای

Бипурс ончии хоҳӣу посухи шинав

بپرس آنچه خواهی و پاسخ شنو

Аз ин пери фартут бар роҳи рӯ

از این پیر فرتوت بر راه رو

Ҷаҳондидаи дастури фаррухи нажод

جهاندیده دستور فرخ‌نژاد

Бадв гуфт к-эии мард бо дайн ва дод

بدو گفت کای مرد با دین و داد

зи мардуми кадоми он ки фаррухтар аст

ز مردم کدام آن که فرّختر است

Ки ромиши бад-ӣни фаррухӣ андар аст

که رامش بدین فرّخی اندر است

Касе гуфт , ковро набошад гуноҳ

کسی گفت، کاو را نباشد گناه

Ба гетии ту фаррухтар аз вай махоҳ

به گیتی تو فرّختر از وی مخواه

Бадв гуфт пас бигнаҳтар кадом

بدو گفت پس بیگنه‌تر کدام

Ки бар дидаи худ бинмши ному ком

که بر دیده خود بینمش نام و کام

Нигари бигнаҳи мард , гуфт , он буд

نگر بیگنه مرد، گفت، آن بوَد

Ки эдар ба фармони яздон буд

که ایدر به فرمان یزدان بود

Бипарҳезад аз роҳу фармони дев

بپرهیزد از راه و فرمان دیو

Буд рост бар роҳи гиҳони хдиў

بود راست بر راه گیهان خدیو

Бигӯ то кадомаст , гуфт он ду роҳ

بگو تا کدام است، گفت آن دو راه

Ки моро ҳаме дошт бояд нигоҳ

که ما را همی داشت باید نگاه

Раҳи поки яздон кадомаст ва чист

ره پاک یزدان کدام است و چیست

Ки бар роҳи девон бибояд гирист

که بر راه دیوان بباید گریست

Баӣ роҳ яздон шиносему бас

بهی راه یزدان شناسیم و بس

Ҳаме бтрӣ ҳаст бо деви рас

همی بتّری هست با دیو رس

Бпрсидш аз бтрӣ ва баӣ

بپرسیدش از بتّری و بهی

Ки хонанд бо донишу аблаҳӣ

که خوانند با دانش و ابلهی

Бигӯям туро , гуфт агар бишинавӣ

بگویم تو را، گفت اگر بشنوی

зи гуфтори пари моя ӣ паҳлавӣ

ز گفتار پرمایهٔ پهلوی

Баӣ , ҳўмт донем , оҳўхту ҳўр

بهی، هومْت دانیم، آهوخت و هور

Табоҳии дшмту дшўху дшўр

تباهی دُشمتّ و دُشوخ و دُشور

Мари ин ҳар серо охшиҷи ин се чиз

مر این هر سه را آخشیج این سه چیز

Баӣу табоҳӣ аз эшон бниз

بهی و تباهی از ایشان بنیز

Бадв гуфт кин чизҳоро тамом

بدو گفت کاین چیزها را تمام

Надонам ҳаме ҳар яке кони кадом

ندانم همی هر یکی کآن کدام

Дилат гуфт , агар паҳлавӣ донадӣ

دلت گفت، اگر پهلوی داندی

Аз ин достон дод бстондӣ

از این داستان داد بستاندی

Туро порсӣ бозгуем дуруст

تو را پارسی بازگویم درست

Ман аз ҳўмти ронами суханҳо нахуст

من از هومت رانم سخن‌ها نخست

Буд ҳўмт , паймони маниш бе гумон

بود هومت، پیمان‌منش بی‌گمان

Ки бартар буд рой ӯ зосмон

که برتر بود رای او ز آسمان

Ба неку бади ин ҷаҳон бингарад

به نیک و بد این جهان بنگرد

Бидон чиз кӯшад каз он бархӯрд

بدان چیز کوشد کز آن برخورد

Ва камтар гароед баронро ки тан

و کمتر گراید برآن را که تن

Кунад нангу бадном бар анҷуман

کند ننگ و بدنام بر انجمن

Писандаш наёяд куҷо он кунад

پسندش نیاید کجا آن کند

Ки ҷонро ба дӯзах гаравгон кунад

که جان را به دوزخ گروگان کند

Гар оҳўхти пурсӣ ту родӣ буд

گر آهوخت پرسی تو رادی بود

зи родии ҳамаи солаи шодӣ буд

ز رادی همه ساله شادی بود

Надорад дареғ аз равони баҳрҳо

ندارد دریغ از روان بهرها

Чу нӯш оядаш дар ҷаҳони заҳрҳо

چو نوش آیدش در جهان زهرها

Расонад ба тани баҳра ӣ тани бниз

رساند به تن بهرهٔ تن بنیز

Зпокӣу хӯбии фузунтар се чиз

ز پاکی و خوبی فزونتر سه چیز

Равону тани ту чу шуд бе газанд

روان و تن تو چو شد بی‌گزند

Шудӣ бе гумони сҳмгни сӯдманд

شدی بی‌گمان سهمگن سودمند

Гар аз ҳўр гӯям сухан , ростии сет

گر از هور گویم سخن، راستی‌ست

Куҷои ростии душмани костии сет

کجا راستی دشمن کاستی‌ست

Равонат наёбад бидон сари наҳиф

روانت نیابد بدان سر نهیب

Агар бо равон гаштае бе фиреб

اگر با روان گشته‌ای بی‌فریب

Равонро чу бФрибии андари дурӯғ

روان را چو بفریبی اندر دروغ

Бидон сар буд тира ва бе фурӯғ

بدان سر بود تیره و بی‌فروغ

Чунинаст кирдори он ҳар се чиз

چنین است کردار آن هر سه چیز

Кунун охшиҷш бигӯям бниз

کنون آخشیجش بگویم بنیز

Дшмти он ки хоняш афзӯни маниш

دُشمت آن که خوانیش افزون‌منش

На некӯ намой ва на никўкнш

نه نیکو نمای و نه نیکوکنش

Дар ин гетии овехтаи рӯзу шаб

در این گیتی آویخته روز و شب

Нҷнбдш бар ёди он сари ду лаб

نجنبدش بر یاد آن سر دو لب

Фузун ҷӯяд ар ганҷаш ояд ба даст

فزون جوید ار گنجش آید به دست

зи кирдори бад солиён гашта маст

ز کردار بد سالیان گشته مست

Чу гурги рабояндаи андари давон

چو گرگ رباینده اندر دوان

Бидон сар ба дӯзахи кашандаши равон

بدان سر به دوزخ کشندش روان

Дигар роҳи зафтии намояди дшўхт

دگر راه زفتی نماید دُشوخت

Ки зафтии равон бегумоне бсухт

که زفتی روان بی‌گمانی بسوخت

На бахшад , на пӯшад , на осон хӯрд

نه بخشد، نه پوشد، نه آسان خورد

Ба сахтии ҷаҳон бар сараш бугзарад

به سختی جهان بر سرش بگذرد

Крои ганҷи ободу дарвеши дил

کرا گنج آباد و درویش دل

Аз ӯ дили бикборгӣ бар гусал

از او دل به یکبارگی بر گسل

Ки дарвеши дили сифла ва бетан аст

که درویش دل‌سفله و بی‌تن است

На андар нажодаст кандар тан аст

نه اندر نژاد است کاندر تن است

Дареғ оядаш баҳра ӣ тани зи тан

دریغ آیدش بهرهٔ تن ز تن

Рӯонаши накӯҳида бар анҷуман

روانش نکوهیده بر انجمن

Сдигр дшўраст кажу дурӯғ

سه دیگر دُشور است کژّ و دروغ

зи гуфтору кирдори бардаи фурӯғ

ز گفتار و کردار برده فروغ

Тани хеш аз он сони фиребади ҳаме

تن خویش از آن‌سان فریبد همی

Ки аз орзӯ кам шикебади ҳаме

که از آرزو کم شکیبد همی

Ҳамаи сола бо ком ва хуфту ҳаво

همه ساله با کام و خفت و هوا

Дил зуаш бар таниши фармонраво

دل زوش بر تنْش فرمانروا

Дурӯғ он шиносам , на он каз даҳан

دروغ آن شناسم، نه آن کز دهن

Фузун ояд аз гӯнаи гӯнаи сухан

فزون آید از گونه گونه سخن

зи гуфтор ӯ шод шуд комдод

ز گفتار او شاد شد کامداد

Ҳаме ҳар замон офарин кард ёд

همی هر زمان آفرین کرد یاد

Взон пас бипурсед кандар ҷаҳон

وزآن پس بپرسید کاندر جهان

Сутӯда кадомаст назд маон

ستوده کدام است نزد مهان

Чунин дод посух ки он шаҳриёр

چنین داد پاسخ که آن شهریار

Ки пирӯз гар бошаду хўбкор

که پیروزگر باشد و خوبکار

Бипурсед кандар ҷаҳони мустаманд

بپرسید کاندر جهان مستمند

Кадомаст паии хаста , хору нижанд

کدام است پی خسته، خوار و نژند

Чунин дод посух ки дарвеш зуаш

چنین داد پاسخ که درویش زوش

Ки бошад гуҳи кор носхтаҳ кӯш

که باشد گه کار ناسخته کوش

Бипурсед аз ӯ гуфт бадбахт кист

بپرسید از او گفت بدبخت کیست

Ки бар бахти бади ҳаркасӣ хӯн гирист

که بر بختِ بد هرکسی خون گریست

Бадв гуфт донои нохўбкор

بدو گفت دانای ناخوبکار

Ки кирдор бад дорад андари канор

که کردار بد دارد اندر کنار

Бипурсед кандар ҷаҳон кист пок

بپرسید کاندر جهان کیست پاک

Каз олӯдагӣ несташ тарсу бок

کز آلودگی نیستش ترس و باک

Чунин дод посух ки яздони параст

چنین داد پاسخ که یزدان‌پرست

Ки ин худ наёяд ба гетӣ ба даст

که این خود نیاید به گیتی به دست

зи покӣ касе баҳра Эй ёфта сет

ز پاکی کسی بهره‌ای یافته‌ست

Каз ӯ аҳриман рӯй бартофта сет

کز او اهرمن روی برتافته ست

Ба гетӣ кадомаст , гуфт , устувор

به گیتی کدام است، گفت، استوار

Касе , гуфт , коҳстаҳтар гоҳи кор

کسی، گفت، کآهسته‌تر گاهِ کار

Кадомаст оҳистатар мард ? гуфт

کدام است آهسته‌تر مرد؟ گفت

Ҷавонӣ ки бо сарзаниш нест ҷуфт

جوانی که با سرزنش نیست جفت

Бипурсед то кист умедвор

بپرسید تا کیست امّیدوار

Касе , гуфт , ков ҳаст кӯшо ба кор

کسی، گفت، کاو هست کوشا به کار

Чу эдар наёрӣ ту кӯшиши биҷой

چو ایدر نیاری تو کوشش به جای

Чаҳ умеди дор ба дигари сарой

چه امّید داری به دیگر سرای

Чунин гуфт деҳқони мӯбади параст

چنین گفت دهقان موبدپرست

Ки рӯзӣ бияёд ба кӯшиш ба даст

که روزی بیاید به کوشش به دست

Валикин ҳамон ёфт нахчир , саг

ولیکن همان یافت نخچیر، سگ

Ки гиру гшо буд гоҳ ба таг

که گیر و گشا بود گاه به‌تگ

Чу тухми аФгнӣ бар биёбӣ зи кишт

چو تخم افگنی بر بیابی ز کشت

Чу эдар бакӯшӣ биёбӣ биҳишт

چو ایدر بکوشی بیابی بهشت

Чу гуфтанд пеш аз ту гӯяндагон

چو گفتند پیش از تو گویندگان

Ки ёбанда бошанд ҷуиндагон

که یابنده باشند جویندگان

На ҳар кови давони гашт нахчир ёфт

نه هر کاو دوان گشت نخچیر یافت

Валикин ҳамон ёфт ков ба шитофт

ولیکن همان یافت کاو بِهْ شتافت

Ки бедортар ? , гуфт , доно касе

که بیدارتر؟ گفت، دانا کسی

Ки ӯ озмоиши намояди басӣ

که او آزمایش نماید بسی

Бипурсед то кист бо дардтар

بپرسید تا کیست با دردتر

Тавонгар ки ӯро набошад писар

توانگر که او را نباشد پسر

Кадомаст , гуфт , аз ҷаҳони мустаманд

کدام است، گفت، از جهان مستمند

Ки ҳаргоҳ ёбад з навай газанд

که هرگاه یابد ز نوّی گزند

Ҳунарманд , гуфто , куҷо бе ҳунар

هنرمند، گفتا، کجا بی‌هنر

Бар ӯ даст ёбад , бхоиди ҷигар

بر او دست یابد، بخاید جگر

Дили никмрдӣ ки бади марди боз

دل نیکمردی که بدمرد باز

Бар ӯ даст ёбад , чу бар Кебек , боз

بر او دست یابد، چو بر کبک، باز

зи мардум ки афтодатар дар ҷаҳон

ز مردم که افتاده‌تر در جهان

Касе номвар , гуфт , каз ногаҳон

کسی نامور، گفت، کز ناگهان

Биафтад зи кирдору кори бузург

بیفتد ز کردار و کار بزرگ

Шавад рӯзгораши дурушту сутург

شود روزگارش درشت و سترگ

Бипурсед кандар ҷаҳони србср

بپرسید کاندر جهان سربسر

Чаҳ доранд мардуми ҳамеи дўстр

چه دارند مردم همی دوستر

Бадв гуфт то тундарастаст мард

بدو گفت تا تندرست است مرد

Ҷуз аз коми дил орзӯе накард

جز از کام دل آرزویی نکرد

Чу бемори гашт ӯ ба тани нодуруст

چو بیمار گشت او به تن نادرست

Ҷуз аз тандурустӣ фузӯнӣ наҷуст

جز از تندرستی فزونی نجست

Бипурсед кондишаҳ ӣ тарснок

بپرسید کاندیشهٔ ترسناک

Ҳаме аз ки бояд ки дорем бок

همی از که باید که داریم باک

Чунин дод посух ки аз шоҳи бад

چنین داد پاسخ که از شاه بد

зи ёри фарибанда ӣ кам хирад

ز یار فریبندهٔ کم‌خرد

Вази он душманӣ каз ту бартар буд

وز آن دشمنی کز تو برتر بود

зи кирдори некӣ ки бе бар буд

ز کردار نیکی که بی‌بر بود

Бипурсед кандар ҷаҳон аз чаҳ суд

بپرسید کاندر جهان از چه سود

Ба чаҳ чизи густох боядат буд

به چه چیز گستاخ بایدْت بود

Бадв гуфт каз додгари шаҳриёр

بدو گفت کز دادگر شهریار

Замона ки бо ту буд созгор

زمانه که با تو بود سازگار

Бидон дӯсти густох бӯдан ки ӯст

بدان دوست گستاخ بودن که اوست

Ки аз дӯстони оштӣ бас накӯаст

که از دوستان آشتی بس نکوست

Кадомаст , гуфтои замона ки ба

کدام است، گفتا زمانه که به

Ки пайдо буд андар ӯ киу ма

که پیدا بود اندر او که و مِه

Замона ки беҷанг ва шӯраст , гуфт

زمانه که بی جنگ و شور است، گفت

Буд бо баӣ рӯз ва шаб гашта ҷуфт

بود با بهی روز و شب گشته جفت

Бидонро дар ӯ дасти кӯтаҳ буд

بَدان را در او دست کوته بود

На он кандар ӯ ҳаркасии шаҳ буд

نه آن کاندر او هرکسی شه بود

Бадв гуфт беҳтар кадомаст дайн

بدو گفت بهتر کدام است دین

Ки онро з яздон сазад офарин

که آن را ز یزدان سزد آفرین

Чунин дод посух ки дайни он бпоӣ

چنین داد پاسخ که دین آن بپای

Ки афзӯн дар ӯ ёд гардад худоӣ

که افزون در او یاد گردد خدای

Дар ӯ роҳу ойин некӯ ниҳанд

در او راه و آیین نیکو نهند

Ба дарвешу бечора бахшиш диҳанд

به درویش و بیچاره بخشش دهند

Ба кирдори некӯ чу ёзнди даст

به کردار نیکو چو یازند دست

Чунон дон ки бошанд яздони параст

چنان دان که باشند یزدان‌پرست

Бадв гуфт солору меҳтари кадом

بدو گفت سالار و مهتر کدام

Ки ҷовид монад ба хубяши ном

که جاوید ماند به خوبیش نام

Чунин дод посух ки он шаҳриёр

چنین داد پاسخ که آن شهریار

Ки бахшанда ёбӣу омрзгор

که بخشنده یابی و آمرزگار

Бадви меҳрбон бар киону маон

بدو مهربان بر کهان و مهان

Яке бошадаш ошкору ниҳон

یکی باشدش آشکار و نهان

Кадомаст беҳтари туро дӯст ? гуфт

کدام است بهتر تو را دوست؟ گفت

Касе ков буд гоҳи сахтяти ҷуфт

کسی کاو بود گاه سختیت جفت

Крои бештар , гуфт , дӯст аз ҷаҳон

کرا بیشتر، گفت، دوست از جهان

Касе ков буд роду хуррами ниҳон

کسی کاو بود راد و خرّم نهان

Навозандау чарбу ширини сухан

نوازنده و چرب و شیرین سخن

Буд никдли бартар аз анҷуман

بود نیکدل برتر از انجمن

Бадв гуфт душмани крои бештар

بدو گفت دشمن کرا بیشتر

Касе ков гарон дорад аз кӣнаи сар

کسی کاو گران دارد از کینه سر

Тршрўӣу гуфтори сарду дурушт

ترشروی و گفتار سرد و درشت

Агар душман ояд набошадаш пушт

اگر دشمن آید نباشدش پشت

Бадв гуфт пас дӯст ҷовид кист

بدو گفت پس دوست جاوید کیست

Ки бо ӯ тан осон тавонем зист

که با او تن آسان توانیم زیست

Чунин дод посух ки кирдори нек

چنین داد پاسخ که کردار نیک

зи кирдори бад давртар бош дик

ز کردار بد دورتر باش دیک

Кадомаст нек эй хирадманд гуфт

کدام است نیک ای خردمند گفت

Чу кирдори некон ки натавон наҳуфт

چو کردار نیکان که نتوان نهفت

Ба гетӣ бигӯ то чаҳ равшантар аст

به گیتی بگو تا چه روشنتر است

Бадв гуфт кирдор равшантар аст

بدو گفت کردار روشنتر است

Ки кирдори донои рўшнрўон

که کردار دانای روشنروان

Чу дар боғи обии сети равшан , равон

چو در باغ آبی‌ست روشن، روان

Чаҳ чизаст гуфто ба гетии фарох

چه چیز است گفتا به گیتی فراخ

Ки ӯро бидон сар буд баргу шох

که او را بدان سر بود برگ و شاخ

Чунин дод посух ки ду дасти род

چنین داد پاسخ که دو دست راد

Фарохасту зафтӣ ба гетӣ мабод

فراخ است و زفتی به گیتی مباد

Ба гетӣ бигӯ то чаҳ бебартар аст

به گیتی بگو تا چه بی‌برتر است

Ки биғораҳ ӣ он басӣ дар хур аст

که بیغارهٔ آن بسی درخور است

Бадв гуфт некӣ бидон носипос

بدو گفت نیکی بدان ناسپاس

Ки ҳаргизи набӯдаи сети некии шинос

که هرگز نبوده‌ست نیکی‌شناس

Чу пайванди некон буд бо бидон

چو پیوند نیکان بود با بدان

Ки мард ҳшиўор напасандад он

که مرد هشیوار نپسندد آن

Ки бо ранҷтар , гуфт аз ин мардумон

که بارنج‌تر، گفت از این مردمان

Ки бими ҳалокаш буд ҳар замон

که بیم هلاکش بود هر زمان؟

Парастанда ӣ шоҳи дижхим , гуфт

پرستندهٔ شاه دژخیم، گفت

Ки рӯзӣ нёсуд ва шодон нахуфт

که روزی نیاسود و شادان نخفت

Чаҳ душвортар , гуфт наздики шоҳ

چه دشوارتر، گفت نزدیک شاه

Бадв гуфт кирдори марди гуноҳ

بدو گفت کردار مرد گناه

Шигифтитар андари ҷаҳон , гуфт , кист

شگفتی‌تر اندر جهان، گفت، کیست

Ки ҳаркас ки он дид бар вай гирист

که هرکس که آن دید بر وی گریست

Бадв гуфт нодони некии ҷаҳиш

بدو گفت نادان نیکی‌جهش

Чу донои бдкомаҳу бдкнш

چو دانای بدکامه و بدکنش

Чаҳ римн тараст эй хирадманд ? гуфт

چه ریمن‌تر است ای خردمند؟ گفت

Забонӣ ки бо ӯ дурӯғаст ҷуфт

زبانی که با او دروغ است جفت

Накӯҳидатар бар замин , гуфт кист

نکوهیده‌تر بر زمین، گفت کیست

зи кирдори мардум накӯҳида чист ?

ز کردار مردم، نکوهیده چیست؟

Бадв гуфт зафтии зи марди бузург

بدو گفت زفتی ز مرد بزرگ

Заноне ки бошанд шӯху сутург

زنانی که باشند شوخ و سترگ

Дигар шоҳи ковро дилии кӣнаи каш

دگر شاه کاو را دلی کینه‌کش

Дигар никмрдӣ ки тундасту каш

دگر نیکمردی که تند است و کش

Дигар марди дарвеш бо бртнӣ

دگر مرد درویش با برتنی

зи бечорагони зишту нохуши манӣ

ز بیچارگان زشت و ناخوش منی

Накӯҳидатар бар ҳамаи каси дурӯғ

نکوهیده‌تر بر همه کس دروغ

Ки аз рӯй мардуми бабради фурӯғ

که از روی مردم ببرّد فروغ

Бипурсед аз ӯ гуфт , к-эии марди ма

بپرسید از او گفت، کای مردِ مه

Чаҳ аз кардаҳо ба , чаҳ нокарда ба ?

چه از کرده‌ها به، چه ناکرده بِه؟

Бадв гуфт карда бааст оштӣ

بدو گفت کرده بِه است آشتی

Чу нокарда ба , ҷанги пиндоштӣ

چو ناکرده به، جنگ پنداشتی

Чаҳ беҳтар ки доранд , гуфто , нигоҳ ?

چه بهتر که دارند، گفتا، نگاه؟

Забон гуфт каз вай наёяд гуноҳ

زبان گفت کز وی نیاید گناه

Чаҳ беҳтар каз он бози дории ту даст ?

چه بهتر کز آن باز داری تو دست؟

Бадв гуфт хашми он ки дорадат маст

بدو گفت خشم آن که داردْت مست

Чаҳ фармӯдаи беҳтар бадв гуфт мард

چه فرموده بهتر بدو گفت مرد

Ту аз зиндагонии ҳамеи музди дард

تو از زندگانی همی مزد درد

Бифармуд беҳтар чаҳ чизаст , гуфт

بفرمود بهتر چه چیز است، گفت

Ки бо дӯзахи тофтаи гашти ҷуфт ?

که با دوزخ تافته گشت جفت؟

Бифармуд гуфтои буза беҳтар аст

بفرمود گفتا بزه بهتر است

Бузаи дӯзахи сҳмгнро дар аст

بزه دوزخ سهمگن را در است

Чу посух ба дониши ҳаме раҳ намӯд

چو پاسخ به دانش همی ره نمود

Бар ӯ комдоди офарин бар фузуд

بر او کامداد آفرین بر فزود

Ба силкат чунин гуфт к-эии никном

به سلکت چنین گفت کای نیکنام

Расонидии имрӯзи моро ба ком

رسانیدی امروز ما را به کام

Надонам ки дастур донор аст

ندانم که دستور داناتر است

Вагар шоҳи фархунда донотар аст

وگر شاه فرخنده داناتر است

Чу гаштам кунун огаҳ аз коратон

چو گشتم کنون آگه از کارتان

Шудам шодмона ба дидоратон

شدم شادمانه به دیدارتان

Гушойам дар роз бар ҳар ду боз

گشایم درِ راز بر هر دو باز

Чаҳ роз , он ки бориши ҳамаи кому ноз

چه راز، آن که بارش همه کام و ناز

Агар худ раво бошад акнӯн змн

اگر خود روا باشد اکنون ز من

Гушойами сухан бар ҳамаи анҷуман

گشایم سخن بر همه انجمن

Вагарна бифармоӣ то ин сипоҳ

وگرنه بفرمای تا این سپاه

Ҳама бозгарданд аз ин пешгоҳ

همه بازگردند از این پیشگاه

Ки розӣ бузургаст ва бо ромиш аст

که رازی بزرگ است و با رامش است

Ҷаҳонро бад-ӣни андар оромиш аст

جهان را بدین اندر آرامش است

Наоне чу бишунид силкати сухан

نهانی چو بشنید سلکت سخن

Бифармуд то бозгашти анҷуман

بفرمود تا بازگشت انجمن

Взони пас сухан гуфт бо комдод

وزآن پس سخن گفت با کامداد

Сухангӯии Эрон забон баргушод

سخنگوی ایران زبان برگشاد

Ки аз шоҳи гетии дурудӣ пазир

که از شاه گیتی درودی پذیر

Бад-ӣни мужда ромиш куну ҷоми гир

بدین مژده رامش کن و جام گیر

Ки он номвари шоҳ бо доду дайн

که آن نامور شاه با داد و دین

Падед омад аз пушти шоҳи отбин

پدید آمد از پشت شاه آتبین

Чунон фарш аз чеҳраи тобади ҳаме

چنان فرّش از چهره تابد همی

Ки гардун ба меҳраши шитобади ҳаме

که گردون به مهرش شتابد همی

Кунун чорсолши баромади фузун

کنون چارسالش برآمد فزون

Ба дидори моҳ ва ба болои сутун

به دیدار ماه و به بالا ستون

Пурандеша аз кор ӯ шаҳриёр

پراندیشه از کار او شهریار

Ки ҳзмон дигаргуна гардадаш кор

که هزمان دگرگونه گرددْش کار

Яке хоби ошуфтаи дидаи сети шоҳ

یکی خواب آشفته دیده‌ست شاه

зи заҳҳоки тарсади ҳамеи вази сипоҳ

ز ضحّاک ترسد همی وز سپاه

Ки ояд замон то замон бе гумон

که آید زمان تا زمان بی‌گمان

Ки донад ки чун гашт хоҳад замон ?

که داند که چون گشت خواهد زمان؟

Кунун шоҳ умед дорад ба ту

کنون شاه امّید دارد به تو

Ки он номварро сипорад ба ту

که آن نامور را سپارد به تو

Ҳамеи хост каз донишу рои ту

همی خواست کز دانش و رای تو

Шавад огаҳ аз пайкару ҷои ту

شود آگه از پیکر و جای تو

Бидонам фиристод то бингарам

بدانم فرستاد تا بنگرم

Чу дидам сухани пеши хусрав барам

چو دیدم سخن پیش خسرو برم

Ба ҳар ҳафт кишвари ту меҳтари шӯй

به هر هفت کشور تو مهتر شوی

Агар доя ӣ шоҳи кишвари шӯй

اگر دایهٔ شاه کشور شوی

Агар бар Фаридун кунӣ доягӣ

اگر بر فریدون کنی دایگی

Кунад бо ту хуршеди ҳамсоягӣ

کند با تو خورشید همسایگی

зи шодии дил силкат омад ба ҷӯш

ز شادی دل سلکت آمد به جوش

Хурӯшед ва аз ваии ҷудои гашти ҳуш

خروشید و از وی جدا گشت هوش

Шаби тира , гуфтои басии хостм

شب تیره، گفتا بسی خاستم

Кунун ёфтам ҳарчӣ ман хостам

کنون یافتم هرچه من خواستم

Ниҳоди он замон рӯй худ бар замин

نهاد آن زمان روی خود بر زمین

Ҳаме хонд бар кирдигори офарин

همی خواند بر کردگار آفرین

Сипос аз ту дорам бад-ӣни мужда , гуфт

سپاس از تو دارم بدین مژده، گفت

Ки дар зер хокам накардӣ наҳуфт

که در زیر خاکم نکردی نهفت

Расидами бад-ӣни орзӯ аз сипеҳр

رسیدم بدین آرزو از سپهر

Ки байнами рухи шоҳи фархундаи чеҳр

که بینم رخ شاه فرخنده‌چهر