Пештарин нФҳаҳи боғи сухан
پیشترین نفحه باغ سخن
Ҳаст насими чаман орой кун
هست نسیم چمن آرای کن
Субҳдами он нФҳаҳ чу бархестаи сет
صبحدم آن نفحه چو برخاسته ست
Хушк ватар ин чамани оростаи сет
خشک و تر این چمن آراسته ست
Зон нафаси аввали қалами срздаҳ
زان نفس اول قلم سرزده
Сари зи Нитсаатон адам бар зада
سر ز نیستان عدم بر زده
Гарчи қалам дод сухан дода аст
گرچه قلم داد سخن داده است
Бесухан ӯ ҳам зи сухан зода аст
بی سخن او هم ز سخن زاده است
Чун зи сухани зоди сухан дар гирифт
چون ز سخن زاد سخن در گرفت
Пардаи азин роз сухан барграфт
پرده ازین راز سخن برگرفت
Ҳаст сухани пардаи каши розҳо
هست سخن پرده کش رازها
Зинда кун мурдаи овозҳо
زنده کن مرده آوازها
Нағмаи хунёгари дстонсроӣ
نغمه خنیاگر دستانسرای
Мурда буд бесухан ҷон физой
مرده بود بی سخن جان فزای
Чун ба сухан ёр шавад соз ӯ
چون به سخن یار شود ساز او
Ҷон ба ҳарифон диҳад овоз ӯ
جان به حریفان دهد آواز او
Ҳар ки нафасро кунад исботи ҷон
هر که نفس را کند اثبات جان
Ҷузи сухан хуш набӯд ҷони он
جز سخن خوش نبود جان آن
Ҳаст нафаси қолабу ҷонаши сухан
هست نفس قالب و جانش سخن
Ин нафас аз зиндаи дилон гӯш кун
این نفس از زنده دلان گوش کن
Гарчи сухан ҳаст гиреҳҳои бод
گرچه سخن هست گرههای باد
Дар гиреҳаши байни гуҳари сад кушод
در گرهش بین گهر صد گشاد
Ҳар гиреҳ аз ваии гуҳарӣ балки ба
هر گره از وی گهری بلکه به
Баста дар он гавҳари дигари гиреҳ
بسته در آن گوهر دیگر گره
Ҳарфӣ агар зер шавад ё зибр
حرفی اگر زیر شود یا زبر
Нест гиреҳи пеши хиради ҷузи гуҳар
نیست گره پیش خرد جز گهر
Нест сухани бастаи ин савту ҳарф
نیست سخن بسته این صوت و حرف
Мурғи сухани рости навоеи шигарф
مرغ سخن راست نوایی شگرف
Ҳар чаҳ фитад сиррӣ азон дар дилат
هر چه فتد سری ازان در دلت
Маънӣ нав гардад азон ҳосилат
معنی نو گردد ازان حاصلت
Пеши схндон суханаст он ҳама
پیش سخندان سخن است آن همه
Ҷони суханро чу танаст он ҳама
جان سخن را چو تن است آن همه
Лоҷарами онон ки з кор огаҳанд
لاجرم آنان که ز کار آگهند
Гуфта ҷаҳонро калимот аллоҳанд
گفته جهان را کلمات اللهند
Зонка ба он манеҳӣ ғайб аз дарун
زانکه به آن منهی غیب از درون
намедиҳад асрор наоне бурун
می دهد اسرار نهانی برون
Мутриби хуши лаҳҷа ба он дар навост
مطرب خوش لهجه به آن در نواست
Гунбади фирӯза азон пари садост
گنبد فیروزه ازان پر صداست
Хез ва ба гулзори даруни ои яке
خیز و به گلزار درون آ یکی
Наргис бино бигушо андакӣ
نرگس بینا بگشا اندکی
Аз паии гӯшӣ ки кунад фаҳми роз
از پی گوشی که کند فهم راز
Байни даҳани гул чу лаби ғунчаи боз
بین دهن گل چو لب غنچه باز
Сӯсани озоду забон дар забон
سوسن آزاد و زبان در زبان
Мурғи саҳари хезу фиғон дар фиғон
مرغ سحر خیز و فغان در فغان
Кошифи асрору маъонии ҳама
کاشف اسرار و معانی همه
Арзаи даҳ ганҷ наоне ҳама
عرضه ده گنج نهانی همه
Ин ҳама худ ҳаст вале зи одамӣ
این همه خود هست ولی ز آدمی
Кас назада пеш дар муҳаррамӣ
کس نزده پیش در محرمی
Кашфи ҳақоиқ ба забон вай аст
کشف حقایق به زبان وی است
Ҳали дақоиқи зи баён вай аст
حل دقایق ز بیان وی است
Чанги сухан гарчи басӣ соз ёфт
چنگ سخن گرچه بسی ساز یافت
Аз дам ӯ нағма эъҷоз ёфт
از دم او نغمه اعجاز یافت
Зари суханро чу намудем айёр
زر سخن را چو نمودم عیار
Аз сухани зар чаҳ кашами бори ор
از سخن زر چه کشم بار عار
Чун фалак ар зонка тарозу наҳй
چون فلک ار زانکه ترازو نهی
Зари мау меҳр ба як сӯ наҳй
زر مه و مهر به یک سو نهی
Пилаи дигари садаф дар кунӣ
پله دیگر صدف در کنی
Вази сухани ҳамчу дараш пар кунӣ
وز سخن همچو درش پر کنی
Зари сабк поя шавад чархи соӣ
زر سبک پایه شود چرخ سای
Дар гиронмоя наҷунбад зи ҷой
در گرانمایه نجنبد ز جای
Ҷомӣ агар ҳаст туро гавҳарӣ
جامی اگر هست تو را گوهری
Пой шуд омад бикаш аз ҳар дарӣ
پای شد آمد بکش از هر دری
Бар зар ҳар сифла манеҳ чашми оз
بر زر هر سفله منه چشم آز
Ҳамчуи садаф бо гуҳар худ бисоз
همچو صدف با گهر خود بساز