эй шудаи зиндони дирами мушти ту

ای شده زندان درم مشت تو

Банд бар онҷои з ҳар ангушти ту

بند بر آنجا ز هر انگشت تو

Пеш ки айём кунад ранҷаи ?ут

پیش که ایام کند رنجه ات

Гардиш ӯ тоб диҳад панҷаи ?ут

گردش او تاب دهد پنجه ات

Айши туро ҳол дигаргун кунад

عیش تو را حال دگرگون کند

Нақди худ аз дасти ту берун кунад

نقد خود از دست تو بیرون کند

Хуш бигушо даст чу эҳсонён

خوش بگشا دست چو احسانیان

Аз паии озодии зиндониён

از پی آزادی زندانیان

Марди дирами зан ки дирами гирди сохт

مرد درم زن که درم گرد ساخت

Сохтанаши гирд чаро вирди сохт

ساختنش گرد چرا ورد ساخت

Гардиш азон сохт ки гардон буд

گردش ازان ساخت که گردان بود

Каф ба каф аз роҳнўрдон буд

کف به کف از راهنوردان بود

Не ки ба дастати зи хилофи карам

نی که به دستت ز خلاف کرم

Нохунӣ аз сим шавад ҳар дирам

ناخنی از سیم شود هر درم

Тоаш ҷудо кам кунӣ аз мушти хеш

تاش جدا کم کنی از مشت خویش

Бар сифати нохун аз ангушти хеш

بر صفت ناخن از انگشت خویش

Нохуни симат ки ба каф ҳосил аст

ناخن سیمت که به کف حاصل است

Нохунаи дидаи ҷон ва дил аст

ناخنه دیده جان و دل است

Нохуна аз дидаи дил бар тарош

ناخنه از دیده دل بر تراش

Вар на ба нохуни дили худ май харош

ور نه به ناخن دل خود می خراش

Ҷамъ макун дарҳаму динор ро

جمع مکن درهم و دینار را

Сухра машав шаҳнаи идбор ро

سخره مشو شحنه ادبار را

Вар ба мисли ҷамъ шавад сарф кун

ور به مثل جمع شود صرف کن

Гӯши ниўшндаҳи бад-ӣн ҳарф кун

گوش نیوشنده بدین حرف کن

Ҳаст мабарад ки туро сибўиаҳ

هست مبرد که تو را سیبویه

Гарчи ба наҳваст мушорунилайҳ

گرچه به نحو است مشارالیه

Ҳар чаҳ бигӯед бузи ахФши шӯй

هر چه بگوید بز اخفش شوی

Риш биҷунбонеу дили хуши шӯй

ریش بجنبانی و دل خوش شوی

Пеша кунӣ аз сари ҷаҳли шигарф

پیشه کنی از سر جهل شگرف

Манъи днониру дроҳми зи сарф

منع دنانیر و دراهم ز صرف

Сарфи ҳама гарчи наёяд зи ту

صرف همه گرچه نیاید ز تو

Манъи ҳама низ нишоед зи ту

منع همه نیز نشاید ز تو

Даҳ бадар аз симу зарати он қадр

ده بدر از سیم و زرت آنقدر

Кордт аз ӯҳдаи воҷиби бадар

کآردت از عهده واجب بدر

Ҳақ чу туро дод зи динори бист

حق چو تو را داد ز دینار بیست

Бухл ба як нима динор чист

بخل به یک نیمه دینار چیست

Рехти зи дарҳам ба канорати дивист

ریخت ز درهم به کنارت دویست

Панҷ чу хоҳад з канора моиаст

پنج چو خواهد ز کناره مایست

Зини зар ва симаст ба боғи Наим

زین زر و سیم است به باغ نعیم

Қасри туро хишти зару хишти сим

قصر تو را خشت زر و خشت سیم

Хишти зари пухтаи даҳу сими хом

خشت زر پخته ده و سیم خام

То ки буд қасри ту фардои тамом

تا که بود قصر تو فردا تمام

Мора макун зар ки шавад мораи мор

ماره مکن زر که شود ماره مار

Гарданат аз мор шавад тавқи дор

گردنت از مار شود طوق دار

Чун ба гулӯии кас азон мораи ҳеҷ

چون به گلوی کس ازان ماره هیچ

Надиҳӣ азон байн ба гулӯи морпеч

ندهی ازان بین به گلو مارپیچ

Ҳар дирами сим ки ҳақи фақир

هر درم سیم که حق فقیر

Зер замин мекуниаш ҷойгир

زیر زمین می کنی اش جایگیر

Баҳри ҷазои ту ба рӯзи шумор

بهر جزای تو به روز شمار

Сурх чу динор кунандаш зуннор

سرخ چو دینار کنندش زنار

Гоҳ ба рух доғ ниҳандат ки ҳон

گاه به رخ داغ نهندت که هان

Баҳр чаҳ рух доштӣ аз ваии ниҳон

بهر چه رخ داشتی از وی نهان

Гоҳ ба паҳлу ки зи бас бе раҳе

گاه به پهلو که ز بس بی رهی

Паҳлуи азуи баҳр чаҳ кардӣ тиҳӣ

پهلو ازو بهر چه کردی تهی

Гоҳ ба пуштат ки з рӯй дурушт

گاه به پشتت که ز روی درشت

Баҳр чаҳ кардӣ сӯии бечораи пушт

بهر چه کردی سوی بیچاره پشت

Доғи ду рӯа ба танати лолаи вор

داغ دو روه به تنت لاله وار

Бас ки бисӯзанд шӯии лолаи зор

بس که بسوزند شوی لاله زار

Ҷой дигар доғ кунад ҳар дирам

جای دگر داغ کند هر درم

Ҳамчу ту наниҳанд ба болои ҳам

همچو تو ننهند به بالای هم

Қадари дирамгар буд афзӯн ба фарз

قدر درم گر بود افزون به فرض

Тӯл диҳандат ба ҳамон қадару арз

طول دهندت به همان قدر و عرض

Тафриқа кун ҷамъи дирамҳои хеш

تفرقه کن جمع درم های خویش

Сина тиҳӣ кун зи ?иламҳои хеш

سینه تهی کن ز الم های خویش

Доғи ҷдоииш ки ӣнҷои кашӣ

داغ جداییش که اینجا کشی

Беҳтар азон доғ ки фардои кашӣ

بهتر ازان داغ که فردا کشی

Ҳайф буд каз паии фарзанду зан

حیف بود کز پی فرزند و زن

Доғ наҳй ин ҳама бар хештан

داغ نهی این همه بر خویشتن

Зомини ризқ ҳама шуд кирдигор

ضامن رزق همه شد کردگار

Кори худоро ба худои вогузор

کار خدا را به خدا واگذار