Буд шоҳӣ ба фазлу донишу рой

بود شاهی به فضل و دانش و رای

Роҳати ҷони бандагони худоӣ

راحت جان بندگان خدای

Ҳамаи ахлоқ ӯ писандида

همه اخلاق او پسندیده

Аз раҳи ақл ва дайн налағзида

از ره عقل و دین نلغزیده

Лек хашмаши зи ҳади бурун будӣ

لیک خشمش ز حد برون بودی

Зери фармони он забун будӣ

زیر فرمان آن زبون بودی

Аз дилаш чун ғазаб забона задӣ

از دلش چون غضب زبانه زدی

Шуъла дар хирман замона задӣ

شعله در خرمن زمانه زدی

Зини сабаби рӯзу шаби парешон буд

زین سبب روز و شب پریشان بود

Ҳар чаҳ мекард азон пушаймон буд

هر چه می کرد ازان پشیمان بود

Хашм бо никхўоаҳ ё бадхоҳ

خشم با نیکخواه یا بدخواه

Аз ҳамаи кас бадаст хоссаи зи шоҳ

از همه کس بد است خاصه ز شاه

Хашм коед зи шаҳи касонро пеш

خشم کاید ز شه کسان را پیش

Ончунон хашм ноед аз дарвеш

آنچنان خشم ناید از درویش

Хашми дарвеши хону мони сӯзад

خشم درویش خان و مان سوزد

Хашми шаҳи ҷумлаи ҷаҳони сӯзад

خشم شه جمله جهان سوزد

Хашм он носазост ё дашном

خشم آن ناسزاست یا دشنام

Хашми ин ранҷи хосу куштани ом

خشم این رنج خاص و کشتن عام

Хашми он бар сар забон бошад

خشم آن بر سر زبان باشد

Хашми ин дар газанд ҷон бошад

خشم این در گزند جان باشد

Шуд шабии ин ҳадисро хоно

شد شبی این حدیث را خوانا

Бар ҳакимӣ ба корҳо доно

بر حکیمی به کارها دانا

Гуфт бо ӯ ҳакими дониши кеш

گفت با او حکیم دانش کیش

К-эй ба дониши зи шаҳриёрон беш

کای به دانش ز شهریاران بیش

Чун занад шуълаи оташи ғазабат

چون زند شعله آتش غضبت

Созад аз тоби хеши хушки лабат

سازد از تاب خویش خشک لبت

Бо худ андеша кун ки ин оҷиз

با خود اندیشه کن که این عاجز

Нест беруни зи малики ман ҳаргиз

نیست بیرون ز ملک من هرگز

Гардан ӯ ҳамеша паст ман аст

گردن او همیشه پست من است

Задану куштанаш ба даст ман аст

زدن و کشتنش به دست من است

Дар сиёсати шитоб кардан чист

در سیاست شتاب کردن چیست

Бе фаросати азоб кардан чист

بی فراست عذاب کردن چیست

Куштани зиндагони бас осон аст

کشتن زندگان بس آسان است

Зинда чун кушта шуд чаҳ дармон аст

زنده چون کشته شد چه درمان است

Ба сФаҳ дар шудан ба кор ки чаҳ

به سفه در شدن به کار که چه

Додан аз дасти ихтиёр ки чаҳ

دادن از دست اختیار که چه

Ихтиёрӣ ки додааст худоӣ

اختیاری که داده است خدای

Даст азон чун кашами зи сустии рой

دست ازان چون کشم ز سستی رای

Шукри онро ки подшоҳи манам

شکر آن را که پادشاه منم

Аз баду неки кӣнаи хоҳи манам

از بد و نیک کینه خواه منم

Нест ӯро ба подшоҳии хеш

نیست او را به پادشاهی خویش

Даст бар ман ба кӣнаи хоҳии хеш

دست بر من به کینه خواهی خویش

Ба ки бар ҳол вай бибахшоем

به که بر حال وی ببخشایم

Гардан ӯ з банд бигушоем

گردن او ز بند بگشایم

Гар бубахшам сазояш аз тақсир

گر ببخشم سزایش از تقصیر

Чанд рӯзӣ дар он кунам таъхир

چند روزی در آن کنم تأخیر

Бӯ ки равшан шавад ҳақиқати кор

بو که روشن شود حقیقت کار

Дили нёзордм азон озор

دل نیازاردم ازان آزار

Ҳар саҳар чун з хоб бархезӣ

هر سحر چون ز خواب برخیزی

Пештар зонка бо кас омезӣ

پیشتر زانکه با کس آمیزی

Ин сабақро ба худ мукаррар кун

این سبق را به خود مکرر کن

Рафтан худ бар он муқарар кун

رفتن خود بر آن مقرر کن

То шавад табъи ин такаллуфи ту

تا شود طبع این تکلف تو

Ба тадаббур равад тасарруфи ту

به تدبر رود تصرف تو

Чанд рӯзии ниҳоди шоҳи Карим

چند روزی نهاد شاه کریم

Банд бар хашми худ ба панди ҳаким

بند بر خشم خود به پند حکیم

Хашм ӯ шуд бадал ба хўшнўдӣ

خشم او شد بدل به خوشنودی

Кораш оварад рӯ ба беҳбӯдӣ

کارش آورد رو به بهبودی

эй хушо вақти шоҳ дониш кӯш

ای خوشا وقت شاه دانش کوش

Боз карда ба аҳли дониши гӯш

باز کرده به اهل دانش گوش

Карда онгаҳ ба ҳукми дониши кор

کرده آنگه به حکم دانش کار

Баргирифтаи зи халқи олами бор

برگرفته ز خلق عالم بار