эй чу қалами сӯрат худ карда рост

ای چو قلم صورت خود کرده راست

Майли рақамҳои каҷ аз ту хатост

میل رقم های کج از تو خطاست

То қалами осо ба сари худ рӯй

تا قلم آسا به سر خود روی

Гарчи ҳамаи нек рӯй бад рӯй

گرچه همه نیک روی بد روی

Ҳар ки ба як ҳарфи қалами каҷи ниҳод

هر که به یک حرف قلم کج نهاد

Ҳарфи вай аз лавҳи бақои маҳви бод

حرف وی از لوح بقا محو باد

Чанд ба дафтари рақами носавоб

چند به دفتر رقم ناصواب

Ёд кун аз дафтари явми алҳсоб

یاد کن از دفتر یوم الحساب

Ту ба се ангушт шудаи хомаи зан

تو به سه انگشت شده خامه زن

Халқи даҳ ангушти зи ту дар даҳан

خلق ده انگشت ز تو در دهن

Онкӣ ту хоняш срири қалам

آنکه تو خوانیش صریر قلم

Аз рақамат ҳаст нафири қалам

از رقمت هست نفیر قلم

Хат ки варақ тар кунад аз дасти ту

خط که ورق تر کند از دست تو

Хок ба сар бар кунад аз дасти ту

خاک به سر بر کند از دست تو

Ҷунбиши калаки ту з кам костӣ

جنبش کلک تو ز کم کاستی

Бардаи зи болои алифи ростӣ

برده ز بالای الف راستی

Вази қаламати қофи ҷаҳон то ба қоф

وز قلمت قاف جهان تا به قاف

Пари шикану тоб шудаи ҳамчуи коф

پر شکن و تاب شده همچو کاف

Нӯки қалам аз сари гзлки мхор

نوک قلم از سر گزلک مخار

Тез макун биҳдаҳи дандони мор

تیز مکن بیهده دندان مار

Оқибати он мори зи роҳи ситез

عاقبت آن مار ز راه ستیز

Бар ту занад захми зи дандони тез

بر تو زند زخم ز دندان تیز

Балки зада захми ту зи афсурдагӣ

بلکه زده زخم تو ز افسردگی

Нестии огоҳи зи озурдагӣ

نیستی آگاه ز آزردگی

Мӯ ки занад бар сари калакати гуҳ

مو که زند بر سر کلکت گه

Аз раҳи маънӣат буд панди даҳ

از ره معنیت بود پند ده

К-эй ба хирад гашта смр то ба чанд

کای به خرد گشته سمر تا به چند

Ҷаҳд ба корӣ ки ба мӯ нест банд

جهد به کاری که به مو نیست بند

Чанд мададгорӣ золим кунӣ

چند مددگاری ظالم کنی

Вази мададаши касб мазолим кунӣ

وز مددش کسب مظالم کنی

То бабрӣ аз дили золими ғубор

تا ببری از دل ظالم غبار

Гардан мазлӯм кунӣ зери бор

گردن مظلوم کنی زیر بار

Хирмани деҳқон ки ба хӯни ҷигар

خرمن دهقان که به خون جگر

Куштаи ваии омада дар даҳ ба бар

کشته وی آمده در ده به بر

Сӯхтаи хирман бедод туаст

سوخته خرمن بیداد توست

Донау коҳиш шуда бар бод туаст

دانه و کاهش شده بر باد توست

Дона кунӣ нақл ба анбори шоҳ

دانه کنی نقل به انبار شاه

Коҳи барии баҳри сутури сипоҳ

کاه بری بهر ستور سپاه

Ҳиссаи деҳқон чу шӯии ғӯри рас

حصه دهقان چو شوی غور رس

Донаи ашк ва ки рӯйасту бас

دانه اشک و که رویست و بس

Мояи тоҷир ки дар овораге

مایه تاجر که در آوارگی

Ҷамъ нашуд ҷуз ба ҷгрхўоргӣ

جمع نشد جز به جگرخوارگی

Шуд зи баротати ҳамаи сарфи закот

شد ز براتت همه صرف زکات

Дар каф қабзаст ҳануз аз барот

در کف قبض است هنوز از برات

Косиби бечора ки дар шаҳру кӯй

کاسب بیچاره که در شهر و کوی

зи обила даст кунад обрӯӣ

ز آبله دست کند آبروی

Дар каф аз ойини ситамкоряш

در کف از آیین ستمکاریش

Ҳеҷ биҷуз обила нагузоряш

هیچ بجز آبله نگذاریش

Хоркаши пер ки чун хорпушт

خارکش پیر که چون خارپشت

Хам будаш пушти зи хори дурушт

خم بودش پشت ز خار درشت

Чун шавад аз хори тиҳии пушт ӯ

چون شود از خار تهی پشت او

Қимати онро кашӣ аз мушт ӯ

قیمت آن را کشی از مشت او

Гоўки шеровар ҳар пери зол

گاوک شیر آور هر پیر زال

Харҷ шуд аз ту ба хароҷоти сол

خرج شد از تو به خراجات سال

Гуруснау ташна шудаи гӯшаи гир

گرسنه و تشنه شده گوشه گیر

Хӯн ҷигар мехӯрд акнӯн чу шер

خون جگر می خورد اکنون چو شیر

Моли ятемон ба раҳати поймол

مال یتیمان به رهت پایمال

Ҳосили соили зи ту зли савол

حاصل سایل ز تو ذل سؤال

Зевари тФлонти зи табъи лӣим

زیور طفلانت ز طبع لئیم

Ҳаст зари соил ва дар ятем

هست زر سایل و در یتیم

Нақли шаби айши ту нақли сухан

نقل شب عیش تو نقل سخن

Нав ба нав аз тирдлони куҳан

نو به نو از تیردلان کهن

Мутриби ту он ки ба бонги баланд

مطرب تو آن که به بانگ بلند

Мол фалон гуяд чунаст ва чанд

مال فلان گوید چونست و چند

Ҳила ба сад гӯнаи намӯдани тавон

حیله به صد گونه نمودن توان

Вази кафши он мол рубудан тавон

وز کفش آن مال ربودن توان

Кор ту шуд бори дили сад ҳазор

کار تو شد بار دل صد هزار

Шарм наме дории азин кору бор

شرم نمی داری ازین کار و بار

Пеш макун дасти татовули бурун

پیش مکن دست تطاول برون

Каз ту қаламрав чу қалам шуд нигун

کز تو قلمرو چو قلم شد نگون

Шаҳи зи ту бадному раияти хароб

شه ز تو بدنام و رعیت خراب

Малики зи ғавғои ту дар изтироб

ملک ز غوغای تو در اضطراب

Кун назари таҷриба дар ҳамсарон

کن نظر تجربه در همسران

То нашӯй таҷрибаи дигарон

تا نشوی تجربه دیگران

Таҷрибаи чӯб ба паҳлуаст сахт

تجربه چوب به پهلوست سخت

Ба ки ба ибратнигарӣ бар дарахт

به که به عبرت نگری بر درخت

Лек сари таҷриба гирят нест

لیک سر تجربه گیریت نیست

Таҷрибаи ҷузи ҳирс вазирят нест

تجربه جز حرص وزیریت نیست