Нолами ҳаме ва суд набинам з нола ам

نالم همی و سود نبینم ز ناله‌ام

Фарёд ман намерасад ин ашк жола ам

فریاد من نمی‌رسد این اشک ژاله‌ام

Бо онкӣ нест ҳеҷ ба фардои умеди ман

با آنکه نیست هیچ به فردا امید من

Бошад захираи меҳнати панҷоҳ сола ам

باشد ذخیره محنت پنجاه‌ساله‌ام

Як луқма бе ҷигари надиҳад вар диҳад фалак

یک لقمه بی‌جگر ندهد ور دهد فلک

Ҳам устихон буд чу бибинӣ нўолаҳ ам

هم استخوان بود چو ببینی نواله‌ام

Аз ҳирс ҳар куҷо ки ҷаҳди боди давлатӣ

از حرص هر کجا که جهد باد دولتی

Бар хоки сари ниҳодаи ман онҷо ҳавола ам

بر خاک سر نهاده من آنجا حواله‌ام

Гирён ба гоҳи қаҳқаҳа ҳамчун суроҳеам

گریان به گاه قهقهه همچون صراحیم

Хандони миёни хӯни ҷигар чун пиёла ам

خندان میان خون جگر چون پیاله‌ام

Чун шамъ ҳаст як шаб ва сад бор гиря ам

چون شمع هست یک شب و صد بار گریه‌ام

Чун ноӣ ҳаст як дам ва сад гӯна нола ам

چون نای هست یک دم و صد گونه ناله‌ام

Шаклам чу нуқта омаду чарх чу доира

شکلم چو نقطه آمد و چرخ چو دایره

Бар ман кашад хат аз чаҳ ки некӯ мақола ам

بر من کشد خط از چه که نیکو مقاله‌ام

Афсӯси дасти ман ки ба кайвон наме расад

افسوس دست من که به کیوان نمی‌رسد

Оўх ки даври чарх ба поён наме расад

آوخ که دور چرخ به پایان نمی‌رسد

Бар ман намонад ҳеҷ малолӣу меҳнатӣ

بر من نماند هیچ ملالی و محنتی

Каз ҷаври даври гунбад гардон наме расад

کز جور دور گنبد گردان نمی‌رسد

Бодои шикастаи чанбари гардуни дуни азонк

بادا شکسته چنبر گردون دون ازانک

Зу роҳатӣ ба ҳеҷ мусулмон наме расад

زو راحتی به هیچ مسلمان نمی‌رسد

Донеи нишони мардум озода чист он

دانی نشان مردم آزاده چیست آن

Каз рӯйиши оби рафта ва дрнон наме расад

کز رویش آب رفته و درنان نمی‌رسد

Ҳурмони аҳли фазли нигар то бидон ҳадаст

حرمان اهل فضل نگر تا بدان حدست

Каз лаби гузаштаи луқма ба дандон наме расад

کز لب گذشته لقمه به دندان نمی‌رسد

Марг ар намерасад ба ман ин нест давлатӣ

مرگ ار نمی‌رسد به من این نیست دولتی

Кон низ ҳам зи ғоят ҳурмон наме расад

کان نیز هم ز غایت حرمان نمی‌رسد

Ҳар кӯ нарехт хӯн ва нашуд ҷони шукр чу боз

هر کو نریخت خون و نشد جان شکر چو باز

Бар дастгоҳи поя султон наме расад

بر دستگاه پایه سلطان نمی‌رسد

Чархи ин камони кини ҳама бар мо ҳаме кашад

چرخ این کمان کین همه بر ما همی‌کشد

Хуршеди теғ бар дили доно ҳаме кашад

خورشید تیغ بر دل دانا همی‌کشد

Ҳарҷо ки хушки мағзӣу трдомнӣ буд

هرجا که خشک‌مغزی و تردامنی بود

Доман бар авҷи қуббаи хзро ҳаме кашад

دامن بر اوج قبه خضرا همی‌کشد

Ҳаркас ки ӯ Аннани муруввати з даст дод

هرکس که او عنان مروت ز دست داد

ӯ пой дар рикоби сурайё ҳаме кашад

او پای در رکاب ثریا همی‌کشد

Дасти аҷали гирифтаи гиребони умри мо

دست اجل گرفته گریبان عمر ما

зи имрӯз дар рабӯда ба фардо ҳаме кашад

ز امروز در ربوده به فردا همی‌کشد

Ду равия нестем чу коғаз ба ҳеҷ рӯй

دو رویه نیستیم چو کاغذ به هیچ روی

Гардуни қалами зи баҳр чаҳ бар мо ҳаме кашад

گردون قلم ز بهر چه بر ما همی‌کشد

Ҳар ташна ки ҷӯяд азин чархи обрӯӣ

هر تشنه که جوید ازین چرخ آبروی

Бали шохи орзӯяши бсўдо ҳаме кашад

بل شاخ آرزویش بسودا همی‌کشد

Кин чархи худ бириштаи заррини офтоб

کاین چرخ خود برشته زرین آفتاب

Аз далви абри оби зи дарё ҳаме кашад

از دلو ابر آب ز دریا همی‌کشد

Як воқеа намонад ки бар ман ба сар нашуд

یک واقعه نماند که بر من به سر نشد

Як қоида намонад ки зер ва зибр нашуд

یک قاعده نماند که زیر و زبر نشد

Гуфтам дарин ҷавонӣ чун нест пойдор

گفتم درین جوانی چون نیست پایدار

Дастӣ ба ком дил бизанам ҳам ба сар нашуд

دستی به کام دل بزنم هم به سر نشد

ё давлатаст ё ҳунар аз ду яке сет зонк

یا دولتست یا هنر از دو یکی‌ست زانک

Давлати қарини мардуми соҳиб ҳунар нашуд

دولت قرین مردم صاحب هنر نشد

Чандини ҳазор ҷонварони зойеъу садаф

چندین هزار جانوران ضایع و صدف

То кӯр ва кар набӯд маҳал гуҳар нашуд

تا کور و کر نبود محل گهر نشد

Озоди сару байн ки туҳидаст монаду не

آزاد سر و بین که تهیدست ماند و نی

Тобанд банди номади зарф шукр нашуд

تابند بند نامد ظرف شکر نشد

Имрӯз ҳар ки ӯ ду забон нест чун қалам

امروز هر که او دو زبان نیست چون قلم

ё чун дуот тираи дилу бад ҷигар нашуд

یا چون دوات تیره دل و بد جگر نشد

Ҳамчун давлати фарруху калаки Заҳири дайн

همچون دولت فرخ و کلک ظهیر دین

Ороста ба ҳаляти тоҷ ва камар нашуд

آراسته به حلیت تاج و کمر نشد

эй калаки Нақшбанди ту бурҳони назму наср

ای کلک نقشبند تو برهان نظم و نثر

Ваии табъи длгшои ту султони назму наср

وی طبع دلگشای تو سلطان نظم و نثر

Ғаввоси баҳри илмӣу наққоди айни фазл

غواص بحر علمی و نقاد عین فضل

Меъёри ҷаду ҳазлӣу мизони назму наср

معیار جد و هزلی و میزان نظم و نثر

Тозаи зи халқи хуб ту шуд боғи мкрмт

تازه ز خلق خوب تو شد باغ مکرمت

Зинда ба лафзи ъзб ту шуд ҷони назму наср

زنده به لفظ عذب تو شد جان نظم و نثر

Шуд табъ ғам задой ту феҳристи ақлу илм

شد طبع غم زدای تو فهرست عقل و علم

Шуд лафзи нуктаи зои ту унвони назму наср

شد لفظ نکته‌زای تو عنوان نظم و نثر

Дар олами фасоҳати валлоҳ ки мисли ту

در عالم فصاحت والله که مثل تو

Сар бар назд касе зи гиребони назму наср

سر بر نزد کسی ز گریبان نظم و نثر

Ҳргаҳ ки сӯии фазлгароӣ забони фазл

هرگه که سوی فضل گرایی زبان فضل

Гуяд зиҳии Фрздқу сҳбони назму наср

گوید زهی فرزدق و سحبان نظم و نثر

Ту офтоби фазлӣ ва бар ҳарки тофтӣ

تو آفتاب فضلی و بر هرکه تافتی

Гардад ба фари ту гуҳари кони назму наср

گردد به فر تو گهر کان نظم و نثر

эй гоҳи нутқи лафзи ту исои рӯзгор

ای گاه نطق لفظ تو عیسی روزگار

Ваии гоҳи зуҳди номи ту яҳёи рӯзгор

وی گاه زهد نام تو یحیی روزگار

Анфоси тести қӯти арвоҳи аҳли фазл

انفاس تست قوت ارواح اهل فضل

Алфози тести ҳуҷҷати даъвии рӯзгор

الفاظ تست حجت دعوی روزگار

Як лафз бе ту нест дар авроқи осмон

یک لفظ بی‌تو نیست در اوراق آسمان

Як нукта бе ту нест дар ?умлаи рӯзгор

یک نکته بی‌تو نیست در املی روزگار

Таркиби рӯзу шаби зи саводу баёзи тест

ترکیب روز و شب ز سواد و بیاض تست

Инаст худ ҳақиқати маънии рӯзгор

اینست خود حقیقت معنی روزگار

Дар хизмат ту ҳаст тасаллии фозилон

در خدمت تو هست تسلی فاضلان

Ҷузи тоъат ту нест тмнии рӯзгор

جز طاعت تو نیست تمنی روزگار

Хонанд дар намози ҳамеи лафзи ҷзли ту

خوانند در نماز همی لفظ جزل تو

Абнои рӯзгор ба фатвои рӯзгор

ابنای روزگار به فتوی روزگار

Гар бархилофи рои ту як рӯз бугзарад

گر برخلاف رای تو یک روز بگذرد

Ҳоле қалам ниҳанд бар аҷрии рӯзгор

حالی قلم نهند بر اجری روزگار

эй абри нуктаи қатрау баҳри гуҳари сухан

ای ابر نکته قطره و بحر گهر سخن

Ваии меҳри нури бахшиш вае кони зари сухан

وی مهر نور بخشش و ای کان زر سخن

эй булбул ғариб навой латифи табъ

ای بلبل غریب نوای لطیف طبع

эй тӯтии бадеъи сарои шукри сухан

ای طوطی بدیع‌سرای شکر سخن

Ту баҳри фазлро садаф дар ҳикматӣ

تو بحر فضل را صدف در حکمتی

Зон илтифот менанамое ба ҳар сухан

زان التفات می‌ننمایی به هر سخن

Мустағнӣаст табъи ту аз тараоти мо

مستغنی است طبع تو از ترهات ما

Зон мустамеъ нашуд бар ҳар мухтасари сухан

زان مستمع نشد بر هر مختصر سخن

Ҳастӣ ту зўолбёнини вази хуби гуфтанат

هستی تو ذوالبیانین وز خوب گفتنت

Пеши тўоими ҳамчуи қалами чашм бар сухан

پیش توایم همچو قلم چشم بر سخن

Самъат чу кард хуби гуҳарбори лафзи ту

سمعت چو کرد خوب گهربار لفظ تو

Ҳаргиз чигуна майл кунад бар дигар сухан

هرگز چگونه میل کند بر دگر سخن

Шуд ақли кул ба шарми зи лафзи ту дар баён

شد عقل کل به شرم ز لفظ تو در بیان

Шуд нотиқаи хаҷали зи баёни ту дар сухан

شد ناطقه خجل ز بیان تو در سخن

Насраи баради зи насри бадеъати нисорҳо

نثره برد ز نثر بدیعت نثارها

Шеърӣ кунад зи шеъри латифати шиорҳо

شعری کند ز شعر لطیفت شعارها

Гашта хаҷали зрои ту хуршеди рӯзҳо

گشته خجل زرای تو خورشید روزها

Бишкастаи тири калаки зи шарми ту борҳо

بشکسته تیر کلک ز شرم تو بارها

Оҷиз буд зи шарҳи камолати забон ҳо

عاجز بود ز شرح کمالت زبان‌ها

Қосир буд зи ҳасри хисолати шуморҳо

قاصر بود ز حصر خصالت شمارها

Бар рӯй даҳр аз қалами ту нигорҳо

بر روی دهر از قلم تو نگارها

Дар гӯши чарх аз суханати гӯшворҳо

در گوش چرخ از سخنت گوشوارها

То чу на туе зи парда ғайб оварад бурун

تا چو نه تویی ز پرده غیب آورد برون

Бардошти рӯзгор ба сари рӯзгорҳо

برداشت روزگار به سر روزگارها

Бигушоӣ нутқ то ки шавад тозаи рӯҳ ҳо

بگشای نطق تا که شود تازه روح‌ها

Бурдор калак то кунӣ аз дар нисорҳо

بردار کلک تا کنی از در نثارها

То модари замонаи бзоид чу ту писар

تا مادر زمانه بزاید چو تو پسر

эй бас ки чашм чарх кашад интизорҳо

ای بس که چشم چرخ کشد انتظارها

Онкўи сухан ба чун ту схндони баради ҳаме

آنکو سخن به چون تو سخندان برد همی

Шўроби сӯии чашмаи ҳайвони баради ҳаме

شوراب سوی چشمه حیوان برد همی

Ваон кас ки назму насри бад-ӣн ҳазрат оварад

وان کس که نظم و نثر بدین حضرت آورد

Хурмо ба Басраи зера ба Кирмони баради ҳаме

خرما به بصره زیره به کرمان برد همی

Лаҳнӣ буд азиму хатое буд васеъ

لحنی بود عظیم و خطایی بود وسیع

Тайон агар қасида ба ҳисони баради ҳаме

طیان اگر قصیده به حسان برد همی

Маъзӯр нест онкӣ фиристад бар ту шеър

معذور نیست آنکه فرستد بر تو شعر

Вари худ гуҳар буд на ба Аммони баради ҳаме

ور خود گهر بود نه به عمان برد همی

Бе хурдагии мадор агар мўркии заъиф

بی‌خردگی مدار اگر مورکی ضعیف

Пои малах ба сӯии сулаймони баради ҳаме

پای ملخ به سوی سلیمان برد همی

Табъами зи баҳри фазли ту дуздидаи қатра

طبعم ز بحر فضل تو دزدیده قطره

Ваон ҳам ба мадҳати ту ба поёни баради ҳаме

وان هم به مدحت تو به پایان برد همی

Чун абри кўзи баҳри баради қатраи вонгаҳе

چون ابر کوز بحر برد قطره وانگهی

Тӯҳфа ба баҳри қатраи борони баради ҳаме

تحفه به بحر قطره باران برد همی

Ёрб Заҳири дайнро ҳишмати мудоми бод

یارب ظهیر دین را حشمت مدام باد

Иқболу ҷоҳу давлат ӯ бар давоми бод

اقبال و جاه و دولت او بر دوام باد

Ямани лақоу носитш мунқатиъ мабод

یمن لقا و ناصیتش منقطع مباد

Фару шикваи талъат ӯ мустадоми бод

فر و شکوه طلعت او مستدام باد

ӯ боғи фазлро ба ҳақиқат чу гулбунаст

او باغ فضل را به حقیقت چو گلبنست

Доими шукуфаи боду фаноро зукоми бод

دایم شکوفه باد و فنا را زکام باد

Дар олами маъонӣ чун ӯ муқӣм нест

در عالم معانی چون او مقیم نیست

Бузи зрўаҳи мъолӣ ӯро мақоми бод

بز ذروه معالی او را مقام باد

Аз ҳалқаи ҳилолу зи шакли бенот наъш

از حلقه هلال و ز شکل بنات نعش

Бар мураккаби ҷалолаши тавқу стоми бод

بر مرکب جلالش طوق و ستام باد

Ҷое ки ном ӯ зи карам бар забон равад

جایی که نام او ز کرم بر زبان رود

Номи карам бар аҳли макорими ҳароми бод

نام کرم بر اهل مکارم حرام باد

Бахташи надими боду саодати рафиқи бод

بختش ندیم باد و سعادت رفیق باد

Чархиши мутӣъи боду сипеҳраши ғуломи бод

چرخش مطیع باد و سپهرش غلام باد