Алҳзор эй ғофилони зини ваҳшати ободи алҳзор
الحذار ای غافلان زین وحشت آباد الحذار
АлФрор эй оқилони зини деви мардуми алФрор
الفرار ای عاقلان زین دیو مردم الفرار
эй аҷаби дилатони бнгрФт ва нашуд ҷонатони малул
ای عجب دلتان بنگرفت و نشد جانتان ملول
Зини ҳавоҳои ъФни венаи обҳои ногувор
زین هواهای عفن وین آبهای ناگوار
Арсае нодлгшоу буқъае нодилпазир
عرصهای نادلگشا و بقعهای نادلپذیر
Қурсае носӯдманду шарбатии носозгор
قرصهای ناسودمند و شربتی ناسازگار
Марг дар ваии ҳокиму офот дар ваии подшоҳ
مرگ در وی حاکم و آفات در وی پادشاه
Зулм дар ваии қаҳрамону фитна дар ваии пешкор
ظلم در وی قهرمان و فتنه در وی پیشکار
Амн дар ваии мустаҳилу адл дар ваии нопадид
امن در وی مستحیل و عدل در وی ناپدید
Ком дар ваии норавои сиҳҳат дар ӯ нопойдор
کام در وی ناروا صحت در او ناپایدار
Сар дар ӯ зарфи сдоъу дил дар ӯ айни бало
سر در او ظرف صداع و دل در او عین بلا
Гул дар ӯ асли зукому мл дар ӯ тухми хумор
گل در او اصل زکام و مل در او تخم خمار
Меҳрро хафоаши душмани шамъро парвонаи хасм
مهر را خفاش دشمن شمع را پروانه خصم
Ҷаҳл дар дасти теғу ақлро дар пои хор
جهل در دست تیغ و عقل را در پای خار
Моҳро нақси муҳоқу меҳрро нанги кусуф
ماه را نقص محاق و مهر را ننگ کسوف
Хокро айби злозли чархро ранҷи даввор
خاک را عیب زلازل چرخ را رنج دوار
Наргисаши бемори ёбии лолааш дили сӯхта
نرگسش بیمار یابی لالهاش دل سوخته
Ғунчааш дилтанги бинӣу бунафшааш сӯгвор
غنچهاش دلتنگ بینی و بنفشهاش سوگوار
Субҳ ӯ парда дар омад шом ӯ ваҳшат физой
صبح او پرده در آمد شام او وحشتفزای
Абр ӯ пайки гузору барқ ӯ ханҷари гузор
ابر او پیک گذار و برق او خنجر گذار
Андрў бе тӯҳматии симурғи мутаворӣ шуда
اندرو بی تهمتی سیمرغ متواری شده
Вонгаҳеи хайли кулангон дар қатори андари қатор
وانگهی خیل کلنگان در قطار اندر قطار
Нофи оҳӯи дидаи муставдиъ чандин бихӯр
ناف آهو دیده مستودع چندین بخور
Шўдҳони ширбини боон бхрози баси бухор
شودهان شیربین باآن بخراز بس بخار
Рӯ , дарёи байни пар аз ожанг аз баси хорўи хас
رو، دریا بین پر از آژنگ از بس خارو خس
Вонгаҳеи ҷайби садафи байни дарҷ дар шоҳвор
وانگهی جیب صدف بین درج در شاهوار
Бози даравӣ бо ҳунарҳо дидаҳо бар дӯхта
باز دروی با هنر ها دیده ها بر دوخته
Каркаси хаси табъи даравӣ аз тнъми дидаи хор
کرکس خس طبع دروی از تنعم دیده خوار
Андрўи тоўс бо он ҳасани бопои сиёҳ
اندرو طاوس با آن حسن باپای سیاه
Пас кашф Андасту пои з шутур карда нигор
پس کشف آندست و پای ز شتر کرده نگار
Шерро аз мӯри сад захми инат инсофи ҷаҳон
شیر را از مور صد زخم اینت انصاف جهان
Пелро аз пашшаи сдрнҷи инат адли рӯзгор
پیل را از پشه صدرنج اینت عدل روزگار
Шамъи роҳри рӯзи маргу лоларо ҳар шаби збўл
شمع راهر روز مرگ و لاله را هر شب ذبول
Боғро ҳар соли азлу моҳро ҳар маи срор
باغرا هر سال عزل و ماه را هر مه سرار
Аз паии қасди ман ва ту мӯши ҳамдасти паланг
از پی قصد من و تو موش همدست پلنگ
Взпии қатли ман ветои чӯб ва оҳан гашта ёр
وزپی قتل من وتو چوب و آهن گشته یار
Ту гузида инчунин ҷоӣӣ бар айвони бақо
تو گزیده اینچنین جائی بر ایوان بقا
Рост гӯйанд он куҷо унвон ақласт ихтиёр
راست گویند آن کجا عنوان عقلست اختیار
эй ту маҳсуди фалаки ҳам озрои гаштии асир
ای تو محسود فلک هم آزرا گشتی اسیر
Ваии ту масҷуди малики ҳам девро гаштии шикор
وی تو مسجود ملک هم دیو را گشتی شکار
Муваллиди аслии ту доролқрор омад бирав
مولد اصلی تو دارالقرار آمد برو
То бибинӣ ҷои хеш онҷо макун ӣнҷои қарор
تا ببینی جای خویش آنجا مکن اینجا قرار
Ҳеҷ майдонӣ ки аинҷобои ҳарфии муҳраи дузд
هیچ میدانی که اینجابا حرفی مهره دزد
Ҷони ҳамеи бозӣу хслии брлби холи қимор
جان همی بازی و خصلی برلب خال قمار
Хезад кандар олами ҷон маснадат афроштаст
خیزد کاندر عالم جان مسندت افراشتست
Барфашони пас доман аз ин хокдони хоксор
برفشان پس دامن از این خاکدان خاکسار
Зер ту гирдасту боло дӯд бигурез азмён
زیر تو گردست و بالا دود بگریز ازمیان
Пеш аз он каз дӯду гирдат дидагон гардад нигор
پیش از آن کز دود و گردت دیدگان گردد نگار
Сарви ту ҷуфт камон шуд ҳам нагардӣ мҳтрз
سرو تو جفت کمان شد هم نگردی محترز
Машки ту кофури гашт охир нагирӣ эътибор ?
مشک تو کافور گشت آخر نگیری اعتبار؟
Рӯмии рӯзи оби карти брдўи ту дар кори об
رومی روز آب کارت بردو تو در کار آب
Зангии шаби рахти умрати брдўи ту дрпнҷу чор
زنگی شب رخت عمرت بردو تو درپنج و چار
Чанд бар буии фузӯнӣ аз паии даҳ ёздаҳ
چند بر بوی فزونی از پی ده یازده
Гоҳи қндўгоаҳи ҳору гоҳи роҳи Қандаҳор
گاه قندوگاه هار و گاه راه قندهار
Аз паии рӯзӣ чаҳ бояд тохтанҳо тохтан
از پی روزی چه باید تاختنها تاختن
Вази паии бешӣ чаро бояд давидан то ттор
وز پی بیشی چرا باید دویدن تا تتار
Ҳақ чу қисмат кард зомин шуд бтأкиди қисм
حق چو قسمت کرد ضامن شد بتأکید قسم
Ҳам нмидории ту розиқро бсўгнди устувор ?
هم نمیداری تو رازق را بسوگند استوار؟
Ҳирс доне чист ? рӯ ба бозии табъи хасис
حرص دانی چیست؟ رو به بازی طبع خسیس
Хашм доне чист ? саги рўӣии нафаси нобакор
خشم دانی چیست؟ سگ روئی نفس نابکار
Оҳӯии тести ин палангӣ ва сегӣ врўбҳӣ
آهوی تست این پلنگی و سگی وروبهی
Бигзор мардӣ аз йенони ҳам баҳамашони вогузор
بگذار مردی از ینان هم بهمشان واگذار
Пой дар каъбаи ниҳодаи бут чаҳ дорӣ дар бағал
پای در کعبه نهاده بت چه داری در بغل
Рӯй зӣ миҳроб карда саг чаҳгирӣ дар канор
روی زی محراب کرده سگ چه گیری در کنار
Сояи пурвирди биҳиштии нозанини ҳури айн
سایه پرورد بهشتی نازنین حور عین
Қурраи алъайни вуҷӯдии нойиби парвардгор
قره العین وجودی نایب پروردگار
Бар кафат дода қадам аз ҷоми крмнои шароб
بر کفت داده قدم از جام کرمنا شراب
Бар сарат карда азал аз нақди Фзлнои нисор
بر سرت کرده ازل از نقد فضلنا نثار
Чист он ошӯби қавмии ғмзлтФи лоязол
چیست آن آشوب قومی غمزلطف لایزال
Чист он номӯси муштии хоки фазли крдкор
چیست آن ناموس مشتی خاک فضل کردکار
Ҷабраил аз корвони лутфаши арбози аўФтд
جبرئیل از کاروان لطفش ارباز اوفتد
Дасти қаҳри кибриё бар шҳпрши дузади ғёр
دست قهر کبریا بر شهپرش دوزد غیار
Ва осмон аз ҳамраҳеи фазлаш ар бози истад
و آسمان از همرهی فضلش ار باز ایستد
Гардад андари соъат аз санги ҳаводиси сангсор
گردد اندر ساعت از سنگ حوادث سنگسار
Ту чунин бебарг дар ғурбати бхўорӣ тан зада
تو چنین بی برگ در غربت بخواری تن زده
Вазон барои мақдамати рӯҳонӣон дар интизор
وزان برای مقدمت روحانیان در انتظار
Дар кушода бор дода хон ниҳодаи баҳри ту
در گشاده بار داده خوان نهاده بهر تو
Ту чунин эъроз карда аз ҳамаи бегонаи вор
تو چنین اعراض کرده از همه بیگانه وار
Чанд хоҳӣ буд дар мтмўраҳи куну фасод
چند خواهی بود در مطموره کون و فساد
Икрҳии Бернаи қадами брбоми ин нилии ҳисор
یکرهی برنه قدم بربام این نیلی حصار
Тоҷҳонии бинии онҷои эмин аз дрдФно
تاجهانی بینی آنجا ایمن از دردفنا
То ҳавойии ёбии анҷои фориғ аз ҳшўғбор
تا هوائی یابی انجا فارغ از حشوغبار
То чу рӯҳи сарфи гардӣ бар ҳақоиқи Комрон
تا چو روح صرف گردی بر حقایق کامران
То чу ақли гардӣ бар дақоиқи комкор
تا چو عقل گردی بر دقایق کامکار
Тоббинии сӯрат ҳар чизро чўнонкаҳ ҳаст
تاببینی صورت هر چیز را چونانکه هست
То ки бишносӣ сар аз дастору гӯш аз гӯшвор
تا که بشناسی سر از دستار و گوش از گوشوار
То хиёри онҷои ҳамаи сарсабзи бинӣ чун хиёр
تا خیار آنجا همه سرسبز بینی چون خیار
То шарори онҷои ҳама кам умри ёбӣ чун шарор
تا شرار آنجا همه کم عمر یابی چون شرار
Хўшдлӣ хоҳӣ набинӣ бар сари чанголи шер
خوشدلی خواهی نبینی بر سر چنگال شیر
Офият ҷўӣӣ наёбӣ дрбни дандони мор
عافیت جوئی نیابی دربن دندان مار
Токии ӣнҳоли музаввари роҳ бояд рафт роҳ
تاکی اینحال مزور راه باید رفت راه
То кӣ ин қоли мҳрФи кор бояд кард кор
تا کی این قال محرف کار باید کرد کار
Раҳи бқронст кам хон ҳарзаи Юнонён
ره بقرآنست کم خوان هرزه یونانیان
Асл ахбораст машну қиссаи Исфандиёр
اصل اخبارست مشنو قصه اسفندیار
Сад ҳазорон ғӯл дар роҳанд ва тўҳирт зада
صد هزاران غول در راهند و توحیرت زده
Шоҳроҳ аз чашм магузор аллоҳи аллоҳ зинҳор
شاهراه از چشم مگذار الله الله زینهار
Дӯзах ту чист майдонӣ ? забону дасти ту
دوزخ تو چیست میدانی؟ زبان و دست تو
Ин сухан бозича набӯд назд марди ҳӯшёр
این سخن بازیچه نبود نزد مرد هوشیار
Зонка ӣнҷои аззбону дасти тугар руста анд
زانکه اینجا اززبان و دست تو گر رسته اند
Хоҳӣ онгаҳ бӯдан аз дӯзахи бдонсри растгор
خواهی آنگه بودن از دوزخ بدانسر رستگار
Қӯти пашшаи надории ҷанги бопилони мҷўӣ
قوت پشه نداری جنگ باپیلان مجوی
Ҳамдили мӯрии нӣии пешонии шерони мхор
همدل موری نئی پیشانی شیران مخار
Чанд сахтӣ бо бародар эй бародари нарми шӯ
چند سختی با برادر ای برادر نرم شو
То кӣ озори мусулмон эй мусулмони шарми дор
تا کی آزار مسلمان ای مسلمان شرم دار
Бӯда икқтраҳи об ва пас шӯии икмшти хок
بوده یکقطره آب و پس شوی یکمشت خاک
Дар миён чист ин ошӯб ва чанд йени корзор
در میان چیست این آشوب و چند ین کارزار
Ту бичишам хештани баси хуби рӯе лек бош
تو بچشم خویشتن بس خوب رویی لیک باش
То шавад дар пеши рӯяти дасти марги ойӣнаи дор
تا شود در پیش رویت دست مرگ آیینه دار
Аз даруни зиФии збирўни сурхи рӯи лекини чсўд
از درون زیفی زبیرون سرخ رو لیکن چسود
Бутаи дӯзахи ҳамеи некӯи буруни оради айёр
بوته دوزخ همی نیکو برون آرد عیار
Дасти дасти тести ано лҳқ мезан аихўоҷаҳ валек
دست دست تست انا لحق میزن ایخواجه ولیک
Чун бпои дорати оради марг онгаҳ пои дор
چون بپای دارت آرد مرگ آنگه پای دار
Латма аз шери марги вазин палангони икҷҳон
لطمه از شیر مرگ وزین پلنگان یکجهان
Қатра аз баҳри қаҳри вазин наҳангони сад ҳазор
قطره از بحر قهر وزین نهنگان صد هزار
Аз ту мигўинд ҳар рӯзӣ дариғо зулми дай
از تو میگویند هر روزی دریغا ظلم دی
Вази ту мигўинд ҳар солии ъФии аллоҳи зулми пор
وز تو میگویند هر سالی عفی الله ظلم پار
Рўбҳо гаштааст бўолъбос ва дилҳо бўлҳб
روبها گشته است بوالعباس و دلها بولهب
Зонка сарҳо зўолхморст ва забонҳо зўолқФор
زانکه سرها ذوالخمارست و زبانها ذوالقفار
Зулм сӯрат менабандад дар қиёмат варна ман
ظلم صورت می نبندد در قیامت ورنه من
Гуфтамӣ инак қиёмати нақду дӯзахи ошкор
گفتمی اینک قیامت نقد و دوزخ آشکار
Охири андари аҳди ту ин қоъдт шуд мустамар
آخر اندر عهد تو این قاعدت شد مستمر
Дар масоҷиди захми чӯб ва дар мадориси гирудор
در مساجد زخم چوب و در مدارس گیرودار
Дайни чўроити заъифу зулм чун дастати қавӣ
دین چورایت ضعیف و ظلم چون دستت قوی
Амн чун нонети азизу адл чу наарз ту хор
امن چون نانت عزیز و عدل چو نعرض تو خوار
Ваа ки сайёфи қадар чун мекашад баҳри ту теғ
وه که سیاف قدر چون میکشد بهر تو تیغ
Ваа ки ҷлодоҷл чун мезанад баҳри ту дор
وه که جلاداجل چون میزند بهر تو دار
Ҷаҳд он кун то дарин даҳ рӯзаи малик аз баҳри ном
جهد آن کن تا درین ده روزه ملک از بهر نام
Садҳазорони лаънат аз ту бознмонди ёдгор
صدهزاران لعنت از تو بازنماند یادگار
Гуҳи змол Тифл мезан лӯтҳои муътабар
گه زمال طفل میزن لوتهای معتبر
Гуҳи зсим бева мехар ҷомаҳои номдор
گه زسیم بیوه میخر جامه های نامدار
То ки аз ту ҳшўаҳҳои нарм созад далқи хок
تا که از تو حشوه های نرم سازد دلق خاک
Тока аз ту луқмаҳои чарб ҷӯяд ҳалқи мор
تاکه از تو لقمه های چرب جوید حلق مار
Ҳам шавад зоаҳ касе хайли сипоҳаттарату марат
هم شود زآه کسی خیل سپاهت ترت و مرت
Ҳам кунад дӯди дилии асбу силаҳати торўи мор
هم کند دود دلی اسب و سلاحت تارو مار
Рӯз саг мебошу шаби мурдор то аз худ хурӣ
روز سگ میباش و شب مردار تا از خود خوری
Ҳамчуи оташи кӯи ҳам аз худ хӯрд вақти изтирор
همچو آتش کو هم از خود خورد وقت اضطرار
Дайн бадунё мефурӯшӣ нест баси судӣ дар ин
دین بدنیا میفروشی نیست بس سودی در این
Бош то ту бозгирӣ дар қиёмати ин шумор
باش تا تو بازگیری در قیامت این شمار
Ту ҳамеи сӯзии зъиФонро ки ҳин ҷома бикун
تو همی سوزی ضعیفانرا که هین جامه بکن
Ту ҳамеи сӯзии итимонро ки ҳон ақчаҳ биор
تو همی سوزی یتیمانرا که هان اقچه بیار
Шайхи Абуяҳё чигуна донадат зҳмчўзр
شیخ ابویحیی چگونه داندت زهمچوزر
Хоҷаи молик чу нтдонди сӯхт чу қимор
خواجه مالک چو نتداند سوخت چو قمار
Ваҷҳи махмурии ту брбўрёӣ масҷидаст
وجه مخموری تو بربوریای مسجدست
Взмслмонии хеш онгаҳ нагардӣ шармсор
وزمسلمانی خویش آنگه نگردی شرمسار
Атласи муаллими харӣ аз ресмони беваи зан
اطلس معلم خری از ریسمان بیوه زن
Вонгаҳе наояд туро аз хоҷагии хеши ор
وانگهی نآید ترا از خواجگی خویش عار
Грбдибоҳои рангин одамӣ гардад касе
گربدیباهای رنگین آدمی گردد کسی
Пас дар атлас чист грк ва дар ъбоӣии сусмор
پس در اطلس چیست گرک و در عبائی سوسمار
Бош то чун боз дароад садумати як нафхи сувар
باش تا چون باز دراد صدمت یک نفخ صور
Ҳам заминро аз қарор ва ҳам фалакро аз мадор
هم زمین را از قرار و هم فلک را از مدار
Равшанони чархи рабинии фурӯи куштаи чароғ
روشنان چرخ رابینی فرو کشته چراغ
Бахтёни кўҳрои бинӣ фурӯ карда маҳор
بختیان کوهرا بینی فرو کرده مهار
Нафасҳо амморау ливомаи андари гуфтугӯӣ
نفسها اماره و لوامه اندر گفتگوی
Рӯҳҳо инсонӣу ҳайвонии андари кори зор
روحها انسانی و حیوانی اندر کار زار
Хештан дар сӯрати саги бозёбии онзмон
خویشتن در صورت سگ بازیابی آنزمان
Каз сари тўбркшди марги ин либоси мустаъор
کز سر توبرکشد مرگ این لباس مستعار
Шуд дарози интар ҳоти аихўоҷаҳи кӯтаҳ боз кун
شد دراز این تر هات ایخواجه کوته باز کن
Каз сухани он ба ки бошад дар либоси ихтисор
کز سخن آن به که باشد در لباس اختصار
эй худои пайвастаи доромдоди лутфати взкрм
ای خدا پیوسته دارامداد لطفت وزکرم
Тозаи дори арвоҳи морои ҳамчуи гули дрнўи баҳор
تازه دار ارواح مارا همچو گل درنو بهار
Ҷавшани ҳифзати зи сифти ғифлати мо бар макаш
جوشن حفظت ز سفت غفلت ما بر مکش
Пардаи афвати з рӯй карда мо бар мадор
پرده عفوت ز روی کرده ما بر مدار
Зончаҳ дорам дар мапурс ва зончаҳ хӯрдам вомҷўӣ
زانچه دارم در مپرس و زانچه خوردم وامجوی
Зончаҳ кардам дар гзрўзончаҳ гуфтам дар гузор
زانچه کردم در گذروزآنچه گفتم در گذار