Бозами зи даври чархи ҷигари хӯни ҳмишўд

بازم ز دور چرخ جگر خون همی شود

Корами зи рӯзгори дигаргуни ҳмишўд

کارم ز روزگار دگرگون همی شود

Розами зи қаъри синаи бсҳро ҳаме фитад

رازم ز قعر سینه به صحرا همی فتد

Дардами зи ҳади сабри беруни ҳмишўд

دردم ز حد صبر بیرون همی شود

Оҳами нафаси гирифта бъиўқ мерасад

آهم نفس گرفته به عیوق میرسد

Ашками гузори бастаи бҷиҳўни ҳмишўд

اشکم گذار بسته به جیحون همی شود

Ҳрдм задани зи гардиши гардуни марои бнқд

هر دم زدن ز گردش گردون مرا به نقد

Кам мешавад зи умру ғами афзӯни ҳмишўд

کم میشود ز عمر و غم افزون همی شود

Аз душман ар бинолам айбӣ буд ва лек

از دشمن ار بنالم عیبی بود و لیک

Оҳами зи дасти дӯсти бгрдўни ҳмишўд

آهم ز دست دوست به گردون همی شود

Мавҷи балои нигар ки бмн чун ҳмирсд

موج بلا نگر که به من چون همی رسد

Умри азизи байн ки зи ман чун ҳмишўд

عمر عزیز بین که ز من چون همی شود

Гӯйанд сабр кун ки шавад хўнзи сабри машк

گویند صبر کن که شود خون ز صبر مُشک

Оре шавад ва лек ҷигари хӯни ҳмишўд

آری شود و لیک جگر خون همی شود

Аз чашм рафт оўх ва бо бахт монад хоб

از چشم رفت آوخ و با بخت ماند خواب

Ваз рух бирафт инак ва дар дида монад об

وز رخ برفت اینک و در دیده ماند آب

Тӯфон меҳнатаст ва гар нест боварат

طوفان محنتست و گر نیست باورت

Ашками нигар каз оташ дил мекунад зҳоб

اشکم نگر کز آتش دل میکند زهاب

Чун кори сусти гашт ва боласт гуфтугӯ

چون کار سست گشت وبالست گفتگو

Чун банди сахт гашт маҳоласт изтироб

چون بند سخت گشت محالست اضطراب

Душман бар оби дидаи ман раҳмат оварад

دشمن بر آب دیده من رحمت آورد

Раҳмати зи душманон чаҳ буд ғояти азоб

رحمت ز دشمنان چه بود غایت عذاب

Аз ёр чанд ваъда дар пардаи ғурур

از یار چند وعده در پرده غرور

Вази дӯст чанд таъна дар сӯрати итоб

وز دوست چند طعنه در صورت عتاب

Чун бахти тираи гашти бипушади рухи ҳунар

چون بخت تیره گشت بپوشد رخِ هنر

Чун ақл хира монад бибандади раҳи савоб

چون عقل خیره ماند ببندد رهِ صواب

Бар оризами зи машриқ перӣ дамид субҳ

بر عارضم ز مشرق پیری دمید صبح

Венаи бахти хуфта сайр нагардад ҳамеи зи хоб

وین بخت خفته سیر نگردد همی ز خواب

Ин теғи субҳ бар дили ман чун блор кист

این تیغ صبح بر دل من چون بلارکی‌ست

Венаи тири чарх бар ҷигари ман чун ӯ кист

وین تیر چرخ بر جگر من چون ناوکی‌ست

Гуфтӣ ки нест сабрат агар на накӯ шавад

گفتی که نیست صبرت اگر نه نکو شود

Сабрам басӣаст хоҷа вале умр анд кист

صبرم بسیست خواجه ولی عمر اندکی‌ست

Онкўи тариқ фазл супурдаст ҷоҳлист

آنکو طریق فضل سپرده‌ست جاهلی‌ست

Вонкўи бтрк ақл бигуфтаст зер кист

وانکو به ترک عقل بگفته‌ست زیرکی‌ست

Бар фарқи айши тоҷи ҳунари тези хнҷрист

بر فرق عیش تاج هنر تیز خنجریست

Дар чашми бахти нӯки қалами тири вбилкист

در چشم بخت نوک قلم تیر و بیلکی‌ست

Ночиз гаштаам з ҳақорат бидон сифат

ناچیز گشته‌ام ز حقارت بدان صفت

Кандар вуҷӯди хеши маро низ ҳам шаккӣаст

کاندر وجود خویش مرا نیز هم شکی‌ست

Гуфтӣ ки бигноаҳи мъоқб чаро шудӣ

گفتی که بیگناه معاقب چرا شدی

Морои зи рӯзгори шикоят ҳамин якеаст

ما را ز روزگار شکایت همین یکی‌ست

Аз мо қабул менакунад рӯзгори узр

از ما قبول می‌نکند روزگار عذر

Ореи гуноҳ мо ҳунараст ин на анд кист

آری گناه ما هنرست این نه اندکی‌ست

Роҳи вафои супурдаму душмани гувоҳи бас

راه وفا سپردم و دشمن گواه بس

Фазл ва ҳунар гузидам ва инам гуноҳи бас

فضل و هنر گزیدم و اینم گناه بس

Гуфтам қалами забони ҳунари бас буд далел

گفتم قلم زبان هنر بس بود دلیل

Гуфтам ки фазлу ҳурмони инам гувоҳи бас

گفتم که فضل و حرمان اینم گواه بس

Бӯҳтони хасми холи рух исмат манаст

بهتان خصم خال رخ عصمت منست

Талбиси шоми ҷилвагар ҷурми моҳи бас

تلبیس شام جلوه گر جرم ماه بس

Покии змн падед кунад зарқи ҳосидам

پاکی زمن پدید کند زرق حاسدم

Ройоти субҳи парда дар дузди роҳи бас

رایات صبح پرده در دزد راه بس

Бингар бики дурӯғ ки чун тираи гашти ҳол

بنگر به یک دروغ که چون تیره گشت حال

Ореи сафои оинаро ҷурми оҳи бас

آری صفای آینه را جرم آه بس

То ҷон буд бакӯшам ва нандешам аз аду

تا جان بود بکوشم و نندیشم از عدو

Авни худоу домани поками паноҳи бас

عون خدا و دامن پاکم پناه بس

Гурзанд кист монда биёбам муроди хеш

گرزند کیست مانده بیابم مراد خویش

Врмондаҳ нест марги марои узрхоҳи бас

ورمانده نیست مرگ مرا عذرخواه بس

Ҳар кскаҳ каж равад зи ту дар мансабӣ нишаст

هر کس که کژ رود ز تو در منصبی نشست

Вонкскаҳ рост рафт зи осеб ту нараст

وانکس که راست رفت ز آسیب تو نرست

з ростӣаст пай задау бндбнди рмҳ

ز راستیست پی زده و بندبند رمح

Взростист сар зада тирози гшодшст

وزراستیست سر زده تیر از گشاد شست

Аз ростӣ бигӯ самарат чист сарв ро

از راستی بگو ثمرت چیست سرو را

Бо сад ҳазор даст чаҳ дорӣ азон бадаст

با صد هزار دست چه داری از آن به دست

Калаки арзростии камарии баст бар миён

کلک ار ز راستی کمری بست بر میان

Дар бохти оқибати срўзони тарафи брнбст

در کباخت عاقبت سر و  زآن طرف برنبست

Субҳи дўрғи зани з чаҳ рӯ пеш мефитад

صبح دورغ زن ز چه رو پیش میفتد

То субҳи ростгӯи нафаси андари ҷигари шикаст

تا صبح راستگو نفس اندر جگر شکست

Аз ростӣаст ҳеҷ надорад алиф бибин

از راستیست هیچ ندارد الف ببین

ё печи печ буд аз онаш дӯдона ҳаст

یا پیچ پیچ بود از آنش دودانه هست

Рух рост меравад з чаҳ дар гӯша бимонад

رخ راست میرود ز چه در گوشه بماند

Фарзини кҷрў аз чаҳ бсдр андарун нишаст

فرزین کجرو از چه به صدر اندرون نشست

Роҳат чигуна ёбам фазласт монеъам

راحت چگونه یابم فضل است مانعم

Қисса чигуна хонам ақласт возъм

قصه چگونه خوانم عقلست وازعم

Назд хавоси ҳшўи вуҷӯдами чўўоўъмрў

نزد خواص حشو وجودم چو واو عمرو

Назд авом чун алифи бисмии зойеъам

نزد عوام چون الف بسم ضایعم

Дар рӯй ҳар ки хандам аз анкс қафо хӯрам

در روی هرکه خندم از آنکس قفا خورم

Касро гуноҳ нест чунинаст толеъам

کس را گناه نیست چنینست طالعم

Инаст ҷурми ман ки на дузд ва на муфсидам

اینست جرم من که نه دزد و نه مفسدم

Венааст айби ман ки на хоин на томъм

وینست عیب من که نه خائن نه طامعم

Дар шуғли шокирами бгаҳи азли собирам

در شغل شاکرم به گهِ عزل صابرم

Гар ҳаст розӣами пас агар нест қонеъам

گر هست راضیم پس اگر نیست قانعم

Дар ҳали мушкилот чу хуршеди равшанам

در حل مشکلات چو خورشید روشنم

Дар қатъи муъзалот чу шамшери қотеъам

در قطع معضلات چو شمشیر قاطعم

Бар покдомании дилами фазли ман гўост

بر پاکدامنی دلم فضل من گواست

Ёри мувофиқам на ки хасми мнозъм

یار موافقم نه که خصم منازعم

Гӯйанд шуғли хеши бдшмни мадаи бзўр

گویند شغل خویش به دشمن مده به زور

Бўрк лсоҳбаҳ нишнидӣ зи лавҳи гӯр

بورک لصاحبه نشنیدی ز لوح گور

Хуршеди рахти хеши бмғрб на зон барад

خورشید رخت خویش به مغرب نه زآن برد

Каши заҳматии ҳмибўд аз мурғи рӯзи кӯр

کش زحمتی همی بود از مرغ روز کور

НззъФи зиндаи пели зи пашша ҳазар кунад

نز ضعف زنده پیل ز پشه حذر کند

Нзъҷзи шери шарзаи ҳросдҳмии змўр

نز عجز شیر شرزه هراسد همی ز مور

Ин бе намаки замона чу ширин диҳад ғизо

این بی نمک زمانه چو شیرین دهد غذا

Зӯр ва турш макун ки барояд бтлху шӯр

زور و ترش مکن که برآید به تلخ و شور

Хоҳӣ ки бар китф фиканӣ атласу қсб

خواهی که بر کتف فکنی اطلس و قصب

Хўоҳикаҳ дар тавилаи кашии асби хунаки вбўр

خواهی که در طویله کشی اسب خنک و بور

Чун саг даранда бош ва чу каркаси ҳромхўор

چون سگ درنده باش و چو کرکس حرامخوار

Бгзои ҳамчуи каждуму бстиз чун сутур

بگزای همچو کژدم و بستیز چون ستور

Ҳсни сари втнсти дуруштии хорпушт

حصن سر و تنست درشتی خارپشت

Нармӣ ббод дод сари қоқму смўр

نرمی به باد داد سر قاقم و سمور

Акнӯн ки қасд рафт муҳобо макун бҷон

اکنون که قصد رفت محابا مکن به جان

Варна зи ҷон хеш биандеш ҳону ҳон

ورنه ز جان خویش بیندیش هان و هان

Бар дами мор пой наҳодӣ сараш бикӯб

بر دُم مار پای نهادی سرش بکوب

Варна тиҳӣ кунад бидамӣ қолабати зи ҷон

ورنه تهی کند به دَمی قالبت ز جان

Ширӣаст сайди ту ки чу занҷири бугсалад

شیریست صید تو که چو زنجیر بگسلد

Ту сайд ӯ шӯй ва наёбӣ бҷони амон

تو صید او شوی و نیابی به جان امان

Ман он ним ки аз чу тўӣӣ бификанам сипар

من آن نیَم که از چو توئی بفکنم سپر

То ҳаст ин забон чу теғи андарин даҳон

تا هست این زبان چو تیغ اندرین دهان

Ҳошо ки ман зи баҳри сегӣ теғ баркашам

حاشا که من ز بهر سگی تیغ برکشم

Корди бпиши сари зи паии ним луқмаи нон

کآرد بهپیش سر ز پی نیم لقمه نان

Ман каз даҳони шер барам қурси офтоб

من کز دهان شیر برم قرص آفتاب

Бо саги сегӣ чигуна кунам баҳри устихон

با سگ سگی چگونه کنم بهر استخوان

Афсӯс чун манӣ ки кам ояд з чун тўӣӣ

افسوس چون منی که کم آید ز چون توئی

Оре шунида ки хари лангу корвон

آری شنیده که خر لنگ و کاروان

Табъи сегӣ чу ҳар касе аз ту нишон диҳад

طبع سگی چو هر کسی از تو نشان دهد

Гардун чаро нўолаҳи бмн устихон диҳад

گردون چرا نواله به من استخوان دهد

Мекун ту ин сегӣ ки маро низ сабр ҳаст

میکن تو این سگی که مرا نیز صبر هست

То рӯзгори молаши ту қлтбон диҳад

تا روزگار مالش تو قلتبان دهد

Бад кун ки кори ту зи бадӣ бад шавад ҳаме

بد کن که کار تو ز بدی بد شود همی

Чун асли бад буд самараши ҳам азон диҳад

چون اصل بد بود ثمرش هم ازآن دهد

Афъӣ газандаасту збс заҳр медиҳад

افعی گزنده است و ز بس زهر میدهد

ӯро замона беш заҳри кас зиён диҳад

او را زمانه بیش ز هر کس زیان دهد

Мангар бадӣ кунам на ҳамоно ки рӯзгор

من گر بدی کنم نه همانا که روزگار

Иксоътми бтбъи абои ҷон амон диҳад

یک ساعتم به طبع ابا جان امان دهد

Наҳл аз барои роҳат халқаст лоҷарам

نحل از برای راحت خلقست لاجرم

Гар неш дар хулди бтў дар ҳол ҷон диҳад

گر نیش درخِلَد به تو، در حال جان دهد

Давлати мҷуи ?герат ҳунарӣ ҳаст зонка чарх

دولت مجو گرت هنری هست زآنکه چرخ

Фазлу ҳунари турои ивази об ва нон диҳад

فضل و هنر ترا عوض آب و نان دهد