Тӯҳфау шайх дар сухан буданд
تحفه و شیخ در سخن بودند
Розгўии нав ва куҳан буданд
رازگوی نو و کهن بودند
Тоҷири дайну дили зи даст шуда
تاجر دین و دل ز دست شده
Дар лагадкӯби ғуссаи паст шуда
در لگدکوب غصه پست شده
Ногаҳонии з дар дарун омад
ناگهانی ز در درون آمد
Сӯии он бандӣ забун омадӣ
سوی آن بندی زبون آمدی
Шайхро чун бидид хуррам шуд
شیخ را چون بدید خرم شد
Дилаш аз кори тӯҳфа беғам шуд
دلش از کار تحفه بی غم شد
Гуфт шояд ба Ямани ҳиммат ӯ
گفت شاید به یمن همت او
Саҳл гардад балоу меҳнат ӯ
سهل گردد بلا و محنت او
Баъди таслими чеҳраи намнок
بعد تسلیم چهره نمناک
Баҳри таъзими шайхи суд ба хок
بهر تعظیم شیخ سود به خاک
Шайх гуфт ки ин ҳад ман нест
شیخ گفت که این حد من نیست
Кини канизаки зи ман ба ин аўлист
کین کنیزک ز من به این اولیست
Пас азон шайхи рӯ ба тоҷир кард
پس ازان شیخ رو به تاجر کرد
Рағбати байъи тӯҳфа зоҳир кард
رغبت بیع تحفه ظاهر کرد
Кард тоҷири фиғон ки воўилоаҳ
کرد تاجر فغان که واویلاه
Ки шуд аҳволи ман зи фақри табоҳ
که شد احوال من ز فقر تباه
Нест дар дастати он кушод эй шайх
نیست در دستت آن گشاد ای شیخ
Ки туоне баҳоаш дод эй шайх
که توانی بهاش داد ای شیخ
Аз дирам шуд баҳоаши бист ҳазор
از درم شد بهاش بیست هزار
Кӣ барояд зи дастати ин миқдор
کی برآید ز دستت این مقدار
Ҳамаи молами з даст шуд берун
همه مالم ز دست شد بیرون
Дар баҳоии канизак ва акнӯн
در بهای کنیزک و اکنون
На канизак ба дасти неи молам
نه کنیزک به دست نی مالم
Муҳаррамии кӯ ки пеш ӯ нолам
محرمی کو که پیش او نالم
Шайх рафт ва ба хонаи донагӣ на
شیخ رفت و به خانه دانگی نه
Ҷузи дуоро ғариву бонгӣ на
جز دعا را غریو و بانگی نه
Дасти бардошти к-эии илоҳи Карим
دست برداشت کای اله کریم
Эзади фарду подшоҳи қадим
ایزد فرد و پادشاه قدیم
Обрӯи бахши ашки рехтагон
آبرو بخش اشک ریختگان
Хоки зиллат ба чеҳраи бихтгон
خاک ذلت به چهره بیختگان
Корсози фитодагон аз кор
کارساز فتادگان از کار
Бор бурдор мондагон дар бор
بار بردار ماندگان در بار
Монда дар бор тӯҳфааст дилам
مانده در بار تحفه است دلم
Суханӣ гуфтаам вази он хаҷалам
سخنی گفته ام وز آن خجلم
Кори ман танг шуд зи тнгдлӣ
کار من تنگ شد ز تنگدلی
Срхрўиими даҳ дарин хаҷалӣ
سرخروییم ده درین خجلی
Дар ганҷина карам бигушоӣ
در گنجینه کرم بگشای
Қимат тӯҳфаам карами фармой
قیمت تحفه ام کرم فرمای
Шайхро буд рӯ ба хоки ниёз
شیخ را بود رو به خاک نیاز
Ки баромади зи сӯй дар овоз
که برآمد ز سوی در آواز
Дар чу бикшод дид карда мақом
در چو بگشاد دید کرده مقام
Бар дараш хоҷаеу чори ғулом
بر درش خواجه ای و چار غلام
Ҳама бар остон ӯ зада саф
همه بر آستان او زده صف
Ҳар яке шамъу бадарае дар каф
هر یکی شمع و بدره ای در کف
Изн хоҳон даромаданд аз дар
اذن خواهان درآمدند از در
Бар замини ниёзмандии сар
بر زمین نیازمندی سر
Панҷ бадараи зи сими поки айёр
پنج بدره ز سیم پاک عیار
Ҳар яке дар шумори панҷ ҳазор
هر یکی در شمار پنج هزار
Пеши шайх замона биниҳоданд
پیش شیخ زمانه بنهادند
Бар сари пой хизмат устоданд
بر سر پای خدمت استادند
Шайх пурседашон зи сӯрати ҳол
شیخ پرسیدشان ز صورت حال
Хоҷа фармуд дар ҷавоби савол
خواجه فرمود در جواب سؤال
Ки марои шаб ба хоб бинмуданд
که مرا شب به خواب بنمودند
Сӯрати фақри шайх ва фармуданд
صورت فقر شیخ و فرمودند
Ки дилаши баҳри тӯҳфа дарбор аст
که دلش بهر تحفه دربار است
Қимати тӯҳфаро тлбгор аст
قیمت تحفه را طلبگار است
Қимати тӯҳфа бар ба хизмати шайх
قیمت تحفه بر به خدمت شیخ
То шӯии баҳраи вари зи ҳиммати шайх
تا شوی بهره ور ز همت شیخ
Шайх бо хоҷаи бомдоди пагоҳ
شیخ با خواجه بامداد پگاه
Рӯ ниҳоданд сӯии тӯҳфа ба роҳ
رو نهادند سوی تحفه به راه
Чун расиданд аз қазои тоҷир
چون رسیدند از قضا تاجر
Низ шуд бе таваққуфии ҳозир
نیز شد بی توقفی حاضر
Арза карданд бадараҳо бар вай
عرضه کردند بدره ها بر وی
Гуфт ман кӣ фурушам ӯро кӣ
گفت من کی فروشم او را کی
Қимат тӯҳфа ҳаст азон афзӯн
قیمت تحفه هست ازان افزون
Каш бад-ӣнҳо кунам зи дили берун
کش بدینها کنم ز دل بیرون
намефузуданд дар баҳои зи карам
می فزودند در بها ز کرم
То расед он ба чли ҳазор дирам
تا رسید آن به چل هزار درم
Гуфт тоҷири зи дидаи резони об
گفت تاجر ز دیده ریزان آب
Ки шабам гуфт кирдигор ба хоб
که شبم گفت کردگار به خواب
Ки буд тӯҳфаи баргузӣдаи мо
که بود تحفه برگزیده ما
ӯ худу ғайри худ рамидаи мо
او خود و غیر خود رمیده ما
Хати озодяши балои икроҳ
خط آزادیش بلا اکراه
Май даҳуми холсои лўҷаҳи аллоҳ
می دهم خالصا لوجه الله
Ғайр ӯ ҳар чаҳ дорам аз зару сим
غیر او هر چه دارم از زر و سیم
Ба фақирон ҳаме кунам таслим
به فقیران همی کنم تسلیم
Ҳамаро май даҳум барои худоӣ
همه را می دهم برای خدای
Бӯ ки ҳосил кунам ризои худоӣ
بو که حاصل کنم رضای خدای
Хоҷа чун гӯш кард он суханон
خواجه چون گوش کرد آن سخنان
Даст бар рӯи ниҳоди гиряи кунон
دست بر رو نهاد گریه کنان
Гуфт гуё ки холиқи маъбуд
گفت گویا که خالق معبود
Нест аз кору бори ман хушнӯд
نیست از کار و بار من خشنود
Ки марои сохт зини шарафи навмед
که مرا ساخت زین شرف نومید
Сӯхти ҷонам ба ҳасрати ҷовид
سوخت جانم به حسرت جاوید
Ба кафи ман зи малику мол акнӯн
به کف من ز ملک و مال اکنون
Ҳар чаҳ ҳаст омадам азон берун
هر چه هست آمدم ازان بیرون
Ҳама кардам сиблати роҳи худоӣ
همه کردم سبیل راه خدای
Ки худоем басаст дар ду сарой
که خدایم بس است در دو سرای
Тӯҳфа аз банди бандагӣ чу раҳед
تحفه از بند بندگی چو رهید
Аз сар ва бар ҳар ончӣ буд кашид
از سر و بر هر آنچه بود کشید
Ҷои атласи пилос сохт либос
جای اطلس پلاس ساخت لباس
Мӯӣ мишкӣн наҳуфт дар карбос
موی مشکین نهفت در کرباس
Пои ниҳод аз ҳарими буқъаи берун
پا نهاد از حریم بقعه بیرون
Чун парӣ шуд ба стар ғайби дарун
چون پری شد به ستر غیب درون
Шайх бо он ду тани зи дунболаш
شیخ با آن دو تن ز دنبالش
Мутаҳайири зи сӯрати ҳолаш
متحیر ز صورت حالش
Пресс прессон чу омаданд падар
پرس پرسان چو آمدند پدر
На хабар ёфтанд азу на асар
نه خبر یافتند ازو نه اثر
Ҳар се карданд муттафиқ бо ҳам
هر سه کردند متفق با هم
Рӯй дар бодия ба азми ҳарам
روی در بادیه به عزم حرم
Хоҷа дар раҳ ба дард ва доғ бамурд
خواجه در ره به درد و داغ بمرد
Тан ба буми устихон ба зоғи супурд
تن به بوم استخوان به زاغ سپرد
Мағзи сари туъмаи калоғони сохт
مغز سر طعمه کلاغان ساخت
Дидаи минқоргоҳи зоғони сохт
دیده منقارگاه زاغان ساخت
Тоҷиру шайхи пои биФшрднд
تاجر و شیخ پا بیفشردند
Реги кӯбон ба каъбаи паии бурданд
ریگ کوبان به کعبه پی بردند
Бо дил беғашу дарунаи соф
با دل بی غش و درونه صاف
Шайх мекард гирди хонаи тавоф
شیخ می کرد گرد خانه طواف
Омад овози нолаи аиш ба гӯш
آمد آواز ناله ایش به گوش
Каши баромади зи ҷони хастаи хурӯш
کش برآمد ز جان خسته خروش
Вази паии нолаи нукта аиш наҳуфт
وز پی ناله نکته ایش نهفت
Шуд шунида ки бедилӣ ме гуфт
شد شنیده که بیدلی می گفت
К-эии чароғи шаби сияҳи рӯзон
کای چراغ شب سیه روزان
Мояи шодӣ ғам андӯзон
مایه شادی غم اندوزان
Огаҳии бахши ҷаҳони огоҳон
آگهی بخش جهان آگاهان
Раҳнамои фитода аз роҳон
رهنمای فتاده از راهان
Дарди ишқати шифои беморӣ
درد عشقت شفای بیماری
Захми ту марҳами дили аФгорӣ
زخم تو مرهم دل افگاری
Ҳар ки аз шавқ туаст дар табу тоб
هر که از شوق توست در تب و تاب
Нашавад ҷуз ба васли ту сероб
نشود جز به وصل تو سیراب
Ҳар ки зад дар муҳаббати ту нафас
هر که زد در محبت تو نفس
Мӯниси ҷон ӯ ту бошӣу бас
مونس جان او تو باشی و بس
Аз ғамат ҳар ки беқарор омад
از غمت هر که بی قرار آمد
То набинад туро нёромд
تا نبیند تو را نیارامد
Чун муноҷот ӯ сиррӣ бишунид
چون مناجات او سری بشنید
Сӯии он чун сиришки хеши давид
سوی آن چون سرشک خویش دوید
Сар баровард к-эии сиррӣ чунӣ
سر برآورد کای سری چونی
Кандарин дарди бодати афзӯнӣ
کاندرین درد بادت افزونی
Шайхи гуфтои кеи ту боз намой
شیخ گفتا کیی تو باز نمای
Ки фитодам зи нолаи ту зи пой
که فتادم ز ناله تو ز پای
Гуфт тани зан ки ҳаст расвоӣ
گفت تن زن که هست رسوایی
Ношиносии пас аз шиносоӣ
ناشناسی پس از شناسایی
Тӯҳфаам ман халос карда ту
تحفه ام من خلاص کرده تو
Сад наво ёфта зи пардаи ту
صد نوا یافته ز پرده تو
Шайх дидаш ба хоки афтода
شیخ دیدش به خاک افتاده
Чашмҳо дар муғоки афтода
چشم ها در مغاک افتاده
Сару симин ӯ хилол шуда
سر و سیمین او خلال شده
Моҳи рухсор ӯ ҳилол шуда
ماه رخسار او هلال شده
Алифи қоматаш чу навен гашта
الف قامتش چو نون گشته
Турраи саркашаш нигун гашта
طره سرکشش نگون گشته
Чашмӣ ва сад ҳазор қатраи хӯн
چشمی و صد هزار قطره خون
Лабӣ ва сад ҳазор нолаи фузун
لبی و صد هزار ناله فزون
Шайхи гуфто ки тӯҳфа ҳол бигӯӣ
شیخ گفتا که تحفه حال بگوی
Васфи эҳсон зулҷалол бигӯӣ
وصف احسان ذوالجلال بگوی
Чун зи ёр ва диёр бибаредӣ
چون ز یار و دیار ببریدی
Аз карамҳои ӯ чҳо дидӣ
از کرم های او چها دیدی
Тӯҳфа гуфт аз ҳазор торикӣ
تحفه گفت از هزار تاریکی
Дод боРом ба қурбу наздикӣ
داد بارم به قرب و نزدیکی
Бар сарир муҳаббатам бинишонад
بر سریر محبتم بنشاند
Вздўи сад ранҷ ва меҳнатам барраанд
وزدو صد رنج و محنتم برهاند
Шайхи гуфто ки он сутӯда шем
شیخ گفتا که آن ستوده شیم
Кати харидӣ ба чли ҳазор дирам
کت خریدی به چل هزار درم
Буд ҳамроҳи мо ба роҳи ҳиҷоз
بود همراه ما به راه حجاز
Дар ғамати марди рӯ ба хоки ниёз
در غمت مرد رو به خاک نیاز
Тӯҳфаи гуфто ки он гиронмоя
تحفه گفتا که آن گرانمایه
Дар ҷинон бо манаст ҳамсоя
در جنان با من است همسایه
Додаш онҳо худо ки кам дида
دادش آنها خدا که کم دیده
Дидау гӯш низ нашунида
دیده و گوش نیز نشنیده
Шайхи гуфто ки он Карими ниҳод
شیخ گفتا که آن کریم نهاد
Ки туро кард аз карами озод
که تو را کرد از کرم آزاد
Бар умедати дарин тўоФгаҳ аст
بر امیدت درین طوافگه است
Чашм биниҳода ҳар тараф ба раҳ аст
چشم بنهاده هر طرف به ره است
Тӯҳфаи пинҳони раҳи дуоаши супурд
تحفه پنهان ره دعاش سپرد
Бар дар каъбаи аўФтод ва бамурд
بر در کعبه اوفتاد و بمرد
Ногаҳони тоҷир аз ақаб барисед
ناگهان تاجر از عقب برسید
Тӯҳфаро аўФтодаҳ мурда бидид
تحفه را اوفتاده مرده بدید
ӯ ҳам аз бедилӣ ба хок афтод
او هم از بیدلی به خاک افتاد
Пеши он поки ҷон пок бидод
پیش آن پاک جان پاک بداد
Ҳар дуро шайх гӯр карду кафан
هر دو را شیخ گور کرد و کفن
Баъди ҳаҷи рӯи ниҳоди сӯии ватан
بعد حج رو نهاد سوی وطن
Раҳмати ҳақи нисори эшон бод
رحمت حق نثار ایشان باد
Ҷои мо дар ҷавори эшон бод
جای ما در جوار ایشان باد