Чиҳил рӯз бар гирди он беша кӯш

چهل روز بر گردِ آن بیشه کوش

Ҳамеи тохт , неруи нмондш на туаш

همی تاخت، نیرو نماندش نه توش

з ногоҳ рӯзӣ ба телӣ расед

ز ناگاه روزی به تلّی رسید

Аннан тгоўр бидон сӯ кашид

عنان تگاور بدان سو کشید

Яке кох обод дид аз буриш

یکی کاخ آباد دید از برش

зи санг сияҳ барниҳода сараш

ز سنگ سیه برنهاده سرش

Ҷаҳондида кӯш аз дар овоз дод

جهاندیده کوش از در آواز داد

Ки ин дар ба мо бар бибояд кушод

که این در به ما بر بباید گشاد

Баромади яке пер бо фару ҳуш

برآمد یکی پیر با فرّ و هوش

Бидид он сар ва рӯй ва дидор кӯш

بدید آن سر و روی و دیدار کوش

Бадв гуфт к-эии аҳриман рӯй мард

بدو گفت کای اهرمن‌روی مرد

Бар мо туро раҳнамӯнӣ ки кард ?

برِ ما تو را رهنمونی که کرد؟

Чаҳ чизе ? бигӯ , ваз куҷо омадӣ ?

چه چیزی؟ بگو، وز کجا آمدی؟

Бад-ӣни бешаи андар чаро омадӣ ?

بدین بیشه اندر چرا آمدی؟

Худованди рӯзии даҳум , гуфт , кӯш

خداوند روزی‌دِهم، گفت، کوش

Ба даст манаст аз ҷаҳони заҳру нӯш

به دست من است از جهان زهر و نوش

Бихандед донои зи гуфтори ӯй

بخندید دانا ز گفتار اوی

Взони носазовори дидори ӯй

وز آن ناسزاوار دیدار اوی

Бадв гуфт к-эии марди ноҳӯшёр

بدو گفت کای مرد ناهوشیار

Пас эдар чаро омадӣ ва чаҳ кор ?

پس ایدر چرا آمدی و چه کار؟

Чиҳил рӯз бешаст , гуфто ки ман

چهل روز بیش است، گفتا که من

Ҷудо мондам аз лашкару анҷуман

جدا ماندم از لشکر و انجمن

Дар ин беша гум кардаам роҳи хеш

در این بیشه گُم کرده‌ام راه خویش

Ҷудои монда аз кишвару гоҳи хеш

جدا مانده از کشور و گاه خویش

Дигар бора аз вай бихандед мард

دگر باره از وی بخندید مرد

Бадв гуфт кӯш аз дилии пари зи дард

بدو گفت کوش از دلی پُر ز درد

Ки хандидан ту дар ин ҷой чист

که خندیدن تو در این جای چیست

Чунин ханда ӣ нодлороӣ чист

چنین خندهٔ نادلآرای چیست

Варо гуфт аз ин рӯйу дидори ту

ورا گفت از این روی و دیدار تو

Ҳаме ханда ояд зи гуфтори ту

همی خنده آید ز گفتار تو

Ки як бори гӯйӣ ки ҳастам худоӣ

که یک بار گویی که هستم خدای

Дигар бораи гӯйӣ ки роҳам намой

دگر باره گویی که راهم نمای

Худованди рӯзии даҳ мардумон

خداوند روزی‌دهِ مردمان

Чаро роҳ хоҳад зи мардуми ниҳон ?

چرا راه خواهد ز مردم نهان؟

Ки бироаҳро ӯ ба роҳ оварад

که بیراه را او به راه آورد

Шабу рӯзу хуршед ва моҳ оварад

شب و روز و خورشید و ماه آورد

Бадв гуфт эй пери андаки хирад

بدو گفت ای پیرِ اندک‌خرد

Баромади ҳамеи солиёни ҳаштсад

برآمد همی سالیان هشتصد

Ки то ман худованди рӯзии даҳум

که تا من خداوند روزی‌دِهم

зи кори ҷаҳони србсри огаҳам

ز کار جهان سربسر آگهم

Бадв гуфт пер эй ҳамаи срсрӣ

بدو گفت پیر ای همه سرسری

Нагӯйӣ маро токунӯн эдарӣ

نگویی مرا تا کنون ایدری

Мрони мардумонро ки рӯзӣ диҳад ?

مر آن مردمان را که روزی دهد؟

Кашони некӣ ва длФрўзӣ диҳад ?

کشان نیکی و دلفروزی دهد؟

Чунин дод посух ки дастур ҳаст

چنین داد پاسخ که دستور هست

Дабирон бисёр ва ганҷур ҳаст

دبیران بسیار و گنجور هست

Ки рӯзӣ ба мардуми расонади фарох

که روزی به مردم رساند فراخ

зи ганҷи ман обод доранд кох

ز گنج من آباد دارند کاخ

Бадв гуфт доно каз ин парвариш

بدو گفت دانا کز این پرورش

Туро дод боист лухтии хӯриш

تو را داد بایست لختی خورش

Ки то андари ин бесипоҳ ва касе

که تا اندر این بی سپاه و کسی

з нохӯрдан анда надидӣ басӣ

ز ناخوردن اندُه ندیدی بسی

зи ту давр гашта сети неруии ту

ز تو دور گشته‌ست نیروی تو

Вази ин шакли зишт ва чунин хуии ту

وز این شکل زشت و چنین خوی تو

Кунун мрмрои бозгуии ошкор

کنون مر مرا بازگوی آشکار

Ки чун ту набӯдӣ дар он рӯзгор

که چون تو نبودی در آن روزگار

Худованди рӯзии даҳ мардумон

خداوند روزی‌دِه مردمان

Ки буду крои доне эй бадгумон ?

که بود و کرا دانی ای بدگمان؟

Чунин дод посух ки дигар баданд

چنین داد پاسخ که دیگر بُدند

Худоён ки бо тахт ва афсар баданд

خدایان که با تخت و افسر بُدند

Бадв гуфт пер , аз куҷо омаданд

بدو گفت پیر، از کجا آمدند

Бад-ӣни тираи гетӣ чаро омаданд ?

بدین تیره گیتی چرا آمدند؟

Чунин дод посух ки аз марду зан

چنین داد پاسخ که از مرد و زن

Падед омаданд он ҳамаи тан ба тан

پدید آمدند آن همه تن به تن

Бадв пер гуфт эй сазовори бад

بدو پیر گفت ای سزاوار بد

магӯӣ ончӣ напазирад ӯро хирад

مگوی آنچه نپذیرد او را خرد

Нишоед ки он кови ҷаҳони офарид

نشاید که آن کاو جهان آفرید

Падед омад аз ҷои тангу палид

پدید آمد از جای تنگ و پلید

Ки ҳамчун ман ва ту буд бе гумон

که همچون من و تو بوَد بی‌گمان

Туро кӣ расад даст бар осмон

تو را کی رسد دست بر آسمان

Бадв кӯш гуфт эй сухангӯии мард

بدو کوش گفت ای سخنگوی مرد

Марои мағз , гуфтори ту хира кард

مرا مغز، گفتار تو خیره کرد

Агар ман на рӯзии даҳум , пас чаҳам ?

اگر من نه روزی‌دهم، پس چه‌ام؟

Вагарнаи худои ҷаҳонам , киам ?

وگر نه خدای جهانم، که‌ام؟

Яке бандҳои гуфт худ кому зишт

یکی بنده‌ای گفت خودکام و زشت

Ба тани носипосӣу давр аз биҳишт

به تن ناسپاسی و دور از بهشت

Гунаҳкору бираҳ ба фармони дев

گنهکار و بیرَه به فرمان دیو

Кашида дил аз роҳи гиҳони хдиў

کشیده دل از راه گیهان خدیو

Гирифтор дар хашми яздони пок

گرفتار در خشم یزدان پاک

Туро ҷой дар дӯзахи сҳмнок

تو را جای در دوزخ سهمناک

Бадв кӯш гуфт ин суханҳо з чист

بدو کوش گفت این سخن‌ها ز چیست

Ки бар ёФаҳи гирифтор бояд гирист

که بر یافه گفتار باید گریست

Чунин посухаш дод к-эии шӯрбахт

چنین پاسخش داد کای شوربخت

Ҳаме бар ту бахшоиши ореми сахт

همی بر تو بخشایش آریم سخت

Ҷаҳонро ва моро ҳамон офарид

جهان را و ما را همان آفرید

Ки ин бе карони осмони офарид

که این بی‌کران آسمان آفرید

Бар ӯ моҳ ва хуршед карда сет чанд

بر او ماه و خورشید کرده‌ست چند

Ситора ки ҳаргиз ндонӣ ки чанд

ستاره که هرگز ندانی که چند

Замин карду кӯҳи баланд аз буриш

زمین کرد و کوه بلند از برش

Дарахтон ва он равон дар хӯриш

درختان و آب روان در خورش

Туро бар замин кард солору шоҳ

تو را بر زمین کرد سالار و شاه

Бузургӣ ва фармонат доду сипоҳ

بزرگی و فرمانْت داد و سپاه

Ба гетии чунин зиндагонӣат дод

به گیتی چنین زندگانیت داد

Ҳамаи зиндагонӣ , ҷавонят дод

همه زندگانی، جوانیت داد

Бидон то ҳамаи бандагони худоӣ

بدان تا همه بندگان خدای

Ту бошӣ сӯии роҳ ӯ раҳнамоӣ

تو باشی سوی راه او رهنمای

Туро ҳарчӣ дод эзад , эй аҳриман

تو را هرچه داد ایزد، ای اهرمن

Саросари ҳамеи бинӣ аз хештан

سراسر همی بینی از خویشتن

Шудани андари ин некӯии носипос

شدن اندر این نیکویی ناسپاس

Зиҳии банда ӣ деви ноҳақи шинос !

شدی بندهٔ دیو ناحق‌شناس!

Турогар табӣ ояд эй ёФаҳи гӯй

تو را گر تبی آید ای یافه‌گوی

Миён ту гардад чу борӣки мӯӣ

میان تو گردد چو باریک موی

Набинӣ кас аз хештани хортар

نبینی کس از خویشتن خوارتر

На бечоратар низу ғмхўораҳ тар

نه بیچاره‌تر نیز و غمخوار‌تر

Бад-ӣни нотавонӣу бечорагӣ

بدین ناتوانی و بیچارگی

Худоӣ тавон кард якборагӣ ?

خدایی توان کرد یکبارگی؟

Бадв гуфт к-эии пери ноҳӯшёр

بدو گفت کای پیر ناهوشیار

Баромади марои солиёнии ҳазор

برآمد مرا سالیانی هزار

Ки рӯзии танамро наомад табӣ

که روزی تنم را نیامد تبی

На ранҷӣ кашидам , на дардии шабӣ

نَه رنجی کشیدم، نَه دردی شبی

Агар бандаам чун касоне дигар

اگر بنده‌ام چون کسانی دگر

Танам дардмандӣ кашидӣ магар

تنم دردمندی کشیدی مگر

Бадв пер гуфт эй сбксори мард

بدو پیر گفت ای سبکسار مرد

Биҷои ту он некӯии пас ки кард ?

بجای تو آن نیکوی پس که کرد؟

Тан осон шудӣ , масти гаштии чунон

تن آسان شدی، مست گشتی چنان

Ки гӯйии манам кирдигори ҷаҳон

که گویی منم کردگار جهان

Кунунгар худоӣ , бирав , бозгард

کنون گر خدایی، برو، بازگرد

Ки сайри омадами ман зи гуфтори сард

که سیر آمدم من ز گفتار سرد