Гар ту гӯйӣ ба ҳукми ақли раво
گر تو گویی به حکم عقل روا
Нест қалби ҳақоиқи ашё
نیست قلب حقایق اشیا
Арзи охир чаҳ сон шавад ҷавҳар
عرض آخر چه سان شود جوهر
ё маъонии бадал ба зоту сувар
یا معانی بدل به ذات و صور
Гӯям ин нест аз мақулаи қалб
گویم این نیست از مقوله قلب
Тотў нафиш кунӣ базӯдӣу салб
تاتو نفیش کنی بزودی و سلب
Балки чун бар ҳақиқати воҳид
بلکه چون بر حقیقت واحد
Дар маротиб вуҷӯд шуд ворид
در مراتب وجود شد وارد
Зу ба ҳар мартаба намӯд асарӣ
زو به هر مرتبه نمود اثری
Ки надорад намӯд дар дгарӣ
که ندارد نمود در دگری
Дар ҳамаи зеҳнҳо ба қавли асҳ
در همه ذهن ها به قول اصح
Айни ашё буд на зиллу шабаҳ
عین اشیا بود نه ظل و شبح
Лекини андари вуҷӯди зеҳнии шан
لیکن اندر وجود ذهنی شان
Нест зи аҳкоми нафаси аламри нишон
نیست ز احکام نفس الامر نشان
Ҷавҳари андари вуҷӯди зеҳнии худ
جوهر اندر وجود ذهنی خود
Ҳаст қоим ба зеҳни аҳли хирад
هست قایم به ذهن اهل خرد
Лекини андари вуҷӯди нафаси аламр
لیکن اندر وجود نفس الامر
Нест дар зеҳни кас чаҳ зайд ва чаҳ Амр
نیست در ذهن کس چه زید و چه عمرو
Дар вуҷӯдин хештани доим
در وجودین خویشتن دائم
Гоҳи ло қоимасту гуҳи қоим
گاه لا قائم است و گه قائم
Ҳукми исботи лоқёму қиём
حکم اثبات لاقیام و قیام
зи ихтилоф маротибасту мақом
ز اختلاف مراتب است و مقام
Ҳамчунин дар вуҷӯди фии алоъён
همچنین در وجود فی الاعیان
Ки вуҷӯдӣаст хориҷи азҳон
که وجودیست خارج اذهان
Мутаъаддид мўотнасту ртб
متعدد مواطن است و رتب
Ки буд зон зҳўли мстғрб
که بود زان ذهول مستغرب
Он ртб чист ҳису рӯҳу хаёл
آن رتب چیست حس و روح و خیال
Ҳар яке олимӣ ба истиқлол
هر یکی عالمی به استقلال
Ваон мўотн чу ?данеу барзах
وان مواطن چو دنیی و برزخ
Нашъати биҳишт ё дӯзах
نشات بهشت یا دوزخ
Як ҳақиқати зи ихтилофи зуҳӯр
یک حقیقت ز اختلاف ظهور
Чун бар инҳо кунад мурӯру убӯр
چون بر اینها کند مرور و عبور
Нест пӯшида бар зўии алоФҳом
نیست پوشیده بر ذوی الافهام
Ки бар ӯ мухталиф шавад аҳком
که بر او مختلف شود احکام
Дар яке аз мақулаи ҳиӣот
در یکی از مقوله هیئات
Бош гӯу андари он дигар зи зўот
باش گو و اندر آن دگر ز ذوات
Дар яке аз маъонӣу авсоф
در یکی از معانی و اوصاف
Ки бар аъён буд мФозу музоф
که بر اعیان بود مفاض و مضاف
Дар дигар аз шумораи аъён
در دگر از شماره اعیان
Ки буд дар маротиби имкон
که بود در مراتب امکان
Бингар андар ҳақиқат ҳастӣ
بنگر اندر حقیقت هستی
Кӯаст асли баландӣу пастӣ
کوست اصل بلندی و پستی
Ки чаҳ сон дар маротибу атвор
که چه سان در مراتب و اطوار
Мухталиф май намоядаши осор
مختلف می نمایدش آثار
Гоҳи тобеъ буд гуҳии матбӯъ
گاه تابع بود گهی متبوع
Гоҳ сомъ шавад гуҳии мсмўъ
گاه سامع شود گهی مسموع
Гуҳ кунад ҷилваи болтбъ чу сифот
گه کند جلوه بالتبع چو صفات
Гуҳ кунад болосолаҳи ҳамчуи зўот
گه کند بالاصاله همچو ذوات
Аҳаст як ҷо ба ғайри худ қоим
اهست یک جا به غیر خود قائم
Ҷои дигар ба зоти худ доим
جای دیگر به ذات خود دائم
Венаи тағайюр ба фаҳми аҳли адаб
وین تغیر به فهم اهل ادب
Дар изофат воқеъасту насаб
در اضافات واقع است و نسب
Пояи ъзи зот азон аълост
پایه عز ذات ازان اعلاست
Каши ту гӯйӣ фузуд ё худ кост
کش تو گویی فزود یا خود کاست
Ҷовдон дар мақар иҷлол аст
جاودان در مقر اجلال است
Вази азал то абад ба як ҳол аст
وز ازل تا ابد به یک حال است
Домани қудс ӯ куҷо шояд
دامن قدس او کجا شاید
Каз хаёл тағайюр олоед
کز خیال تغیر آلاید