Пас аз кори мағриб , сиёҳони зафт

پس از کار مغرب، سیاهان زفت

Шуданд огаҳ аз роз ҷӯянда гуфт

شدند آگه از راز جوینده گفت

Ки мағриб ба ҷое расидаи сети боз

که مغرب به جایی رسیده‌ست باز

зи заррину симин ва ҳар гӯнаи соз

ز زرّین و سیمین و هر گونه ساز

Ҳам аз чорпоёну кишту дуруд

هم از چارپایان و کشت و درود

Ки ҳаргиз бар он сон набошад шунӯд

که هرگز بر آن سان نباشد شنود

Наоне сипоҳӣ бирафт ва бидид

نهانی سپاهی برفت و بدید

Аз он беҳтар омад ки нўбӣ шунид

از آن بهتر آمد که نوبی شنید

Бад-ӣни огаҳӣ мужда оварадашон

بدین آگهی مژده آوردشان

Ба гуфтор густохтар кардашон

به گفتار گستاخ‌تر کردشان

Ки кишвари бад-ӣни хӯбӣу дилбарӣ

که کشور بدین خوبی و دلبری

Тиҳӣ дидам аз шоҳи вази лашкарӣ

تهی دیدم از شاه وز لشکری

Ҳамаи дашти пари чорпоӣу яла

همه دشت پُر چارپای و یله

Шабоне надидам ба пеши гила

شبانی ندیدم به پیش گله

зи нўбӣу бҷаҳи ҳзорни ҳазор

ز نوبی و بجّه هزاران هزار

Фароз омаданд аз паии корзор

فراز آمدند از پی کارزار

Гуруҳе аз эшон ҳамаи пўии пўӣ

گروهی از ایشان همه پوی پوی

Сӯии рӯбла низ биниҳод рӯй

سوی روبله نیز بنهاد روی

Дигар нима тозон ба роҳи сӯон

دگر نیمه تازان به راه سوان

Сӯии кишвари Мисри перу ҷавон

سوی کشور مصر پیر و جوان

Сиёҳон пешин кашиданд даст

سیاهان پیشین کشیدند دست

Ҳама бо замин шаҳр карданд паст

همه با زمین شهر کردند پست

з мағриб баровард хўнбори мавҷ

ز مغرب برآورد خونبار موج

Гурезон шудаи мардумони фавҷи фавҷ

گریزان شده مردمان فوج فوج

Саворон ба кӯш огаҳӣ тохтанд

سواران به کوش آگهی تاختند

Ки кишвар сиёҳон барандохтанд

که کشور سیاهان برانداختند

Бихандед ва аз ториқ омад фурӯд

بخندید و از طارق آمد فرود

Ба млоҳу киштӣ гузар кард ва равад

به ملّاح و کشتی گذر کرد و رود

Ба номаи сипаҳро ҳама боз хонд

به نامه سپه را همه باز خواند

Дирам дод , асбу з ҳаргуна ронад

درم داد، اسب و ز هرگونه راند

Фароз омадаш марди шашсад ҳазор

فراز آمدش مرد ششصد هزار

Зираи дору бргстўонўри савор

زره‌دار و برگستوان‌ور سوار

зи дарё гузар кард ва омад ба дашт

ز دریا گذر کرد و آمد به دشت

зи ҷавшани ҳамеи осмони хираи гашт

ز جوشن همی آسمان خیره گشت

Нахустин барон лашкар оварад рӯй

نخستین برآن لشکر آورد روی

Каз ӯ рӯблаи гашт берангу буи

کز او روبله گشت بی رنگ و بوی

Сиёҳон пароганда буданду маст

سیاهان پراگنده بودند و مست

Кашида ба тороҷу бедоди даст

کشیده به تاراج و بیداد دست

На огоҳӣ аз кӯшу чандини сипоҳ

نه آگاهی از کوش و چندین سپاه

На ҷое тилоия бимонада ба роҳ

نه جایی طلایه بمانده به راه

Шабихун з кӯш омад ва тохтан

شبیخون ز کوش آمد و تاختن

Хурӯши далерону кини охтн

خروش دلیران و کین آختن

Сӯии ханҷару теғи бурданди даст

سوی خنجر و تیغ بردند دست

Аз эшон на ҳушёри ҷуст ва на маст

از ایشان نه هشیار جست و نه مست

Сияҳи чеҳрагон саф кашиданд пеш

سیه‌چهرگان صف کشیدند پیش

Далерӣ намуданду мардии зи хеш

دلیری نمودند و مردی ز خویش

Пиёда , бараҳна , на асб ва на соз

پیاده، برهنه، نه اسب و نه ساز

Ба дасти андараши шохи чӯбии дароз

به دست اندرش شاخ چوبی دراز

Амӯдӣ ки хуонеи ҳамеи ту Фрсб

عمودی که خوانی همی تو فرسب

Ки аз захм ӯ паст шуд марду асб

که از زخم او پست شد مرد و اسب

Задӣ захму андари гузаштии зи мард

زدی زخم و اندر گذشتی ز مرد

Бидида тгоўр бидидяш гирд

بدیده تگاور بدیدیش گرد

Вагар теғ ва тир омадӣ бар таниш

وگر تیغ و تیر آمدی بر تنش

Фусурда ба хӯни андаруни доманаш

فسرده به خون اندرون دامنش

Надонистӣ ойину роҳи гурез

ندانستی آیین و راه گریز

Дил аз кӣнау мағзашон аз ситез

دل از کینه و مغزشان از ستیز

Ду дидаи зи хӯну рухи ангушти ранг

دو دیده ز خون و رُخ انگِشت رنگ

Тноўр ба зӯру диловар ба ҷанг

تناور به زور و دلاور به جنگ

Ба неруии пел ва ба чанголи шер

به نیروی پیل و به چنگال شیر

Ба тани зӯрманд ва ба Зуҳраи далер

به تن زورمند و به زَهره دلیر

На бргоштӣ рӯй бо захми мард

نه برگاشتی روی با زخم مرد

зи пой андар оварадӣ ӯро ба гирд

ز پای اندر آوردی او را به گَرد

Фаровон бикуштанд аз Эрони сипоҳ

فراوان بکشتند از ایران سپاه

Ҳам аз деви чеҳрон басӣ шуд табоҳ

هم از دیوچهران بسی شد تباه

Сипаҳро басӣ носазо гуфт кӯш

سپه را بسی ناسزا گفت کوش

Ҳаме гуфт к-эии лашкари тираи ҳуш

همی گفت کای لشکر تیره‌هوش

Шуморо чаҳ бӯда сети бад-ӣни корзор

شما را چه بوده‌ست بدین کارزار

Шунидед гуфтори ман сусти хор

شنیدید گفتار من سست خوار

Гуруҳеи сиёҳон бесозу асб

گروهی سیاهانِ بی ساز و اسب

Ба дасти андарун чун шубонони Фрсб

به دست اندرون چون شبانان فرسب

Фузун нест як нимаи душмани зи мо

فزون نیست یک نیمه دشمن ز ما

Ҳаме нанг ояд маро аз шумо

همی ننگ آید مرا از شما

Чаҳ гуед бо хусрави грзкўб

چه گویید با خسرو گرزکوب

Ки мо бас набудем бо захми чӯб

که ما بس نبودیم با زخم چوب

Мабодои ҷаҳони найзау теғи тез

مبادا جهان نیزه و تیغ تیز

Ки аз захм чӯб оядаш растхез

که از زخم چوب آیدش رستخیز

Бигуфт ин ва бо лашкар оҳанг кард

بگفت این و با لشکر آهنگ کرد

зи хӯни хоку санги арғавон ранг кард

ز خون خاک و سنگ ارغوان رنگ کرد

Сипоҳ андар омад ба шамшеру тир

سپاه اندر آمد به شمشیر و تیر

зи кушта замин шуд чу дарёии қӣр

ز کُشته زمین شد چو دریای قیر

зи ҷанговарону ялон кас нараст

ز جنگاوران و یلان کس نرست

Ҳамаи куштаи гаштанд ва афганда паст

همه کُشته گشتند و افگنده پست

Чу нўбӣ бидид он чунон захми теғ

چو نوبی بدید آن چنان زخم تیغ

Наоне гирифтанд роҳи гриғ

نهانی گرفتند راه گریغ

Якояк шуданд аз ҷаҳони нопадид

یکایک شدند از جهان ناپدید

Ту гуфтӣ ки кас рӯй нўбӣ надид

تو گفتی که کس روی نوبی ندید

Чу пирӯз шуд кӯш ва омад фурӯд

چو پیروز شد کوش و آمد فرود

Бидон шодкомӣ меоварад ва равад

بدان شادکامی می آورد و رود

Бифармуд то ҳар касе кушта Эй

بفرمود تا هر کسی کُشته‌ای

Сиёҳӣ ба хӯни андари оғишта Эй

سیاهی به خون اندر آغشته‌ای

Бпхтнд ва карданд бирёни гарм

بپختند و کردند بریان گرم

На озарм дар дил на дар дидаи шарм

نه آزرم در دل نه در دیده شرم

Танӣ чандро пора карданд низ

تنی چند را پاره کردند نیز

Бпхтаҳи азони дегу ҳаргунаи чиз

بپخته ازآن دیگ و هرگونه چیز

Танӣ чандро пӯст берун кашид

تنی چند را پوست بیرون کشید

Ба гетӣ касе он шигифтӣ надид

به گیتی کسی آن شگفتی ندید

Гуруҳе ба ду ним карданд паст

گروهی به دو نیم کردند پست

Гуруҳеи бурӣдаи сару пойу даст

گروهی بُریده سر و پای و دست

Бадв ҳаркасӣ гуфт к-эии шаҳриёр

بدو هرکسی گفت کای شهریار

Нагӯйӣ маро то чигуна сети кор

نگویی مرا تا چگونه‌ست کار

Ки бо куштагони ҳеҷ шоҳ ин накард

که با کُشتگان هیچ شاه این نکرد

На бирёну пухта касе дид мард

نه بریان و پخته کسی دید مرد

Бихандед ва гуфт ин сипоҳии сети нав

بخندید و گفت این سپاهی‌ست نو

Далерон кинанду мардони гӯ

دلیران کینند و مردان گو

Пароганда ӣ кишвар аз баҳри чиз

پراگندهٔ کشور از بهر چیز

Ҳам аз баҳри тороҷу куштани бниз

هم از بهر تاراج و کُشتن بنیز

Ҳрони ков ба лашкар гуҳ ояд фароз

هرآن کاو به لشکرگه آید فراز

Битарсанд аз ин ҳавл ва гирданд боз

بترسند از این هول و گردند باز

Чу бенанд аз ин сони зи мо дастбурд

چو بینند از این سان ز ما دستبرد

Нёинди дигар ба як ҷои гирд

نیایند دیگر به یک جای گرد

Ба мо бар бидон сон гумоне баранд

به ما بر بدان سان گمانی برند

Ки пухтаи ҳамеи гӯшт мардум хуранд

که پخته همی گوشت مردم خورند

Барони куштагони ашк резон шаванд

برآن کشتگان اشک‌ریزان شوند

зи бими тани худ гурезон шаванд

ز بیم تن خود گریزان شوند

Аз эшон замин чун шабаҳ ранг кард

از ایشان زمین چون شبه رنگ کرد

Бидон лашкари дигар оҳанг кард

بدان لشکر دیگر آهنگ کرد

Расед андар эшон бидон кӯҳсор

رسید اندر ایشان بدان کوهسار

Ки ҳоҷоти хуонеи бад-ӣни рӯзгор

که حاجات خوانی بدین روزگار

Ба наздикии Мисри чандон гуруҳ

به نزدیکی مصر چندان گروه

Ки пайдо набӯд инчи дарёу кӯҳ

که پیدا نبود ایچ دریا و کوه

Ҳавои нилгуну замини зоғи ранг

هوا نیلگون و زمین زاغ رنگ

зи ранги сиёҳони пӯлоди чанг

ز رنگ سیاهان پولادچنگ

Чу лашкар бидиданд , бархестанд

چو لشکر بدیدند، برخاستند

Ҳамаи чӯбҳоро барафрохтанад

همه چوب‌ها را برافراختند

Хурушон чу тундар , кашиданд саф

خروشان چو تندر، کشیدند صف

Чу баброн ба лабҳо бибастанд каф

چو ببران به لب‌ها ببستند کف

Ҷаҳонҷӯй кӯшу диловари сипоҳ

جهانجوی کوش و دلاور سپاه

Ду манзил ба як рӯз бибаред роҳ

دو منزل به یک روز ببرید راه

Бидон нотавонӣ фурӯд омаданд

بدان ناتوانی فرود آمدند

Сӯии ромиш ва ноӣ ва равад омаданд

سوی رامش و نای و رود آمدند

Бидон то бросоид аз ранҷи роҳ

بدان تا برآساید از رنج راه

Ки бас хаста буданд шоҳу сипоҳ

که بس خسته بودند شاه و سپاه

Сияҳи чеҳрагонро гумоне фузуд

سیه‌چهرگان را گمانی فزود

Ки душман наёраст разм озмуд

که دشمن نیارست رزم آزمود

Шуморо шдстиб аз ин тохтан

شما را شدستیب از این تاختن

Ҳамеи разм бояд кунун сохтан

همی رزم باید کنون ساختن

Хурӯш омаду гашти ҷунбони сипоҳ

خروش آمد و گشت جنبان سپاه

Шуд аз рангашон рӯй ҳомӯни сиёҳ

شد از رنگشان روی هامون سیاه

Савор аз тилоия сӯй кӯш тохт

سوار از طلایه سوی کوش تاخت

Аз он ҳавл гуфтӣ ки биҳуш ёфт

از آن هول گفتی که بیهوش یافت

Ки инак сипоҳ андар омад ба танг

که اینک سپاه اندر آمد به تنگ

Шуморо кунун нест ҷои диранг

شما را کنون نیست جای درنگ

Ҷаҳонҷӯй кӯш андар омад ба асб

جهانجوی کوش اندر آمد به اسب

Сипаҳи гашт монанди озргшсб

سپه گشت مانند آذرگشسب

Ба лашкар чунин гуфт к-эии саракашон

به لشکر چنین گفت کای سرکشان

Далерони Эрону гарданкашон

دلیران ایران و گردنکشان

Нахустин яке тир борон кунед

نخستین یکی تیرباران کنید

Пас оҳанги ҷанг саворон кунед

پس آهنگ جنگ سواران کنید

Сӯии найза ва теғ ёзид даст

سوی نیزه و تیغ یازید دست

Чу шерони тунд ва чу пелони маст

چو شیران تند و چو پیلان مست

Касеро ки дасташ ба банд оваред

کسی را که دستش به بند آورید

Агар гарданаш дар каманд оваред

اگر گردنش در کمند آورید

Ба дандони таниши пора пора кунед

به دندان تنش پاره پاره کنید

Ба кин андар ойед ва чора кунед

به کین اندر آیید و چاره کنید

Чу пайваста гардид бо ин сипоҳ

چو پیوسته گردید با این سپاه

Ба дандон кунед ин ялонро табоҳ

به دندان کُنید این یلان را تباه

Бидон то ба мо бар гумоне баранд

بدان تا به ما بر گمانی برند

Ки ӣнони ҳамеи одамиро хуранд

که اینان همی آدمی را خورند

Битарсанд ва гирданд аз ин разми боз

بترسند و گردند از این رزم باز

Нёинди дигар ба он ҷои фароз

نیایند دیگر به آن جا فراز

Чунон кард лашкар ки солор гуфт

چنان کرد لشکر که سالار گفت

Чу сӯфор бо шаст карданд ҷуфт

چو سوفار با شست کردند جفت

Тани тираи чеҳрон чу пайкон намӯд

تن تیره‌چهران چو پیکان نمود

Гузар кард ва берун шуд аз пушти зуд

گذر کرد و بیرون شد از پشت زود

Гуруҳе бидон тир борон бикушт

گروهی بدان تیر باران بکُشت

Гуруҳе ба зубину захми дурушт

گروهی به زوبین و زخم درشت

Ҳамон деви чеҳрони з ҳар сӯи занон

همان دیو چهران ز هر سو زنان

Ба чӯби гарони лашкариро зиён

به چوب گران لشکری را زیان

Барони сар ки захм омад аз чӯби соҷ

برآن سر که زخم آمد از چوب ساج

На фаррух калла дид , аз он пас , на тоҷ

نه فرخ کُله دید، از آن پس، نه تاج

Ҳрони асби ков захм хӯрд аз Фрсб

هرآن اسب کاو زخم خورد از فرسب

Шикаста шуд он устихони андари асб

شکسته شد آن استخوان اندر اسب

Басӣ кушта омад з ҳар ду сипоҳ

بسی کُشته آمد ز هر دو سپاه

Бромихт бар ҳам сифеду сиёҳ

برآمیخت بر هم سفید و سیاه

Далерони Эрон кро ёфтанд

دلیران ایران کرا یافتند

Ба дандон дариданаш бишитофтанд

به دندان دریدنش بشتافتند

Гусастанд чармаши зи паҳлуу пушт

گسستند چرمش ز پهلو و پشت

Чунон ҳар гуруҳеи якеро бикушт

چنان هر گروهی یکی را بکُشت

Ҷаҳонҷӯй чун андари он размгоҳ

جهانجوی چون اندر آن رزمگاه

Басӣ кард азони деви чеҳрони табоҳ

بسی کرد ازآن دیوچهران تباه

Агар бар миён зад ба ду ним кард

اگر بر میان زد به دو نیم کرد

Дили тираи чеҳрони пар аз бим кард

دل تیره‌چهران پُر از بیم کرد

Бараҳнаи тани душман ва теғ кӯш

برهنه تن دشمن و تیغ کوش

Ҳамоно ки хӯн ояд аз ғам ба ҷӯш

همانا که خون آید از غم به جوش

Сиёҳон аз ӯ кин гирифтанду хашм

سیاهان از او کین گرفتند و خشم

Ҳамеи тоби хашм андар омад ба чашм

همی تاب خشم اندر آمد به چشم

Аз он сони ҳаме буд икчнди ҷанг

از آن سان همی بود یکچند جنگ

Замин гашта аз кушта бар зиндаи танг

زمین گشته از کُشته بر زنده تنگ

Парогандагони сиёҳони пеш

پراگندگان سیاهان پیش

Расиданду диданди ёрони хеш

رسیدند و دیدند یاران خویش

Чунон кушта ва афганда бар дашти кин

چنان کُشته و افگنده بر دشت کین

Ки пайдо набӯд аз сиёҳони замин

که پیدا نبود از سیاهان زمین

Якеро сару пои пухта ба рег

یکی را سر و پای پخته به ریگ

Яке карда бирёни барони гарми дег

یکی کرده بریان برآن گرم دیگ

Яке пӯсти кандаи броўихтаҳ

یکی پوست کنده برآویخته

Якеро пайу устихони рехта

یکی را پی و استخوان ریخته

Якеро саг оварда дар зери пой

یکی را سگ آورده در زیر پای

Шиками хӯрдау пушти мондаи биҷой

شکم خورده و پُشت مانده به جای

Ҳамеи ҳарки он дид бар дашти ҷанг

همی هرکه آن دید بر دشت جنگ

Наёраст кардани замонии диранг

نیارست کردن زمانی درنگ

зи бими сари хеши баргашт ва рафт

ز بیم سر خویش برگشت و رفت

Раҳи хона ӣ хеш ва кишвар гирифт

ره خانهٔ خویش و کشور گرفت

Бад-ӣн лашкар омад дурусти огаҳӣ

بدین لشکر آمد درست آگهی

Ки шуд дашти кин аз сиёҳони тиҳӣ

که شد دشت کین از سیاهان تهی

зи мурдори хорони сипоҳии дурушт

ز مردارخواران سپاهی درشت

Биёмад ҳамаи нўбёнро бикушт

بیامد همه نوبیان را بکُشت

Дариданд ва хӯрданд аз эшон басӣ

دریدند و خوردند از ایشان بسی

Аз он номдорони нмондш касе

از آن نامداران نماندش کسی

Чунон хираи гаштанд аз ин огаҳӣ

چنان خیره گشتند از این آگهی

Ки аз разм шуд мағзи эшон тиҳӣ

که از رزم شد مغز ایشان تهی

Шаби тира аз разм бигурехтанд

شب تیره از رزم بگریختند

Барони куштагони хӯн ҳаме рехтанд

برآن کشتگان خون همی ریختند

Чу аз қавси хуршед сар битофт

چو از قوس خورشید سر بتافت

зи нўбии барони дашти кин кас наёфт

ز نوبی برآن دشتِ کین کس نیافت

Сипаҳи брншонд ва худ аз пас бирафт

سپه برنشاند و خود از پس برفت

Чаҳ моя бикушт ва чаҳ моя гирифт

چه مایه بکُشت و چه مایه گرفت

Аз он зоғи чеҳрони шӯридаи рой

از آن زاغ‌چهران شوریده‌رای

зи сесад яке ҳам нашуд бозҷоӣ

ز سیصد یکی هم نشد بازجای

Биёбон , як моҳа бибаред кӯш

بیابان، یک ماهه ببرید کوش

Ҳаме рафт бо лашкарӣ сахт кӯш

همی رفت با لشکری سخت‌کوش

Ба роҳи сӯон то ба туа расед

به راه سوان تا به تُوّه رسید

Азони кӣнаи шамшер кин баркашид

ازآن کینه شمشیر کین برکشید

Кро дид аз эшон бикушт ва бсухт

کرا دید از ایشان بکُشت و بسوخت

Аз он марз низ оташӣ бар фурухт

از آن مرز نیز آتشی بر فروخت

Ҳама шаҳрҳо кард вайрону паст

همه شهرها کرد ویران و پست

Бикушт он каш омад зи нўбӣ ба даст

بکشت آن کش آمد ز نوبی به دست

Бифармуд пухтани танӣ чанд боз

بفرمود پختن تنی چند باز

Бидон то ҳаме гуфт нўбӣ ба роз

بدان تا همی گفت نوبی به راز

Ки ӣнони палангон кин густаранд

که اینان پلنگان کین گسترند

Куҷои пухтау хом мардум хуранд

کجا پخته و خام مردم خورند

Ба ҳар марз кин огаҳӣ рафт низ

به هر مرز کاین آگهی رفت نیز

Саросар гирифтанд роҳи гурез

سراسر گرفتند راه گریز