Тоҷир алқсаҳ шуд азоем хон
تاجر القصه شد عزایم خوان
Баҳри тасхири он парии сӯии хон
بهر تسخیر آن پری سوی خان
Дида чун аз Рахш мунаввар ёфт
دیده چون از رخش منور یافت
Дидаро аз шунида беҳтар ёфт
دیده را از شنیده بهتر یافت
Дид моҳии аҷаби рабоянда
دید ماهی عجب رباینده
Бартар аз мадҳат ситоянда
برتر از مدحت ستاینده
Сад харидори пешаши устода
صد خریدار پیشش استاده
Байъ ӯ дар мзоди афтода
بیع او در مزاد افتاده
Тоҷир аз ҷумлаи пои пеши ниҳод
تاجر از جمله پای پیش نهاد
Кард бар ҳар чаҳ ҳар ки гуфт мзод
کرد بر هر چه هر که گفت مزاد
То дароварди оқибат ба шумор
تا درآورد عاقبت به شمار
Аз дирам дар баҳоаши бист ҳазор
از درم در بهاش بیست هزار
Фитнаи олимии хариду бабрад
فتنه عالمی خرید و ببرد
Хонаи вайронгарӣ ба хонаи супурд
خانه ویرانگری به خانه سپرد
Рӯзгории ҳариф ӯ май буд
روزگاری حریف او می بود
Ба Ганау наво ва раваду сурӯд
به غنا و نوا و رود و سرود
Лек медид азуи рбўдгиӣ
لیک می دید ازو ربودگیی
Вондри он ҳар дамаши фузудагӣӣ
واندر آن هر دمش فزودگیی
То яке рӯз бар гирифт оҳанг
تا یکی روز بر گرفت آهنگ
Ба навой лабу навозиши чанг
به نوای لب و نوازش چنگ
Гуфт к-эии ғмгсори ғмхўорон
گفت کای غمگسار غمخواران
Марҳами синаи дили аФгорон
مرهم سینه دل افگاران
Ҳамдами нолаи саҳари хезон
همدم ناله سحر خیزان
Роздори зи дидаи хўнризон
رازدار ز دیده خونریزان
Дастгири фитодагон аз пой
دستگیر فتادگان از پای
Раҳ ба ҷои ори рафтагон аз ҷой
ره به جا آر رفتگان از جای
Ҷой дар парда дилам кардӣ
جای در پرده دلم کردی
Пардаи халқ манзилам кардӣ
پرده خلق منزلم کردی
Ишқи ту шуъла зад зи хирмани ман
عشق تو شعله زد ز خرمن من
Бикаш аз дасти халқи домани ман
بکش از دست خلق دامن من
Нест ҷузи бандагӣати зиндагӣам
نیست جز بندگیت زندگیم
Банд ҳар кас макун ба бандагӣам
بند هر کس مکن به بندگیم
Ба ҷамолу камоли ту савганд
به جمال و کمال تو سوگند
Ки маро то ғамат ба доми афканд
که مرا تا غمت به دام افکند
Ғам дигар наёфт раҳ ба дилам
غم دیگر نیافت ره به دلم
Тухм дигар нараст зи обу гулам
تخم دیگر نرست ز آب و گلم
Ончунон пар шуд аз туами рагу пай
آنچنان پر شد از توام رگ و پی
Ки шавад пари сабуӣу хам аз май
که شود پر سبوی و خم از می
Ту кас бекасон ва ман бе кас
تو کس بی کسان و من بی کس
Бе касеро ба ғӯр кор барис
بی کسی را به غور کار برس
Аз кафи ин ва он халосам кун
از کف این و آن خلاصم کن
Ба карамҳои хеш хосам кун
به کرم های خویش خاصم کن
Ин бигуфт ва фитод дар гиря
این بگفت و فتاد در گریه
Хӯни зи мижгони кушод дар гиря
خون ز مژگان گشاد در گریه
Гашт аз чанги худ канор гузин
گشت از چنگ خود کنار گزین
Барграфт аз канор ва зад ба замин
برگرفت از کنار و زد به زمین
Ончӣ будӣ зи орзӯи пайваст
آنچه بودی ز آرزو پیوست
Дар канораш чу орзӯ бишикаст
در کنارش چو آرزو بشکست
Тоҷир ва ҳар ки буд бо тоҷир
تاجر و هر که بود با تاجر
Андари он базми длгшои ҳозир
اندر آن بزم دلگشا حاضر
Ҳама гуфтанд каши зи зебоӣ
همه گفتند کش ز زیبایی
Дар сар афтодааст савдое
در سر افتاده است سودایی
Ишқи моҳии чунин раҳаш зада аст
عشق ماهی چنین رهش زده است
Захм бар ҷон огаҳаш зада аст
زخم بر جان آگهش زده است
Лек ҳар чанд гуфт ва гӯ карданд
لیک هر چند گفت و گو کردند
Аз чапу рости ҷуст ва ҷӯ карданд
از چپ و راست جست و جو کردند
Ҳеҷ равшан нашуд ки он ма кист
هیچ روشن نشد که آن مه کیست
Вонкаҳ бар вай зад аз батон раҳ кист
وانکه بر وی زد از بتان ره کیست
Қурби як соли ончунон май буд
قرب یک سال آنچنان می بود
Ҳамдами гиряу фиғон май буд
همدم گریه و فغان می بود
На ба шаби хобу не ба рӯзи қарор
نه به شب خواب و نی به روز قرار
На зи лаб ханда наз забони гуфтор
نه ز لب خنده نز زبان گفتار
Аз таому шароби басти даҳон
از طعام و شراب بست دهان
Тоҷир аз ҳол ӯ расед ба ҷон
تاجر از حال او رسید به جان
Дар басии кор озмӯнаш кард
در بسی کار آزمونش کرد
Оқибати ҷузам бар ҷунунаш кард
عاقبت جزم بر جنونش کرد
Барадаш аз қаср чун нгорстон
بردش از قصر چون نگارستان
Ҳамчуи девонагон ба мартатон
همچو دیوانگان به مارستان
Дил ба ноком бар ҷафоаши ниҳод
دل به ناکام بر جفاش نهاد
Банди оҳан ба дасту поши ниҳод
بند آهن به دست و پاش نهاد
ӯ ҳам онҷои зи дида хӯн ме ронад
او هم آنجا ز دیده خون می راند
Шеърҳо ҳасби ҳол худ ме хонд
شعرها حسب حال خود می خواند
Ашкризони тарона Эй ме гуфт
اشکریزان ترانه ای می گفت
Ғазали ошиқона Эй ме гуфт
غزل عاشقانه ای می گفت