Сонеъ бе чун чу олами офарид
صانع بیچون چو عالم آفرید
Ақли аввалро мақдами офарид
عقل اول را مقدم آفرید
Даҳ буд силки уқул эй хурдаи дон
دَه بوَد سلک عقول ای خردهدان
Ваон даҳум бошад муассир дар ҷаҳон
وان دهم باشد مؤثر در جهان
Коргар чун ӯст дар гетии тамом
کارگر چون اوست در گیتی تمام
Ақли фаъолаш азон карданд ном
عقل فعالش ازان کردند نام
ӯст дар олами мФизи хайру шар
اوست در عالم مفیض خیر و شر
ӯст дар гетии кафили нафъу зр
اوست در گیتی کفیل نفع و ضر
Несташ пайванди ҷисмонӣу ҷисм
نیستش پیوند جسمانی و جسم
Ганҷ ӯ мустағнӣ омад зини тилисм
گنج او مستغنی آمد زین طلسم
ӯ ба зоту феъли худ зинҳо ҷудост
او به ذات و فعل خود زینها جداست
Кард бе пайванди инҳо ҳар чаҳ хост
کرد بیپیوند اینها هر چه خواست
Рӯҳи инсони зода таъсир ӯст
روح انسان زادهٔ تأثیر اوست
Нафаси ҳайвони сухра тадбир ӯст
نفس حیوان سخرهٔ تدبیر اوست
Зери фармон вайанд инҳо ҳама
زیر فرمان ویاند اینها همه
Ғарқи эҳсон вайанд инҳо ҳама
غرق احسان ویاند اینها همه
ӯ шаҳ фармондиҳаст ва дигарон
او شه فرمانده است و دیگران
Зери фармони вай аз Фрмонброн
زیر فرمان وی از فرمانبران
Чун ба наъти шоҳӣ ӯ оростаи сет
چون به نعت شاهی او آراستهست
Роҳдон аз шоҳ ӯро хостаи сет
راهدان از شاه او را خواستهست
Бар ҷаҳони файзӣ ки аз вай ме расад
بر جهان فیضی که از وی میرسد
Бар вай аз боло паёпай ме расад
بر وی از بالا پیاپی میرسد
Пеши донои роҳдони булъаҷаб
پیش دانا راهدان بوالعجب
Файзи болоро ҳаким омад лақаб
فیض بالا را حکیم آمد لقب
Рӯҳи покаши нафас гуё гашта исм
روح پاکش نفس گویا گشته اسم
Зодаи зин ақласт бе пайванди ҷисм
زاده زین عقل است بیپیوند جسم
Ҳаст бе пайвандии ҷисмаши мурод
هست بیپیوندی جسمش مراد
Он ки гуфт ин аз падар бе ҷуфти зод
آن که گفت این از پدر بیجفت زاد
Зодае баси покдомони омадаи сет
زادهای بس پاکدامان آمدهست
Номи ин зодаи саломони омадаи сет
نام این زاده سلامان آمدهست
Кист абсоли ин тани шаҳвати параст
کیست ابسال این تن شهوتپرست
Зери аҳком табиат гашта паст
زیر احکام طبیعت گشته پست
Тан ба ҷони зиндаи сету ҷон аз тани мудом
تن به جان زندهست و جان از تن مدام
Гирад аз идроки маҳсусоти ком
گیرد از ادراک محسوسات کام
Ҳар ду зон рӯ ошиқ якдигаранд
هر دو زان رو عاشق یکدیگرند
Ҷуз ба ҷабр аз суҳбат ҳам нагузаранд
جز به جبر از صحبت هم نگذرند
Чист он дарё ки дар вай бӯдаанд ?
چیست آن دریا که در وی بودهاند؟
Вази висоли ҳам дар ӯ осӯдаанд ?
وز وصال هم در او آسودهاند؟
Баҳри шаҳватҳои ҳайвонии сети он
بحر شهوتهای حیوانیست آن
Лаҷаи лаззоти нафсонии сети он
لجه لذات نفسانیست آن
Олимӣ дар мавҷ ӯ мустағриқанд
عالمی در موج او مستغرقند
Вондри астғроқ ӯ давр аз ҳақанд
واندر استغراق او دور از حقند
Чист он абсол дар суҳбати қариб ?
چیست آن ابسال در صحبت قریب؟
Ваон саломон монад аз вай бе насиб
وان سلامان ماند از وی بینصیب
Бошад он таъсири сини инҳитот
باشد آن تأثیر سن انحطاط
Тай шудани олоти шаҳватро бисот
طی شدن آلات شهوت را بساط
Карда ҷои маҳбӯби табъи андари канор
کرده جا محبوب طبع اندر کنار
Ва олати шаҳвати фурӯмондаи зи кор
وآلت شهوت فرومانده ز کار
Чист он майли саломони сӯии шоҳ ?
چیست آن میل سلامان سوی شاه؟
Ваон ниҳодани рӯ ба тахти ъзу ҷоҳ ?
وان نهادن رو به تخت عز و جاه؟
Майли лиззатҳои ақлӣ кардан аст
میل لذتهای عقلی کردن است
Рӯ ба дори алмалики ақл овардан аст
رو به دارالملکِ عقل آوردن است
Чист он оташ ? риёзатҳои сахт
چیست آن آتش؟ ریاضتهای سخت
То табиатро занад оташ ба рахт
تا طبیعت را زند آتش به رخت
Сӯхт зон осори табъ ва ҷон бимонад
سوخت زان آثار طبع و جان بماند
Доман аз шаҳавот ҳайвонӣ фишонд
دامن از شهوات حیوانی فشاند
Лек чун умрӣ ба оташ буд хуй
لیک چون عمری به آتش بود خوی
Гуҳи гуҳаши дард фироқ омад ба рӯй
گهگهش درد فراق آمد به روی
Зон ҳакимаши васфи ҳасан Зуҳра гуфт
زان حکیمش وصف حسن زهره گفت
Кард ҷонашро ба меҳри Зуҳраи ҷуфт
کرد جانش را به مهر زهره جفت
То ба тадриҷ ӯ ба Зуҳра орамид
تا به تدریج او به زهره آرمید
Вази ғами абсолу ишқ ӯ раҳед
وز غم ابسال و عشق او رهید
Чист Зуҳра ? он камолоти баланд
چیست زهره؟ آن کمالات بلند
Каз вусӯл он шавад ҷони арҷманд
کز وصول آن شود جان ارجمند
Зон ҷамоли ақл нӯронӣ шавад
زان جمال عقل نورانی شود
Подшоҳи малик инсонӣ шавад
پادشاه ملک انسانی شود
Бо ту гуфтам муҷмали ин асрор ро
با تو گفتم مجمل این اسرار را
Мухтасар оварадам ин гуфтор ро
مختصر آوردم این گفتار را
Гар муфассал боядат фикрӣ бикун
گر مفصل بایدت فکری بکن
То ба тафсил ояд асрори куҳан
تا به تفصیل آید اسرار کهن
Ҳам бар ин иҷмоли кории ин хитоб
هم بر این اجمالکاری این خطاب
Хатм шуд валлоҳи аълами боолсўоб
ختم شد والله اعلم باالصواب