Бадв гуфт хоҳӣ ки аз назд ман

بدو گفت خواهی که از نزد من

Кунун бозгардӣ аз он анҷуман

کنون بازگردی از آن انجمن

Кигар зиндагонӣати мондаи сет беш

که گر زندگانیت مانده‌ست بیش

Намирӣ ту беному фарзанди хеш

نمیری تو بی نام و فرزند خویش

Бадв гуфт хоҳам ки бошиддати рой

بدو گفت خواهم که باشدت رای

Ки ин меҳрбонии ту ореи биҷой

که این مهربانی تو آری به جای

Бад-ӣн аз ту дорам фаровони сипос

بدین از تو دارم فراوان سپاس

Ки аз ту шудам поку яздони шинос

که از تو شدم پاک و یزدان‌شناس

Бадв гуфт кокнўни туро ҳафт чиз

بدو گفت کاکنون تو را هفت چیز

Ки онро ндонем ҳаштуми бниз

که آن را ندانیم هشتم بنیز

зи ман ёди дорӣ ки андари нахуст

ز من یاد داری که اندر نخست

Ки ганҷӣ рунаст ҳаряки дуруст

که گنجی روان است هریک درست

Агар корбндии ту ин ҳафт панд

اگر کار بندی تو این هفت پند

Ту бошӣ ба ҳар ду ҷаҳони сӯдманд

تو باشی به هر دو جهان سودمند

Чнончўн шудӣ баҳраи вари зини сарой

چنانچون شدی بهره‌ور زین سرای

Бидон сар биёбӣ биҳишти худоӣ

بدان سر بیابی بهشت خدای

Бадв гуфт фархундаи фармони ту

بدو گفت فرخنده فرمان تو

Ки ёрад бурун шуд зи паймони ту

که یارد برون شد ز پیمان تو

Ҳама ҳарчӣ гӯйӣ биҷой оварам

همه هرچه گویی به جای آورم

зи фармону рои ту бар нагузарам

ز فرمان و رای تو بر نگذرم

Бадв гуфт фарзонаи кокнўни нахуст

بدو گفت فرزانه کاکنون نخست

Ту бояд ки ин кори дории дуруст

تو باید که این کار داری درست

Чу бошад маро ва туро кирдигор

چو باشد مرا و تو را کردگار

Худованд мо бошад аз ҳар шумор

خداوند ما باشد از هر شمار

Чу бошад худованд , мо банда ем

چو باشد خداوند، ما بنده‌ایم

Ҳамаи банда ӣ офаринанда ем

همه بندهٔ آفریننده‌ایم

Ба фармон ӯ бош дар бандагӣ

به فرمان او باش در بندگی

Нигаҳдори роҳи парастандагӣ

نگهدارِ راهِ پرستندگی

Сипосаши биҷои ор бар бдхўӣ

سپاسش به جای آر بر بدخویی

Ки кард ӯ биҷои ту ин некӯӣ

که کرد او به جای تو این نیکویی

Ки аз нест , ҳастӣ чунин офарид

که از نیست، هستی چنین آفرید

Дар ӯ кард пас ҷони равшани падед

در او کرد پس جان روشن پدید

Ду дидаи туро доду гӯшу забон

دو دیده تو را داد و گوش و زبان

Равонии бад-ӣни колбуди посбон

روانی بدین کالبد پاسبان

Пас он ба ки ту некӯиро сипос

پس آن بِهْ که تو نیکویی را سپاس

Биҷои оре , аз дили шӯии ҳақи шинос

به جای آری، از دل شوی حق‌شناس

Суханҳои фарзона бишунид кӯш

سخن‌های فرزانه بشنید کوش

Хуш омадаш яксар бадв дод ҳуш

خوش آمدْش یکسر بدو داد هوش

Бадв гуфт баргаштам аз кори хеш

بدو گفت برگشتم از کار خویش

Пушаймонам аз зишти гуфтори хеш

پشیمانم از زشت گفتار خویش

Шуд он бодсории зи мағзами бурун

شد آن بادساری ز مغزم برون

Ҳаме бандагӣ кард хоҳам кунун

همی بندگی کرد خواهم کنون

Бадв гуфт фарзона кокнўн бидон

بدو گفت فرزانه کاکنون بدان

Ки мардум намонад ҳамеи ҷовдон

که مردم نماند همی جاودان

Ба гетии чунон буд бояд ҳаме

به گیتی چنان بود باید همی

Ки доне ки бар ту сроиди ҳаме

که دانی که بر تو سرآید همی

Яке роҳи борӣки пеш андар аст

یکی راه باریک پیش اندر است

Чу рафтӣ , ҷаҳонии ҷузи ин , дигар аст

چو رفتی، جهانی جز این، دیگر است

Ба подоши кирдор ҳар хубу зишт

به پاداش کردار هر خوب و زشت

Диҳанд оташи тезу хуррами биҳишт

دهند آتش تیز و خرّم بهشت

Чу зиштии намоеи ту кайфари барӣ

چو زشتی نمایی تو کیفر بری

Ҳамон ёбии он ҷо каз эдар барӣ

همان یابی آن جا کز ایدر بری

Пас он ба ки он мояи вари ҳафт чиз

پس آن به که آن مایه‌ور هفت چیز

Ба ҳар ду ҷаҳон то ту бошӣ бниз

به هر دو جهان تا تو باشی بنیز

Ки мардуми бад-ӣни гавҳарон мардум аст

که مردم بدین گوهران مردم است

Гар ин нест , аз мардумӣ ӯ кам аст

گر این نیست، از مردمی او کم است

Изоингар яке нест дар одамӣ

از این گر یکی نیست در آدمی

Надорад ҳамеи моя ӣ мардумӣ

ندارد همی مایهٔ مردمی

Хрддон ки тоҷи хирад бартар аст

خرد دان که تاج خرد برتر است

зи хуршеди короиш кишвар аст

ز خورشید کآرایش کشور است

Нигаҳбони ҷон ва тан омад хирад

نگهبان جان و تن آمد خرد

Намонад ки бФрибдши деви бад

نماند که بفریبدش دیو بد

Ки донад ки подоши рӯзи шумор

که داند که پاداش روز شمار

Расонад ба ҷон ва ба тани кирдигор

رساند به جان و به تن کردگار

Бипарҳезад аз кору кирдори зишт

بپرهیزد از کار و کردار زشت

Расонади равонро ба хуррами биҳишт

رساند روان را به خرّم بهشت

Дувуми гавҳари мояи вар , дониш аст

دوم گوهر مایه‌ور، دانش است

Куҷои ёри дониши ҳама ромиш аст

کجا یار دانش همه رامش است

Ба дониш тавон ёфт роҳи хирад

به دانش توان یافت راه خرد

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

................................

Ки анҷоми дониши шиносади ҳаме

که انجامِ دانش شناسد همی

зи подоши дониши ҳаросади ҳаме

ز پاداش دانش هراسد همی

Ба дониш наёрад фарибандаи дев

به دانش نیارد فریبنده دیو

На бадхоҳ аз тарси гиҳони хдиў

نَه بدخواه از ترس گیهان خدیو

Сеюм ҳуш , каз ҳуш зояд хирад

سوم هوش، کز هوش زاید خرد

Биҷӯед ҳамеи корро неку бад

بجوید همی کار را نیک و بد

Чу коряш пеш ояд аз каму кост

چو کاریش پیش آید از کمّ و کاست

Бидонад ки оғози он аз куҷост

بداند که آغاز آن از کجاست

Чаҳоруми гуҳар , ростӣ беҳтар аст

چهارم گهر، راستی بهتر است

Куҷои ростии беҳтар аз гавҳар аст

کجا راستی بهتر از گوهر است

Чу гуфтори ту росту кирдори ту

چو گفتار تو راست و کردار تو

Ҳамаи роҳи ту росту гуфтори ту

همه راه تو راست و گفتار تو

Равонат бидон ростӣ ком ёфт

روانت بدان راستی کام یافت

Дили мардумон бар ту ором ёфт

دل مردمان بر تو آرام یافت

Ба панҷуми зи покии гушойами сухан

به پنجم ز پاکی گشایم سخن

Ки олӯдагӣ давр дорад зи тан

که آلودگی دور دارد ز تن

Шашуми меҳр ҳар ков буд меҳрбон

ششم مهر هر کاو بود مهربان

Ба хушӣу хӯбии кушояди забон

به خوشی و خوبی گشاید زبان

Замон то замон хоҳад он никдл

زمان تا زمان خواهد آن نیکدل

Ки хоҳад ба худ то намонад хаҷал

که خواهد به خود تا نماند خجل

зи каси ҳеҷ некӣ надорад дареғ

ز کس هیچ نیکی ندارد دریغ

Ба саг бар дареғ оядаш захми теғ

به سگ بر دریغ آیدش زخم تیغ

з додасту озодагии ҳафтумин

ز داد است و آزادگی هفتمین

Кзоин ҳар ду ободи байнами замин

کز این هر دو آباد بینم زمین

Взоин ҳар ду озодаро бе гумон

وز این هر دو آزاده را بی‌گمان

Чу хоҳӣ ба ҳар раҳи бурдани тавон

چو خواهی به هر راه بردن توان

Куҷои ин ҳамаро наёяд биҷой

کجا این همه را نیاید به جای

Чу рахна буд дар ҳисории сарой

چو رخنه بود در حصاری سرای

На дар одамӣ бошад он каси тамом

نه در آدمی باشد آن کس تمام

На мардум буд зу ба дили шодком

نه مردم بود زو به دل شادکام

Чу баргардӣ аз бешау марзи ман

چو برگردی از بیشه و مرز من

Нигаҳдори гуфтору андарзи ман

نگه دار گفتار و اندرز من

Ҷуз аз донишаш , чанд дафтар бидод

جز از دانشش، چند دفتر بداد

Шуд аз дониш ва дафтараш кӯш шод

شد از دانش و دفترش کوش شاد