Чу бардошт кӯш аз миёни кину ҷанг

چو برداشت کوش از میان کین و جنگ

Намӯд андари ин рӯзгории диранг

نمود اندر این روزگاری درنگ

Накард ӯ ба кори бсилои нигоҳ

نکرد او به کار بسیلا نگاه

Ваз ӯ эминӣ ёфт тиҳўри шоҳ

وز او ایمنی یافت طیهور شاه

Ҳамеи гашт бо лашкарии сол чанд

همی گشت با لشکری سال چند

Чу шуд подшоҳии ҳама бе газанд

چو شد پادشاهی همه بی‌گزند

Яке мояи вари мард бо дастгоҳ

یکی مایه‌ور مرد با دستگاه

з чин омадӣ пеш ӯ солу моҳ

ز چین آمدی پیش او سال و ماه

Набӯдаш ба чини каси ҷуз ӯ рози дор

نبودش به چین کس جز او راز دار

Забонаш ба савганд кард устувор

زبانش به سوگند کرد استوار

Бадв гуфт магушоӣ бар каси ту роз

بدو گفت مگشای بر کس تو راز

Аз эдар бирав корвонӣ бисоз

از ایدر برو کاروانی بساز

Ба наздики тиҳўри шӯи борхўоаҳ

به نزدیک طیهور شو بارخواه

Мар ӯро ҳамеи ҳадя бар чанд гоҳ

مر او را همی هدیه بر، چند گاه

Чу густохи гаштӣ парастиш намой

چو گستاخ گشتی پرستش نمای

Бар ӯ ҳар гуҳӣ меҳрбонӣ физой

بر او هرگهی مهربانی فزای

Бабр ҳарчӣ хоҳад зи Мочӣну чин

ببر هرچه خواهد ز ماچین و چین

зи чизе ки хезади зи макрони замин

ز چیزی که خیزد ز مکران زمین

Мари он содаи дилро чунонӣ намой

مر آن ساده‌دل را چنانی نمای

Ки ман худ яке чокарами зини сарой

که من خود یکی چاکرم زین سرای

Чу доне ки эмин шуд ӯ бртў бар

چو دانی که ایمن شد او بر تو بر

Марои бозгуии он ҳамаи дрбдр

مرا بازگوی آن همه در به در

Чунин кард ков гуфт , бозоргон

چنین کرد کاو گفت، بازارگان

Ҳамеи барад ҳар гуҳи зи чини корвон

همی برد هرگه ز چین کاروان

Чу бо шоҳ , марди ошнои Фгнд

چو با شاه، مرد آشنایی فگند

Хирад ёфт бо мард ва будаш писанд

خرد یافت با مرد و بودش پسند

Ҳамеи хост ҳар чиз ва ё май харид

همی خواست هر چیز و یا می‌خرید

Ҳамеи баради наздик ӯ ҳар чаҳ дид

همی برد نزدیک او هر چه دید

Парастиши мар ӯро аз он сон намӯд

پرستش مر او را از آن سان نمود

Ки ҳар бори ҳадяи басии брФзўд

که هر بار هدیه بسی برفزود

Чунон устувораш ҳаме дошт шоҳ

چنان استوارش همی داشت شاه

Ки бебоз бигузаштӣ аз божгоаҳ

که بی‌باژ بگذشتی از باژگاه

Басӣ озмудаш ба суду зиён

بسی آزمودش به سود و زیان

Надид ӯ ҳамеи кажии андари миён

ندید او همی کژّی اندر میان

Чунон хоҷа бо шоҳи дмсози гашт

چنان خواجه با شاه دمساز گشت

Ки бо ӯ шабу рӯзи ҳамрози гашт

که با او شب و روز همراز گشت

Касеро ки гардуни расонади газанд

کسی را که گردون رساند گزند

Дилу ҳуш ӯ андари орад ба банд

دل و هوش او اندر آرد به بند

зи ҳушёрӣу дониш ӯро чаҳ суд

ز هشیاری و دانش او را چه سود

Ки гардуни ҳаме ранҷ хоҳад намӯд

که گردون همی رنج خواهد نمود

Давон рафт бозоргон пеш кӯш

دوان رفت بازارگان پیش کوش

Суханҳо ҳама бозгуфташ бҳўш

سخن‌ها همه بازگفتش به هوش

Бихандед ва гуфт эй ҷаҳондидаи мард

بخندید و گفت ای جهاندیده مرد

Яке хештани ранҷа боядат кард

یکی خویشتن رنجه بایدت کرد

Чу омехтӣ рангу найрангу соз

چو آمیختی رنگ و نیرنگ و ساز

Бигӯяш ки эй шоҳи грднФроз

بگویش که ای شاه گردنفراز

Чаро ин ҳамаи сози хоҳии зи чин

چرا این همه ساز خواهی ز چین

Нахоҳӣ ту ҳаргиз силеҳ гузин

نخواهی تو هرگز سلیح گزین

Ки дар чини ҳамеи теғ ва ҷавшан кунанд

که در چین همی تیغ و جوشن کنند

Ки монанди хуршед равшан кунанд

که مانند خورشید روشن کنند

зи бргстўону зи худу зира

ز برگستوان و ز خود و زره

Ки пайдо набошадаш банду гиреҳ

که پیدا نباشدش بند و گره

Агар гуядат зон нахоҳам ҳаме

اگر گویدت زآن نخواهم همی

Ки ранҷи тан ту бакоҳам ҳаме

که رنج تن تو بکاهم همی

Ва дигар магар кӯш дорад дареғ

و دیگر مگر کوش دارد دریغ

Ки аз шаҳр ӯ ҷавшани ореу теғ

که از شهر او جوشن آری و تیغ

Бигӯяш ки ӯ сахт давраст изоин

بگویش که او سخت دور است ازاین

Бигӯ то чаҳ хоҳӣ ки орми зи чин

بگو تا چه خواهی که آرم ز چین

На он никдл роҳ дорад нигоҳ

نه آن نیکدل راه دارد نگاه

Падар хонд ӯ мари туро солу моҳ

پدر خواند او مر تو را سال و ماه

Пас он чизҳо ков бихоҳад , бабр

پس آن چیزها کاو بخواهد، ببر

з бар гстўону зи теғу табар

ز برگستوان و ز تیغ و تبر

Чу ин чизҳо барда бошӣ се бор

چو این چیزها برده باشی سه بار

Марои бозгу то бисозем кор

مرا بازگو تا بسازیم کار

Фарибанда чун пеш тиҳўр шуд

فریبنده چون پیش طیهور شد

Забонаш ба гуфтор рнҷў шуд

زبانش به گفتار رنجور شد

Бидон ҳадяҳо бештари брФзўд

بدان هدیه‌ها بیشتر برفزود

Бас аз хештан меҳрбонӣ намӯд

بس از خویشتن مهربانی نمود

Чунин гуфт бо ӯ миёни сухан

چنین گفت با او میان سخن

Ки хираи бмондстм аз шоҳ , ман

که خیره بماندستم از شاه، من

Ки ҳар чиз хоҳад зи Мочӣну чин

که هر چیز خواهد ز ماچین و چین

Нахоҳад ҳамеи ҷавшану теғи кин

نخواهد همی جوشن و تیغ کین

Ки дар ҳафт кишвари замини ҳеҷ ҷой

که در هفت کشور زمین هیچ جای

Набошад чунон ханҷари ҷонгзоӣ

نباشد چنان خنجر جانگزای

Чунон ҷавшану теғ ва бар гстўон

چنان جوشن و تیغ و برگستوان

Ба гетии надидаи сети перу ҷавон

به گیتی ندیده‌ست پیر و جوان

Чунинаст , гуфто ки гӯйии ҳаме

چنین است، گفتا که گویی همی

Ҷуз аз меҳрбонӣ наҷӯӣ ҳаме

جز از مهربانی نجویی همی

Марои ҳргаҳ андеша ояд фароз

مرا هرگه اندیشه آید فراز

Ки аз ту бихоҳам зи ҳаргунаи соз

که از تو بخواهم ز هرگونه ساز

Дигар бора гӯям набояд ки кӯш

دگر باره گویم نباید که کوش

Бёзорд аз ту , барояд Биҷӯш

بیازارد از تو، برآید به جوش

Нахоҳад ки эдар силаҳ оварӣ

نخواهد که ایدر سلاح آوری

Пас аз хашм ӯ ранҷу кайфари барӣ

پس از خشم او رنج و کیفر بری

Фарибанда бозоргон гуфт , шоҳ

فریبنده بازارگان گفت، شاه

На ҳамвора дорад ҳамеи раҳи нигоҳ

نه همواره دارد همی ره نگاه

Бадв гуфт к-эии никдл , рӯзу шаб

بدو گفت کای نیکدل، روز و شب

Падар хондат чун кушояди ду лаб

پدر خواندت چون گشاید دو لب

Ҳаме ҳарчӣ орм надорад дареғ

همی هرچه آرم ندارد دریغ

Дареғ аз чаҳ дорад ҳамеи гурзу теғ

دریغ از چه دارد همی گرز و تیغ

Бихандед тиҳўр , гуфто равост

بخندید طیهور، گفتا رواست

Марои худ ҳамин орзӯ ва ҳавост

مرا خود همین آرزو و هواست

Ҳамеи баради бозоргони сози ҷанг

همی برد بازارگان ساز جنگ

Ки рӯзӣ ба манзил набӯдаш диранг

که روزی به منزل نبودش درنگ

Чунин то бирафт ва биёмад се бор

چنین تا برفت و بیامد سه بار

Ҳамаи бор ӯ оҳани обдор

همه بار او آهن آبدار

Расонид аз он пас ба кӯш огаҳӣ

رسانید از آن پس به کوش آگهی

Ки кард ончии фармӯда будӣ раҳе

که کرد آنچه فرموده بودی رهی

Дили пели дандон аз он гашти шод

دل پیل‌دندان از آن گشت شاد

Фаровон баров офарин кард ёд

فراوان بر او آفرین کرد یاد

Ба чин андар афганд яксар хабар

به چین اندر افگند یکسر خبر

Ки дороӣ макрон баровард сар

که دارای مکران برآورد سر

Бгшт аз раҳ доду Фрмонбрӣ

بگشت از ره داد و فرمانبری

Ҳаме сар битобад бад-ӣни доварӣ

همی سر بتابد بدین داوری

Взон пас гузин кард сад марди гирд

وزآن پس گزین کرد صد مرد گرد

Далерони ҳушёр бо дастбурд

دلیران هشیار با دستبرد

Ки буданд дар лашкараши номдор

که بودند در لشکرش نامدار

Ҳамаи рзмзни дархури корзор

همه رزمزن درخور کارزار

Мари он ҳар якеро яке асб дод

مر آن هر یکی را یکی اسب داد

Дар ганҷи пурмоя тар баргушод

در گنج پرمایه‌تر برگشاد

Фиристод пас ҳар яке аз ҳазор

فرستاد پس هر یکی از هزار

зи динори вази ҷома ӣ зарнигор

ز دینار وز جامهٔ زرنگار

Ғуломии накӯ рӯй бо дилбарӣ

غلامی نکوروی با دلبری

Фиристод наздик ҳар меҳтарӣ

فرستاد نزدیک هر مهتری

Ба ҷомаи накӯдори бозоргон

به جامه نکودار بازارگان

Баровардашон шоҳи хоразми кон

برآوردشان شاه خوارزم کان

Аз он теғи ҳиндӣ ва сад аз зира

از آن تیغ هندی و صد از زره

Ниҳоданд дар бору барзади гиреҳ

نهادند در بار و برزد گره

Ҳам аз ҷавшан ва худ сдсди бниз

هم از جوشن و خود، صدصد بنیز

Бадв дод ҳаргунае созу чиз

بدو داد هرگونه‌ای ساز و چیز

Ялонро чунон ҷомаи пӯшидаи шоҳ

یلان را چنان جامه پوشیده شاه

Ки доранд бозоргонон ба роҳ

که دارند بازارگانان به راه

Басии созҳои гиронмоя низ

بسی سازهای گرانمایه نیز

Ҳама бор карданду ҳаргунаи чиз

همه بار کردند و هرگونه چیز

Ба роҳи бсило гасӣ кард ва гуфт

به راه بسیلا گسی کرد و گفت

Ки бояд ки бо бод бошед ҷуфт

که باید که با باد باشید جفت

Ба бозоргон чашм дореду гӯш

به بازارگان چشم دارید و گوش

Ҳамаи бишанвед ончӣ гуяд бҳўш

همه بشنوید آنچه گوید به هوش

Касе кови зи фармон ӯ саркашед

کسی کاو ز فرمان او سرکشید

зи подоФрҳми сахт кайфар кашид

ز پادافرهم سخت کیفر کشید

Чунин гуфт бо хоҷаи зони пас ба роз

چنین گفت با خواجه زآن پس به راز

Ки ин саракашонро бад-ӣни баргу соз

که این سرکشان را بدین برگ و ساز

Ҳамаи зери фармон ту карда ам

همه زیر فرمان تو کرده‌ام

зи баҳри чунин рӯз парварда ам

ز بهر چنین روز پرورده‌ام

Чу рафтанди наздик дар бандён

چو رفتند نزدیک دربندیان

Биёянди даҳ шерро зон миён

بیایند ده شیر را زان میان

Шуморо бароранд бар теғи кӯҳ

شما را برآرند بر تیغ کوه

Ба поён набошанд дигари гуруҳ

به پایان نباشند دیگر گروه

Чу шаб тира гардад шумо бидрнг

چو شب تیره گردد شما بیدرنگ

Ҳама бар кашид аз миёни теғи ҷанг

همه بر کشید از میان تیغ جنگ

Мрони ҳамгинонро бибаред сар

مرآن همگنان را ببرّید سر

Ки ман карда бошам ба дарёи гузар

که من کرده باشم به دریا گذر

Ялонро чу аз хок бистар кунед

یلان را چو از خاک بستر کنید

Ҳамон гуҳи яке оташии бркнид

همانگه یکی آتشی برکنید

Ки ман чун бубинами биёям ба роҳ

که من چون ببینم بیایم به راه

Ба дарбандёни брспорми сипоҳ

به دربندیان برسپارم سپاه

Чу ғулғул расад бар сари теғи кӯҳ

چو غلغل رسد بر سر تیغ کوه

Ббошиди панҷоҳ тани зини гуруҳ

بباشید پنجاه تن زین گروه

зи баҳри нигаҳдошти он жарфи чоҳ

ز بهر نگهداشت آن ژرف چاه

Ки раҳро ҳаме дошт бояд нигоҳ

که ره را همی داشت باید نگاه

Дигар мардуми он ҷои ммониди дайр

دگر مردم آن جا ممانید دیر

Шитобанда чун сӯии нахчир , шер

شتابنده چون سوی نخچیر، شیر

Бароред аз он божбонони дамор

برآرید از آن باژبانان دمار

Ба шамшеру зубини заҳри обдор

به شمشیر و زوبین زهرابدار

Яке то кушода шавад роҳи ман

یکی تا گشاده شود راه من

Броим ба дарбанд бо анҷуман

برآیم به دربند با انجمن

Бишуд корвон ва сеюм рӯз кӯш

بشد کاروان و سوم روز کوش

Бишуд бо саворони пӯлоди пӯш

بشد با سواران پولادپوش

Чу омад ба дарбанди бозоргон

چو آمد به دربند بازارگان

Пазира шудандаш ҳамаи божбон

پذیره شدندش همه باژبان

зи дарё ба хушкӣ кашиданд бор

ز دریا به خشکی کشیدند بار

Басӣ хоста додашон бишмор

بسی خواسته دادشان بیشمار

Бидон сон ки ҳар бор додӣ ҳаме

بدان سان که هر بار دادی همی

Сипосӣ бадишон наҳодӣ ҳаме

سپاسی بدیشان نهادی همی

Ҳамаи борҳоро биҷустанд зуд

همه بارها را بجستند زود

Ҳамаи созу ороиши ҷанг буд

همه ساز و آرایش جنگ بود

Ба бозоргон гуфт солори бор

به بازارگان گفت سالار بار

Ки ин бор яксар силеҳасту кор

که این بار یکسر سلیح است و کار

Бадв гуфт кин шоҳи ту хостаи сет

بدو گفت کاین شاه تو خواسته‌ است

Бад-ӣни орзӯ дил биёроста аст

بدین آرزو دل بیاراسته‌ است

Бидидӣ ки зини пеши барадами се бор

بدیدی که زین پیش بردم سه بار

Ҳамон созу ороиши корзор

همان ساز و آرایش کارزار

Биёрост пурмояи ганҷии барӣн

بیاراست پرمایه گنجی براین

Бсилои тавонгартар акнӯн зчин

بسیلا توانگرتر اکنون ز چین

Чу посух чунин ёфт , хурсанд шуд

چو پاسخ چنین یافت، خرسند شد

зи киштӣ ба наздик дарбанд шуд

ز کشتی به نزدیک دربند شد

Танӣ даҳ фиристод бо корвон

تنی ده فرستاد با کاروان

Чаҳ аз солхурда чаҳ марди ҷавон

چه از سالخورده چه مرد جوان

з дарбанд бигузашт бар теғи кӯҳ

ز دربند بگذشت بر تیغ کوه

Фурӯд омаданд он ялони ҳамгуруҳ

فرود آمدند آن یلان همگروه

Ҷавонии зи шаҳри бсилои давид

جوانی ز شهر بسیلا دوید

Ки анбӯҳӣ аз давр мардум бидид

که انبوهی از دور مردم بدید

Бидон то баради корвони сӯии шаҳр

بدان تا برد کاروان سوی شهر

Фузуни зони наёбади кас аз ранҷи баҳр

فزون زآن نیابد کس از رنج بهر