Маро ҳар соъатии савдои он номеҳрбони хезад

مرا هر ساعتی سودای آن نامهربان خیزد

Ки мишкӣнаши ҳамеи гӯйии ду сунбули зи арғавони хезад

که مشکینش همی گویی دو سنبل ز ارغوان خیزد

Рухи рахшони он дилбари фарози қади раънояш

رخ رخشان آن دلبر فراز قد رعنایش

Ба моҳ чордаҳ монад ки аз сарви равони хезад

به ماه چارده ماند که از سرو روان خیزد

Даҳони танг ва рӯй ӯ гумоне дар яқини мзмр

دهان تنگ و روی او گمانی در یقین مضمر

Дарави дарбастаи марҷони яқинӣ каз гумони хезад

درو دربسته مرجان یقینی کز گمان خیزد

Дар он кучаки даҳони сад тнки скри тъбисти ӯро

در آن کوچک دهان صد تنک سکر تعبیست اورا

Бад-ӣни танагии нмидонми сухан чун зон даҳони хезад

بدین تنگی نمیدانم سخن چون زان دهان خیزد

Агар акс Рахш уфтад бад-ӣни ойӣнаи гўрҳқаҳ

اگر عکس رخش افتد بدین آیینه گورحقه

Ҳазорон оҳи сарбастаи зи меҳри осмони хезад

هزاران آه سربسته ز مهر آسمان خیزد

Нигаҳ кардан наёрам тези андар рӯй он дилбар

نگه کردن نیارم تیز اندر روی آن دلبر

Бар ӯ аз нозукии тарсам ки аз дидани нишони хезад

بر او از نازکی ترسم که از دیدن نشان خیزد

зи анбар доира созад ки дорад маркази андари дил

ز عنبر دایره سازد که دارد مرکز اندر دل

зи сунбул хат кашад бар ма ки аз нуқтааш равони хезад

ز سنبل خط کشد بر مه که از نقطه اش روان خیزد

Агар дар хосияти хезади ҳаме аз заъфарони ханда

اگر در خاصیت خیزد همی از زعفران خنده

Маро дар гиря афзоед кам аз рухи заъфарони хезад

مرا در گریه افزاید کم از رخ زعفران خیزد

зи ман ҷон хоҳаду бастад вагар зу бӯса Эй хоҳам

ز من جان خواهد و بستد و گر زو بوسه ای خواهم

Хусумати он замон бошад қиёмати ин замони хезад

خصومت آن زمان باشد قیامت این زمان خیزد

Ба фари ишқ ӯ гаштами тавонгар аз зару гавҳар

به فر عشق او گشتم توانگر از زر و گوهر

Валикини инам аз рухсор ва он аз дидагони хезад

ولیکن اینم از رخسار و آن از دیدگان خیزد

Нахезад зи абру кони он зару гавҳар каз руху чашмам

نخیزد زَابروکان آن زر و گوهر کز رخ و چشمم

Агар хезади зи дасту табъи дастури ҷаҳони хезад

اگر خیزد ز دست و طبع دستور جهان خیزد

Вазири оламу одили низоми машриқу мағриб

وزیر عالم و عادل نظام مشرق و مغرب

Ки сӯии хок дар гоҳаши нишоти инсу ҷони хезад

که سوی خاک در گاهش نشاط انس و جان خیزد

Ҷамоли аддӣни низоми алмалик кандар давлату миллат

جمال الدین نظام الملک کاندر دولت و ملت

На чун ӯ муқтадо бошад на чун ӯ қаҳрамони хезад

نه چون او مقتدا باشد نه چون او قهرمان خیزد

Замин хоҳад ки бо ҳлмши дирангии ҳам рикоб уфтад

زمین خواهد که با حلمش درنگی هم رکاب افتد

Замон хоҳад ки бо ҳукмаши замонии ҳам Аннани хезад

زمان خواهد که با حکمش زمانی هم عنان خیزد

Бёдши соғари лола аз ин сони лългўни равед

بیادش ساغر لاله از این سان لعلگون روید

зи шукраши сӯсани хуши дами чунин рутаби аллсони хезад

ز شکرش سوسن خوش دم چنین رطب اللسان خیزد

Баҳор аз рашки тиъ ӯ ҳамеша ашкбор ояд

بهار از رشک طیع او همیشه اشکبار آید

Сабо аз шарми халқ ӯ ҳамеша нотавони хезад

صبا از شرم خلق او همیشه ناتوان خیزد

эй ҳимматашро арши сақфи ошёни зебад

همای همتش را عرش سقف آشیان زیبد

Замири равшанашро субҳи баҳри тарҷумони хезад

ضمیر روشنش را صبح بهر ترجمان خیزد

Сумуми қаҳраш ар хезади зи хорои хӯн бурун ҷӯшад

سموم قهرش ار خیزد ز خارا خون برون جوشد

Насими лутфаш ар биҷаҳад зи оташи зимрони хезад

نسیم لطفش ار بجهد ز آتش ضیمران خیزد

Ҳақиқати он зару гавҳар ки дасти ҷӯад ӯ бахшад

حقیقت آن زر و گوهر که دست جود او بخشد

На аз абр баҳор ояд на аз боди хазони хезад

نه از ابر بهار آید نه از باد خزان خیزد

Надонам чун ҳаме бахшад ба бадараи бадараи он чизе

ندانم چون همی بخشد به بدره بدره آن چیزی

Ки аз хуршеди зарраи зарра дар аҷзои кони хезад

که از خورشید ذره ذره در اجزای کان خیزد

Зиҳии дарёдилӣ каз ҳирси ҷӯаду тамаъи базли ту

زهی دریادلی کز حرص جود و طمع بذل تو

ЗотроФи ҷаҳон ҳар рӯзи чандини корвони хезад

زاطراف جهان هر روز چندین کاروان خیزد

Фалаки баҳр замин бӯаст чу ахтар сарнигӯн уфтад

فلک بهر زمین بوست چو اختر سرنگون افتد

Малик аз баҳри ангуштат чу гардуни аўФтони хезад

ملک از بهر انگشتت چو گردون اوفتان خیزد

Ҷаҳон аз фари адли ту чунон гаштааст кандар вай

جهان از فر عدل تو چنان گشته است کاندر وی

На исм додхоҳ ояд на бонги посбони хезад

نه اسم دادخواه آید نه بانگ پاسبان خیزد

Агар на афви ҷонбхши ту онро барзанади обӣ

اگر نه عفو جانبخش تو آن را برزند آبی

Нъўзболлаҳ аз хашмати азоби ҷовдони хезад

نعوذبالله از خشمت عذاب جاودان خیزد

Магар бо рои ту паҳлу ҳаме зад субҳи кӯтаҳи умр

مگر با رای تو پهلو همی زد صبح کوته عمر

Аз он такбирҳо дар рӯй ӯ аз ҳар макони хезад

از آن تکبیرها در روی او از هر مکان خیزد

Мурувватро бҷоӣӣ дар расонидӣ ки дар олам

مروت را بجائی در رسانیدی که در عالم

На ёди бармаки оранд ва на зикри Тӯсёни хезад

نه یاد برمک آرند و نه ذکر طوسیان خیزد

Чу ҳзмт базм ороед ба рақс андар шавад Зуҳра

چو حزمت بزم آراید به رقص اندر شود زهره

Чу азмати разми оғозади зи миррӣхи аломони хезад

چو عزمت رزم آغازد ز مریخ الامان خیزد

Чунон пар канда шуд хасмат ки то маҳшар нагардад ҷамъ

چنان پر کنده شد خصمت که تا محشر نگردد جمع

Чунин фатҳии зи рои пайрав аз бахти ҷавони хезад

چنین فتحی ز رای پیرو از بخت جوان خیزد

Каминаи шуъла аз рои ту ҷурм офтоб омад

کمینه شعله از رای تو جرم آفتاب آمد

Фурӯтар бахшиш аз ҷӯади ту ганҷи шоягони хезад

فرو تر بخشش از جود تو گنج شایگان خیزد

Худовандо агар чаҳ ҳаст ҷӯади он хислати зебо

خداوندا اگر چه هست جود آن خصلت زیبا

Ки фоли нек аз он гиранду номи нек аз он хезад

که فال نیک از آن گیرند و نام نیک از آن خیزد

Валикини ҳам раво набӯд ки номи ҳотами мискин

ولیکن هم روا نبود که نام حاتم مسکین

Чунон гардад ки бо ҷавдати зи бухлаши достони хезад

چنان گردد که با جودت ز بخلش داستان خیزد

Ба дарёи кон ҳаме гуяд ки мегуфтанд ҳар вақте

به دریا کان همی گوید که می گفتند هر وقتی

Ки ногуҳи фитнае бинӣ ки дар охири замони хезад

که ناگه فتنه ای بینی که در آخر زمان خیزد

Ҳаме гуфтам ба хоҷаи дафъ шояд кардан он фитна

همی گفتم به خواجه دفع شاید کردن آن فتنه

Надонистем худ кин фитнаи моро зон бенон хезад

ندانستیم خود کاین فتنه ما را زان بنان خیزد

Ҳикоят мекунад хуршеди чарх аз разму базми ту

حکایت میکند خورشید چرخ از رزم و بزم تو

Аз он дар ҳолатии ҳам теғи зани ҳам дирафшони хезад

از آن در حالتی هم تیغ زن هم درفشان خیزد

Чу дастати абр кӣ бошад ки то зу қатрае борад

چو دستت ابر کی باشد که تا زو قطره ای بارد

зи барқаши сад шарар зояд зи раъдаши сад фиғони хезад

ز برقش صد شرر زاید ز رعدش صد فغان خیزد

Фалак дар пеши ҳукми ту чу ду пайкари камари бандад

فلک در پیش حکم تو چو دو پیکر کمر بندد

Малик аз баҳри мадҳи ту чу сӯсани даҳ забони хезад

ملک از بهر مدح تو چو سوسن ده زبان خیزد

Чу калаки андари бенонгирӣ тамошо онгаҳе бошад

چو کلک اندر بنان گیری تماشا آنگهی باشد

Чу чин дар абрӯ андозӣ қиёмати он замони хезад

چو چین در ابرو اندازی قیامت آن زمان خیزد

Ба тслити бнонт чун қирони калак ва каф бошад

به تثلیت بنانت چون قران کلک و کف باشد

Бъолм дар бишоратҳо зи саъди он қирони хезад

بعالم در بشارت ها ز سعد آن قران خیزد

Агар дасти гуҳари бахши ту ҳаргиз беқалам набӯд

اگر دست گهر بخش تو هرگز بی قلم نبود

Набошад баси аҷаби ореи зи дарёи хайзарони хезад

نباشد بس عجب آری ز دریا خیزران خیزد

Амлро чун адуии ту аҷали гўӣӣ ки ҳмзодст

امل را چون عدوی تو اجل گوئی که همزادست

Аз он маънӣ ки бо ҷӯади ту доими тавъамони хезад

از آن معنی که با جود تو دایم توأمان خیزد

з хон ҷӯад ту хӯрдаст ин бисёр хораи ҳирс

ز خوان جود تو خوردست این بسیار خواره حرص

Аз он ҳамчун қаноати ммтлӣ зон чарб хон хезад

از آن همچون قناعت ممتلی زان چرب خوان خیزد

Худовандо дар айёми ту чун ман бандаи зойеъ

خداوندا در ایام تو چون من بنده ضایع

Таваққуъ аз ки дорад пас каш аз ваии ному нони хезад

توقع از که دارد پس کش از وی نام و نان خیزد

На ҷузи мадҳи ту лафзашро дигар кас дастгир ояд

نه جز مدح تو لفظش را دگر کس دستگیر آید

На ҷузи дасти ту табъашро дигар каси мизбони хезад

نه جز دست تو طبعش را دگر کس میزبان خیزد

Ту ҳам хуршед ва ҳам абрии бпрўри он ниҳолӣ ро

تو هم خورشید و هم ابری بپرور آن نهالی را

Ки оради ғунчаҳо берун ки аз ваии қӯти ҷони хезад

که آرد غنچه ها بیرون که از وی قوت جان خیزد

Чаҳ нақс ояд дарин давлат агар аз фари маймунат

چه نقص آید درین دولت اگر از فر میمونت

Аз ин даргоҳи даҳри орой чун ман мадҳ хон хезад

از این درگاه دهر آرای چون من مدح خوان خیزد

Ба сими озода парвардан ба зари номи накӯ ҷустан

به سیم آزاده پروردن به زر نام نکو جستن

На бозаргонӣ Эй бошад каз ӯ ҳаргизи зиёни хезад

نه بازرگانی ای باشد کز او هرگز زیان خیزد

Тавон гуфтан ба даъвӣ дар сахо ва дар сухани ҳаргиз

توان گفتن به دعوی در سخا و در سخن هرگز

На чун ту дар ҷаҳон бошад на чун ман зи Исфаҳони хезад

نه چون تو در جهان باشد نه چون من ز اصفهان خیزد

Турогар дар мансур аз бенон хезади гуҳи бахшиш

ترا گر دُر منثور از بنان خیزد گه بخشش

Маро дар мадҳати ту дар манзум аз баёни хезад

مرا در مدحت تو دُر منظوم از بیان خیزد

Бурун оем чу гавҳари зи об ва чун ёқӯт аз оташ

برون آیم چو گوهر ز آب و چون یاقوت از آتش

Агар садри ҷаҳонро ҳеҷ рои имтиҳони хезад

اگر صدر جهان را هیچ رای امتحان خیزد

На аз баҳр тамаъ гӯям чу дигари каси мдиҳи ту

نه از بهر طمع گویم چو دیگر کس مدیح تو

Ҳумо бар саг чаҳ фахри орад чу баҳри устихони хезад

هما بر سگ چه فخر آرد چو بهر استخوان خیزد

Ҳаме то чеҳраи атфоли боғ аз бим кам умрӣ

همی تا چهره اطفال باغ از بیم کم عمری

Ба рӯй ошиқон монад чу боди меҳргони хезад

به روی عاشقان ماند چو باد مهرگان خیزد

Турои сарсабзеи бодо ки ҳар чат орзӯ ояд

ترا سرسبزیی بادا که هر چت آرزو آید

Ки чунин бояд аз гардуни бъинаҳи ончунон хезад

که چونین باید از گردون بعینه آنچنان خیزد

Адуяти хоксору зард чун обии зи боди сард

عدویت خاکسار و زرد چون آبی ز باد سرد

Чунон каш аз дил ва аз дидаи норӯи нордони хезад

چنان کش از دل و از دیده نارو ناردان خیزد