Чошт ки хуршеди илми брФрошт

چاشت که خورشید علم برفراشت

Зулмати соя ба замин кам гузошт

ظلمت سایه به زمین کم گذاشت

Ҳар илм аз соя фазояд паноҳ

هر علم از سایه فزاید پناه

Ҷузи илми хур ки буд сояи коҳ

جز علم خور که بود سایه کاه

Ханҷари заррин чу кашид аз шиква

خنجر زرین چو کشید از شکوه

Соя шуд аз дашти гурезон ба кӯҳ

سایه شد از دشت گریزان به کوه

Чеҳра чу афрӯхт зи нилии ттқ

چهره چو افروخت ز نیلی تتق

Зеб дигар ёфт уфуқ то уфуқ

زیب دگر یافت افق تا افق

Сояи зулмати зи миён давр шуд

سایه ظلمت ز میان دور شد

Зулмати сояи ҳамагӣ нур шуд

ظلمت سایه همگی نور شد

Ман ба чунин рӯзи зи идбори хеш

من به چنین روز ز ادبار خویش

Тира чу сояи пас девори хеш

تیره چو سایه پس دیوار خویش

Танг шуда бар дили ман шаҳру кӯй

تنگ شده بر دل من شهر و کوی

ТўФ кунон тофтам аз шаҳр рӯй

طوف کنان تافتم از شهر روی

Пои ниҳодам ба тамошоу гашт

پای نهادم به تماشا و گشت

Рахт кашидам сӯии саҳроу дашт

رخت کشیدم سوی صحرا و دشت

Оқибатами гашт ба даштӣ кашид

عاقبتم گشت به دشتی کشید

Каш на карон буд на поёни падед

کش نه کران بود نه پایان پدید

Бодия эй паҳн чу саҳни амл

بادیه ای پهن چو صحن امل

Давр чу аз дидаи ғофили аҷал

دور چو از دیده غافل اجل

Бас ки сари афрохта зу гирдбод

بس که سر افراخته زو گردباد

Хаймаи гардун шудаи зоти алъмод

خیمه گردون شده ذات العماد

Сад гилаи гӯраши зи ямину ясор

صد گله گورش ز یمین و یسار

Сад рамаи оҳӯаш ба ҳар марғзор

صد رمه آهوش به هر مرغزار

Ҳаргиз аз осеби шкороФкнон

هرگز از آسیب شکارافکنان

Оҳӯу гӯраш нашудаи таги занон

آهو و گورش نشده تگ زنان

Баҳри раҳои зи саг тир тоз

بهر رهایی ز سگ تیر تاز

Рӯбаҳаш аз ҳилагарӣ рустаи боз

روبهش از حیله گری رسته باز

Ончӣ дар ӯ хоби баради зи изтироб

آنچه در او خواب برد ز اضطراب

Дидаи харгӯши надида ба хоб

دیده خرگوش ندیده به خواب

Кандаи дадонаши ҳамаи дандони оз

کنده ددانش همه دندان آز

Аз ҷигари хеш шудаи туъмаи соз

از جگر خویش شده طعمه ساز

Буд аҷаби бодия эй длгшоӣ

بود عجب بادیه ای دلگشای

Шавқ дар ӯ қӯти пои озмоӣ

شوق در او قوت پای آزمای

Дар ҳаваси пер дамӣ ме задам

در هوس پیر دمی می زدم

Дар талаби вай қадамӣ ме задам

در طلب وی قدمی می زدم

Сайри ман охир ба мақомӣ расед

سیر من آخر به مقامی رسید

Каз тарафии мужда комӣ расед

کز طرفی مژده کامی رسید

Дар паии он ком шудӣ гоми зан

در پی آن کام شدی گام زن

Ноираҳ дар хирмани ороми зан

نایره در خرمن آرام زن

То ба фалаки ранги яке сабзаи зор

تا به فلک رنگ یکی سبزه زار

Гирд чу хуршеди яке чашма сор

گرد چو خورشید یکی چشمه سار

Бар лаби он чашма вузӯ кард пер

بر لب آن چشمه وضو کرد پیر

Нуровашони чеҳра чу бадари мунир

نورفشان چهره چو بدر منیر

Сабақ намудем ба дуоу салом

سبق نمودم به دعا و سلام

Пеш гирифтам сабақи эҳтиром

پیش گرفتم سبق احترام

Гӯши каромат ба хитобами ниҳод

گوش کرامت به خطابم نهاد

Дарҷи ҳақиқат ба ҷавобами кушод

درج حقیقت به جوابم گشاد

Лутфи ҷавобаш чу насими баҳор

لطف جوابش چو نسیم بهار

Банди кушод аз дили ман ғунчаи вор

بند گشاد از دل من غنچه وار

Кард чу он бндгшоиии маро

کرد چو آن بندگشایی مرا

Дод з ҳар банди раҳои маро

داد ز هر بند رهایی مرا

Риштаи ман аз гиреҳ қайд раст

رشته من از گره قید رست

Бар гиреҳами гавҳари итлоқи баст

بر گرهم گوهر اطلاق بست

Қатраи ночиз ба баҳр орамид

قطره ناچیز به بحر آرمید

Ҳастӣ худро ҳамагӣ баҳр дид

هستی خود را همگی بحر دید

Дар сувари баҳр чу мавҷу бухор

در صور بحر چو موج و بخار

Ёфт ҳамаи ҷилваи хеши ошкор

یافت همه جلوه خویش آشکار

Чун паии гавҳари сӯии дарёи шитофт

چون پی گوهر سوی دریا شتافت

Ҳеҷ гуҳари ҷузи гуҳар худ наёфт

هیچ گهر جز گهر خود نیافت

Чун ба тамошои сӯии худ бнгрист

چون به تماشا سوی خود بنگریست

Ҳеҷ надонист ки ҷуз баҳр чист

هیچ ندانست که جز بحر چیست

Ҷомӣ агар зонка задӣ дасту по

جامی اگر زانکه زدی دست و پا

То ки бад-ӣн баҳр шудӣ ошно

تا که بدین بحر شدی آشنا

Ғарқаи баҳри омадаи ғаввоси шӯ

غرقه بحر آمده غواص شو

Толиб дару гуҳари хоси шӯ

طالب در و گهر خاص شو

Дар дил агар шуъла ҳолят ҳаст

در دل اگر شعله حالیت هست

Лоиқи он ҳасан мақолят ҳаст

لایق آن حسن مقالیت هست

Сӯхтаи шуъла ҳолот бош

سوخته شعله حالات باش

Сохтаи шарҳ мақолот бош

ساخته شرح مقالات باش