Пери деҳқон чу донаи гандум
پیر دهقان چو دانه گندم
Дар замини баҳр кишт созад гум
در زمین بهر کشت سازد گم
Ҳафтаеро зи зери хоки касиф
هفته ای را ز زیر خاک کثیف
Бар занад сари яке гиёҳи заъиф
بر زند سر یکی گیاه ضعیف
Чун азин ҳол бугзарад икчнд
چون ازین حال بگذرد یکچند
Шавад аз тарбияти қавӣу баланд
شود از تربیت قوی و بلند
Баъд азон хӯша оварад бар сар
بعد ازان خوشه آورد بر سر
Дона дар вай ҳануз тоза ва тар
دانه در وی هنوز تازه و تر
Наврасигар дарин ҳамаи аҳвол
نورسی گر درین همه احوال
Кунад аз пери солхурдаи савол
کند از پیر سالخورده سؤال
Кин чаҳ чизаст , дар муқобили он
کین چه چیز است، در مقابل آن
Ғайр гандум наёядаш ба забон
غیر گندم نیایدش به زبان
Лек пӯшида нест мардум ро
لیک پوشیده نیست مردم را
Кончаҳ хосиятаст гандум ро
کانچه خاصیت است گندم را
Ҳаст дар вай ҳануз билқувва
هست در وی هنوز بالقوه
Фҳии билфеъли ғайри ммҳўаҳ
فهی بالفعل غیر ممحوه
На азуи нони пазад касе ва на ош
نه ازو نان پزد کسی و نه آش
Нашавад сарф дар вуҷӯҳи маош
نشود صرف در وجوه معاش
Исми гандуми лбиби зўи тмииз
اسم گندم لبیب ذو تمییز
Ба тҷўз кунад бар ӯ таҷвиз
به تجوز کند بر او تجویز
Лек чун пухта ва расида шавад
لیک چون پخته و رسیده شود
Ба саро ва дукон кашида шавад
به سرا و دکان کشیده شود
Номи гандуми муҳосиби арзоқ
نام گندم محاسب ارزاق
Ба ҳақиқат бар ӯ кунад итлоқ
به حقیقت بر او کند اطلاق
Одамиро шавад таому ғзӣ
آدمی را شود طعام و غذی
Балки ӯро шавад тамоми мзӣ
بلکه او را شود تمام مذی
Ҳастӣ худ кунад дар ӯ фонӣ
هستی خود کند در او فانی
Сари براردи зи ҷайби инсонӣ
سر برآرد ز جیب انسانی
Ҳамчунин ҳар ки аз замину бол
همچنین هر که از زمین و بال
Накашида сети сар ба авҷи камол
نکشیده ست سر به اوج کمال
Чун гиёҳи фитода бар хок аст
چون گیاه فتاده بر خاک است
Номи мардум бар ӯ на з идрок аст
نام مردم بر او نه ز ادراک است
Магар аз тоби илму оби амал
مگر از تاب علم و آب عمل
Ҳамаи аҳвол ӯ шавад мубаддил
همه احوال او شود مبدل
Гардад аз ваии сифоти нуқсони гум
گردد از وی صفات نقصان گم
Чун гиёҳӣ ки мешавад гандум
چون گیاهی که می شود گندم
Шавад андари худоӣ ҳамвора
شود اندر خدای همواره
Чун ғизои маҳв дар ғизои хора
چون غذا محو در غذا خواره
Бар банӣ навъ худ шавад Фоиқ
بر بنی نوع خود شود فایق
Он ки ин исмро буд лоиқ
آن که این اسم را بود لایق
Лекгар бозҷӯии он инсон
لیک گر بازجویی آن انسان
Ки буд феълу сираташи ин сон
که بود فعل و سیرتش این سان
Ёбяш зери гунбади дулоб
یابیش زیر گنبد دولاب
Ҳамчуи симурғ ва кимиё ноёб
همچو سیمرغ و کیمیا نایاب