Буд дар Марви шоҳҷони золӣ

بود در مرو شاهجان زالی

Ҳамчуи золи ҷаҳони куҳансолӣ

همچو زال جهان کهنسالی

Рӯзӣ омад зи ханҷари ситамӣ

روزی آمد ز خنجر ستمی

Бар вай аз як ду лашкарии алмӣ

بر وی از یک دو لشکری المی

Аз тазаллуми забон чу ханҷар кард

از تظلم زبان چو خنجر کرد

Рӯй дар раҳгузор санҷар кард

روی در رهگذار سنجر کرد

Дид каз роҳ мерасад санҷар

دید کز راه می رسد سنجر

Барда аз саркашӣ ба кайвони сар

برده از سرکشی به کیوان سر

Бонги бардошти к-эии парешони кор

بانگ برداشت کای پریشان کار

Гӯши худ сӯии синаи ришони дор

گوش خود سوی سینه ریشان دار

Гӯши санҷар чу он нафир шунид

گوش سنجر چو آن نفیر شنید

Борагии сӯии ганда пер кашид

بارگی سوی گنده پیر کشید

Гуфт к-эии перзан чаҳ афтодат

گفت کای پیرزن چه افتادت

Ки зи гардуни гузашти фарёдат

که ز گردون گذشت فریادت

Гуфт ман зи рнҷкши яке золам

گفت من ز رنجکش یکی زالم

Камтар аз сад ба андакии солим

کمتر از صد به اندکی سالم

Хуфта дар хонаам се чори ятем

خفته در خانه ام سه چار یتیم

Дилашони баҳри ним нон ба ду ним

دلشان بهر نیم نان به دو نیم

Ғайри нон ҷӯин нахурда таом

غیر نان جوین نخورده طعام

Карда ширини даҳони зи мива ба ном

کرده شیرین دهان ز میوه به نام

Бо ман имсол гуфт ва гӯ карданд

با من امسال گفت و گو کردند

Вази ман ангур орзӯ карданд

وز من انگور آرزو کردند

Сӯии даҳ ҷустам аз ватани даврӣ

سوی ده جستم از وطن دوری

Тани ниҳодам ба ранҷи муздурӣ

تن نهادم به رنج مزدوری

Дастам инак чу панҷаи муздур

دستم اینک چو پنجه مزدور

зи обилаи пар чу хӯшаи ангур

ز آبله پر چو خوشه انگور

Чун зи даҳ дастмузди худ ситадам

چون ز ده دستمزد خود ستدم

Шуд пар аз орзӯишони сабадам

شد پر از آرزویشان سبدم

Бодили хурраму лаби хандон

بادل خرم و لب خندان

Рӯи ниҳодам ба сӯии фарзандон

رو نهادم به سوی فرزندان

Як ду бидодгари зи лашкари ту

یک دو بیدادگر ز لشکر تو

Дар раҳи адлу зулми ёвари ту

در ره عدل و ظلم یاور تو

Бар ман хаста ғорат овараданд

بر من خسته غارت آوردند

Сабадами зи орзӯ тиҳӣ карданд

سبدم ز آرزو تهی کردند

Ҳеҷ касро чу ман зи толеъи бад

هیچ کس را چو من ز طالع بد

Бар наомад тиҳии зи оби Сайид

بر نیامد تهی ز آب سبد

Ту чунин фориғу ҷигари хорон

تو چنین فارغ و جگر خواران

Аз ҷафои ту хӯни дили борон

از جفای تو خون دل باران

Ин чаҳ шоҳӣу ммлктдорист

این چه شاهی و مملکتداریست

Дар дили халқи тухм ғам корӣаст

در دل خلق تخم غم کاریست

Даст аз адл ва дод дошта Эй

دست از عدل و داد داشته ای

Золимон бар ҷаҳон гумошта Эй

ظالمان بر جهان گماشته ای

Гарчи имрӯз нест ҳад касе

گرچه امروز نیست حد کسی

Ки براردи зи зулми ту нафасӣ

که برآرد ز ظلم تو نفسی

Чун ҳувайдо шавад сарой наҳуфт

چون هویدا شود سرای نهفت

Чаҳ ҷавоби худоӣ хоҳӣ гуфт

چه جواب خدای خواهی گفت

Дай набӯдат ба тораки сари тоҷ

دی نبودت به تارک سر تاج

Вази ту фардо кунад аҷали тороҷ

وز تو فردا کند اجل تاراج

Ба як имрӯзати ин сарвар ки чаҳ

به یک امروزت این سرور که چه

Дар сари ин нихвату ғурур ки чаҳ

در سر این نخوت و غرور که چه

Кангари тоҷи ту чу арра кашид

کنگر تاج تو چو اره کشید

Аз ҷаҳони бех офият бибаред

از جهان بیخ عافیت ببرید

Қуббаи чатри ту чу гашти баланд

قبه چتر تو چو گشت بلند

Сояи зулм бар ҷаҳони афканд

سایه ظلم بر جهان افکند

Халқӣ аз тоби меҳр бе моя

خلقی از تاب مهر بی مایه

Бо сад афсурдагӣ дар он соя

با صد افسردگی در آن سایه

Ту чунин гарм дар ҷаҳолати хеш

تو چنین گرم در جهالت خویش

Гоми зан дар раҳи залолати хеш

گام زن در ره ضلالت خویش

Ту ниҳода ба тахти пушти фироқ

تو نهاده به تخت پشت فراغ

Миваи айш май хурии зини боғ

میوه عیش می خوری زین باغ

Монда дар боғи зулми беваи занон

مانده در باغ ظلم بیوه زنان

Музтар аз дасти зулми миваи кунон

مضطر از دست ظلم میوه کنان

Бевагон дар фиғони зи миваи барӣ

بیوگان در فغان ز میوه بری

Ту кушодаи даҳон ба миваи хурӣ

تو گشاده دهان به میوه خوری

Пеш азон кати аҷали даҳони бандад

پیش ازان کت اجل دهان بندد

Хасмат аз ашк дӯстон хандад

خصمت از اشک دوستان خندد

Чашм бигушо чу оқибати байнон

چشم بگشا چو عاقبت بینان

Бингар ҳоли зори мискинон

بنگر حال زار مسکینان

Шоҳи санҷар чу ҳол ӯ донист

شاه سنجر چو حال او دانست

Сабр бар ҳол хеш натавонист

صبر بر حال خویش نتوانست

Даст бар рӯи ниҳод ва зор гирист

دست بر رو نهاد و زار گریست

Гуфт бо худ ки ин чаҳ коргарӣаст

گفت با خود که این چه کارگریست

Туф бар ин хусравӣу шоҳии мо

تف بر این خسروی و شاهی ما

Туф бар ин зиштӣу табоҳии мо

تف بر این زشتی و تباهی ما

Шарми мо боди азин ҷҳондорӣ

شرم ما باد ازین جهانداری

Шарми мо боди азин ҷҳонхўорӣ

شرم ما باد ازین جهانخواری

Мо қавии шод ва дигарон ношод

ما قوی شاد و دیگران ناشاد

Мо хуши ободу малики нообод

ما خوش آباد و ملک ناآباد

Баъд азон гуфт кони ду золим ро

بعد ازان گفت کان دو ظالم را

Ваон ду сари дафтари мазолим ро

وان دو سر دفتر مظالم را

Дафтари умри пора пора кунанд

دفتر عمر پاره پاره کنند

То ҳамаи золимон назора кунанд

تا همه ظالمان نظاره کنند

Беваи занро ато муқарар кард

بیوه زن را عطا مقرر کرد

Аз зару қалби зар тавонгар кард

از زر و قلب زر توانگر کرد

Дод бо зари яке рузаши маъмур

داد با زر یکی رزش معمور

То азон кӯдакон хуранд ангур

تا ازان کودکان خورند انگور

Кардаш аз адлу ҷӯади худ хўшнўд

کردش از عدل و جود خود خوشنود

Дар ҷаҳон то ки буд азон хуш буд

در جهان تا که بود ازان خوش بود