Лутф ӯ марҳам на ҳар синаи риш

لطف او مرهم نه هر سینه ریش

Қаҳр ӯ кӣнаи каш ҳар зулми кеш

قهر او کینه کش هر ظلم کیش

Неи бадӣ дар сирату сӯрати дадӣ

نی بدی در سیرت و صورت ددی

Пеши арбоби хиради нобахрадӣ

پیش ارباب خرد نابخردی

Чун саги маслахи ҳамаи олӯдагӣ

چون سگ مسلخ همه آلودگی

Хуй ӯ зи олӯдагии осӯдагӣ

خوی او ز آلودگی آسودگی

То даҳони худ бёлоид ба хӯн

تا دهان خود بیالاید به خون

Хоҳад андари забҳи говиро забун

خواهد اندر ذبح گاوی را زبون

Манеҳе бояд туро ҳар сӯ ба пой

منهیی باید تو را هر سو به پای

Рости байну сидқи варзу неки рой

راست بین و صدق ورز و نیک رای

То расонад бо ту пинҳон аз ҳама

تا رساند با تو پنهان از همه

Достони зулму эҳсон аз ҳама

داستان ظلم و احسان از همه

Он ки бошад аз вазири андари нафир

آن که باشد از وزیر اندر نفیر

Пурсиш ӯро Маяфкан бо вазир

پرسش او را میفکن با وزیر

Ҳама ба худ тафтиш кун он ҳол ро

همه به خود تفتیش کن آن حال را

Сози олии пояи иқбол ро

ساز عالی پایه اقبال را

Он ки баҳри ту кифоят ме кунад

آن که بهر تو کفایت می کند

Зулм бар шаҳр ва вилоят ме кунад

ظلم بر شهر و ولایت می کند

Он кифояти неи съоит кардан аст

آن کفایت نی سعایت کردن است

Ҳемаи дӯзах ба ҳам овардан аст

هیمه دوزخ به هم آوردن است

Кофӣаст оре ва аз вай давр нест

کافی است آری و از وی دور نیست

Кӯ кунад охири даҳ худро дивист

کو کند آخر ده خود را دویست

Хати кофӣ чун чунин вофир шавад

خط کافی چون چنین وافر شود

Нафас ӯ туғён кунад кофар шавад

نفس او طغیان کند کافر شود

Ҳаст пеши зиракони арҷманд

هست پیش زیرکان ارجمند

Ҳукми кофар бар мусулмони нописанд

حکم کافر بر مسلمان ناپسند

Қиссаи кӯтаҳ ҳар ки зулм ойин кунад

قصه کوته هر که ظلم آیین کند

Вази паии дунёати тарк дайн кунад

وز پی دنیات ترک دین کند

Нест дар гетии зи ваии нодонтрӣ

نیست در گیتی ز وی نادانتری

Кас нахурд аз хислати нодони барӣ

کس نخورد از خصلت نادان بری

Кори дайну ?данеи худро тамом

کار دین و دنیی خود را تمام

Ҷуз ба доноён Маяфкан вассалом

جز به دانایان میفکن والسلام

эй писари малики ҷаҳон ҷовид нест

ای پسر ملک جهان جاوید نیست

Болиғонро ғоят умед нест

بالغان را غایت امید نیست

Пешво кун ақл дайн андӯз ро

پیشوا کن عقل دین اندوز را

Мазраъи фардои шиноси имрӯз ро

مزرع فردا شناس امروز را

Пеш азон коед ба сари ин киштзор

پیش ازان کاید به سر این کشتزار

Давлати ҷовидро тухмии бакор

دولت جاوید را تخمی بکار

Ҳар амал дорад ба илмии эҳтиёҷ

هر عمل دارد به علمی احتیاج

Кӯшиш аз дониш ҳаме гирад ривоҷ

کوشش از دانش همی گیرد رواج

Ончии худ доне равиш мекун бар он

آنچه خود دانی روش می کن بر آن

Вончаҳ не мепресс аз донишварон

وانچه نی می پرس از دانشوران

Ҳар чаҳ майгирӣу берун май диҳӣ

هر چه می گیری و بیرون می دهی

Байн ки чун майгирӣ ва чун май диҳӣ

بین که چون می گیری و چون می دهی

Ҳар чаҳ майгирӣ ба ҳукм дайн бигир

هر چه می گیری به حکم دین بگیر

Не ба ҳукми мудаббирии дайн нопазир

نی به حکم مدبری دین ناپذیر

Ҳар кҷогирӣ ба ҳукми дайни фара

هر کجاگیری به حکم دین فره

Он фараро ҳам ба ҳукм дайн бидиҳ

آن فره را هم به حکم دین بده

Кӣсаи мазлӯмро холӣ макун

کیسه مظلوم را خالی مکن

Пояи золим ба он олӣ макун

پایه ظالم به آن عالی مکن

Он фитад дар фоқау фақри шигарф

آن فتد در فاقه و فقر شگرف

Вена кунад онро ба фисқу зулми сарф

وین کند آن را به فسق و ظلم صرف

Оқибати ин шева гардад шеванат

عاقبت این شیوه گردد شیونت

Хам шавад аз бор ҳар ду гарданат

خم شود از بار هر دو گردنت

Рӯи мтоб аз роҳҳои мустақӣм

رو متاب از راههای مستقیم

Кин буд дастури шоҳони қадим

کین بود دستور شاهان قدیم

ӯ ба дӯзах рафт ту дар паии Марв

او به دوزخ رفت تو در پی مرو

Ҳемаи дӯзах ба сон вай машав

هیمه دوزخ به سان وی مشو

Ҷаҳд кун то ҳар хато ва ҳар халал

جهد کن تا هر خطا و هر خلل

Гардад аз адлат ба зиди худ бадал

گردد از عدلت به ضد خود بدل

Не ки аз ту адл гирад ранги зулм

نی که از تو عدل گیرد رنگ ظلم

Хирад гардад ҷоми адл аз санги зулм

خرد گردد جام عدل از سنگ ظلم

Ту шабонеу раият чун рама

تو شبانی و رعیت چون رمه

Дар шабоне давр бош аз дмдмаҳ

در شبانی دور باش از دمدمه

Дар шабонеи шеваи дигари мгир

در شبانی شیوه دیگر مگیر

Вази шубонони қадари худ бартари мгир

وز شبانان قدر خود برتر مگیر

Худ ту мунсифи шӯ чун некӯи мазҳабон

خود تو منصف شو چون نیکو مذهبان

Чист асли кори гила бо шубон

چیست اصل کار گله با شبان

Бояд андари гилаи сарҳангони ту ро

باید اندر گله سرهنگان تو را

Баҳри забти гилаи икрнгони ту ро

بهر ضبط گله یکرنگان تو را

Чун саги гилаи туро сар дар каманд

چون سگ گله تو را سر در کمند

Лек саг бар гурги не бар гӯсфанд

لیک سگ بر گرگ نی بر گوسفند

Бар рама бошад балои баси бузург

بر رمه باشد بلای بس بزرگ

Чун саг даранда бошад ёри гург

چون سگ درنده باشد یار گرگ

Аз вазирон нест шоҳонро гзир

از وزیران نیست شاهان را گزیر

Лек доноу амин бояд вазир

لیک دانا و امین باید وزیر

Донад аҳволи мамоликро тамом

داند احوال ممالک را تمام

То диҳад бар сӯрати аҳсани низом

تا دهد بر صورت احسن نظام

Бошад андари малику моли шаҳи амин

باشد اندر ملک و مال شه امین

Новирд бар ғайри ҳақи худ камӣн

ناورد بر غیر حق خود کمین

Зончаҳ бошад қисмати шоҳу ҳашам

زآنچه باشد قسمت شاه و حشم

Аз раияти не фузун гирад на кам

از رعیت نی فزون گیرد نه کم

Меҳрбонӣ бар ҳамаи халқи худоӣ

مهربانی بر همه خلق خدای

Мушфиқӣ бар ҳоли мискину гадоӣ

مشفقی بر حال مسکین و گدای