Дигар бора чаҳ санъат кард бомо
دگر باره چه صنعت کرد باما
Сипеҳри сари каши фартути раъно
سپهر سر کش فرتوت رعنا
Бики бозии сӯии таҳти алсрии барад
بیک بازی سوی تحت الثری برد
Брўнқи рафтаи корӣ чун сурайё
برونق رفته کاری چون ثریا
Чу гуфтам костқомт ёфт корам
چو گفتم کاستقامت یافت کارم
Згрдўн шуд чу гардуни зери вболо
زگردون شد چو گردون زیر وبالا
Ҷавонмардии ғами мо хост хӯрдан
جوانمردی غم ما خواست خوردن
Лагад бар кор зад ин пери расво
لگد بر کار زد این پیر رسوا
Дариғо ончунон озоди мардӣ
دریغا آنچنان آزاد مردی
Ки гардунаш нахоҳад дид ҳамто
که گردونش نخواهد دید همتا
Чу киштӣ умед омад бсоҳл
چو کشتی امید آمد بساحل
Бадв во хӯрд ногуҳи мавҷи дарё
بدو وا خورد ناگه موج دریا
Фалаки боаҳли маънии худ бкин аст
فلک بااهل معنی خود بکین است
На бар ман меравад ин зулм танҳо
نه بر من میرود این ظلم تنها
Дили ришам аз ӯ марҳам талаб кард
دل ریشم از او مرهم طلب کرد
Мар ӯ доғии ниҳодаш бе муҳобо
مر او داغی نهادش بی محابا
Магари кори дил аз марҳам гузаштаст
مگر کار دل از مرهم گذشتست
Ба доғаш мекунад акнӯн мудово
به داغش می کند اکنون مداوا
Надонам чархро бо ман чаҳ кин аст
ندانم چرخ را با من چه کین است
Магар бо Зуҳра бигрифтааст моро
مگر با زهره بگرفته است مارا
Бғорти баради умрами наҳси кайвон
بغارت برد عمرم نحس کیوان
Ҳам аз идбори ин ҳиндӯии лои ло
هم از ادبار این هندوی لا لا
Макун эй чарх бо мо ҳам назар кун
مکن ای چرخ با ما هم نظر کن
Ки ҳаркас аз ту дар корӣаст ало
که هرکس از تو در کاریست الا
Агар бар ҷоҳилон вақфаст хайрат
اگر بر جاهلان وقفست خیرت
Ним ман ҳам бад-ӣни ҳад низ доно
نیم من هم بدین حد نیز دانا
Марои дай бар гузашт аз умру имрӯз
مرا دی بر گذشت از عمر و امروز
зи даии бадтари гузашт эй вои фардо
ز دی بدتر گذشت ای وای فردا
Срмн чун сар чархаст гардон
سرمن چون سر چرخست گردان
Дили ман чун дил меҳраст дрўо
دل من چون دل مهرست دروا
На андари расми ин айёми инсоф
نه اندر رسم این ایام انصاف
На андари табъи ин мардуми мўосо
نه اندر طبع این مردم مواسا
Чунон сайрами зҷон каз ғусса ҳар рӯз
چنان سیرم زجان کز غصه هر روز
Кунам садраи гузар бар марги ъмдо
کنم صدره گذر بر مرگ عمدا
Марои гӯйӣ чаро собир набошӣ
مرا گویی چرا صابر نباشی
Ки бар умр эътимодӣ нест зеро
که بر عمر اعتمادی نیست زیرا
Ту аз ман умри икрўзаҳ змон кун
تو از من عمر یکروزه ضمان کن
Ки ман солии бум онгаҳ шикеб
که من سالی بوم آنگه شکیبا
Қабои умр чун бар тани бадарад
قبای عمر چون بر تن بدرد
Нишоед карданаши дигари мтро
نشاید کردنش دیگر مطرا
Манам дар коми ин айёми шукр
منم در کام این ایام شکر
Чаро бар ман кунад беҳудаи сафро
چرا بر من کند بیهوده صفرا
Чаро аз баҳри дониш ранҷ барадем
چرا از بهر دانش رنج بردیم
Чаро беҳуда мепухтем савдо
چرا بیهوده می پختیم سودا
Қаламро бо қалами зани хок бар сар
قلم را با قلم زن خاک بر سر
Чаро на чанг зан будам дариғо
چرا نه چنگ زن بودم دریغا
Чу мӯӣ рӯ баасту нофи оҳӯ
چو موی رو بهست و ناف آهو
Ваболи умри мо ин дониши мо
وبال عمر ما این دانش ما
Ҳунар айбасту фазли офат чаҳ тадбир
هنر عیبست و فضل آفت چه تدبیر
Ки бо куфраст ин ҳардуи мсоўо
که با کفرست این هردو مساوا
На ҳикмат раст ва на Юнони ҳикмат
نه حکمت رست و نه یونان حکمت
На шуд бар таври синои пӯри сино
نه شد بر طور سینا پور سینا
Чаҳ нақс аз ҷаҳл чун аз ҷаҳл бошад
چه نقص از جهل چون از جهل باشد
Дили осӯдау айши мҳно
دل آسوده و عیش مهنا
Чаҳ суд аз фазл чун аз фазл дорам
چه سود از فضل چون از فضل دارم
Ҳамаи асбоби нои комии муҳайё
همه اسباب نا کامی مهیا
Сегонро ҳишмату морои тҳср
سگان را حشمت و مارا تحسر
Харонро давлат ва моро таманно
خران را دولت و ما را تمنا
Ваҷоҳат дар дурӯғасту тақаддум
وجاهت در دروغست و تقدم
Барои алъайн мебайн ошкоро
برای العین میبین آشکارا
Ки аз баҳри дурӯғии субҳи козиб
که از بهر دروغی صبح کاذب
зи пеши субҳи содиқи гашти пайдо
ز پیش صبح صادق گشت پیدا
Ду рўӣӣ кун ки то ҷоҳӣ биёбӣ
دو روئی کن که تا جاهی بیابی
Набинӣ авҷ хуршедаст ҷавзо
نبینی اوج خورشید است جوزا
Бадӣ кун то туоне ва дадӣ кун
بدی کن تا توانی و ددی کن
Ки то аз ту битарсад перу бурно
که تا از تو بترسد پیر و برنا
Ҳамеша ҳамчуи каждуми ҷон гзо бош
همیشه همچو کژدم جان گزا باش
Ки то бошад чу морати ҷомаи дебо
که تا باشد چو مارت جامه دیبا
Тмо шо кун дар ин чархи мшъбд
تما شا کن در این چرخ مشعبد
Ки ҳасташ муҳраи заррини ҳалаи мино
که هستش مهره زرین حله مینا
Вале ҷон хоҳад аз ту вақти бозӣ
ولی جان خواهد از تو وقت بازی
Ки ӣнҷо ройгон набӯд тамошо
که اینجا رایگان نبود تماشا
Фалак чун даст ёбад дар хулди неш
فلک چون دست یابد در خلد نیش
Ту хоҳӣ ҷанг кун хоҳии мудоро
تو خواهی جنگ کن خواهی مدارا
Ту аз ман аидли ин як панд бишинав
تو از من ایدل این یک پند بشنو
Агар ҳастӣ бакори хеши бино
اگر هستی بکار خویش بینا
Чу гардуни сифлапарвар гашту хаси табъ
چو گردون سفله پرور گشت و خس طبع
Хасу сифлаи туоне буд ? ҳошо
خس و سفله توانی بود؟ حاشا
Бирав малики қаноати ҷӯй аз ирок
برو ملک قناعت جوی از یراک
Дар он олам набинӣ фақри Аслан
در آن عالم نبینی فقر اصلا
Ту грдри кӯии ҳикмати хона созӣ
تو گردر کوی حکمت خانه سازی
Набошад бо ҷаҳонати ҳеҷ парво
نباشد با جهانت هیچ پروا
Туро чун ҳеҷ ҳақӣ бар қазо нест
ترا چون هیچ حقی بر قضا نیست
На зиштаст аз қазо кардани тақозо ?
نه زشتست از قضا کردن تقاضا؟
зи дарвешии даҳ оби кишти ҳикмат
ز درویشی ده آب کشت حکمت
зи хомӯшии ҳаёти ҷон гуё
ز خاموشی حیات جان گویا
Макун бар чархи неку бади ҳўолт
مکن بر چرخ نیک و بد حوالت
Ки ин аз ҳеҷ оқил нест зебо
که این از هیچ عاقل نیست زیبا
Фалак сар гашта ва беихтиёр аст
فلک سر گشته و بی اختیار است
Чаро бо ӯ ҳамегирӣ мҳоко
چرا با او همی گیری محاکا
Фалакро бар хилофи ҳукми тақдир
فلک را بر خلاف حکم تقدیر
Бсъду наҳс гаштан нест ё ро
بسعد و نحس گشتن نیست یا را
На феъли чарху саъй анҷумаст ин
نه فعل چرخ و سعی انجم است این
Ки ҳаст ин кори донои тавоно
که هست این کار دانای توانا